ANTHONY ROBBINS - LISTY OD PRZYJACIELA

Spis treści

Kilka słów o tej ksiąŜce....4

Podziękowanie......4

Wstęp: Historia pewnego człowieka.......7

Lekcja pierwsza: Poczucie przytłoczenia wydarzeniami... i jak sobie z nim radzić.....11

Lekcja druga: Nie ma niepowodzeń.....13

Lekcja trzecia: Jesteś nie do powstrzymania Podejmowanie decyzji.....14

Lekcja czwarta: Budowanie własnych przekonań i szybki start.....19

Lekcja piąta: Dostaniesz to, co zobaczysz oczami wyobraźni.....21

Lekcja szósta: Odpowiedzią są pytania.....23

Lekcja siódma: Witaj! .....27

Lekcja ósma: Słownictwo sukcesu.....29

Lekcja dziewiąta: Postawiono cię pod ścianą? To przebij ją za pomocą nowej metafory! .....32

Lekcja dziesiąta: Jak wyznaczać cele i w ten sposób budować własną przyszłość.....34

Lekcja jedenasta: Dziesięciodniowe wyzwanie.....38

Witaj w świecie tych, którzy troszczą się o innych.....40

Epilog.....42

Słowo o autorze.....42

Fundacja Anthony'ego Robbinsa.....43

O przedsiębiorstwach Anthony'ego Robbinsa.....44

Anthony Robbins LISTY OD PRZYJACIELA

Kilka słów o tej ksiąŜce

Listy  od  przyjaciela  oparte  są  na  materiałach  zamieszczonych  w  bestsellerowych  ksiąŜkach
Anthony'ego Robbinsa Obudź w sobie olbrzyma i Nasza moc bez granic. Po raz pierwszy wydala tę
ksiąŜkę  do  uŜytku  wewnętrznego  Fundacja  Anthony'ego  Robbinsa  w  1991  roku.  Pomyślane  jako
pomoc  dla  ludzi  w  najtrudniejszej  sytuacji,  Listy  od  przyjaciela  upraszczają  materiał  zawarty  w
tamtych  dwóch  obszernych  ksiąŜkach.  Oferują  czytelnikowi  pomoc  w  formie  kilku  prostych
kroków zmierzających do natychmiastowej poprawy jakości jego Ŝycia.
Dzięki  wysiłkom  ochotników  brygady  koszykowej  ksiąŜka  ta  jest  dostarczana  bezpłatnie
potrzebującym rodzinom i jednostkom. Brygada koszykowa działa w Stanach Zjednoczonych i w
Kanadzie,  zaopatrując  w  poŜywienie  i  ubranie  tych,  którzy  w  dniu  Święta  Dziękczynienia  nie
mogą  sobie  na  nie  pozwolić.  Gdybyś  chciał  wziąć  udział  w  jej  pracach,  zadzwoń,  proszę,  pod
numer (619) 535-9900, wewnętrzny 244.
Honoraria  autora  za  tę  ksiąŜkę  są  w  całości  przeznaczone  na  potrzeby  Fundacji  Anthony'ego
Robbinsa,  ze  wskazaniem  na  finansowanie  brygady  koszykowej  i  kilku  innych  programów.
Dokładniejsze informacje o Fundacji znajdziesz na stronach 102-104.

Podziękowanie

Najpierw chciałbym podziękować ci za to, Ŝe zainwestowałeś w tę ksiąŜkę. Dzięki temu, Ŝe chcesz
ulepszyć  własne Ŝycie, przyczyniłeś się do ulepszenia Ŝycia innych. Kupując tę ksiąŜkę, wsparłeś
bowiem  wysiłki  ochotników  pracujących  w  Fundacji  Anthony'ego  Robbinsa,  którzy  dostarczają
kaŜdego  roku  poŜywienie  i  nadzieję  stu  pięćdziesięciu  tysiącom  potrzebujących  w  Stanach
Zjednoczonych i Kanadzie.
Napisałem  tę  ksiąŜkę  wiele  lat  temu  bardzo  prostym,  niesformalizowanym  stylem.  Była  ona
częścią  działań  podejmowanych  przez  naszą  „brygadę  koszykową".  Z  lektury  kolejnych  kartek
dowiesz  się,  Ŝe  Święto  Dziękczynienia  znaczy  dla  mnie  bardzo wiele. Jest ono dla mnie tradycją
nie  tylko  narodową  ale  i  osobistą.  To  czas,  kiedy  bardziej  niŜ  kiedykolwiek  przepełnia  mnie
poczucie wdzięczności i chęć wyciągnięcia pomocnej dłoni do innych.
Ta  ksiąŜka  jest  dokładnie  tym,  co  sugeruje  jej  tytuł:  listem  od  przyjaciela.  MoŜe  ją  czytać  o
dowolnej  porze  roku  kaŜdy,  komu  potrzeba  odrobiny  inspiracji  i  rady  od  przyjaciela.  Dodaje
odwagi  tym,  którym  trzeba  przypomnieć  o  najwaŜniejszych  prawdach  Ŝyciowych  i  pomóc  w
pokonywaniu Ŝyciowych przeciwności, jakiekolwiek by one były.
Prostota tej ksiąŜki przemawiała zawsze nie tylko do tych, którzy ją otrzymywali, ale i do tysięcy
ochotników,  którzy  rozdawali ją  w  koszykach na Święto Dziękczynienia. Wielu z nich chciało ją
mieć  dla  siebie,  aby  przypominała  im  o  najwaŜniejszych  zasadach  tworzenia  sukcesu  i  jakości
własnego  Ŝycia.  Co  więcej,  dowiedziałem  się,  Ŝe  wielu  ludzi  nigdy  nie  przeczytało  moich
obszerniejszych  ksiąŜek,  Awaken  the  Giant  Within  (wyd.  polskie:  Obudź  w  sobie  olbrzyma)  i
Unlimited  Power  (wyd.  polskie:  Nasza  moc  bez  granic),  poniewaŜ  uznali  je  za  zbyt  obszerne
(kaŜda ponad 400 stron).
ZwaŜywszy  na  to  właśnie,  postanowiłem  poprawić  i  wydać  Listy  od  przyjaciela,  by  stały  się
dostępne dla wszystkich. Jeśli czytałeś moje wcześniejsze ksiąŜki, być moŜe nie znajdziesz tu zbyt
wiele nowego. A jednak ta mała ksiąŜka wydaje się mieć specjalny wpływ na swoich czytelników:
pomaga  im,  w  miarę  lektury  przystępnie  podawanego  materiału,  inaczej  spojrzeć  na  Ŝycie.  Jeśli
będzie  to  pierwsza  moja  ksiąŜka  w  twoich  rękach,  mam  nadzieję,  Ŝe  uznasz  ją  za  dobre
wprowadzenie, i gorąco cię zachęcam, abyś sięgnął do źródeł, z których wypłynęła.
Zwykle  zapominamy,  Ŝe  kaŜdemu  z  nas  zdarzają  się  trudne  chwile,  kiedy  wydaje  się,  Ŝe

Anthony Robbins LISTY OD PRZYJACIELA

wydarzenia  i  okoliczności  panują  nad  naszym  Ŝyciem  bardziej  niŜ  my  sami.  Czasem  po  prostu
czujemy się odrzuceni. Na przykład utrata pracy - nawet jeśli wciąŜ mamy dom i bliskich - moŜe
spowodować  wraŜenie  wielkiej  straty.  Problemy  naszego  Ŝycia  wydają  się  nam  tak  wielkie,  Ŝe
zwykle zapominamy o kłopotach ludzi wokół nas.
Nie  jesteśmy  osamotnieni.  Częścią  prawdziwego  Ŝycia,  częścią  prawdziwego  sukcesu  jest
umiejętność  dostrzeŜenia  problemów  emocjonalnych  naszych  sąsiadów.  To  pozwala  nam
odczuwać  wdzięczność  za  nasze  własne  Ŝycie,  nawet  za  nasze  własne  problemy.  Jedynym
sposobem  doświadczenia  pełnego  bogactwa  egzystencji  jest  Ŝycie  z  poczuciem  wdzięczności:
umiejętność  docenienia  tego,  co  masz,  i  tego,  co  moŜesz  dać.  Najlepszą  drogą  do  zapewnienia
sobie szczęścia jest pomóc innym w jego osiąganiu.
Skoro  przeczytałeś  tę  ksiąŜkę,  ofiarowałeś  juŜ  wielki  dar.  Stałeś  się  „honorowym  członkiem"
naszej  brygady  koszykowej  i  masz  swój  udział  w  dawaniu  innym  nie  tylko  Ŝywności.  Listy  od
przyjaciela  dają  ludziom  poŜywienie  dla  duszy  i  umysłu,  podsuwają  prosty  sposób  patrzenia  na
Ŝycie oraz otwierają drogę do jego ulepszania.
Dziękuję ci za tę pomoc. Mam nadzieję, Ŝe ta ksiąŜka pomoŜe nie tylko znacząco podnieść jakość
twojego własnego Ŝycia, ale teŜ zainspiruje cię, byś pomógł w tym innym.

Anthony Robbins LISTY OD PRZYJACIELA

Wstęp

Historia pewnego człowieka

Wiele  lat  temu  w  dniu  Święta  Dziękczynienia  członkowie  pewnej  rodziny  obudzili  się  pełni
najgorszych  przeczuć.  JakŜe  dalecy  byli  od  radosnego  oczekiwania  na  wydarzenia  tego
przepełnionego wdzięcznością dnia. Potrafili myśleć jedynie o tym, czego nie mieli. W najlepszym
wypadku  stać  ich  było  na  jakiś  skromny  posiłek.  Gdyby  kilka  dni  wcześniej  skontaktowali  się  z
miejscowym  oddziałem  którejś  z  instytucji  charytatywnych,  mieliby  na  obiad  indyka  ze
wszystkimi  dodatkami.  Jednak  nie  zrobili  tego.  Dlaczego?  OtóŜ  -  podobnie  jak  wielu  innych  -
kierowali się dumą i poczuciem własnej godności. Postanowili zadowolić się tym, co mają.
Trudna  sytuacja  doprowadziła  do  frustracji  i  poczucia  beznadziejności,  później  zaś  do  gorzkiej  i
ostrej wymiany zdań między małŜonkami. Takich słów nie da się łatwo zapomnieć. Ich najstarszy
syn, zdruzgotany i bezradny, przyglądał się, jak dwoje najdroŜszych mu na świecie ludzi pogrąŜa
się w coraz większej złości i depresji.
I wtedy głośnym, niespodziewanym pukaniem do drzwi dało o sobie znać przeznaczenie. Chłopiec
otworzył.  W  progu  stał  wysoki  męŜczyzna  w  trochę  pomiętym  ubraniu.  Uśmiechał  się  szeroko,
trzymając  w  ręku  kosz  wypełniony  po  brzegi  wszystkim,  co  tylko  moŜna  sobie  wymarzyć  na
świąteczną  ucztę  w  Dniu  Dziękczynienia.  Był  tam  indyk  i  produkty  na  nadzienie,  było  ciasto,
ziemniaki i mnóstwo puszek.
Domownicy zamarli ze zdziwienia, męŜczyzna zaś powiedział:
To od kogoś, kto wie, Ŝe jesteście w potrzebie, i chce, Ŝebyście uwierzyli, Ŝe was kocha i troszczy
się o wasze szczęście.
Najpierw  nie  chcieli  przyjąć  podarunku,  jednak  przybysz  zaznaczył,  Ŝe  jest  jedynie  dostawcą
przesyłki,  następnie  wsunął  kosz  w  ręce  chłopca,  odwrócił  się  i  odchodząc  juŜ,  krzyknął  przez
ramię:
Wszystkiego dobrego na Święto Dziękczynienia!
I tak w jednej chwili Ŝycie tego chłopca zmieniło się na zawsze. Jeden dobry uczynek nauczył go,
Ŝe nadzieja jest wieczna, Ŝe są ludzie - nawet całkiem obcy - którzy troszczą się o innych. Uczucie
wdzięczności poruszyło go do głębi. Obiecał sobie, Ŝe kiedyś i on okaŜe swoją troskę innym. JuŜ w
wieku osiemnastu lat zaczął spełniać tę obietnicę. Część swoich skromnych zarobków przeznaczył
na  produkty  spoŜywcze  dla  dwóch  rodzin,  którym  brakowało  jedzenia.  Ubrany  w  dŜinsowe
spodnie  i  bawełnianą  koszulkę  wybrał  się,  by  dostarczyć  zakupioną  Ŝywność,  udając,  Ŝe  jest
jedynie  dostawcą  przesyłki.  Kiedy  stanął  w  drzwiach  zrujnowanego  domu,  gospodyni  przywitała
go  podejrzliwym  spojrzeniem.  Zaledwie  kilka  dni  wcześniej  porzucił ją mąŜ i zupełnie nie miała
czym nakarmić sześciorga dzieci.
Mam  dla  pani  paczkę  -  powiedział  i  zaczął  wyjmować  z  samochodu  torby  i  pudełka  pełne
Ŝywności:  indyk,  wszystkie  produkty  na  farsz,  ziemniaki  i  róŜne  puszki.  Kobieta  oniemiała  ze
zdziwienia,  a  dzieci  aŜ  piszczały  z  radości  na  widok  wnoszonych  do  domu  prezentów.  Młoda
matka,  imigrantka  z  Ameryki  Łacińskiej,  chwyciła  go  za  rękę  i  łamaną  angielszczyzną  zaczęła
zapewniać, Ŝe zesłał go Bóg.
Nie, ja jestem tylko dostawcą tej przesyłki - zaprzeczył. - To podarunek od przyjaciela.
Po tych słowach wręczył jej krótki list następującej treści:
„To  jest  list  od  przyjaciela.  Chciałbym  Ŝyczyć  wam  wspaniałego  Święta  Dziękczynienia.  Ty  i
twoja rodzina zasługujecie na to. Wiedz, Ŝe towarzyszy wam ludzka miłość. A jeśli kiedyś nadarzy
się okazja, okaŜ swoją wdzięczność, przekazując dar miłości i troski komuś innemu."
Młody  człowiek  zabrał  się  do  wnoszenia  reszty  pakunków.  Zawładnęło  nim  bez  reszty  poczucie
radości i miłości. Kiedy odjeŜdŜał, ze łzami w oczach raz jeszcze spojrzał na uśmiechnięte twarze
ludzi,  którym  dane  mu  było  pomóc.  Wtedy  właśnie  zrozumiał,  Ŝe  historia  jego  Ŝycia  zatoczyła

Anthony Robbins LISTY OD PRZYJACIELA

pełny  krąg,  Ŝe  „najgorszy  dzień  w  Ŝyciu",  który  przeŜył  jako  chłopiec,  był  tak  naprawdę
podarunkiem od Boga, który w ten sposób wprowadził go na drogę Ŝyciowego spełnienia poprzez
udzielanie pomocy innym.
Ten  prosty  uczynek  zapoczątkował  jego  Ŝyciowe  posłannictwo,  które  trwa  do  dziś:  odwdzięczyć
się  za  dar,  który  otrzymała  kiedyś jego rodzina, i pokazać innym, Ŝe zawsze znajdzie się sposób,
aby  zaŜegnać  zło.  Celem  tej  krucjaty  jest  teŜ  okazanie  ludziom  miłości  i  troski  oraz  przekonanie
ich,  Ŝe  proste  działania  poparte  zrozumieniem  pozwolą  wykorzystać  największe  nawet  kłopoty  i
problemy jako okazję do rozwoju własnej osobowości i klucz do szczęścia.
Skąd  wiem  tak  wiele  o  tym  młodym  człowieku  i  jego  rodzinie?  W  jaki  sposób  tak  dokładnie
poznałem nie tylko ich uczynki, ale i odczucia? PoniewaŜ ten młody człowiek to ja.
Napisałem  tę  ksiąŜkę,  abyś  wiedział,  Ŝe  ktoś  się  o  ciebie  troszczy.  Chcę  cię  przekonać,  Ŝe  bez
względu  na  to,  jak  przytłaczające  są  twoje  problemy  i  jak  beznadziejna  wydaje  się  twoja  obecna
sytuacja,  moŜesz  ją  odmienić.  MoŜesz  przekształcić  w  rzeczywistość  marzenia,  które  kiedyś
snułeś. Jak? Sięgając do pokładów siły, które tkwią w tobie juŜ teraz, kiedy czytasz te słowa. Siła
ta  moŜe  zmienić  w  twoim  Ŝyciu  wszystko  dosłownie  w  ciągu  kilku  sekund.  Wystarczy,  byś  ją
uwolnił.

Musisz tylko uwolnić tkwiącą w tobie siłą.

Co  pozwala  mi  mówić  o  tym  z  tak  wielkim  przekonaniem?  OtóŜ  wykorzystałem  tę  siłę  w  moim
własnym Ŝyciu. Niespełna dziesięć lat temu borykałem się z Ŝyciowymi problemami, pogrąŜony w
desperacji  bez  cienia  nadziei.  Zajmowałem  ciasną  kawalerkę  w  Venice  w  Kalifornii,  czułem  się
samotny  i  przeraŜony  ponad  trzydziestoma  ośmioma  funtami  nadwagi.  Nie  miałem  Ŝadnych
planów  na  przyszłość.  Byłem  przekonany,  Ŝe  Ŝycie  grało  ze  mną  znaczonymi  kartami  i  właśnie
dlatego  nie  mam  Ŝadnych  szans  na  wygraną.  Byłem  finansowym  i  emocjonalnym  bankrutem.
Przytłaczały mnie codzienne wydarzenia, czułem się beznadziejnie pokonany.
Zmieniłem  to  wszystko  w  niespełna  rok.  Schudłem  trzydzieści  funtów  w  ciągu  trzydziestu  dni  i
nigdy  nie  wróciłem  do  poprzedniej  nadwagi,  poniewaŜ  straciłem  zbędne  funty  nie  tylko  dzięki
diecie, ale dzięki zmianie nastawienia. Uprawiając ćwiczenia fizyczne, doprowadziłem moje ciało
do  wspaniałej  kondycji.  Nabrałem  dość  pewności  i  wiary  w  siebie,  by  przetrwać  cięŜkie  czasy  i

Anthony Robbins LISTY OD PRZYJACIELA

osiągnąć  cele  moich  marzeń.  Mój  sekret  tkwi  w  koncentrowaniu  się  na  potrzebach  innych  ludzi.
Nieustannie zadawałem sobie pytanie: „Jak mogę dodać nowe wartości do Ŝycia innych?" Właśnie
dzięki  temu  stałem  się  liderem.  Bardzo  wcześnie  zrozumiałem,  Ŝe  nie  moŜna  pomóc  innym  w
dokonywaniu zmian, dopóki nie zmieni się samego siebie.
Sekret Ŝycia tkwił więc nie tylko w dawaniu innym, ale równieŜ i w tym, Ŝe aby dawać, musiałem
stać się lepszym. Stając się lepszym człowiekiem, poznałem kobietę mojego Ŝycia, poślubiłem ją i
zostałem  ojcem.  W  czasie  krótszym  niŜ  rok  zmieniłem  swoją  sytuację  pozwalającą  z  trudem
przetrwać od pierwszego do pierwszego w Ŝycie z kapitału wartego netto milion dolarów. Z ciasnej
kawalerki przeniosłem się do mojego obecnego domu, zamku o powierzchni trzech tysięcy metrów
nad brzegiem Pacyfiku.
Jednak  nie  poprzestałem  na  tym.  Kiedy  tylko  udowodniłem,  Ŝe  mogę  pomóc  sobie,  zacząłem
myśleć o tym, by pomóc innym. Poszukiwałem wzorców, ludzi, którzy mogli pomóc wprowadzać
pozytywne  zmiany  w  jak  najszybszym  tempie.  Znalazłem  ich  pośród  najlepszych  na  świecie
nauczycieli i terapeutów, pośród tych, którzy pomagali innym w ciągu jednej lub dwóch sesji a nie
w ciągu miesięcy czy lat. Chłonąłem ich wiedzę jak gąbka. Uczyłem się od nich, ile tylko mogłem,
i natychmiast stosowałem moją wiedzę w praktyce. Zacząłem teŜ rozwijać moje własne strategie i
budować własne techniki.
Od  tamtego  czasu  techniki  te  pozwoliły  mi  pracować  z  ponad  milionem  ludzi  pochodzących  z
czterdziestu dwóch krajów świata. Dałem im moje „narzędzia", w ten sposób pomagając odmienić
ich Ŝycie. To niezwykły przywilej i wielka okazja móc dzielić własną pracę z ludźmi ze wszystkich
dosłownie  warstw  społecznych  -  od  najuboŜszych  slumsów  do  najwspanialszych  pałaców
królewskich rodzin na całym świecie, prezydentów krajów, szefów największych i najmniejszych
przedsiębiorstw, gwiazd filmu i sportu, ludzi zwykłych i nieprzeciętnych. Dzięki moim ksiąŜkom,
taśmom  wideo  i  programom  telewizyjnym  dotarłem  do  dziesiątków  milionów  ludzi.  Za  kaŜdym
razem  miałem  tylko  jeden  cel:  pomóc  innym  przejąć  kontrolę  nad  własnym  Ŝyciem  i  w  jednej
chwili podnieść jego jakość.
Nie  mówię  ci  tego  wszystkiego,  by  się  przechwalać.  Chcę  po  prostu  udowodnić  ci,  jak  szybko
moŜna wprowadzać zmiany w swoim Ŝyciu. Kiedy bowiem zrozumiemy, co kształtuje nasze myśli,
uczucia  i  zachowania,  wystarczy  tylko  podjąć  konsekwentne  działanie.  Za  pomocą  tej  ksiąŜki
chciałbym  zostać  twoim  trenerem,  poprzez  jej  słowa  nauczyć  cię,  jak  moŜesz  zmienić  w  swoim
Ŝyciu wszystko, co chcesz.

Pozytywne myślenie nie wystarczy

Wszyscy  mamy  marzenia,  prawda?  KaŜdy  z  nas  chce  wierzyć,  Ŝe  jest  kimś  specjalnym,
niezwykłym, Ŝe moŜe wywrzeć niepowtarzalny wpływ na Ŝycie swojej rodziny, przyjaciół, innych
ludzi. KaŜdy z nas miał w Ŝyciu moment, w którym bardzo dokładnie wiedział, czego chce i na co
zasługuje. Jednak zbyt wielu z nas odrzuca swoje marzenia, kiedy pojawiają się Ŝyciowe problemy.
Odkładamy  do  lamusa  własne  aspiracje,  zapominamy,  Ŝe  to  od  nas  zaleŜy  nasza  przyszłość,
tracimy wiarę w siebie i nadzieję. Celem mojego Ŝycia jest przypominanie ludziom takim jak ty i
ja,  Ŝe  siła  pozwalająca  zmieniać  naszą  przyszłość  drzemie  w  nas  samych.  JuŜ  dziś  kaŜdy  z  nas
moŜe  obudzić  w  sobie  tę  siłę  i  znów  sięgnąć  po  marzenia.  KsiąŜka  ta  dostarczy  ci  prostych
narzędzi, które pomogą osiągnąć ten cel.
Pozytywne  nastawienie  stanowi z pewnością bardzo dobry punkt wyjścia. Bez wątpienia bowiem
chcesz skupić się na sposobach zaŜegnania problemów, na rozwiązaniach, a nie na wszystkim tym,
co  jest  „złe".  Jednak  samo  pozytywne  nastawienie  nie  wystarczy,  aby  odmienić  twoje  Ŝycie.
Musisz dysponować strategiami, planami, które doprowadzą cię krok po kroku do zmiany sposobu
myślenia, odczuwania i postępowania od dziś na resztę Ŝycia.
Czy nie jest prawdą Ŝe kaŜdy z nas chce w swoim Ŝyciu coś zmienić na lepsze? Niemal wszystkie
zmiany,  które  chcemy  wprowadzić  w  naszym  Ŝyciu,  dzielą  się  na  dwie  kategorie:  albo  chcemy
zmienić  sposób  odczuwania  (mieć  więcej  pewności  i  wiary  w  siebie,  pokonać  własne  obawy,

Anthony Robbins LISTY OD PRZYJACIELA

pozbyć się frustracji, czuć się szczęśliwym lub inaczej osądzać wydarzenia z przeszłości), albo teŜ
pragniemy zmienić własne działania (inaczej się zachowywać, jak choćby rzucić palenie, picie lub
pozbyć się nawyku odkładania wszystkiego na później). Problem polega jednak na tym, Ŝe bardzo
niewielu z nas wie, jak spowodować te zmiany i jak sprawić, by były trwałe.
Tą ksiąŜką chciałbym pomóc ci zacząć wprowadzać trwałe zmiany w Ŝyciu. Oczywiście nie chcę
obiecywać, Ŝe jedna mała ksiąŜka dokona wszystkiego. Jednak przyrzekam, Ŝe moŜesz przejąć
całkowitą kontrolę nad jakością swojego Ŝycia i zacząć je stopniowo zmieniać, uŜywając prostych
narzędzi, które poznasz na jej kartach. Będziesz teŜ mógł zastosować te narzędzia, by pomóc
swojej rodzinie i przyjaciołom.
Jedyne, czego potrzebujesz, aby zacząć ten proces, to wiara, Ŝe zmiana jest moŜliwa.
Przeszłość się nie liczy. Cokolwiek nie powiodło ci się w przeszłości, nie ma Ŝadnego wpływu
na to, co zrobisz dziś. A to, co zrobisz w tej chwili, ukształtuje twoje przyszłe Ŝycie.
Właśnie teraz musisz stać się swoim własnym sprzymierzeńcem. Nie wolno ci zamartwiać się tym,
co stało się w przeszłości. Zamiast tego skup się na sposobach rozwiązania nękających cię
problemów -nie wolno ci ich rozpamiętywać.
Czy chcesz rozpocząć tę podróŜ? Zacznijmy więc. Próbujmy zmieniać nasze Ŝycie od zrozumienia,
co robić, kiedy przychodzi...

Anthony Robbins LISTY OD PRZYJACIELA

Lekcja pierwsza

Poczucie przytłoczenia wydarzeniami... i jak sobie z nim radzić

Często  w  Ŝyciu  następują  wydarzenia,  nad  którymi  nie  potrafimy  panować.  Firma,  w  której
pracujemy,  redukuje  etaty  i  zostajemy  zwolnieni,  porzuca  nas  współmałŜonek,  choruje  ktoś  z
rodziny,  umiera  ktoś  bliski,  rząd  cofa  dotację  dla  programu,  w  ramach  którego  pracujemy.  W
takich  właśnie  okolicznościach  moŜemy  się  czuć,  jakby  nie  było  zupełnie  nic,  co  moglibyśmy
zrobić, aby odmienić bieg wydarzeń na lepsze.
Być  moŜe  doświadczyłeś  na  własnej  skórze  sytuacji,  w  której  robiłeś  wszystko,  co  moŜliwe,  aby
pomóc  rodzinie,  znaleźć  pracę,  wspomóc  przyjaciela  lub  po  prostu  poczuć  się  szczęśliwszym,  i
Ŝadne z twoich posunięć nie przynosiło poŜądanych rezultatów.
Kiedy próbujemy czegoś nowego i nasze próby spełzają na niczym, często boimy się spróbować po
raz  kolejny.  Dlaczego?  PoniewaŜ  kaŜdy  z  nas  pragnie  uniknąć  cierpienia!  Nikt  nie  chce  ponieść
kolejnej poraŜki, nie chce dać z siebie wszystkiego tylko po to, by rozczarować się po raz kolejny.
Często  po  wielu  takich  rozczarowaniach  przestajemy  próbować!  Wtedy  właśnie  dochodzimy  do
przekonania, Ŝe nic juŜ nie pomoŜe.
Jeśli  dotarłeś  w  Ŝyciu  do  takiego  właśnie  punktu,  w  którym  nie  chcesz  nawet  spróbować  podjąć
jakiejkolwiek próby, to doprowadziłeś się do stanu zwanego „stanem wyuczonej bezradności". Po
prostu nauczyłeś się, wbiłeś sobie do głowy, Ŝe jesteś „bezradny".
Dobra wiadomość brzmi: mylisz się! Potrafisz i moŜesz wszystko odmienić. MoŜesz zmienić całe
swoje Ŝycie juŜ dzisiaj, zmieniając sposób, w jaki je postrzegasz, oraz podejmowane przez ciebie
działania.

„Nigdy się nie zniechęcam, poniewaŜ kaŜda kolejna próba zakończona niepowodzeniem stanowi
krok naprzód."

Thomas Edison

Pierwszym  krokiem  na  drodze  do  zmiany  twojego  Ŝycia  jest  pozbycie  się  negatywnego
przekonania,  Ŝe  nie  masz  wpływu  na  sytuację,  w  której  się  znalazłeś,  Ŝe  jesteś  bezradny.  Jak  to
zrobić?  Często  ludzie  twierdzą,  Ŝe  nie  są  w  stanie  niczego  zmienić,  poniewaŜ  w  przeszłości
podejmowali  juŜ  róŜne  próby  i  Ŝadna  z  nich  się  nie  powiodła.  Jednak  zapamiętaj  zdanie,  które
powtarzam  od  wielu  lat:  TWOJA  PRZESZŁOŚĆ  NIE  RÓWNA  SIĘ  TWOJEJ
PRZYSZŁOŚCI.  Liczy  się  nie  to,  co  było  wczoraj,  lecz  to,  co  dzieje  się  w  tej  właśnie  chwili.
JakŜe wielu ludzi chce jechać naprzód, patrząc we wsteczne lusterko! Jeśli i ty będziesz jednym z
nich, z pewnością
się rozbijesz. Musisz więc skoncentrować się na tym, co moŜesz zrobić dziś, aby polepszyć swoją
sytuację.

Wytrwałość popłaca

W rozmowach z ludźmi często słyszę: „Próbowałem juŜ tysięcy sposobów i Ŝaden nie wypalił."
Zastanów się tylko! Z pewnością nie próbowali nawet sto razy, pewnie nawet i nie dziesięć.
Większość z nich podjęła zaledwie kilka prób zmiany swojej sytuacji i kiedy te się nie powiodły,
przestali robić w ogóle cokolwiek.
Dam ci przykład. Czy kiedykolwiek słyszałeś o pułkowniku Sandersie

Z pewnością. W jaki sposób pułkownik Sanders odniósł swój wielki sukces? Czy urodził się
bogaty? Czy miał bogatą rodzinę? Czy studiował na najlepszych uniwersytetach, jak Harvard? A
moŜe pracował na swój sukces od wczesnych lat młodości?

Pułkownik Sanders, emerytowany oficer Armii Stanów Zjednoczonych, załoŜyciel sieci barów Kentacky Fried

Chicken – przyp. tłum.

Anthony Robbins LISTY OD PRZYJACIELA

Odpowiedź  na  wszystkie  te  pytania  brzmi:  nie.  Pułkownik  Sanders  zaczął  realizować  swoje
marzenia dopiero w wieku sześćdziesięciu pięciu lat! Co skłoniło go do działania? Był bez grosza i
nie miał nikogo, kto mógłby mu pomóc. Otrzymał pierwszy czek emerytalny na kwotę stu pięciu
dolarów  i  zawrzał  z  wściekłości.  Jednak  zamiast  narzekać  na  społeczeństwo  albo  wypisywać
nieuprzejme  listy  do  Kongresu  Stanów  Zjednoczonych,  zadał  sobie  pytania:  „Co  mającego
wartość dla innych ludzi mogę robić? Co mogę im dać?" Zaczął się nad tym zastanawiać.
Pierwsza odpowiedź na te pytania brzmiała: „Mam przepis na kurczaka, który smakuje wszystkim
znajomym.  MoŜe  więc  mógłbym  zarobić  trochę  pieniędzy,  sprzedając  ten  przepis  restauracjom?"
Wtedy  natychmiast  przyszła  kolejna  myśl:  „Nie,  to  śmieszne.  Pieniądze  ze  sprzedaŜy  mojego
przepisu  nie  wystarczą  nawet  na  zapłacenie  czynszu  za  mieszkanie.  Gdybym  więc  nie  tylko
sprzedał  mój  przepis,  ale  teŜ  pokazał,  jak  przygotować  potrawę?  A  jeśli  kurczak  okaŜe  się  tak
smaczny,  Ŝe  restauracja  się  rozwinie? Jeśli właściciele zdobędą w ten sposób więcej klientów,  to
pomnoŜą zyski i być moŜe dadzą mi jakiś godziwy procent od tych dodatkowych zysków?"
Wielu ludzi wpada na wspaniałe pomysły. Jednak pułkownik Sanders potrafił nie tylko wymyślać
wspaniałe plany, ale teŜ i wprowadzać je w Ŝycie. Zaczął więc chodzić od restauracji do restauracji
i  kaŜdemu  właścicielowi  mówił:  „Mam  wspaniały  przepis  na  kurczaka  i  sądzę,  Ŝe  jeśli  go
wykorzystasz, zwiększysz zyski firmy. Za mój przepis chcę procent od tych zysków."
Wielu  właścicieli  restauracji  śmiało  mu  się  w  twarz:  „Wynoś  się  stąd,  starcze,  zanim  się
zdenerwuję!  Ale  zanim  wyjdziesz,  powiedz  mi,  po  co  nosisz  ten  głupi  biały  garnitur."  Czy
pułkownik  Sanders  się  załamał?  Nie!  Posiadł  bowiem  pierwszy  klucz  do  sukcesu,  który  ja
nazywam  siłą  osobowości:  Siła  osobowości  oznacza  konsekwencję  podejmowanych  działań:
ilekroć coś robisz, uczysz się czegoś nowego i znajdujesz sposoby, by następnym razem zrobić
to lepiej.
Pułkownik  Sanders  z  pewnością  wykorzystał  siłę  osobowości!  Zamiast  załamywać  się
negatywnym  wynikiem  rozmowy  z  poprzednim  restauratorem,  zastanawiał  się,  jak  bardziej
skutecznie przekazać swój pomysł kolejnemu. I jak sądzisz, ile razy usłyszał „nie", zanim wreszcie
padła  poŜądana  odpowiedź?  OtóŜ  odmówiono  mu  tysiąc  dziewięć  razy,  zanim  usłyszał  „tak".
Przez dwa lata podróŜował po całych Stanach Zjednoczonych, często sypiając na tylnym siedzeniu
swojego  zdezelowanego  samochodu.  Jednak  kaŜdego  ranka  budził  się  z  coraz  większą  chęcią
podzielenia  się  swoim  pomysłem  z  kolejnym  właścicielem  restauracji.  Często  jego  jedynym
poŜywieniem były próbki kurczaka, które przygotowywał przed kaŜdym kolejnym spotkaniem. Ilu
ludzi  potrafiłoby  tak  jak  on  znosić  bez  mrugnięcia  okiem  dwa  lata  odmów,  ilu  potrafiłoby  nie
załamać się po usłyszeniu tysiąca dziewięciu „nie"? Niewielu, ale pułkownik Sanders był jednym z
nich. Jestem przekonany, Ŝe większość z nas nie podjęłaby nawet dwudziestej pierwszej próby, nie
mówiąc juŜ o setnej czy tysiącznej. A przecieŜ czasem trzeba próbować właśnie tak wiele razy, aby
odnieść sukces.
Wszyscy  najwięksi  ludzie  sukcesu  w  historii  świata  mieli  co  najmniej  jedną  wspólną  cechę:  nie
moŜna  ich  było  zniechęcić.  Nie  przyjmowali  do  wiadomości  odpowiedzi  negatywnej.  Nie
pozwalali,  by  cokolwiek  powstrzymywało  ich  przed  realizacją  własnej  wizji.  Czy  wiesz,  Ŝe  Walt
Disney  trzysta  dwa  razy  spotkał  się  z  odmową,  zanim  w  końcu  udało  mu  się  znaleźć  źródło
finansowania  dla  „Najszczęśliwszego  miejsca  na  ziemi"?  Wszyscy  bankierzy  sądzili,  Ŝe  jest
szalony.  A  przecieŜ  nie  był.  Kierował  się  własną  wizją  i  pragnieniem,  by  zmienić  ją  w
rzeczywistość.  Dziś  miliony  ludzi  skorzystało  z  radości  Disneylandu,  jedynego  w  swoim  rodzaju
świata, który powołała do Ŝycia decyzja jednego człowieka.
Kiedy  mieszkałem  w  mojej  kawalerce,  tak  ciasnej,  Ŝe  musiałem  prać  w  wannie,  często
przypominałem  sobie  te  i  inne  podobne  historie.  Musiałem  ciągle  sobie  powtarzać,  Ŝe  Ŝaden
problem  nie  trwa  wiecznie.  śaden  nie  jest  w  stanie  wpłynąć  na  całe  moje  Ŝycie.  KaŜda
trudność  przeminie,  jeśli  podejmę  pozytywne  i  konstruktywne  działania,  by  jej  zaradzić.
Często mówiłem sobie w myślach, Ŝe nawet jeśli moje Ŝycie wygląda teraz okropnie, to przecieŜ
było  w  nim  wiele  dobrych  stron,  za  które  powinienem  być  wdzięczny,  jak choćby dwójka moich

Anthony Robbins LISTY OD PRZYJACIELA

przyjaciół,  jak  fakt,  Ŝe  mogłem  się  cieszyć  wszystkimi  zmysłami  i  dobrym  zdrowiem.  Ciągle  teŜ
przypominałem  sobie,  Ŝe  muszę  koncentrować  się  na  tym,  co  chcę  osiągnąć,  skupiać  się  na
rozwiązaniach, a nie na problemach. Nigdy nie zapominałem, Ŝe Ŝaden problem nie moŜe wpłynąć
na całe moje Ŝycie, nawet jeśli w danej chwili wydaje się, Ŝe tak właśnie jest.
Postanowiłem  więc  juŜ  nigdy  więcej  nie  utwierdzać  się  w  przekonaniu,  Ŝe  moje  Ŝycie  jest  do
niczego  tylko  dlatego,  Ŝe  mam  kłopoty  finansowe  albo  problemy  emocjonalne.  Powiedziałem
sobie,  Ŝe  sytuacja  taka  nie  bierze  się  z  jakichkolwiek  moich  niedoskonałości,  ale  Ŝe  po  prostu
„mam opóźnienie".
Innymi  słowy  wiedziałem,  Ŝe  jeśli  będę  przez  cały  czas  dbał  o  zasiane  ziarna,  jeśli  będę  nadal
właściwie  postępował,  przetrwam  zimę  i  wiosnę  Ŝycia,  by  latem  zebrać  plony  wielu  lat  pozornie
bezowocnych wysiłków.
Powiedziałem teŜ sobie, Ŝe tylko szaleniec powtarzałby ciągle te same działania, za kaŜdym razem
oczekując  innych  rezultatów.  Musiałem  spróbować  czegoś  nowego  i  działać  tak  długo, jak długo
nie znajdę odpowiedzi i rozwiązań, których potrzebowałem.
Tak więc to, co chcę ci przekazać, jest w gruncie rzeczy proste, i w głębi serca wiesz, Ŝe to prawda:
konsekwentne  działania  podparte  wytrwałością  oraz  umiejętność  dostosowania  się  do
sytuacji  podczas  dąŜenia  do  celu  w  końcu  dadzą  ci  to,  co  chcesz  osiągnąć.  Musisz  jednak
pozbyć się przekonania, Ŝe trapiących cię problemów nie da się rozwiązać.
Powinieneś  więc  natychmiast  skupić  się  na  działaniach,  które  moŜesz  podjąć  juŜ  dzisiaj,  nawet
jeśli są to bardzo drobne działania.
Brzmi to rozsądnie, nieprawdaŜ? W takim razie dlaczego tak wielu ludzi tego nie robi? Dlaczego
tak wielu nie korzysta z tej rady? OtóŜ są oni zamknięci w klatce strachu przed niepowodzeniem.
Trzeba ci jednak wiedzieć, Ŝe ja odkryłem coś cudownego, gdy idzie o niepowodzenia ...

Lekcja druga

Nie ma niepowodzeń

Przyszedł  właśnie  czas,  abyś  podjął  decyzję.  Właśnie  w  tej  chwili  musisz  sobie  obiecać,  Ŝe  juŜ
nigdy więcej nie będziesz się pogrąŜał w poczuciu własnej klęski ani teŜ w depresji. Nie znaczy to,
Ŝe  nie powinieneś być realistą w ocenie problemów, które przed tobą stoją. Wiesz juŜ jednak, Ŝe
poczucie  klęski  i  depresja  nie  pozwalają  ci  podjąć  działań,  zmieniających  twoje  Ŝycie.  Musisz
wierzyć,  Ŝe  nawet  jeśli  coś  wydaje  się  teraz  niemoŜliwe,  moŜesz  to  w  przyszłości  odmienić.
Wszyscy mamy problemy, kaŜdy z nas doświadcza rozczarowań i frustracji. Sposób, w jaki
będziemy sobie z nimi radzić, ukształtuje nasze Ŝycie bardziej niŜ cokolwiek innego.
Chciałbym  opowiedzieć  ci  teraz  historię,  która  wspaniale  pokazuje,  jak  zasada  ta  działa  w
praktyce. OtóŜ wiele lat temu pewien młody człowiek zapragnął zostać wielkim muzykiem. Rzucił
więc  szkołę  i  wyruszył  własną  drogą.  Zdobycie  pracy  nie  było  łatwe  dla  młodzieńca  bez
wykształcenia  i  Ŝadnych  doświadczeń.  Grał  więc  na  pianinie  i  śpiewał  w  najgorszych  barach  w
mieście.  Wkładał  całe  swoje  serce  w  występy  dla  ludzi,  którzy  byli  tak  pijani,  Ŝe  nawet  nie
zauwaŜali jego obecności.
Czy  potrafisz  wyobrazić  sobie  frustracje  i  poniŜenia,  jakich  musiał  doświadczać?  Był załamany i
zniszczony  emocjonalnie.  Nie  miał  pieniędzy,  więc  sypiał  w  całodobowych  pralniach
samoobsługowych.  Przy  Ŝyciu  trzymała  go  tylko  miłość  jego  dziewczyny,  która  była  dla  niego
najpiękniejszą kobietą na świecie.
Jednak pewnego dnia równieŜ i ona go opuściła. Poczuł wtedy, Ŝe jego Ŝycie się skończyło. Chciał
popełnić  samobójstwo,  jednak  najpierw  spróbował  znaleźć  pomoc  w  szpitalu  psychiatrycznym.
Właśnie  w  tym  szpitalu  zmieniło  się  jego  Ŝycie  -  nie  dlatego,  Ŝe  go  tam  „wyleczono".  Po  prostu
zobaczył,  jak  wielkie  moŜna  mieć  problemy.  Zrozumiał, Ŝe jego kłopoty to po prostu nic. Wtedy

Anthony Robbins LISTY OD PRZYJACIELA

teŜ obiecał sobie, Ŝe nigdy więcej nie pozwoli sobie, by stoczyć się tak nisko. Postanowił pracować
tak cięŜko i tak długo, jak to będzie konieczne, aby stać się muzykiem tak dobrym i sławnym, jak
tego pragnął. śaden człowiek ani Ŝadne rozczarowanie nie było warte, by odebrać sobie Ŝycie.
Zawsze warto jest Ŝyć, bo zawsze znajdą się w naszym Ŝyciu rzeczy, za które powinniśmy być
mu wdzięczni.
I  dotrzymał  danego  sobie  słowa.  Początkowo  nie  osiągał  Ŝadnych  rezultatów, ale później zaczęły
się pojawiać sukcesy. Dzisiaj jest muzykiem znanym na całym świecie. Nazywa się Billy Joel.
Musimy  więc  ciągle  pamiętać,  Ŝe  JEŚLI  BÓG  DAJE  NAM  COŚ  PÓŹNIEJ,  NIE  ZNACZY
TO,  śE  NIE  DAJE  NAM  TEGO  WCALE.  Wszyscy  musimy  wiedzieć,  Ŝe  nie  ma  poraŜek  i
niepowodzeń.  Jeśli  bowiem  bez  skutku  podejmujesz  kolejną  próbę,  ucząc  się  przy  tym  jednak
czegoś,  co  w  przyszłości  pomoŜe  ci  być  skuteczniejszym,  to  w  rzeczywistości  odnosisz  sukces.
Przez wiele lat bardzo pomagały mi następujące powiedzenia:

SUKCES JEST WYNIKIEM DOBREJ OCENY SYTUACJI.

DOBRA OCENA SYTUACJI JEST WYNIKIEM DOŚWIADCZENIA.

DOŚWIADCZENIE JEST CZĘSTO WYNIKIEM ZŁEJ OCENY SYTUACJI.

Tak więc nie schodź z obranej drogi. Jeśli będziemy dąŜyć do ulepszenia Ŝycia i postanowimy
uczyć się przy tym na własnych błędach, z pewnością osiągniemy sukces.
Zobaczmy więc, co powoduje, Ŝe przystępujemy do działania.

Lekcja trzecia

Jesteś nie do powstrzymania.

Podejmowanie decyzji.

Kilka  razy  powtarzałem  zapewnienie,  Ŝe  dysponujesz  siłą,  która  pozwoli  ci  zmienić  na  lepsze
dowolny  obszar  twojego  Ŝycia.  Gdzie  więc  znajduje  się  ta  siła?  I  w  jaki  sposób  moŜesz  ją
wykorzystać?  Wszyscy  wiemy,  Ŝe  aby  osiągnąć  nowe  rezultaty,  trzeba  podjąć  nowe  działania.
Musimy  jednak  zrozumieć,  Ŝe  u  podstaw  kaŜdego  działania  leŜy  decyzja.  Siła  decyzji  jest  więc
siłą zmian.
Jak  juŜ  mówiliśmy,  nie  zawsze  moŜna  panować  nad  wydarzeniami,  które  przynosi  nam  Ŝycie.
Potrafimy jednak całkowicie panować nad tym wszystkim, co pomyślimy o tych wydarzeniach, jak
będziemy  je  odbierać  emocjonalnie  i  jak  się  wobec  nich  zachowamy.  Trzeba  pamiętać,  Ŝe  w
kaŜdym momencie Ŝycia, świadomie lub nie, stajemy wobec konieczności podejmowania decyzji o
naszych działaniach, a więc i rezultatach, jakie osiągniemy. Większość z nas zapomina, Ŝe wszyscy
dysponujemy  siłą,  jaką  jest  moŜliwość  wyboru.  W  OSTATECZNYM  ROZRACHUNKU  TO
WŁAŚNIE

NASZE

DECYZJE,

NIE

ZEWNĘTRZNE

UWARUNKOWANIA,

OKREŚLAJĄ NASZE PRZEZNACZENIE.
To, jak dzisiaj Ŝyjesz, jest rezultatem uprzednio podjętych decyzji: z kim zdecydowałeś się spędzać
swój  czas,  czego  postanowiłeś  się  uczyć  bądź  nie  uczyć,  w  co  wierzyć.  Twoje  dzisiejsze  Ŝycie
zaleŜy od tego, co zdecydowałeś kontynuować, a co porzucić, czy postanowiłeś się oŜenić i mieć
dzieci, od twoich decyzji, co jeść, czy palić i pić, od decyzji, kim będziesz i do czego jesteś zdolny.
Wszystko to wpływało bezpośrednio na kierunek twojego Ŝycia.
Jeśli  więc  naprawdę  chcesz  zmienić  własne  Ŝycie,  musisz  podjąć  kilka  zupełnie  nowych  decyzji
dotyczących tego, kim będziesz, dokąd chcesz dojść i czemu chcesz się poświęcić.
Kiedy uŜywam słowa decyzja, mam na myśli prawdziwy i świadomie dokonany wybór. Większość
moich  rozmówców  mówiła  mi:  „I  co  z  tego,  Ŝe  postanowiłem  trochę  schudnąć?"  Takie

Anthony Robbins LISTY OD PRZYJACIELA

postanowienie jest zbyt ogólne i stanowi po prostu stwierdzenie preferencji: „Chciałbym być
szczuplejszy." Prawdziwą decyzję podejmuje ten, kto odcina się od wszelkich innych moŜliwości i
całkowicie poświęca się tylko tej jednej. Jeśli więc podejmiesz prawdziwą decyzję, nie będziesz
patrzył wstecz i nawet przez moment nie weźmiesz pod uwagę moŜliwości poddania się.
PosłuŜę się teraz wspaniałym przykładem człowieka, który zrozumiał siłę tkwiącą w prawdziwych
decyzjach i gdy raz zdecydował, nigdy się nie poddał. Nazywa się Soichiro Honda i jest
załoŜycielem korporacji Honda, producenta motocykli i samochodów. Pan Honda nie pozwalał, by
jakakolwiek tragedia, problem czy kaprys okoliczności stanęły mu na drodze. Wręcz odwrotnie.
Często postanawiał, Ŝe najpowaŜniejsze przeszkody na swojej drodze będzie traktował jak
płotki, które musi przeskoczyć w biegu, by osiągnąć swoje cele.

Pan Honda często postanawiał, Ŝe najpowaŜniejsze przeszkody na swojej drodze będzie traktował jak

płotki, które musi przeskoczyć w biegu, by osiągnąć swoje cele.

W 1938 roku pan Honda był biednym studentem, marzącym o zaprojektowaniu nowego pierścienia
tłoków, który mógłby sprzedać korporacji Toyota. W dzień chodził na zajęcia, a nocami, po łokcie
umorusany  smarem,  pracował  nad  swoim  projektem.  Wydawał  nań  wszystkie  pieniądze,  a Ŝe nie
miał  ich  wiele,  projekt  wciąŜ  nie  był  skończony.  W  końcu  zastawił  biŜuterię  Ŝony,  by  móc
kontynuować doświadczenia.
Po  latach  wysiłków  zakończył  pracę  i  był  pewien,  Ŝe  Toyota  kupi  jego  projekt.  Jednak  szefowie
Toyoty  odmówili.  Musiał  wrócić  do  szkoły,  gdzie  naraŜony  był  na  kpiny  nauczycieli  i  kolegów,
którzy twierdzili, Ŝe tylko szaleniec mógł wziąć się za projektowanie takiej głupoty.
Czy  Soichiro  Honda  był  sfrustrowany?  Oczywiście  Ŝe  tak.  Czy  był  załamany?  Z  pewnością.  Czy
poddał się? Nigdy!
Wręcz  odwrotnie.  Przez  kolejne  dwa  lata  pracował  nad  ulepszeniem  swojego  projektu.  Kierował
się podstawową receptą na sukces:

1. Zdecydował, czego chciał.
2. Przystąpił do działania.
3. Obserwował, czy podjęte działania są skuteczne, a kiedy coś nie sprawdzało się...
4. Zmieniał swoje podejście - podchodził do kaŜdej sytuacji elastycznie.

Po  tych  dwóch  latach  pracy  projekt  pana  Hondy  był  znacznie  lepszy  i  tym  razem  Toyota  nie
odmówiła.  Aby  zbudować  fabrykę  tłoków,  pan  Honda  potrzebował  betonu.  Jednak  rząd  Japonii
szykował się do drugiej wojny światowej i beton był nieosiągalny. Po raz kolejny wydawało się, Ŝe
jego marzenie spełznie na niczym, Ŝe nie znajdzie się nikt, kto by mu pomógł. Czy się poddał? Pod
Ŝadnym  pozorem!  Podjął  decyzję  zbudowania  fabryki.  PoniewaŜ  decyzja  była  prawdziwa,  nie
wchodziło  w  grę  poddanie  się.  Zebrał  grupę  przyjaciół,  z  którymi  pracował  nieprzerwanie  przez

Anthony Robbins LISTY OD PRZYJACIELA

wiele tygodni, tak długo, aŜ wynaleźli nowy sposób produkcji betonu. Postawił fabrykę i mógł w
końcu produkować swoje pierścienie.

Poczekaj, będzie dalej...

Ale  historia  na  tym  się  nie  kończy.  Podczas  wojny  amerykańskie  bombardowania  niemal
całkowicie  zniszczyły  fabrykę  Hondy.  I  tym  razem  nie  dał  się  pokonać.  Zebrał  swoich
pracowników i kazał im obserwować, gdzie amerykańskie samoloty zrzucają zbiorniki na paliwo,
poniewaŜ stanowiły one źródło surowców niezbędnych do procesu produkcji, a surowców tych w
ówczesnej Japonii nie moŜna było zdobyć w Ŝaden inny sposób. Pan Honda znajdował metody,
by  wykorzystać  wszystko,  co  przynosiło  Ŝycie.  Jednak  kiedy  trzęsienie  ziemi  całkowicie
zniszczyło jego fabrykę, zmuszony był sprzedać swoją technologię Toyocie.
Ale  Bóg  nigdy  nie  zamyka  przed  nami  drzwi,  nie  otworzywszy  innych.  Musimy  więc  uwaŜnie
obserwować, jakie nowe moŜliwości przynosi nam Ŝycie.
Kiedy skończyła się wojna, Japonia pogrąŜyła się w chaosie. W całym kraju brakowało surowców.
Benzynę racjonowano, a w niektórych częściach kraju była ona wręcz nie do zdobycia. Pan Honda
nie miał więc dość paliwa, by jeździć na targ po Ŝywność dla swojej rodziny. Daleki był jednak od
poczucia  przegranej  i  bezradności.  Podjął  kolejną  decyzję.  Postanowił,  Ŝe  nie  zgodzi  się  na
egzystencję na tak nędznym poziomie. Zadał więc sobie zasadnicze pytanie: „W jaki sposób mogę
zarobić na godziwe utrzymanie rodziny? Jak mogę wykorzystać to, co juŜ mam, aby osiągnąć mój
cel?" I wtedy wpadł mu w ręce mały silnik, którego uŜywał wcześniej do napędzania kosiarki do
trawy. Szybko przyszedł mu do głowy pomysł, by zamontować go do roweru.
W taki właśnie sposób powstał pierwszy napędzany mechanicznie rower. Jeździł nim po zakupy i
wkrótce  przyjaciele  i  znajomi  prosili  go,  by  skonstruował  dla  nich  podobny  pojazd.  Szybko  teŜ
zabrakło  mu  silników,  więc  postanowił  zbudować  fabrykę,  w  której  mógłby  je  produkować.  Nie
miał pieniędzy, a Japonia była zrujnowana gospodarczo. Jak więc miał zbudować fabrykę?

„ Twoje przeznaczenie kształtowane jest w chwilach podejmowania decyzji."

Anthony Robbins

Nie  poddał  się  i  tym  razem.  Wpadł  na  wspaniały  pomysł.  OtóŜ  postanowił  napisać  do  kaŜdego
właściciela  sklepu  z  rowerami  w  całej  Japonii.  W  liście  opisał  swój  projekt.  Zapewniał,  Ŝe  jego
nowy  pomysł  pomoŜe  Japonii  stanąć na nogi, Ŝe tanie motorowery pozwolą Japończykom dostać
się tam, dokąd chcą. Prosił teŜ o wsparcie finansowe.
Spośród osiemnastu tysięcy właścicieli sklepów z rowerami, którzy otrzymali list pana Hondy, trzy
tysiące  zdecydowało  się  zainwestować  pieniądze  w  jego  przedsięwzięcie.  Dzięki  temu
wyprodukował  pierwszą  partię  motorowerów.  Sądzisz,  Ŝe  odniósł  sukces?  OtóŜ  nie!  Motorower
był  zbyt  duŜy  i  zbyt  toporny,  dlatego  nie  znalazł  wielu  nabywców.  Raz  jeszcze  Soichiro  Honda
odpowiedział sobie na pytanie, które z podjętych działań nie sprawdzają się, i raz jeszcze, zamiast
się  poddać,  postanowił  inaczej.  Podjął  decyzją  o  konieczności  wyprodukowania  mniejszego  i
zwinniejszego motoroweru. Nazwał swój nowy produkt „Łabądek" i odniósł nim natychmiastowy
sukces na rynku. Nowy motorower przyniósł Soichiro Hondzie nagrodę cesarza. Wszyscy, którzy
go podziwiali, myśleli, Ŝe ma w Ŝyciu wiele szczęścia.
Jednak czy było to szczęście? MoŜe, jeśli za szczęście uznamy wykorzystanie własnej wiedzy do
cięŜkiej  pracy.  Dziś  firma  pana  Hondy  jest  jednym  z  najdynamiczniej  szych  przedsiębiorstw  na
całym świecie. Honda Corporation zatrudnia obecnie sto tysięcy ludzi i lepiej niŜ hondy sprzedają
się  w  Stanach  Zjednoczonych  tylko  toyoty.  A  wszystko  to  dlatego,  Ŝe  pan  Honda  nigdy  się  nie
poddał.  Nigdy  nie  pozwolił,  by  przeszkodziły  mu  jakiekolwiek  problemy  czy  okoliczności
zewnętrzne. Podjął decyzję, Ŝe zawsze moŜna znaleźć jakiś sposób, jeśli naprawdę się chce.

Decyzje! Decyzje!

Równie dobrze jak ja wiesz, Ŝe niektórzy ludzie rodzą się uprzywilejowani: mają bogatych

Anthony Robbins LISTY OD PRZYJACIELA

rodziców, lepsze środowisko, zdrowe i sprawne ciało, od dzieciństwa są otoczeni opieką tak
wspaniałą o jakiej ty mógłbyś tylko marzyć, i opływają w dostatki. Jednak wiemy równieŜ, Ŝe
Ŝycie wielu z tych ludzi kończy się frustracjami i uzaleŜnieniami.
Często teŜ dowiadujemy się o ludziach, którzy wbrew wszelkim przeciwnościom wybili się ponad
ograniczające ich okoliczności dzięki podejmowaniu decyzji o tym, jak Ŝyć. Stali się oni
przykładem nieograniczonych moŜliwości ludzkiego ducha.
Jak ci wspaniali ludzie to osiągają? Wszyscy oni w pewnym momencie Ŝycia podjęli decyzję, Ŝe
mają dość tego, co jest. Postanowili, Ŝe nie będą tolerować niczego poza najlepszym. Podjęli więc
prawdziwe decyzje o zmianie własnego Ŝycia.
Co rozumiem przez „prawdziwą decyzję"? Wielu ludzi powtarza wciąŜ: „Naprawdę powinienem
trochę schudnąć. Powinienem zarabiać więcej pieniędzy. Powinienem zrobić coś, by dostać lepszą
pracę. Powinienem przestać pić." Jednak samo „powinienem" nie wystarczy, by cokolwiek w Ŝyciu
zmienić.

Kiedy podejmujesz prawdziwą decyzję, kreślisz linię nie na piasku, lecz na świeŜym betonie.

Jedynym sposobem, który pozwoli ci zmienić własne Ŝycie jest podjęcie prawdziwej decyzji.

Prawdziwa  decyzja  sprawia,  Ŝe  odcinasz  się  od  wszystkich  moŜliwości  poza  tą  jedną,  którą
postanowiłeś wprowadzić w Ŝycie.
Jeśli podejmowanie decyzji jest tak proste i tak skuteczne, dlaczego wielu ludzi ich nie podejmuje?
PoniewaŜ  nie  wiedzą  oni,  czym  jest  prawdziwa decyzja. Sądzą Ŝe decyzje są jak lista poboŜnych
Ŝyczeń:  „Chciałbym  rzucić  palenie",  albo:  „Dobrze  by  było,  gdybym  przestał  pić."  Większość  z
nas nie podejmowała Ŝadnej decyzji tak długo, Ŝe nie pamiętamy juŜ, jak to się robi!
Kiedy  podejmujesz  decyzję,  kreślisz  linię  nie  na  piasku,  lecz  na  świeŜym  betonie.  Wiesz
dokładnie,  czego  chcesz.  Ta  pewność  daje  ci  siłę,  by  zrobić  wszystko  dla  osiągnięcia  celu,  który
sobie wytyczyłeś.
Ludzie, pokonujący wszelkie przeciwności, by odmienić własne Ŝycie, podejmują codziennie trzy
decyzje:

1. Na czym się skoncentrować.
2. Jakie jest znaczenie poszczególnych rzeczy.
3. Co zrobić.

Jednym  z  moich  ulubionych  przykładów  jest  historia  Eda  Robertsa.  Jest  on  „zwyczajnym",
przykutym  do  wózka  inwalidzkiego  człowiekiem,  który  stał  się  niezwykły  dzięki  decyzji,  by
działać  wbrew  pozornie  ograniczającym  go  warunkom  zewnętrznym.  Od  czternastego  roku  Ŝycia
Ed  jest  sparaliŜowany  od  szyi  w  dół.  Dzięki  specjalnemu  urządzeniu  do  oddychania,  które  sam
wymyślił,  jest  w  stanie  funkcjonować  tak  normalnie,  jak  to  tylko  moŜliwe,  jednak  noce  musi
spędzać pod namiotem tlenowym. Kilka razy ledwie wymknął się śmierci. W takim stanie mógłby

Anthony Robbins LISTY OD PRZYJACIELA

z pewnością pogrąŜyć się w rozpamiętywaniu własnego cierpienia, jednak zamiast tego postanowił
pomagać innym.
Co  udało  mu  się  zrobić?  Przez  ostatnich  piętnaście  lat,  dzięki  decyzji,  by  walczyć  ze  światem,
który  jakŜe  często  traktował  go  z  łaskawym  politowaniem,  zdołał  podnieść  jakość  Ŝycia  wielu
ludzi  niepełnosprawnych.  Ed  Roberts  uświadomił  społeczeństwu  potrzeby  niepełnosprawnych  i
zdołał  wywalczyć  wiele  udogodnień:  od  podjazdów  dla  wózków  inwalidzkich  i  wydzielonych
miejsc parkingowych po poręcze i specjalne uchwyty. Był pierwszym całkowicie sparaliŜowanym
absolwentem  Uniwersytetu  Kalifornijskiego  w  Berkeley,  a  zajmując  stanowisko  dyrektora
Kalifornijskiego  Stanowego  Wydziału  Rehabilitacji,  otworzył drogę innym niepełnosprawnym do
zajmowania podobnych stanowisk.
Nie mam wątpliwości, Ŝe człowiek ten, w odróŜnieniu od wielu ludzi, którzy znaleźliby się na jego
miejscu,  podjął  decyzję,  by  skoncentrować  się  na  czymś  zupełnie  innym  niŜ  własne  cierpienie.
Skupił się na moŜliwościach pomocy innym.
Fizyczne  ograniczenia  były  dla  niego  wyzwaniem.  Postanowił  zrobić  wszystko,  aby  polepszyć
Ŝycie innych ludzi znajdujących się w podobnej sytuacji. Całkowicie poświęcił się wprowadzaniu
w Ŝycie udogodnień, które ułatwiłyby funkcjonowanie wszystkim niepełnosprawnym.
Ed Roberts dowiódł ponad wszelką wątpliwość, Ŝe liczy się nie pozycja wyjściowa, lecz decyzje,
które podejmujemy. Wszystkie jego działania wzięły się bowiem z jednej prawdziwej decyzji. Co
ty mógłbyś osiągnąć w Ŝyciu, gdybyś naprawdę postanowił to zrobić?

Zdecyduj natychmiast!

Cały  postęp  ludzkości  zaczyna  się  od  jednej  decyzji.  Jakie  więc  decyzje  odkładałeś  dotychczas?
Czego  potrzebujesz,  by  uczynić  swe  Ŝycie  lepszym?  MoŜe  jest  to  decyzja,  by  zastąpić  palenie  i
picie sportem i lekturą. A moŜe musisz zaczynać kaŜdy dzień wcześniej i z lepszym nastawieniem
do  świata?  MoŜe  jest  to  decyzja,  by  nie  składać  winy  na  wszystkich  wokół,  a  zamiast  tego
zastanowić  się  nad  działaniami,  które  uczyniłyby  kaŜdy  kolejny  dzień  lepszym od poprzedniego?
A  moŜe  powinieneś  nauczyć  się  czegoś  nowego,  co  pozwoli  ci  lepiej  zarabiać  i  być  lepszym  dla
rodziny i przyjaciół?
Właśnie  w  tej  chwili  podejmij  dwie  decyzje,  którym  będziesz  posłuszny  bez  względu  na
wszystko. Najpierw prosta decyzja - obiecaj sobie coś, czego z łatwością dotrzymasz. Podejmując
tę  decyzję  i  działając  zgodnie  z  nią,  udowodnisz  sobie,  Ŝe  moŜesz  podejmować  równieŜ
trudniejsze, powaŜniejsze decyzje. Zaczniesz rozwijać „mięśnie podejmowania decyzji".
Dopiero  w  drugiej  kolejności  podejmij  decyzję  trudniejszą,  która  będzie  wymagała  od  ciebie
więcej poświęcenia. Niech będzie to decyzja, która cię zainspiruje. Zapisz obydwie swoje decyzje
poniŜej,  powiedz  o  nich  rodzinie  i  przyjaciołom  i  przekonaj  się,  jak  wiele  radości  i  dumy  da  ci
działanie w zgodzie z nimi!

Dwie waŜne decyzje, które podjąłem i od których nie odstąpię:

1. _________________________________________________________________

2. _________________________________________________________________

Fakt, czy uda ci się wprowadzić je w Ŝycie, będzie zaleŜał od tego, na ile dobrze opanujesz ...

Anthony Robbins LISTY OD PRZYJACIELA

Lekcja czwarta

Budowanie własnych przekonań i... szybki start

Istnieje  siła,  która  kontroluje  wszystkie  twoje  decyzje.  Przez  całe  Ŝycie  wpływa  ona  na  twoje
odczucia i myśli, określa, co zrobisz, a czego nie, oraz wyznacza uczucia, które przyporządkujesz
dosłownie kaŜdemu wydarzeniu w twoim Ŝyciu. Ta siła to twoje przekonania.
Kiedy w coś wierzysz, w formie nie znoszącej sprzeciwu dajesz swojemu umysłowi polecenie, by
reagował w określony sposób. PosłuŜę się prostym przykładem. Czy kiedykolwiek znalazłeś się w
sytuacji, gdy poproszony o przyniesienie soli, poszedłeś do kuchni myśląc, Ŝe nie wiesz przecieŜ,
gdzie jest sól, i zupełnie nie mogłeś jej znaleźć. Tymczasem kiedy osoba, która poprosiła cię o sól,
weszła do kuchni, natychmiast dostrzegła solniczkę stojącą tuŜ przed tobą. Skoro stała tam przez
cały czas, to dlaczego jej nie dostrzegłeś? PoniewaŜ nie wierzyłeś, Ŝe sól jest właśnie tam.
Gdy  tylko  nabędziemy  jakiegoś  przekonania,  natychmiast  zaczyna  ono  wpływać  na  wszystko,  co
dostrzegamy  i  odczuwamy.  Przekonania  mogą  zmienić  nawet  kolor  oczu.  Według  dra  Berniego
Siegela,  autora  ksiąŜki  Love,  Medicine  and  Miracles  („Miłość,  medycyna  i  cuda")  oraz  innych
ksiąŜek  poświęconych  tajemnicom  umysłu  i  ciała  ludzkiego,  naukowcy  zajmujący  się  badaniem
złoŜonych  zaburzeń  osobowości  odkryli  wiele  ciekawych  faktów  u  ludzi,  którzy  cierpią  na  tę
chorobę.  OtóŜ  kiedy  uwierzą  oni,  Ŝe  stali  się  kimś  innym,  ich  mózg  otrzymuje  polecenie,  które
potrafi  zmienić  procesy  biochemiczne,  a  wtedy  kolor  ich  oczu  zmienia  się  wraz  ze  zmianą
osobowości!
Przekonania  mogą  nawet  wpływać  na  rytm  pracy  serca.  Ludzie,  którzy  głęboko  wierzą  w  kult
voodoo, umierają gdy ktoś rzuci na nich „zły czar". Umierają nie dlatego, Ŝe działa ów czar, tylko
dlatego, Ŝe wydają swojemu sercu kategoryczne polecenie, by przestało bić.
A  czy  twoje  przekonania  mogą  wpływać  na  Ŝycie  twoje  i  ludzi  wokół  ciebie?  Oczywiście,  Ŝe
mogą!  Przekonania  mają  wielką  siłę,  musisz  więc  bardzo  uwaŜnie  decydować,  w  co  wierzysz,
zwłaszcza  gdy  idzie  o  przekonania  dotyczące  ciebie  samego.  Na  przykład  niektóre  z  moich
przekonań bardzo mi pomogły w dotychczasowym Ŝyciu. O kilku wspomniałem juŜ w tej ksiąŜce:

1. Zawsze znajdzie się jakiś sposób wyjścia z trudnej sytuacji, jeśli naprawdę będę chciał.
2. W Ŝyciu nie ma poraŜek. W kaŜdej sytuacji odnoszę sukces, jeśli tylko mogę się czegoś
nauczyć.
3. Jeśli Bóg z czymś zwleka, nie znaczy, Ŝe mi tego czegoś odmawia.
4. Przeszłość nie jest równa przyszłości.
5. W dowolnej chwili mogę zmienić całe moje Ŝycie, podejmując nową decyzję.
Przekonania te zdecydowały o tym, jak myślę i jak się zachowuję. Pomogły mi odmienić moją
sytuację na lepsze nawet w największych tarapatach i stworzyć mój Ŝyciowy sukces.

„ Wiara to przekonanie o czymś, czego się jeszcze nie widziało. Nagrodą za tę wiarę jest zobaczyć
to, w co się uwierzyło."

Św. Augustyn

Czym  jest  więc  przekonanie?  Często  mówimy  o  rzeczach,  których  dokładnie  nie  poznaliśmy.
Większość  ludzi  traktuje  przekonanie,  jakby  było  czymś  materialnym.  Tymczasem  jest  ono  tylko
poczuciem  pewności  co  do  znaczenia  czegoś.  Jeśli  więc  twierdzisz,  Ŝe  wierzysz,  iŜ  jesteś
inteligentny,  w  rzeczywistości  mówisz:  „Odczuwam  pewność  co  do  mojej  inteligencji."  To
poczucie  pewności  pozwala  ci  sięgnąć  do  źródeł,  które  pomagają  zachowywać  się  w  sposób
inteligentny  i  osiągnąć  rezultaty,  których  poŜądasz.  KaŜdy  z  nas  dysponuje  odpowiedzią  na
dowolne  pytanie  albo  przynajmniej  ma  dostęp  do  tych  odpowiedzi  poprzez  innych  ludzi.  Często
jednak  brak  przekonania,  brak  poczucia  pewności  uniemoŜliwia  nam wykorzystanie tkwiących w
nas moŜliwości.
Najłatwiej  chyba  zrozumieć,  co  to  jest  przekonanie,  kiedy  zrozumie  się  dokładnie  jego

Anthony Robbins LISTY OD PRZYJACIELA

podstawowy element - myśl. ChociaŜ moŜesz dopuszczać do siebie wiele myśli, nie wszystkie one
są przekonaniami. Weźmy na przykład myśl, Ŝe jesteś człowiekiem czułym i kochającym. Przerwij
na chwilę czytanie i powiedz sobie: „Jestem czuły i kochający."
Czy  zdanie  to  wyraŜa  twoje  przekonanie,  czy  teŜ  myśl  zaleŜy  od  stopnia  pewności,  z  jakim  je
wymawiasz.  Jeśli  na  przykład  mówisz  „Chyba  nie  jestem  kochający  i  czuły  dla  innych",  tak
naprawdę wyraŜasz brak pewności co do tego faktu.
Jak zmienić myśl w przekonanie? Być moŜe łatwiej będzie ci zrozumieć ten proces, jeśli posłuŜę
się  prostym  porównaniem.  Wyobraź  sobie  myśl  jako  stół  oparty  zaledwie  na  jednej  lub  dwóch
nogach, a będziesz dokładnie wiedział, dlaczego myśl nie jest tak trwała jak przekonanie. Stół bez
nóg  nie  będzie  przecieŜ  stał.  Przekonanie  natomiast  jest  jak  stół  oparty  na  wystarczającej  liczbie
solidnych nóg.
Jeśli więc naprawdę wierzysz, Ŝe jesteś czuły i troskliwy, skąd o tym wiesz? Czy nie jest prawdą Ŝe
masz  jakieś  odniesienia,  które  wspierają  to  przekonanie?  Innymi  słowy,  dysponujesz  jakimiś
doświadczeniami,  które  pozwalają  ci  tak  sądzić?  To  właśnie  one  są  „nogami",  które  wspierają
twoje przekonanie. Dzięki nim masz całkowitą pewność.
Jakie odniesienia pozwalają ci czuć się pewnym, Ŝe jesteś kochający i troskliwy? MoŜe ktoś ci to
kiedyś powiedział? A moŜe robisz na co dzień coś, co pozwala innym poczuć się szczęśliwszymi
albo  daje  im  nadzieję?  MoŜe  jesteś  nastawiony  pozytywnie  do  innych  albo  po  prostu  jesteś
przepełniony miłością do ludzi? Ale czy ty to wiesz?
Jednak wszystkie te odniesienia nie znaczą nic, dopóki nie wesprzesz nimi myśli, Ŝe jesteś czuły i
kochający.  Kiedy  to  zrobisz,  sprawiają one, Ŝe nabierasz pewności co do tej myśli i zaczynasz w
nią wierzyć. Myśl jest teraz solidnie wsparta i staje się przekonaniem.

Jakie odniesienia pozwalają ci czuć się pewnym, Ŝe jesteś kochający i troskliwy?

Teraz, kiedy wiesz juŜ, Ŝe przekonania podobne są do stołów, moŜesz zacząć obserwować, jak się
tworzą i znaleźć sposoby, by je zmieniać. Najpierw jednak powinieneś zauwaŜyć, Ŝe kaŜdy z nas
moŜe wytworzyć w sobie dowolne przekonanie, jeśli tylko ma wystarczająco duŜo odniesień, by je
wesprzeć.
Czy nie jest prawdą Ŝe doświadczyłeś w swoim Ŝyciu dość trudnych chwil i poznałeś bardzo wielu
ludzi, którzy równieŜ przeŜyli cięŜkie momenty, by wytworzyć w sobie przekonanie, Ŝe ludzie są
ohydni i wykorzystają cię, jeśli tylko nadarzy się po temu okazja? Być moŜe nie chcesz w to
wierzyć, bo jestem przekonany, Ŝe wiesz równie dobrze jak ja, iŜ takie przekonanie nie
doprowadziłoby cię nigdzie. Jednak czy nie masz dość doświadczeń, które pozwoliłyby ci umocnić
tę myśl i zmienić ją w przekonanie, gdybyś tylko chciał?
Ale czy nie jest równieŜ prawdą, Ŝe masz i takie doświadczenia, które pozwolą ci wesprzeć myśl,

Anthony Robbins LISTY OD PRZYJACIELA

Ŝe ludzie nie są źli, a jeśli dobrze się do nich odnosisz i naprawdę ci na nich zaleŜy, zawsze będą
chcieli ci pomóc?
Podstawowe pytanie brzmi: Które z tych stwierdzeń jest prawdziwe?
Odpowiedź brzmi: To zaleŜy od ciebie - prawdziwe będzie to przekonanie, które przyjmiesz za
własne.
Tak więc najwaŜniejsze jest rozróŜnienie między przekonaniami, które dodają ci sił, a tymi, które
cię obezwładniają.
Przekonania  są  olbrzymim  źródłem  siły.  MoŜesz  wybrać,  w  co  wierzyć,  gdy  idzie  o  ciebie
samego, i to zdecyduje o działaniach, które podejmiesz. WaŜne jest, byś wybrał te przekonania,
które będą cię wspierać oraz dodawać ci sił i energii.
Jakie  są  trzy  przekonania,  których  potrzebujesz  obecnie?  Czy  pragniesz  uwierzyć,  Ŝe  masz  dość
pewności  siebie,  by  przejść  przez  rozmowę  kwalifikującą  do  pracy?  Dość  siły,  by  skończyć  z
obezwładniającym  cię  związkiem  uczuciowym?  Dość  miłości,  by  związać  się  z  kimś  na  stałe?
Zapisz co najmniej jedno przekonanie, które musisz przyjąć od zaraz.

Muszę uwierzyć, Ŝe

Czasem ludzie mówią mi: „To wszystko bajki, Tony. Kiedyś wierzyłem w coś bardzo mocno i nic
mi z tego nie przyszło!" Skąd mają pewność, Ŝe nic im z tego nie przyszło? MoŜe powinni byli po
prostu trochę poczekać?
A  moŜe  nauczyliby  się  czegoś  z  bardzo  starej  indyjskiej  przypowieści.  OtóŜ  pewien  chłop  miał
tylko  jednego  konia,  który  ciągnął  jego  pług,  i  kiedyś  ten  koń  uciekł.  Sąsiedzi  mówili  mu:  „To
straszne", a on odpowiedział tylko: „MoŜe i tak." Następnego dnia chłop przyprowadził do domu
dwa  dzikie  konie.  „To  wspaniale",  gratulowali  mu  sąsiedzi,  on  zaś  odparł:  „MoŜe  i  tak."  Kiedy
jego syn próbował ujeździć jednego z koni, złamał nogę. Sąsiedzi współczuli: „To straszne!", na co
on odparł: „MoŜe i tak."
Następnego  dnia  do  wioski  zawitało  wojsko  i  zabrało  do  słuŜby  wszystkich  młodych  chłopców
oprócz rannego syna rolnika. Wtedy wszyscy sąsiedzi zaczęli powtarzać: „Ty to masz szczęście!"
Jak sądzisz, co im odpowiedział? Właśnie tak: „MoŜe i mam."
I  tak  historia  ta  toczy  się  dalej,  podobnie  jak  Ŝycie.  Jeśli  w  coś  wierzysz  i  jeszcze  się  to  nie
sprawdziło, być moŜe osądzasz sytuację zbyt wcześnie. Kiedy sądzisz, Ŝe jesteś w kłopotach, być
moŜe tak nie jest. MoŜe twoje problemy są tylko przejściowe.
Musisz pamiętać, Ŝe umiejętność dokonywania mądrej oceny sytuacji w duŜym stopniu zaleŜy od
moŜliwości, które przed sobą zobaczysz, poniewaŜ...

Lekcja piąta

Dostaniesz to, co zobaczysz oczami wyobraźni

Tak wielu ludzi chce zmienić swoje odczucia, jednak nie wiedzą, jak to zrobić. Najszybszym
sposobem na zmianę doznawanych uczuć jest zmiana przedmiotu uwagi. Gdybyś właśnie w tej
chwili chciał poczuć się okropnie, nie miałbyś z tym Ŝadnego kłopotu, prawda? Musiałbyś tylko
pomyśleć o jakimś bolesnym wydarzeniu z twojego Ŝycia i skupić na nim całą uwagę. Im dłuŜej
byś o nim myślał, tym gorzej byś się czuł.
Zabawne! Czy chodziłbyś do kina kilka razy na ten sam kiepski film? Jasne, Ŝe nie. Dlaczego więc

Anthony Robbins LISTY OD PRZYJACIELA

masz oglądać ten sam kiepski film oczami własnego umysłu? To proste doświadczenie pokazuje,
jak łatwo kaŜdy z nas moŜe wprawić się w zły nastrój i jak waŜne jest, by kontrolować swój
przedmiot skupienia. Nawet jeśli sytuacja wokół ciebie jest zła, musisz skoncentrować się na tym,
co moŜesz zrobić i nad czym moŜesz zapanować.
Gdybyś właśnie w tej chwili chciał poczuć się wspaniale, dokonałbyś tego równie łatwo. Mógłbyś
po prostu skupić się nad czymś, co kiedyś przyniosło ci szczęście, dało pozytywne odczucia wobec
siebie samego oraz rodziny i przyjaciół. Mógłbyś teŜ odnaleźć w pamięci to, za co dziś czujesz się
wdzięczny  Ŝyciu,  albo  teŜ  tak  intensywnie  pomyśleć  o  wymarzonej  przyszłości,  Ŝeby  juŜ  dziś
cieszyć się nią na zapas. A to da ci siły, by ku tej przyszłości dąŜyć.
Podam ci prosty przykład. Powiedzmy, Ŝe idziesz na przyjęcie i zabierasz ze sobą kamerę wideo.
Przez  cały  wieczór  trzymasz  obiektyw  kamery  nakierowany  na  róg  pokoju,  w  którym  kłóci  się
pewna  para.  Kiedy  patrzysz  na  nich,  równieŜ  i  tobie  moŜe  udzielić  się  ich  złość  i  nieszczęście.
PoniewaŜ  koncentrujesz  się  na ich wściekłości, myślisz pewnie: „Co za godna współczucia para!
Jakie kiepskie przyjęcie!"
A gdybyś podczas tego samego przyjęcia nakierował kamerę na inny róg pokoju, w którym grupa
ludzi dowcipkuje i Ŝartuje i zamiast pękać ze złości pęka ze śmiechu? Gdyby wtedy ktoś cię spytał,
jak było na przyjęciu, z pewnością zapewniałbyś go, Ŝe spędziłeś cudowny wieczór. Prosty z tego
wniosek.  Ludzie  potrafią  dostrzegać  nieskończenie  wiele  zjawisk,  jednak  zbyt  wielu  z  nas
koncentruje się na tym, co jest okropne lub na co nie mamy Ŝadnego wpływu.

Kieruj obiektyw swojego umysłu we właściwym kierunku

Czy  rozumiesz  juŜ,  dlaczego  tak  waŜny  jest  przedmiot  skupienia?  Od  niego  bowiem  zaleŜy,  jak
postrzegamy świat i jak się wobec niego zachowuje my. Czy moŜe równieŜ decydować o naszych
uczuciach? Bez wątpienia tak.
Przedmiot skupienia moŜe ci uratować Ŝycie. Jednym z moich ulubionych zajęć jest prowadzenie
samochodów wyścigowych. Nigdy nie zapomnę najwaŜniejszej lekcji, jakiej udzielił mi instruktor
w  szkole  dla  kierowców  wyścigowych.  Powiedział  wtedy:  „Podstawową  rzeczą  jaką  musisz
zapamiętać,  jest sposób wychodzenia z poślizgów. (Bardzo dobre porównanie z Ŝyciem, prawda?
Czasem, kiedy tracimy panowanie nad swoim Ŝyciem, czujemy, jakbyśmy wpadali w poślizg.) To
bardzo proste. Większość ludzi, gdy wpada w poślizg, w naturalny sposób skupia wzrok i uwagę
na tym, czego boi się najbardziej - na ścianie. Ty musisz zrobić dokładnie odwrotnie: skupić się na
tym,  dokąd  chcesz  dojechać."  Zapewne  słyszałeś  o  ludziach,  którzy,  jadąc  z  duŜą  prędkością
swoim sportowym samochodem, nagle tracą panowanie nad kierownicą. I chociaŜ na setki metrów
dookoła  stoi  tylko  jeden  słup,  jakoś  udaje  im  się  weń  trafić.  Przyczyna  jest  zawsze  taka  sama.
Ilekroć kierowca traci panowanie nad pojazdem, skupia się dokładnie na tym, czego chce uniknąć,
i właśnie dlatego, mu się to nie udaje. Poruszamy się bowiem w kierunku tego, na czym skupiamy
swoją uwagę.
Mój  instruktor  wsadził  mnie  do  samochodu,  w  którym  sterowane  komputerem  hydrauliczne
dźwignie mogą w kaŜdej chwili, na naciśnięcie guzika, unieść nad ziemię któreś z kół, powodując
w ten sposób poślizg. „Kiedy wpadniemy w poślizg, nie patrz na ścianę. Skoncentruj się na tym,
dokąd chcesz dojechać" - powiedział mi.
„Oczywiście,  jasne"  -  odparłem  i  ruszyliśmy.  Pędziłem  wzdłuŜ  toru  i  nagle  instruktor  nacisnął
przycisk. Straciłem kontrolę nad samochodem i zgadnij, dokąd pobiegł mój wzrok? Oczywiście, Ŝe
tak! Prosto na ścianę! Byłem przeraŜony, poniewaŜ czułem, Ŝe zaraz w nią uderzę. Siedzący obok
instruktor  chwycił  mnie  za  głowę  i  siłą  odwrócił  ją  w  kierunku,  w  którym  powinienem  jechać.
Samochód ciągle się ślizgał i czułem, Ŝe za chwilę będzie wypadek, ale byłem zmuszony patrzeć w
stronę toru. I oczywiście ręce natychmiast automatycznie skręciły kierownicę w kierunku wzroku.
W ostatniej chwili udało mi się wyjść z poślizgu. Pewnie sobie wyobraŜasz, jaką odczułem ulgę!
Warto pamiętać, Ŝe zmiana obiektu skupienia kierowcy nie powoduje natychmiastowej zmiany
kierunku jazdy. Czy w Ŝyciu nie jest podobnie? Często upływa trochę czasu między zmianą

Anthony Robbins LISTY OD PRZYJACIELA

kierunku twojej uwagi a reakcją ciała i odczuć. To jeszcze jeden powód, dla którego powinieneś
jak najwcześniej zacząć zmieniać obiekt koncentracji zamiast czekać, aŜ problem stanie się
powaŜniejszy.
Ale wróćmy do mojej historii. Czy nauczyłem się czegoś podczas tej lekcji? OtóŜ nie. Kiedy po raz
kolejny niebezpiecznie zmierzałem w kierunku ściany, instruktor musiał wrzasnąć na mnie, abym
skupiał wzrok na kierunku jazdy. Jednak za trzecim razem sam świadomie odwróciłem głowę.
Uwierzyłem i sprawdziło się. Teraz jeśli wpadam w poślizg, głowa i wzrok automatycznie wędrują
w kierunku toru, a ręce same obracają kierownicą. Czy kontrolowanie uwagi zawsze daje
gwarancję sukcesu? Oczywiście, nie. Czy zwiększa moje szanse? Stokrotnie!

Skoncentruj się na tym, dokąd chcesz dojechać.

Jaki to wszystko ma związek z tobą? OtóŜ ilekroć pojawi się problem, musisz skoncentrować się
na moŜliwościach jego rozwiązania, na tym, dokąd chcesz dojechać, a nie na tym, czego się boisz.
Jeśli o czymś będziesz często myślał, doświadczysz tego, cokolwiek to będzie.
Zmiana obiektu skupienia, podejmowanie decyzji i zmiana przekonań - czy wszystko to moŜe się
dokonać z dnia na dzień? Oczywiście, nie. Podobnie jak po jednym dniu ćwiczeń kulturystycznych
nie wyrobią się potęŜne mięśnie. To wymaga czasu. Jednak gwarantuję ci, Ŝe jeśli zmienisz obiekt
skupienia choćby trochę, rzeczywistość, w której Ŝyjesz, zmieni się znacznie.
Zajmijmy się teraz jednym z najpotęŜniejszych narzędzi słuŜących zmianie obiektu skupienia.
Wykorzystuję je codziennie, odkąd postanowiłem przekuć moje marzenia w rzeczywistość...

Lekcja szósta

Odpowiedzią są pytania

Najlepszym  sposobem  na  kontrolowanie  obiektu  skupienia  są  pytania.  Czy  wiesz,  Ŝe  zadanie
właściwego pytania moŜe uratować ci Ŝycie?
Tak  właśnie  było  w  przypadku  Lecha  Stanisławskiego.  Pewnej  nocy  naziści  wdarli  się  do  jego
domu  i  zapędzili  go  wraz  z  bliskimi,  jak  bydło,  do  obozu  śmierci  w  Oświęcimiu.  Tam  na  jego
oczach zamordowali mu całą rodzinę.
Osłabiony z głodu i bólu pracował od wschodu do zachodu słońca wraz z innymi więźniami obozu
koncentracyjnego. Czy moŜna było znieść to wszystko?
Stanisławski  jakoś  to  wytrzymał.  Jednak  któregoś  dnia,  kiedy  po  raz  kolejny  przyglądał  się
otaczającemu  go  piekłu,  zrozumiał,  Ŝe  jeśli  zostanie  tam  choćby  dzień  dłuŜej,  umrze.  Podjął
decyzję, Ŝe musi uciec. Co waŜniejsze, wierzył, Ŝe nawet jeśli nikomu przed nim to się nie udało,
musi być jakiś sposób, by się stamtąd wydostać.
Nie  koncentrował  się  juŜ  na  tym,  jak  przetrwać.  Zaczął  wciąŜ  zadawać  to  samo  pytanie:  „Jak
moŜemy  stąd  uciec?"  Za  kaŜdym  razem  współwięźniowie  odpowiadali  mu  tak  samo:  „Nie  bądź

Anthony Robbins LISTY OD PRZYJACIELA

głupcem!  Stąd  nie  ma  ucieczki.  Zadawanie  takich  pytań  tylko  sprawi  ci  ból."  Jednak  on  nie
przyjmował  tych  odpowiedzi.  WciąŜ  zadawał  sobie  te  same  pytania:  „Jak  mogę  to  zrobić?  Musi
być  jakiś  sposób!  Jak  mogę  się  stąd  wydostać?"  I  pewnego  dnia  znalazł  odpowiedź.  Poczuł  odór
rozkładającego  się  ludzkiego  ciała. TuŜ obok miejsca, gdzie pracował, stała cięŜarówka, na którą
wrzucano nagie ciała zagazowanych kobiet, męŜczyzn i dzieci. I wtedy Lech Stanisławski zamiast
zastanawiać się: „Dlaczego Bóg stworzył takie zło?", zadał sobie zupełnie inne pytanie: „Jak mogę
to wykorzystać, aby stąd uciec?" Kiedy zaszło słońce i jego grupa miała zmierzać z powrotem do
baraków, zdjął z siebie ubranie i wsunął się w stertę ciał.
Udając trupa, czekał otoczony powodującym torsje smrodem i przygnieciony stosem martwych
ciał. W końcu dobiegł go dźwięk silnika. Po krótkiej jeździe cięŜarówka zatrzymała się i górę
trupów zrzucono do dołu. Lech odczekał, aŜ był pewien, Ŝe wokół nie ma nikogo, i przez
dwadzieścia pięć mil biegł potem nago ku wolności.
Czym róŜni się Lech Stanisławski od milionów innych, którzy zginęli w obozach
koncentracyjnych? MoŜna oczywiście wskazywać na wiele róŜnic, ale z pewnością jedną z
podstawowych był fakt, Ŝe zadał sobie inne pytanie. Zadawał je nieustannie, wciąŜ spodziewając
się uzyskania odpowiedzi.

To dobre pytanie!

Codziennie zadajemy sobie wiele pytań. Pytania te decydują o naszym obiekcie skupienia, o
naszych myślach i uczuciach.
Zadawanie właściwych pytań było jednym z podstawowych narzędzi, które pozwoliły mi odmienić
moje Ŝycie. Przestałem zastanawiać się: „Dlaczego Ŝycie traktuje mnie niesprawiedliwie?" i
„Dlaczego nic mi nigdy nie wychodzi?" Zamiast tego zacząłem zadawać sobie takie pytania,
które mogły mi przynieść uŜyteczne odpowiedzi.

„Proście, a będzie wam dane. Szukajcie, a znajdziecie. Pukajcie, a będzie wam otworzone. "

Ewangelia według świętego Mateusza, 7,7

Zacząłem od zadawania pytań, które pomogły mi rozwiązywać moje problemy. Pozwalają mi one
szukać i w końcu znaleźć rozwiązania w trudnej sytuacji.

Pytania w sytuacji problemowej

1. Co dobrego niesie ten problem?
2. Co naleŜy poprawić?
3. Co jestem skłonny zrobić, aby wszystko zaczęło się dziać po mojej myśli?
4. Czego jestem skłonny nie robić, aby wszystko zaczęło się dziać po mojej myśli?
5. W jaki sposób mogę cieszyć się Ŝyciem, robiąc to, co konieczne, aby wszystko zaczęło się dziać
po mojej myśli?

Jeśli będziesz miał kłopot ze znalezieniem odpowiedzi na te pytania, uŜywaj słowa „mógłbym". Na
przykład: „Z czego mógłbym być szczęśliwy w moim obecnym Ŝyciu?"
Zadaję sobie równieŜ kilka pytań codziennie rano, kiedy wstaję, i kilka pytań codziennie
wieczorem, zanim zasnę. Pozwalają mi one czuć się wspaniale przez cały dzień i równie wspaniale
dzień zakończyć.

Anthony Robbins LISTY OD PRZYJACIELA

Pytania poranne

1. Co mnie w Ŝyciu uszczęśliwia? Co dokładnie wywołuje teraz moje szczęście? W jaki stan mnie
to wprowadza?
2. Co wywołuje moje podniecenie? Co dokładnie mnie teraz ekscytuje? W jaki stan mnie to
wprowadza?
3. Z czego jestem w Ŝyciu dumny? Co dokładnie powoduje moją dumę? W jaki stan mnie to
wprowadza?
4. Za co jestem wdzięczny Ŝyciu? Co dokładnie budzi moją wdzięczność? W jaki stan mnie to
wprowadza?
5. Co daje mi w Ŝyciu przyjemność? Co dokładnie sprawia mi teraz radość i przyjemność? W jaki
stan mnie to wprowadza?
6. W co wierzę i czemu się chcę poświęcić? Czemu dokładnie jestem oddany? W jaki stan mnie to
wprowadza?
7. Kogo kocham? Kto kocha mnie? Kto budzi moją miłość? W jaki stan mnie to wprowadza?

Pytania wieczorne

1. Co dzisiaj z siebie dałem? Co dokładnie dałem dzisiaj innym? W jaki sposób?
2. Czego się dzisiaj nauczyłem?
3. Jak dzień dzisiejszy przyczynił się do podniesienia jakości mojego Ŝycia? Jak mogę go
wykorzystać jako przyszłą inwestycję?

Te pytania ułatwiają mi Ŝycie. Pomogą one i tobie zmienić przedmiot koncentracji, a mogą pomóc
ci zmienić Ŝycie.

Daj innym w prezencie pytania

Kiedy juŜ wiesz, jak zadawać dobre pytania, moŜesz pomóc nie tylko sobie, lecz równieŜ innym.
Kiedyś w Nowym Jorku spotkałem się z moim przyjacielem i współpracownikiem. Jest on
wybitnym prawnikiem i zawsze podziwiałem go za rezultaty, które osiągał, budując swoją
praktykę prawniczą od czasów wczesnej młodości. Jednak przed naszym spotkaniem tamtego dnia
doświadczył on czegoś, co uznał za wielki cios. Jego wspólnik wycofał się z firmy, zostawiając mu
olbrzymi dług i niezbyt wiele moŜliwości odwrócenia całej sytuacji. Musisz pamiętać, Ŝe
znaczenie, jakie nadawał całej sprawie, zaleŜało od tego, na czym się koncentrował. W kaŜdej
dosłownie sytuacji moŜemy skupić się nad czymś, co nam dodaje sił, albo nad czymś, co nas
obezwładnia - i znajdziemy dokładnie to, czego szukamy. Problem polegał na tym, Ŝe zadawał
on sobie niewłaściwe pytania:„Jak mój wspólnik mógł mnie w taki sposób zostawić? Czy na
niczym mu nie zaleŜy? Czy nie rozumie, Ŝe niszczy w ten sposób całe moje Ŝycie? Czy nie wie, Ŝe
nie będę mógł prowadzić firmy bez niego? I jak ja wyjaśnię klientom, Ŝe nie mogę juŜ z nimi
pracować?" KaŜde z tych pytań oparte było o presupozycję, Ŝe całe Ŝycie mego przyjaciela runęło
w gruzy.
Miałem do dyspozycji kilka sposobów, które mogłyby mu pomóc, jednak postanowiłem, Ŝe
wykorzystam pytania. Zacząłem więc zadawać mu po kolei najpierw pytania poranne, a potem pięć
pytań pomagających rozwiązywać problemy.

Anthony Robbins LISTY OD PRZYJACIELA

Te pytania ułatwiają mi Ŝycie.

Z jakiego powodu jesteś teraz szczęśliwy? -zacząłem. - Wiem, Ŝe brzmi to głupio i śmiesznie, ale
zastanów się. Z jakiego powodu jesteś naprawdę szczęśliwy?
Nie ma niczego takiego - odpowiedział natychmiast.
A z jakiego powodu mógłbyś być szczęśliwy, gdybyś naprawdę chciał?
Naprawdę  to jestem szczęśliwy w małŜeństwie. Moja Ŝona jest wspaniałą kobietą i nasz związek
jest rzeczywiście dobry.
Jak się czujesz, kiedy myślisz o tym?
To jeden z najwspanialszych darów, jaki dostałem od Ŝycia.
Spytałem  go,  jaka  jest  jego  Ŝona.  Natychmiast  skupił  się  nad  tym  i  od  razu  teŜ  widoczna  była
zmiana samopoczucia. Mógłbyś powiedzieć, Ŝe starałem się odwrócić jego uwagę od problemów.
Nie.  Pomagałem  mu  wprowadzić  się  w  lepszy  stan  emocjonalny,  a  w  lepszym  stanie  moŜna
znaleźć lepsze sposoby przezwycięŜania trudności.
Zapytałem  więc,  z  jakiego  jeszcze  powodu  jest  szczęśliwy.  Odpowiedział,  Ŝe  powinien  być
szczęśliwy  z  powodu  sposobu,  w  jaki  właśnie  pomógł  pewnemu  pisarzowi  podpisać  kontrakt  na
ksiąŜkę. Klient był wręcz zachwycony jego pracą. Mówił, Ŝe powinien być z tego dumny, ale nie
jest. Spytałem go więc, jak wpłynęłoby to na jego samopoczucie, gdyby był z tego dumny.
Odpowiedział,  Ŝe  byłoby  to  wspaniałe  uczucie  -i  jego  stan  emocjonalny  zaczął  zmieniać  się  w
jednej chwili. Pytałem więc dalej:
No dobrze, a z czego jesteś dumny?
Z dzieci. Potrafią zatroszczyć się nie tylko o siebie, ale i o innych. Jestem dumny, Ŝe moje dzieci
wyrosły na takich ludzi. To część mojego dziedzictwa. Zaraz po tym zapytałem, jak świadomość,
Ŝe dobrze wychował dzieci, wpływa na jego samopoczucie.
I  nagle  człowiek,  który  kilka  minut  wcześniej  był  przekonany,  Ŝe  jego  Ŝycie  się  skończyło,  oŜył.
Zaczął mówić o tym, jak wspaniała jest dla niego świadomość, Ŝe zbudował swoją karierę od zera,
Ŝe  zwalczył  wszystkie  kłopoty  i  problemy  juŜ  jako  młody  prawnik,  Ŝe  udowodnił  swoim
działaniem  moŜliwość  wprowadzenia  w  Ŝycie  amerykańskiego  mitu.  Wtedy  spytałem,  co
naprawdę  go  w  tej  chwili  podnieca.  Odpowiedział,  Ŝe  rzeczywiście podnieca go fakt, iŜ obecna
sytuacja daje mu moŜliwość dokonywania zmian.
Przyszło mu to do głowy po raz pierwszy, a stało się tak dlatego, Ŝe zmienił całkowicie swój stan
emocjonalny.
Zapytałem go, kogo kocha i kto kocha jego. Natychmiast zaczął mówić o swojej rodzinie i o tym,
jak jest mu bliska.
Wreszcie zadałem mu pytanie, jakie są dobre strony jego obecnej sytuacji.

Anthony Robbins LISTY OD PRZYJACIELA

A  wiesz,  Ŝe  dobrą  stroną  tego  wszystkiego  moŜe  być  fakt,  Ŝe  nie  będę  musiał  przyjeŜdŜać  do
Nowego Jorku? Kocham mój dom w Connecticut i uwielbiam tam przebywać - odpowiedział. – To
moŜe być naprawdę wspaniale spojrzeć na Ŝycie innymi oczami.
Stwierdzenie  to  otworzyło  mu  oczy  na  wiele  moŜliwości.  Szybko  zdecydował,  Ŝe  załoŜy  nową
kancelarię  prawniczą  w  Connecticut,  w  odległości  od  domu  nie  większej  niŜ  pięć  minut  jazdy,
wprowadzi  syna  w  interesy,  a  na  Manhattanie  zamiast  biura  utrzymywać  będzie  mały  pokój  z
sekretarką automatyczną. Ogarnęło go tak wielkie podniecenie, Ŝe postanowił natychmiast szukać
lokalu na nową kancelarię.
W ciągu zaledwie kilku minut siła zawarta w moich pytaniach zdziałała cuda. Oczywiście zasoby
pozwalające mu rozwiązać jego problemy tkwiły w nim juŜ wcześniej, jednak pytania, które sam
sobie zadawał, uniemoŜliwiały mu dostęp do nich. Pytania te sprawiały, Ŝe postrzegał siebie jako
starszego  juŜ  męŜczyznę,  który  stracił  wszystko,  co  posiadał.  Tymczasem  Ŝycie  dało  mu
prawdziwy  podarunek,  ale  nie  zauwaŜał  tej  prawdy,  dopóki  nie  zaczął  stawiać  sobie  właściwych
pytań.
Kolejnym narzędziem pozwalającym odmienić Ŝycie jest nasza fizjologia. Co to takiego? Pozwolę
sobie teraz ci o tym opowiedzieć...

Lekcja siódma

Witaj!

Większość  z  nas  wie,  Ŝe  nasz  stan  emocjonalny  wpływa  na  nasz  stan  fizyczny.  Jednak  niewielu
zdaje sobie sprawę z faktu, Ŝe jest równieŜ dokładnie odwrotnie. Jeśli bowiem wykonujemy ruchy
fizycznie, poruszamy teŜ i system emocjonalny. Obydwa te systemy funkcjonują nierozłącznie.
Musimy  zrozumieć,  Ŝe  emocje  są  wytwarzane  przez  ruch.  Sposób,  w  jaki  się  poruszamy,
zmienia  nasz  sposób  myślenia,  nasze  uczucia  i  nasze  zachowania.  Ruch  wpływa  na  procesy
biochemiczne  zachodzące  w  naszym organizmie. I to kaŜdy rodzaj ruchu: od ćwiczeń fizycznych
(bieg, podskoki, klaskanie w dłonie) po najmniejsze drgania mięśni twarzy.
Jakie  według  ciebie  wraŜenie  sprawia  człowiek  w  depresji?  Czy  ty  kiedykolwiek  znalazłeś  się  w
takim  stanie?  Jak  wyglądało  wtedy  twoje  ciało?  Czy  nie  jest  prawdą  Ŝe  aby  odczuć  depresję,
musisz  wykorzystać  swoje  ciało  w  odpowiedni  sposób? Czy wypniesz wtedy pierś, czy teŜ moŜe
się przygarbisz? Odpowiedź jest oczywista, prawda? Czy spuścisz głowę? A wzrok? Jak będziesz
oddychał? Płytko? Stan depresji wiąŜe się z pewnym wysiłkiem. Wiesz o tym, bo zetknąłeś się z
nim juŜ wcześniej. KaŜdy z nas się z nim stykał.
Interesujące  jest,  Ŝe  chociaŜ  wielu  naukowców  badało,  w  jaki  sposób  emocje  mogą  wpływać  na
ciało,  dopiero  niedawno  zaczęto  się  interesować,  w  jaki  sposób  ciało  moŜe  wpływać  na  emocje.
Jeden  z  badaczy  doszedł  do  wniosku,  Ŝe  waŜna  jest  nie  tyle  wiedza,  iŜ  uśmiechamy  się,  kiedy
czujemy  się  dobrze  i  mamy  dobry  nastrój,  ile  wiedza,  iŜ  śmiech  wyzwala  w  naszym  organizmie
procesy biochemiczne, które sprawiają Ŝe czujemy się dobrze i mamy dobry nastrój.
Procesy  te  zwiększają  dopływ  krwi  do  mózgu  i  zmieniają  poziom  jego  dotlenienia  oraz  poziom
stymulacji neuroprzekaźników, które odpowiadają za przekazywanie informacji w naszym mózgu.
To  samo  dzieje  się  przy  innych  przejawach  mimiki  twarzy.  Wystarczy,  byś  przywołał  na  twarz
wyraz złości, zaskoczenia lub pogardy, abyś natychmiast te uczucia odczuł.
Wiele  lat  temu  jednym  z  najwaŜniejszych  narzędzi,  które  pozwoliły  mi  zmienić  moje  Ŝycie, była
zmiana sposobu, w jaki się poruszałem, gestykulowałem i mówiłem. Początkowo myślałem, Ŝe to
głupie,  jednak  odkryłem,  Ŝe  mój  nowy  sposób  poruszania  się  przesyłał  systemowi  nerwowemu
informację o tym, czego oczekuję od siebie.
Zmieniło  to  moje  odczucia  i  nastawienie.  Zacząłem  myśleć  dynamiczniej  i  podejmować  bardziej

Anthony Robbins LISTY OD PRZYJACIELA

pozytywne i pewniejsze działania. Jednak sekret polegał na tym, Ŝe wykonywałem te nowe ruchy
celowo tak długo, aŜ weszły mi w nawyk. W końcu nie musiałem ich świadomie kontrolować. Nie
musiałem juŜ grać. Nowe ruchy i gesty stały się po prostu nawykowym zachowaniem mojego
umysłu i systemu nerwowego.

Mój  nowy  sposób  poruszania  się  był  po  prostu  kopiowaniem  tego,  co  zaobserwowałem  w
zachowaniu  innych,  pewnych  siebie  ludzi.  Naśladowałem  ich  z  całą  siłą,  na  jaką  było  mnie  stać.
Pozwoliło mi to spojrzeć na Ŝycie w całkiem nowy sposób, a jednocześnie uczyniło mnie bardziej
przekonującym. Dzięki temu mogłem pozytywnie wpływać nie tylko na siebie, ale i na przyjaciół i
współpracowników.
Być  moŜe  stwierdzenie:  „Zmień  swój  sposób  poruszania  się,  a  zmienisz  swoje  Ŝycie"-  wydaje  ci
się  zbyt  wielkim  uproszczeniem.  Jednak  to  stwierdzenie  jest  całkowicie  prawdziwe.  Im  bardziej
zmienisz sposób poruszania się, tym większe pociągnie to za sobą zmiany emocji i działań, jakie
podejmujesz.  Przyjmij  następującą  radę:  kiedy  następnym  razem  zaczniesz  odczuwać  frustrację,
poskacz przez chwilę, potrząśnij całym ciałem, weź głęboki oddech, bez Ŝadnego powodu głupio
się uśmiechnij i zadaj sobie kilka pytań: „Co w tym wszystkim wspaniałego? Co jest tu głupie i nie
ma sensu? Co w tym śmiesznego? Czy ten problem będzie miał jakiekolwiek znaczenie za dziesięć
lat?"  Zmiana  zarówno  fizjologii,  jak  i  obiektu  skupienia  wprowadzi  cię  w  znacznie  lepszy  stan
umysłu. A nowe spojrzenie pozwoli ci znacznie skuteczniej radzić sobie z tym wszystkim, co cię
trapi.
Czy znasz kogoś, kto porusza się tak, jak ty chciałbyś się poruszać? Czy mógłbyś wzorować się na
kimś z przyjaciół, nauczycieli, aktorów, tancerzy, a moŜe jeszcze na kimś innym? Wyobraź sobie
tę  osobę.  Nawet  jeśli  dokładnie  nie  wiesz,  jak  porusza  się  i  mówi,  moŜe  mógłbyś  się  tego
domyślić?
Wyobraź  sobie,  Ŝe  jesteś  sportowcem  i  właśnie  wygrałeś  najbardziej  prestiŜowe zawody. Jak byś
się poruszał? Czy szedłbyś zgarbiony, ze zwieszoną głową? Na pewno nie! Twój spręŜysty krok i
wyprostowana sylwetka mówiłyby wszystkim wokół: „Jestem najlepszy!" Czy zmieniłoby to twoje
odczucia i postępowanie? Bez wątpienia tak!

Anthony Robbins LISTY OD PRZYJACIELA

Przekonasz  się,  Ŝe  poruszając  się  w  taki  sam  sposób  jak  osoba,  którą  naśladujesz,  zaczniesz
doświadczać uczuć takich jak ona. Sprawdź to natychmiast, zanim zaczniesz czytać kolejne strony
tej  ksiąŜki.  Wstań  i  zastanów  się  nad  celem,  który  chcesz  osiągnąć  i  na  który  sobie  zasługujesz.
Pomyśl o czymś, czego naprawdę pragniesz w swoim Ŝyciu. Myśląc o tym, zacznij mieć nadzieję,
Ŝe  się  spełni.  Przyjmij  taką  postawę,  jaką  zawsze  przyjmujesz,  kiedy  nie  jesteś  czegoś  pewien.
Masz nadzieję, Ŝe wszystko pójdzie dobrze, masz nadzieję, Ŝe nic się nie popsuje. Jak oddychasz,
kiedy  nie  jesteś  czegoś  pewien,  kiedy  tylko  masz  nadzieję?  Jak  wygląda  wtedy  twoja  twarz?  Jak
trzymasz  ramiona?  Gdzie  znajduje  się  środek  cięŜkości  twojego  ciała?  Co  wyobraŜasz  sobie
wtedy? Czy stają ci przed oczami jednocześnie sukces i poraŜka? Wypróbuj to. Nie ograniczaj się
wyłącznie do czytania.
Teraz wyobraź sobie, Ŝe jesteś zmartwiony. Z rozmysłem zacznij się martwić o swój przyszły cel
tylko  przez  kilka  minut,  aby  zaobserwować,  co  dzieje  się  wtedy  z  twoim  ciałem.  Co  robisz  z
rękami,  kiedy  się  martwisz?  Jak  zachowują  się  twoje  ramiona?  Czy  odczuwasz  w  swoim
organizmie jakieś napięcie? Czy zwalniasz albo wstrzymujesz oddech? Co dzieje się z mięśniami
twarzy? Jak brzmi twój głos, kiedy się martwisz? Co sobie wyobraŜasz? Czy przychodzi ci na myśl
wyłącznie  najgorszy  moŜliwy  scenariusz?  Wprowadź  się  w  ten  stan  właśnie  teraz  i  obserwuj,  co
robi twoje ciało, abyś się zmartwił.
A teraz wyprowadź się ze stanu zmartwienia i zacznij być pewnym siebie. W tej chwili pomyśl o
celu,  który  sobie  stawiasz.  Oddychaj  i  ruszaj  się  tak,  jakbyś  był  całkowicie  pewien,  Ŝe  go
osiągniesz.  Jaka  byłaby  postawa  twojego  ciała,  gdybyś  nie  miał  Ŝadnych  wątpliwości  co  do
swojego  sukcesu?  Jak  byś  stał?  Wyobraź  sobie  tę  sytuację  natychmiast.  Jaki  byłby  twój  oddech?
Jaki  wyraz  twarzy  przyjąłbyś?  Co  robisz  z  rękami,  kiedy  jesteś  zupełnie  pewien,  Ŝe  odniesiesz
sukces?
Jaką  przyjąłeś  postawę?  Czy  nie  róŜną  od  postawy  w  sytuacji  zmartwienia  i  niepewności?  Gdzie
znajduje  się  środek  cięŜkości  ciała?  Kiedy  jesteś  pewien  sukcesu,  najprawdopodobniej  stoisz
mocno i pewnie. Co sobie wyobraŜasz? ZałoŜę się, Ŝe ani przez chwilę nie przychodzi ci do głowy
moŜliwość poraŜki.
Jak moŜesz czuć się w ten właśnie sposób na co dzień? Poszukaj tych, którzy odnieśli juŜ sukces, i
naśladuj  ich  postawę  i  pewność  siebie.  Albo  jeszcze  lepiej  naśladuj  swoje  własne  ruchy  i  gesty,
które  wykonujesz,  kiedy  jesteś  w  najlepszej  formie.  Przekonasz  się,  Ŝe  nie  jest  to  zabawa,  tylko
sposób  na  czerpanie  z  najgłębszych  pokładów  inteligencji,  która  wbudowana  jest  w  kaŜdą
cząsteczkę twojego ciała i umysłu. Zasiejesz te same ziarna ruchów i oddechu i zbierzesz te same
plony.
Kiedy  spotykasz  ludzi,  na  których  chcesz  się  wzorować,  nie  ograniczaj  się  do  naśladowania  ich
fizjologii, ale teŜ słuchaj ich uwaŜnie. Słuchaj, jakim językiem mówią a poznasz ...

Lekcja ósma

Słownictwo sukcesu

Kilka  lat  temu  uczestniczyłem  w  spotkaniu,  które  otworzyło  mi  oczy  na  wielką  siłę  tkwiącą  w
słowach.  Towarzyszyli  mi  wtedy  dwaj  bardzo  dobrzy  znajomi,  a  jednocześnie  wspólnicy  w
interesach.  W  tracie  spotkania  odkryliśmy,  Ŝe  jeden  z  naszych  współpracowników  usiłuje  nas
wykorzystać. Zasmuciło mnie to i chyba nawet rozzłościło.
Jeden  z  moich  towarzyszy  był  tak  wściekły,  Ŝe  aŜ  poczerwieniał  na  twarzy.  Spytałem  go  więc,
dlaczego  pozwala  sobie  na  odczuwanie  tak  wielkiej  złości.  „Kiedy  jesteś  wściekły,  stajesz  się
mocniejszy, masz siłę do działania, moŜesz sprawić wszystko" - wysapał z furią.
Drugi  z  moich  towarzyszy  siedział  spokojnie.  Powiedział  mi,  Ŝe  „obudziło  to  poniekąd  jego
irytację".  Spytałem  go  więc,  jak  moŜe  powstrzymać  złość.  „Kiedy się wściekasz, tracisz kontrolę
nad sobą i wtedy wygrywa twój przeciwnik" - usłyszałem w odpowiedzi.

Anthony Robbins LISTY OD PRZYJACIELA

Poniekąd poirytowany. Pomyślałem wtedy, Ŝe to najgłupsze słowa, jakie kiedykolwiek słyszałem.
Jak  człowiek  będący  tak  dobrym  biznesmenem  mógł  mówić  coś  tak  głupiego  i  patrzeć  na  nas  z
twarzą  pokerzysty?  Jednak  w  rzeczywistości  nie  była  to  twarz  pozbawiona  wyrazu.  On  niemal  z
przyjemnością  mówił  o  tym,  co  mnie  doprowadziłoby  do  szału!  Jego  słownictwo  z  pewnością
wpływało na jego stan -i na mój teŜ, poniewaŜ wyraŜenie: „poniekąd obudziło to moją irytację", w
jakiś przedziwny sposób choć trochę mnie odpręŜyło.
Postanowiłem  więc  kiedyś  je  wypróbować.  W  jakiś  czas  później  podróŜowałem  w  interesach,
dotarłem  do  hotelu  i  okazało  się,  Ŝe  nie  mają  tam  dla  mnie  pokoju.  „Proszę  wybaczyć,  ale  im
dłuŜej  tu  stoję,  tym  bardziej  dochodzę  do  wniosku,  Ŝe  mnie  to  wszystko  poniekąd  irytuje"  -
powiedziałem.  Recepcjonista  popatrzył  na  mnie  zaskoczony,  niezbyt  wiedząc,  jak  zareagować,  i
uśmiechnął się wbrew sobie. Nie mogłem nie odpowiedzieć mu uśmiechem.
W  ciągu  kilku  następnych  tygodni  wielokrotnie  próbowałem  tego  nowego  zwrotu.  Za  kaŜdym
razem przekonywałem się, iŜ był tak głupi, Ŝe potrafił przełamywać moją złość i frustrację, a takŜe
natychmiast osłabiał targające mną emocje.
Jeśli powiesz sobie, Ŝe jesteś „zły", „rozwścieczony" albo „zdruzgotany", jakie uczucia to w tobie
wywoła?  Jakie  będziesz  sobie  zadawał  pytania?  Na  czym  będziesz  się  koncentrował?  Czy
przypadkiem twoje ciśnienie krwi nie rozwali wtedy słupka rtęci w ciśnieniomierzu?
A  jeśli  zamiast  „zły"  będziesz  „poirytowany"?  Zamiast  być  „pokonanym"  znajdziesz  się  „w
potrzebie"?  Zamiast  się  „wściekać"  będziesz  „rozzłoszczony"?  Jeśli  nie  będziesz  doznawał
„odrzucenia",  tylko  poczujesz  się  „źle  zrozumiany"?  Czy  sądzisz,  Ŝe  zacząłbyś  czuć  się  inaczej?
Lepiej w to uwierz!
Być  moŜe  brzmi  to  bezsensownie  prosto.  NiemoŜliwe,  byśmy  mogli  zmienić  nasze  odczucia,
zmieniając  tylko  język,  jakim  się  posługujemy.  Jednak  słowa  naprawdę  mają  moc  zmieniania
naszych  uczuć.  Właśnie  dlatego  czujemy  się  wzruszeni,  kiedy  wiele  lat  później  słuchamy  słów
Martina Luthera Kinga Juniora mówiącego o wielkim śnie czy Johna F. Kennedy'ego mówiącego o
tym,  co  jeden  człowiek  moŜe  zrobić  dla  całego  narodu.  Słowa  zmieniają  nasze  uczucia,  jednak
częstokroć  nie  uświadamiamy  sobie  ich  znaczenia  w  codziennych  rozmowach  z  innymi  i  w
rozmowach z samym sobą. Jeszcze rzadziej rozumiemy, w jakim stopniu uŜywane przez nas słowa
w kaŜdym momencie wpływają na nasze myśli i uczucia.
Jeśli  na  przykład  usłyszysz,  Ŝe  niewłaściwie  coś  zrozumiałeś,  w  jakiś  sposób  na  to  zareagujesz.
Jeśli  jednak  ktoś  ci  powie,  Ŝe  się  mylisz  lub  nie  masz  racji,  z  pewnością  zareagujesz  ostrzej.
Natomiast gdy ktoś postawi ci zarzut kłamstwa, twoje myśli i uczucia zmienią się w jednej chwili,
choć wszystkich takich słów moŜna uŜyć z powodzeniem w tej samej sytuacji.

Czuć się wspaniale

Słowa potrafią teŜ działać na nas odwrotnie. MoŜesz wzmocnić szczęśliwe odczucia, po prostu
zmieniając sposób, w jaki je opisujesz.
Wpraw się w ekstazę zamiast po prostu czuć się dobrze. Bądź czymś całkowicie pochłonięty,
zamiast się tym po prostu interesować. Zamiast czuć się świetnie, poczuj się cudownie. Nie bądź
tylko zdecydowany. Bądź nie do powstrzymania.

Anthony Robbins LISTY OD PRZYJACIELA

MoŜesz wzmocnić szczęśliwe odczucia, po prostu zmieniając sposób, w jaki je opisujesz.

Przygotuj się więc do testu słownictwa, jakiego jeszcze nie przechodziłeś. Spośród słów,
uŜywanych przez ciebie dla opisania swojego codziennego Ŝycia, wybierz kilka, które sprawiają Ŝe
czujesz się koszmarnie. Następnie zastanów się nad słowami, którymi mógłbyś je zastąpić. Jeśli
chcesz, mogą to być słowa śmieszne i głupie. I baw się przy tym dobrze!

Stare obezwładniające słowo

Nowe wzmacniające słowo

jestem głupi

próbowałem coś odkryć

Jestem przekonany, Ŝe znalazłeś wiele wspaniałych słów. Aby podrzucić ci kilka pomysłów,
podaję listę słów, które mnie zdarzyło się usłyszeć w ciągu wielu lat:

Negatywne emocje/wyraŜenia

Zmieniają się na

jestem zły

Jestem rozczarowany

jestem przygnębiony

wyciszam się, zanim zacznę działać

jestem rozczarowany

czar prysł

jestem zakłopot

any

jestem ostroŜny

coś tu śmierdzi

Coś tu dziwnie pachnie

niepowodzenie

nauczka

zagubiłem się

poszukuje czegoś

przeraŜający

inny

Anthony Robbins LISTY OD PRZYJACIELA

Zastanów się teraz nad słowami, które pozwolą ci zwielokrotnić przyjemne doznania. Zmień swoje
dobre słowa na słowa najlepsze!

Stare słowo/zwrot

Nowe wspaniałe słowo/zwrot

interesujące

Zachwycające

Oto kilka przykładów:

Pozytywne słowo/zwrot

Zmienia się na

jestem rozbudzony

mam mnóstwo energii

nieźle

wspaniale

zrobię to z chęcią

nie mogę się przed tym powstrzymać"

miałem szczęście

to prawdziwe błogosławieństwo

dobry

nie moŜe być" lepszy

jesteś okay

jesteś doskonały

szybki

tryskający energią

zdolny

błyskotliwy

smaczny

pyszny

JuŜ teraz zacznij uŜywać nowo wybranych słów. Zadbaj, by czas płynął ci przy tym wartko, a nie
ciągnął się nieznośnie. Jeśli będziesz miał z tym kłopot, odpowiedz na pytanie ...

Lekcja dziewiąta

Postawiono cię pod ścianą?

To przebij ją za pomocą nowej metafory!

„Mój los wisi na włosku."

„Nie mogę przebić się przez ten mur."

„Za chwilę pęknie mi głowa."

„Jestem na rozstajnych drogach."

„Wyczerpałem się do cna."

„Bujam w obłokach."

„Tonę."

„Nie posiadam się ze szczęścia."

„Zabrnąłem w ślepy zaułek."

„Dźwigam na swych ramionach cały świat."

„śycie jest bajką."

Co  wspólnego  mają  te  wyraŜenia?  Wszystkie  one  są  metaforami.  Czym  jest  metafora?  Ilekroć
objaśniamy  albo  komunikujemy  jakieś  pojęcie,  kojarząc  je  z  czymś  innym,  uŜywamy  metafory.
Metafory  są  jak  symbole  -  stanowią  szybki  sposób  przekazania  wielu  informacji.  Właściwie  bez

Anthony Robbins LISTY OD PRZYJACIELA

przerwy uŜywamy metafor, aby opisać nasze uczucia dotyczące najróŜniejszych rzeczy i sytuacji.
„śycie jest bitwą" i „śycie to zabawa" - to dwie metafory i dwa jakŜe róŜne sposoby patrzenia na
świat. Co idzie w parze z postrzeganiem Ŝycia jako bitwy? Gdybyś opisywał Ŝycie w taki właśnie
sposób, najprawdopodobniej wierzyłbyś, Ŝe ludzie zawsze ze sobą walczą. Gdybyś jednak wierzył,
Ŝe Ŝycie to zabawa, pewnie byłbyś przekonany, Ŝe ludzie mogą wspaniale spędzać czas razem.

śycie jest grą.

Metafory, które pomagają

Za  kaŜdą  metaforą  kryją  się  nasze  przekonania.  Kiedy  więc  wybierasz  jakąś  metaforę  do
opisania  własnej  sytuacji,  wraz  z  nią  wybierasz  przekonania,  które  ją  wspierają.  Właśnie
dlatego powinieneś uwaŜnie dobierać słowa, którymi opisujesz swój świat w rozmowach z samym
sobą i innymi.
Martin Sheen i jego Ŝona Janet uŜywają metafor, które szczerze podziwiam. Na przykład ludzkość
jest  dla  nich,  jedną  wielką  rodziną".  Dlatego  właśnie  okazują  głębokie  uczucie  i  troskę  nawet
nieznajomym.
Kiedyś  Martin  opowiedział  mi,  jak  parę  lat  temu  zmieniło  się  jego  Ŝycie.  Grał  wtedy  w  Czasie
Apokalipsy.  Przedtem  postrzegał  Ŝycie  jak  coś,  czego  naleŜy  się  obawiać.  Teraz  stanowi  ono  dla
niego fascynujące wyzwanie. Dlaczego? Jest bowiem przekonany, Ŝe Ŝycie to tajemnica.
Co  zmieniło  jego  metaforę?  Wielkie  cierpienie.  Zdjęcia  do  Apokalipsy  kręcono  w  wariackim
tempie w puszczy na Filipinach. Po niespokojnej, prawie bezsennej nocy Martin obudził się i zdał
sobie  sprawę,  Ŝe  przechodzi  atak  serca.  Był  częściowo  sparaliŜowany.  Spadł  z  łóŜka  na  ziemię  i
tylko dzięki niezłomnej woli udało mu się dotrzeć do drzwi, by wezwać pomoc.
Dzięki  wysiłkom  aktorów,  filmowców,  a  nawet  kaskadera  Martin  został  przetransportowany  do
szpitala.  Janet  natychmiast  znalazła  się  u  jego  boku.  Z  kaŜdą  chwilą  Martin  stawał  się  coraz
słabszy, jednak Janet nie chciała przyjąć do wiadomości, Ŝe jego stan jest bardzo cięŜki. Wiedziała,
Ŝe  Martin  potrzebuje  siły,  uśmiechnęła  się  więc  do  niego  jasno  i  powiedziała:  „To  tylko  film,
kochanie. To tylko film!" Martin opowiadał mi później, Ŝe natychmiast po tych słowach wiedział
juŜ, Ŝe uda mu się przeŜyć. Nie mógł się roześmiać, ale mógł się uśmiechnąć. A wraz z uśmiechem
zaczęło wracać zdrowie.
CóŜ  za  wspaniała  metafora.  W  filmach  ludzie  nie  umierają  naprawdę.  W  filmie  ty  moŜesz
zadecydować, jak potoczą się wydarzenia.
JuŜ  słyszę,  jak  mówisz:  „To  wszystko  wspaniale  brzmi,  aleja  rzeczywiście  czuję  się,  jakbym  był
spętany." To świetnie! W takim razie znajdź nóŜ i przetnij krępujące cię więzy.

Anthony Robbins LISTY OD PRZYJACIELA

Czujesz się, jakby cały świat spoczywał na twoich ramionach? To zdejmij go stamtąd, odłóŜ gdzieś
na bok i idź do przodu!
Jak opisujesz swój świat? Czy Ŝycie jest dla ciebie sprawdzianem? Czy jest walką? A gdyby było
tańcem? Albo grą? A moŜe ogrodem kwietnym?
Gdyby Ŝycie było dla ciebie tańcem, co musiałoby to dla ciebie znaczyć? Miałbyś partnera do
tańca i poruszałbyś się z gracją i harmonijnie. A gdyby było grą? Pewnie traktowałbyś je jako
szansę zmierzenia się z innymi ludźmi. śycie miałoby wtedy swoje reguły, byliby zwycięzcy i
pokonani. A gdybyś postrzegał Ŝycie jako ogród pełen kwiatów? Wyobraź sobie tylko te cudowne
kolory, wspaniałe zapachy i całe piękno natury! Czy w takim ogrodzie miałbyś z Ŝycia więcej
radości?
Jak sądzisz, czego potrzebowałbyś, by dowolnie ukształtować własne Ŝycie? Zanim to zrobisz,
musisz się dowiedzieć ...

Lekcja dziesiąta

Jak wyznaczać cele i w ten sposób budować własną przyszłość

Ludzi,  którzy  odnoszą  niezwykłe,  pozornie  niemoŜliwe  do  osiągnięcia  sukcesy,  często
postrzegamy  jako  „szczęściarzy",  tych,  którzy  „znaleźli  się  we  właściwym  miejscu  o  właściwym
czasie", albo „urodzonych pod szczęśliwą gwiazdą". Rozmawiałem z wieloma najbardziej znanymi
ludźmi  sukcesu  na  świecie  i  przekonałem  się,  Ŝe  kaŜde  z  ich  niewiarygodnych  osiągnięć
rozpoczęło się od tego samego posunięcia: wyznaczenia celu.
Kiedy  rozmawiałem  z  Michaelem  Jordanem,  spytałem,  co  odróŜnia  go  od  innych  koszykarzy.
Chciałem  wiedzieć,  co  pozwoliło  mu  odnosić  tak  wielkie  sukcesy  zarówno  indywidualne,  jak  i
zespołowe.  Co  uczyniło  go  najlepszym?  Czy  był  to  dar  od  Boga?  Nabyta  umiejętność?  Jakaś
specjalna  strategia?  Michael  powiedział  mi:  „Wielu  ludzi  ma  talent  od  Boga  i  ja  jestem  z
pewnością jednym z nich. Jednak przez całe moje Ŝycie odróŜniał mnie od ludzi wokół fakt, Ŝe jak
nikt inny nastawiony byłem na rywalizację. Muszę być najlepszy we wszystkim."
Zastanawiasz  się  pewnie,  podobnie  jak  ja  kiedyś,  skąd  wzięła  się  ta  nieprzeparta  potrzeba
rywalizacji. OtóŜ jeden z najwaŜniejszych punktów zwrotnych w Ŝyciu Michaela miał miejsce, gdy
był on uczniem dziesiątej klasy, kiedy to chwilowa poraŜka zmobilizowała go, by postawił przed
sobą  wielki  cel.  Większość ludzi nie wie, Ŝe Michael Jordan, supergwiazda ligi NBA, ulubieniec
Ameryki,  jeden  z  największych  siatkarzy  wszechczasów,  jako  młody  chłopak  nie  utrzymał  się  w
reprezentacji swojej szkoły średniej.
Tego  dnia,  kiedy  usunięto  go  z  druŜyny  Piratów  w  Laney  High  School,  wrócił  do  domu  i  płakał
długo  w  nocy. Po tak silnym rozczarowaniu łatwo byłoby poddać się na zawsze. Jednak Michael
zmienił to bolesne doświadczenie w wielkie pragnienie: postanowił więcej od siebie wymagać, by
osiągnąć wymarzony cel. Podjął prawdziwą niewzruszoną decyzję, która miała ukształtować jego
losy  i  losy  sportu.  Postanowił  mianowicie  zostać  nie  tylko  najlepszym  zawodnikiem  w  druŜynie,
ale i najlepszym zawodnikiem na boisku.
Aby  to  osiągnąć,  zrobił  tak  jak  wszyscy  inni  ludzie  sukcesu:  wyznaczył  sobie  cel  i  natychmiast
podjął działania, aby go zrealizować. Podczas wakacji poprosił o pomoc trenera druŜyny szkolnej,
Cliftona Herringa. KaŜdego ranka o szóstej pan Herring zabierał Michaela swoim samochodem na
boisko  i  ćwiczył  z  nim  bardzo  intensywnie.  Mniej  więcej  w  tym  samym  czasie  przyszły  siatkarz
urósł  do  6  stóp  i  2  cali.  Tak  bardzo  chciał  osiągnąć  to,  co  zamierzył,  Ŝe  często  wisiał  na
poprzeczkach w szkolnej sali gimnastycznej wierząc, Ŝe jeszcze zwiększy wzrost (dowodzi to, jak
wspaniałe skutki moŜe ci przynieść „rozciąganie się").
Michael  ćwiczył  codziennie  i  został  wybrany  do  szkolnej  reprezentacji.  Udowodnił  to,  co  ponad

Anthony Robbins LISTY OD PRZYJACIELA

dziesięć lat później mówił o nim trener „Chicago Bulls", Doug Collins: im cięŜej pracuje podczas
treningu, tym więcej wydaje się mieć szczęścia podczas gry.
Niektórzy  ludzie  boją  się  wyznaczać  sobie  cele,  poniewaŜ  sądzą,  Ŝe  mogą  się  rozczarować  lub
doznać niepowodzenia.
Nie zdają sobie jednak sprawy z faktu, Ŝe osiągnięcie celu nie jest nawet w połowie tak waŜne, jak
jego  wyznaczenie,  a  następnie  podjęcie  wszelkich  moŜliwych  działań  dla  jego  realizacji.
Wyznaczamy  sobie  cele  po  to,  aby  określić,  na  czym  mamy  się  skupić,  i  zmierzać  w
wybranym kierunku. Właśnie dlatego fakt, czy osiągamy w końcu nasz cel, czy teŜ nie, jest mało
waŜny  w  porównaniu  ze  zmianami  zachodzącymi  w  naszej  osobowości,  kiedy  działamy  dla
osiągnięcia wyznaczonych celów.
Wybór  celu  moŜe  początkowo  wprowadzić  jedynie  drobne  zmiany  w  twoim  Ŝyciu.  Ale  wyobraź
sobie wielki frachtowiec na otwartym morzu. Jeśli kapitan zmieni kurs o kilka zaledwie stopni, nie
będzie  to  początkowo  widoczne.  Jednak  po  kilku  godzinach  lub  kilku  dniach  ta  drobna  z pozoru
zmiana kierunku doprowadzi statek do zupełnie innego miejsca przeznaczenia.
Ponad dziesięć lat temu, aby wyjść z dołka, w którym tkwiłem, musiałem wprowadzić wiele zmian
kierunku  mojego  Ŝycia  i  wyznaczyć  sobie  wiele  celów.  Kiedy  pracowałem  nad  ich  osiągnięciem
(kondycja  fizyczna, budowanie pewności siebie i tak dalej), nauczyłem się czegoś nadzwyczajnie
waŜnego:  sukces  zaleŜy  od  dawania  z  siebie  wszystkiego  -  i  to  nie  tylko  raz  na  jakiś  czas,  ale
nieustannie.
Wszyscy ludzie, którzy odnoszą sukcesy, postanawiają nieprzerwanie się doskonalić. śaden z nich
nie zadowoli się robieniem czegoś po prostu dobrze - zawsze chcą robić wszystko jeszcze lepiej.
Jeśli  przyjmiesz  za  własną  tę  filozofię  ciągłego  doskonalenia  siebie  i  innych,  którą  nazywam
CDSI!

(TM)

, to moŜesz być pewien, Ŝe nie tylko zapewnisz sobie nieprzerwany rozwój w ciągu

całego Ŝycia - a to właśnie jest źródłem szczęścia, ale równieŜ odniesiesz sukces. Pamiętaj jednak,
Ŝe CDSI! nie znaczy, Ŝe robisz wszystko perfekcyjnie. Nie oznacza teŜ, Ŝe wszystko zmieni się w
twoim  Ŝyciu  na  lepsze  w  jednej  chwili.  Największe  sukcesy  odnoszą  ci,  którzy  rozumieją  wielką
siłę „strategii małych kęsów", którzy nie próbują ugryźć więcej, niŜ potrafią przełknąć za jednym
razem.  Ludzie  ci  dzielą  wyznaczony  sobie  cel  na  małe  kawałki,  cele  pośrednie,  które  mogą
osiągnąć  i  które  doprowadzą  ich  do  celu  ostatecznego.  Nie  wystarczy  jednak  tylko  wyznaczenie
sobie celów pośrednich. Musisz uczcić postawienie kaŜdego z tych małych kroków. Doda ci to sił i
wyrobi w tobie nawyki, które w końcu zmienią twoje marzenia w rzeczywistość.
Oczywiste  jest,  Ŝe  tysiącmilowa  podróŜ  zaczyna  się  zawsze  od  postawienia  pierwszego  kroku.
Często jednak zapominamy o tym, gdy przychodzi do wyznaczania sobie celów.

Aby wyjść z dołka, musisz wytyczyć sobie wiele celów.

Anthony Robbins LISTY OD PRZYJACIELA

Kiedy  ostatnim  razem  pochwaliłeś  sam  siebie  za  postawienie  drobnego  kroku  w  kierunku  celu,
który chcesz osiągnąć? Wiele lat temu nie czekałem, aŜ zgubię całe trzydzieści osiem funtów, aby
się  nagrodzić.  Na  początku  odsunięcie  od  siebie  talerza  zjedzeniem  było  wielkim  osiągnięciem!
Jeśli na przykład porozmawiasz dzisiaj z pięcioma osobami na temat decyzji, którą chcesz podjąć
w sprawie własnej kariery, i od kaŜdej z tych osób uzyskasz informacje, które ci pomogą osiągnąć
cel,  uczynisz  pięć  kroków  naprzód.  Nawet  jeśli  nie  podejmiesz  tej  decyzji  juŜ  dzisiaj,  będziesz
zmierzał w poŜądanym kierunku. Pamiętaj, Ŝe to, co robiłeś w przeszłości, nie determinuje tego, co
zrobisz w przyszłości.
Jak  mówi  znane  powiedzenie,  ty  jesteś  panem  swojego  losu,  kapitanem  swojej  duszy.  Wszystko
zaleŜy  od  ciebie.  Nie  zwlekaj  z  wyznaczeniem  sobie  celu.  Zacznij  zmieniać  kurs  swojego
frachtowca juŜ teraz, poniewaŜ niedaleko przed tobą czeka twoja własna przyszłość.

Przyszłość, o którą warto walczyć

Co sprawia, Ŝe pewni ludzie, choć boją się i czują się załamani, chcą działać? Dlaczego niektóre
jednostki pokonują niewiarygodnie wielkie przeszkody na swojej drodze? Jak udaje im się raz za
razem odbijać od czegoś, co inni nazywają dnem klęski?
Mają oni przyszłość, o którą warto walczyć - kuszącą przyszłość.
Weź  za  przykład  mojego  przyjaciela  W.  Mitchella.  W  strasznym  wypadku  motocyklowym  uległ
cięŜkiemu poparzeniu; objęło ono dwie trzecie jego ciała. Kiedy leŜał w szpitalu, zastanawiał się
nad sposobami, które pozwoliłyby mu bez względu na wszystko pomagać ludziom wokół. ChociaŜ
jego  twarz  była  jedną  wielką  raną  wierzył,  Ŝe  jego  uśmiech  rozjaśni  innym  świat.  Więc  się
uśmiechał. Wierzył, Ŝe potrafi pomóc innym. Mógł ich wysłuchać i pocieszyć. Więc słuchał.
Kilka  lat  później  uległ  kolejnemu  wypadkowi.  Tym  razem  był  to  wypadek  lotniczy,  skutkiem
którego  został  sparaliŜowany  od  pasa  w  dół.  Czy  się  poddał?  Nie.  W  szpitalu  pracowała  piękna
pielęgniarka.  „Jak  mogę  się  z nią umówić?" - zadał sobie pytanie. Koledzy mówili mu, Ŝe chyba
oszalał. MoŜe i zgadzał się z nimi w skrytości ducha. Jednak nie porzucił marzeń.
W. Mitchell w tej pięknej kobiecie widział swoją przyszłość. UŜył swojego inteligencji, wielkiego
ducha i wspaniałej osobowości i w końcu się z nią oŜenił. Większość ludzi na jego miejscu nawet
nie podjęłaby próby. On jednak sięgnął do gwiazd - i na zawsze zmienił swoje Ŝycie.
Jak  stworzył  sobie  wymarzoną  przyszłość?  Wyznaczył  cele,  które  daleko  wykraczały  poza  to,  co
mógłby  osiągnąć.  Podjął  decyzję,  Ŝe  bez  względu  na  wszystko  zrealizuje  swoje  zamierzenia.
Uwierzył w siebie, dzieląc swój cel na cele pośrednie, małe kroki, które mógł stawiać codziennie,
zanim  stało  się  moŜliwe  bardziej  dynamiczne  posunięcie  naprzód.  Jeśli  stawiasz  przed  sobą
prawdziwie inspirujący cel, uwalniasz w sobie siłę, która pozwala ci osiągnąć o wiele więcej, niŜ
inni uznaliby za moŜliwe w twoim wypadku. Dajesz sobie niewiarygodnie wielką szansę rozwoju.

„Zwycięstwo zaczyna się na starcie. "

Stare powiedzenie

Kto z nas nie zna ludzi, którzy wydają się nieustannie zagubieni we mgle niepewności. Idą raz w
jedną raz w drugą stronę, próbują jednego i niebawem zabierają się za następne. Wchodzą na jakąś
drogę,  idą  nią  przez  chwilę  i  zaraz  zaczynają  kroczyć  w  przeciwnym  kierunku.  Dlaczego?  Po
prostu nie wiedzą czego chcą. Nie moŜesz trafić w cel, jeśli nie wiesz, co nim jest.
Musisz więc zacząć marzyć. Jednak jest absolutnie niezbędne, abyś to robił z pełnym skupieniem
i  koncentracją.  Jeśli  ograniczysz  się  tylko  do  przeczytania tej ksiąŜki, nie przyniesie ci ona wiele
dobrego. Musisz przelać swoje marzenia na papier.
Usiądź  wygodnie  gdzieś,  gdzie  czujesz  się  bezpiecznie  i  swobodnie.  Poświęć  co  najmniej  pół
godziny na odkrycie, czego oczekujesz od Ŝycia, co chcesz mu dać, czym dzielić się z innymi i co
stworzyć.  MoŜe  to  być  najcenniejsze  trzydzieści  minut  w  całym  twoim  Ŝyciu!  Nauczysz  się
wyznaczać  sobie  cele  i  określać  rezultaty  własnych  działań.  Wytyczysz  mapę  dróg,  którymi
będziesz kroczyć przez Ŝycie. Przemyślisz, dokąd chcesz dojść i co spodziewasz się tam znaleźć.

Anthony Robbins LISTY OD PRZYJACIELA

Pozwól jednak, Ŝe zacznę od ostrzeŜenia: nie ma potrzeby określać granic tego, co moŜliwe.
Co zrobiłbyś, gdybyś wiedział, Ŝe na pewno ci się uda? Zastanów się nad tym pytaniem przez
chwilę. Gdybyś był całkowicie pewien sukcesu, jakie podjąłbyś działania?
Bądź dokładny. Im bardziej szczegółowa będzie twoja odpowiedź, tym więcej zyskujesz siły, aby
osiągnąć zamierzone rezultaty. Kiedy będziesz tworzył swoją listę, z pewnością znajdą się na niej
rzeczy, o których myślałeś od lat. Będą teŜ i takie, które wcześniej nawet nie przyszłyby ci do
głowy. Musisz jednak zdecydować, czego chcesz, poniewaŜ od tego zaleŜy, co osiągniesz. Zanim
cokolwiek zdarzy się na świecie, musi najpierw zdarzyć się w twoim umyśle.

śadnych ograniczeń!

Na końcu tej ksiąŜki znajdziesz kilka nie zadrukowanych kartek. Wspaniale nadadzą się do
wyznaczania celów. Zacznijmy więc:

1. Wyobraź sobie, Ŝe są święta, czas dawania i otrzymywania wspaniałych prezentów.

Nie hamuj wyobraźni! Zapisz wszystkie swoje marzenia, co chciałbyś zrobić, co chcesz mieć,
kim chciałbyś być i co dać innym. Wyobraź sobie uczucia, ludzi i miejsca, które chciałbyś uczynić
częścią własnego Ŝycia. Zrób to juŜ teraz, chwyć ołówek i zacznij pisać. Nie próbuj zastanawiać
się, w jaki sposób to osiągniesz. Po prostu zapisz swoje marzenia. Nie ma Ŝadnych ograniczeń.

2. Przeczytaj teraz swoją listę i oceń, kiedy spodziewasz się osiągnięcia kaŜdego z tych

celów:  sześć  miesięcy,  rok,  pięć  lat,  dziesięć  lat,  dwadzieścia  lat.  Określenie  czasu,  jaki
wyznaczysz sobie na działanie, bardzo ci pomoŜe.
ZauwaŜ, jak skonstruowana jest twoja lista. Niektórzy ludzie przekonują się, Ŝe ich lista składa się
w  większości  z  rzeczy,  które  chcą  mieć  zaraz.  Inni  dowiadują  się,  Ŝe  ich  marzenia  są  odległe  w
czasie,  umiejscowione  w  jakimś  idealnym  świecie  samych  sukcesów  i  całkowitego  spełnienia.
Jednak przejście nawet tysiąca mil musi zacząć się od postawienia pierwszego kroku. Świadomość
tego pierwszego kroku jest równie waŜna jak ostatnie kroki.

3. Po wyznaczeniu sobie terminu osiągnięcia kaŜdego celu wyznacz cztery cele,

moŜliwe do osiągnięcia jeszcze w tym roku. Wybierz te, na których najbardziej ci zaleŜy, których
spełnienie przyniesie ci największą satysfakcję. Na kolejnej kartce zapisz je ponownie i wyjaśnij,
dlaczego osiągniesz je bez względu na wszystko. Odpowiedź na pytanie, dlaczego coś zrobisz,
jest o wiele waŜniejsza od odpowiedzi na pytanie jak tego dokonasz. Jeśli masz dość przekonujące
dlaczego, zawsze odpowiesz na pytanie jak.
Pomyśl nie tylko o sobie, ale i o innych w twoim Ŝyciu. W jaki sposób twoja rodzina i przyjaciele
skorzystają na tym, Ŝe osiągniesz swój cel? Jeśli znajdziesz dość powodów, by coś zrobić, potrafisz
zrobić dosłownie wszystko.

4. Po wykonaniu powyŜszego opisz, jakim człowiekiem będziesz musiał się stać, aby

osiągnąć wyznaczone cele. Czy będzie to wymagało więcej uczucia, czy więcej zdecydowania?
Czy będziesz musiał wrócić do szkoły? Jeśli na przykład będziesz chciał zostać nauczycielem,
opisz cechy osoby, która posiada kwalifikacje, by wpływać na Ŝycie innych.

Ćwicz umysł

Jedna z reguł, którymi kieruję się w Ŝyciu, brzmi: Ilekroć wyznaczasz cel, natychmiast podejmij
działania, by go wesprzeć. W. Mitchell, kiedy pod jął swoją decyzję o pomaganiu innym, zaczął
od uśmiechu. Później od zaproszenia swojej przyszłej Ŝony na randkę.
Ale  przecieŜ  ich  romans  nie  rozwinął  się  z  dnia  na  dzień.  RównieŜ  i  w  twoim  wypadku  postępy
pojawią  się  stopniowo.  Gdybyś  był  swoim  najlepszym  przyjacielem,  nie  krytykowałbyś  się za to,
Ŝe nie osiągnąłeś wyznaczonego celu w jednej chwili, prawda?
I wreszcie pamiętaj ćwiczyć umysł, abyś wiedział, Ŝe twój cel jest czymś rzeczywistym:
dwa razy dziennie pomyśl przez kilka minut o swoim celu;
wyobraŜaj  sobie,  Ŝe  juŜ  go  osiągnąłeś.  Poczuj  przyjemność,  dumę  i  podniecenie  płynące  z  tego
spełnienia. Zobacz i usłysz to wszystko w kaŜdym wspaniałym szczególe!

Anthony Robbins LISTY OD PRZYJACIELA

To fantastyczne uczucie, prawda?
Czy wierzysz w to wszystko? Tak? Nie? Tylko trochę? Chciałbym ci udowodnić, Ŝe to prawda, Ŝe
to rzeczywiście działa. Wymyśliłem więc rodzaj gry. Jeśli zgodzisz się, by w niej uczestniczyć -
jeśli zgodzisz się z całą stanowczością stawić czoło wszystkim przeciwnościom - zdobyta nagroda
przewyŜszy wszystkie twoje oczekiwania.
Czy jesteś gotów? Podejmij więc...

Lekcja jedenasta

Dziesięciodniowe wyzwanie

Jeśli miałbyś skorzystać tylko z jednego spośród przekazywanych ci w tej ksiąŜce narzędzi, niech
będzie to właśnie dziesięciodniowe wyzwanie! To ćwiczenie odmieniło całe moje Ŝycie. W jaki
sposób?

UmoŜliwiło mi ono przejęcie kontroli nad moim umysłem, nie pozwalając na

negatywne myśli.
A więc jesteś gotów? Oto reguły gry:

1.  W  ciągu  najbliŜszych  dziesięciu  dni  nie  dopuszczaj  do  siebie  Ŝadnych  smętnych  myśli  ani
odczuć, Ŝadnych obezwładniających pytań, słów ani metafor.
2.  Kiedy  złapiesz  się  na  tym,  Ŝe  koncentrujesz  się  na  czymkolwiek  negatywnym  -  a  z  pewnością
tak  będzie  -  natychmiast  zacznij  zadawać  sobie  pytania,  które  postawiacie  na  lepszej  pozycji.
Zacznij od zadawania sobie pytań w sytuacji problemowej (strona 58).
3.  KaŜdego  ranka  tuŜ  po  przebudzeniu  zadawaj  sobie  pytania  poranne  (strona  59).  TuŜ  przed
zaśnięciem zadawaj sobie pytania wieczorne (strona 60). To w cudowny wręcz sposób pomoŜe ci
poczuć się dobrze.
4. Przez najbliŜsze dziesięć dni skupiaj się wyłącznie na rozwiązaniach, a nie na problemach.
5. Jeśli złapiesz się na bezproduktywnych myślach, pytaniach lub uczuciach, nie potępiaj się za to.
Po  prostu  natychmiast  je  zmień.  Gdybyś  jednak  mimo  wszystko  miał  skupiać  się  na  czymś
negatywnym  przez  czas  dłuŜszy  niŜ  pięć  minut,  musisz  odczekać  do  kolejnego  ranka  i  zacząć
dziesięciodniowy cykl.

JuŜ od dzisiaj zacznij uŜywać wszystkich narzędzi, które przekazuje ci ta ksiąŜka, abyś w ciągu

najbliŜszych dziesięciu dni nie dopuszczał do siebie Ŝadnych niszczących myśli ani emocji.

Anthony Robbins LISTY OD PRZYJACIELA

Celem  tego  ćwiczenia  jest  dziesięć  kolejnych  dni  bez  Ŝadnych  negatywnych  myśli.  Ilekroć
zaczniesz koncentrować się na czymkolwiek negatywnym, musisz zacząć całe ćwiczenie od nowa,
bez względu na liczbę dni, w ciągu których wcześniej udawało ci się sprostać dziesięciodniowemu
wyzwaniu.
Chcę,  abyś  wiedział,  Ŝe  siła  dziesięciodniowego  wyzwania  jest  naprawdę  wielka.  Jeśli  mu
sprostasz,  w  twoim  Ŝyciu  pojawi  się  cała  parada  korzyści,  które  nie  ustaną  wraz  z zakończeniem
ćwiczenia. Oto tylko niektóre z nich:
1. DostrzeŜesz wszystkie nawyki, które cię wstrzymują.
2. Twój umysł zacznie szukać umacniających cię moŜliwości.
3.  Zyskasz  nieprawdopodobne  wręcz  poczucie  pewności,  kiedy  przekonasz  się,  Ŝe  moŜesz
odmienić swoje Ŝycie.
4.  Wytworzysz  w  sobie  nowe  oczekiwania,  nowe  nawyki  i  nowe  standardy,  które  pomogą  ci
rozwinąć się i coraz bardziej cieszyć się Ŝyciem.

Anthony Robbins LISTY OD PRZYJACIELA

Witaj w świecie tych,

którzy troszczą się o innych!

Kiedy  pierwszy  raz  podjąłem  dziesięciodniowe  wyzwanie,  trwało  to  zaledwie  dwa  dni!  Jednak
poniewaŜ postanowiłem wymagać od siebie więcej i próbować tak długo, aŜ odniosę sukces, stało
się ono dla mnie doświadczeniem, które zmieniło całe moje Ŝycie. Wiem więc, Ŝe dzięki odrobinie
wytrwałości moŜe ono dać ci tyle wolności, ile dało mnie.
Chciałbym teraz rzucić ci zupełnie inne wyzwanie lub moŜe lepiej: zaproszenie.
Zaczęliśmy  nasze  spotkanie  w  tej  ksiąŜce  od  stwierdzenia,  Ŝe  najlepszym  sposobem
rozwiązywania  naszych  własnych  problemów,  sposobem  na  stworzenie  sobie  szczęścia,  jest
ofiarowanie  pomocy  komuś  innemu,  kto  znajduje  się  w  sytuacji  gorszej  niŜ  nasza.  Kiedy  ludzie
mówią  mi,  jak  trudne  jest  Ŝycie,  jak  olbrzymie  i  niemoŜliwe  do  rozwiązania  są  ich  problemy,
przede  wszystkim  pomagam  im  przerwać  ten  negatywny  wzorzec  myślenia.  Proszę  ich,  by  na
dzień lub dwa zapomnieli o swoich problemach, poszukali kogoś, kto znalazł się w trudniejszej niŜ
oni sytuacji, {pomogli mu poczuć się choć trochę lepiej. Ta rada spotyka się często ze spojrzeniem,
które mówi: „Nie znajdę nikogo, kto miałby większe problemy niŜ ja." Ale to oczywiście nigdy nie
jest prawda. Jeśli straciłeś pracę, poszukaj małŜeństwa, które straciło dziecko. Jeśli ledwie moŜesz
związać koniec z końcem, znajdź tych, którzy bez dachu nad głową, z trudem potrafią przeŜyć do
następnego dnia. Jeśli rozpaczasz, Ŝe nie dostałeś awansu w pracy, popatrz na tych, którzy chronią
się  przed  zimnem i deszczem, a od całkowitego głodu ratują ich jedynie posiłki w kuchniach dla
bezdomnych. Wtedy zrozumiesz, ile masz w Ŝyciu szczęścia.
Najprawdopodobniej  jest  więcej  ludzi  z  problemami  znacznie  powaŜniejszymi  od  twoich.
Udzielenie  im  pomocy  pomoŜe  równieŜ  tobie,  i  to  na  co  najmniej  dwa  sposoby:  (1)  Nabierzesz
dystansu  do  własnych  problemów.  CięŜar,  który  dźwigasz,  pewnie  wyda  się lŜejszy. Zrozumiesz,
Ŝe  zawsze  jest  sposób,  by  zmienić  coś  na  lepsze.  (2)  Nawet  jeśli  nie  „rozwiąŜesz"  swojego
problemu, nawet jeśli wszystkim, co zrobisz, będzie niesienie otuchy komuś innemu, nauczysz się,
Ŝe  nie  moŜna  dać  komuś  czegoś,  nie  otrzymując  w  zamian  wielokrotnie  więcej.  Nie  mówię  tu  o
wynagrodzeniu  za  twoją  pomoc.  Nagrodą,  o  której  myślę,  jest  dotarcie  do  najgłębszej  z  ludzkich
potrzeb:  potrzeby  wkładu  w  Ŝycie  innych.  Dając  coś  innym  bez  oczekiwania  czegokolwiek  od
nich, doznasz największej dostępnej człowiekowi radości i spełnienia.
Jak  więc  masz  to  zrobić?  Czy  to  trudne?  Nic  podobnego!  W  ciągu  najbliŜszych  dwudziestu
czterech godzin - a co najwyŜej w ciągu najbliŜszego tygodnia - daj komuś zupełnie nieznajomemu
„trochę" wsparcia, udziel mu „niewielkiej" pomocy. MoŜe juŜ jutro będziesz mógł sprawdzić adres
jakiegoś domu starców albo szpitala. W drodze z pracy do domu, zamiast stać w korkach, mógłbyś
wpaść tam na chwilę, zapytać personel, komu z pacjentów od dawna nie składano Ŝadnych wizyt.
A moŜe spotkasz się z kimś, kto nie ma rodziny. Kiedy przedstawisz się temu komuś, przywitaj się
szerokim  uśmiechem.  A  jeśli  on  będzie  tak  samo  szczęśliwy  z  powodu  twojej  wizyty  jak  ty,
uściskaj  go  serdecznie.  Spędźcie  razem  kilka  godzin,  po  prostu  rozmawiając,  Dowiedz  się,  kim
jest,  co  robił  i  robi  w  swoim  Ŝyciu.  Jak  sądzisz,  w  jaki  sposób  pomogłoby  to  samotnej  duszy,
gdyby zainteresował się nią ktoś całkiem nieznajomy? W jaki sposób pomogłoby to tobie?
Skorzystałbyś  na  tym  w  co  najmniej  jeden  sposób:  przypomniałbyś  sobie,  kim  jesteś  i  o  co
naprawdę chodzi w twoim Ŝyciu. Zaspokoiłbyś najszlachetniejszą i najwaŜniejszą ludzką potrzebę
-potrzebę  więzi  z  innymi  ludźmi.  Odmieni  cię  to  całkowicie.  Nie  Ŝałuj  więc  swojego  czasu  ...  i
podaruj sobie to, co przychodzi tylko do tych, którzy dają nie oczekując niczego w zamian.
Teraz, kiedy nasz wspólny czas dobiega końca, chciałbym poprosić cię o przysługę. Obiecaj mi, Ŝe
zadbasz  o  siebie.  Im  będziesz  szczęśliwszy,  tym  hojniej  będziesz  mógł  dać  innym.  Albo  jeszcze
lepiej, zrób coś więcej, niŜ trzeba, by o siebie dobrze dbać. Stwórz sobie niezwykłe Ŝycie - dodaj
do zwykłego odrobinę miłości, zaangaŜowania i poświęcenia.

Anthony Robbins LISTY OD PRZYJACIELA

I napisz, proszę, by mi opowiedzieć, co w tej ksiąŜce pomogło ci odmienić Ŝycie własne i innych.
Z niecierpliwością będę czekał na dzień, kiedy być moŜe się spotkamy.

„Niech droga wychodzi ci na spotkanie. Niech wiatry zawsze wieją w plecy.
Niech słońce ogrzewa ci twarz swoim ciepłem. Niech deszcze łagodnie roszą
twoje poła i - dopóki znów się nie spotkamy - niech Bóg osłania cię swoimi dłońmi."

Stare irlandzkie błogosławieństwo

Do zobaczenia i niech cię Bóg błogosławi!

Anthony Robbins

Anthony Robbins LISTY OD PRZYJACIELA

Epilog

Więcej o poruszanych tu problemach znajdziesz w bestsellerze Anthony'ego Robbinsa Obudź w
sobie olbrzyma.
Zwróć szczególnie uwagę na następujące rozdziały:

Decyzje: Droga ku potędze
Systemy przekonań: Siła tworzenia i siła niszczenia
Jak zdobyć to, czego chcesz
Odpowiedzią są pytania
Słownictwo sukcesu
Przetnij zasieki, zburz mury, zerwij więzy i tanecznym krokiem zmierzaj do sukcesu: Siła metafor
Cudowna obsesja - jak stworzyć nieodpartą przyszłość
Dziesięciodniowe wyzwanie

Jeśli chcesz dowiedzieć się, jak zmienić sposób odŜywiania się i zyskać przy tym energię,
przeczytaj, proszę, rozdział dziesiąty {Energia - paliwo doskonałości) ksiąŜki Anthony'ego
Robbinsa Nasza moc bez granic.

Słowo o autorze

Anthony  Robbins  poświęcił  ponad  połowę  swojego  Ŝycia,  pomagając  innym  ludziom  odkryć  i
rozwinąć  tkwiące  w  nich  wyjątkowe  siły  i  zdolności.  UwaŜany  za  czołową  postać  w  nauce  o
psychologii  zmian,  Robbins  jest  twórcą  i  prezesem  zarządu  Anthony  Robbins  Companies,
organizacji  zajmujących  się  badaniem  problemów  bezpośrednio  związanych  z  rozwojem  ludzkiej
osobowości, a takŜe pomocą ludziom w osiąganiu osobistej i zawodowej doskonałości.
Anthony  Robbins  to  jeden  z  najwyŜej  cenionych  doradców  szefów  takich  firm,  jak  IBM, AT&T,
American  Express,  McDonnell-Douglas,  a  takŜe  Armii  Stanów  Zjednoczonych.  Ściśle
współpracuje  z  zespołami  trenerskimi  zawodowych  druŜyn  sportowych,  potęg  tej  miary  co  Los
Angeles Dodgers, Los Angeles Kings, oraz sportowcami, którzy zdobywali olimpijskie laury. Jest
doradcą  wielu  największych  postaci  na  scenie  polityki  i  biznesu,  a  takŜe  głównym  konsultantem
władz czwartego co do wielkości miasta Anglii, Sheffield.
Wielką  pasję  Robbinsa  stanowi  ulepszanie  świata  poprzez  pomaganie  pojedynczym  ludziom  w
osiąganiu  ich  celów  -  od  polepszenia  relacji  rodzinnych,  poprzez  pozbycie  się  problemów
emocjonalnych  bądź  finansowych,  po  przyczynianie  się  do  poprawy  losu  całych  społeczności.
Przez lata poświęcał własną energię i pieniądze najbardziej potrzebującym, a w roku 1991 załoŜył
organizację charytatywną, by wspierać najuboŜsze dzieci, bezdomnych, starców i więźniów.
Anthony Robbins ma trzydzieści pięć lat. Mieszka z Ŝoną i dziećmi w Del Mar w Kalifornii.

Fundacja Anthony'ego Robbinsa

Fundacja Anthony'ego Robbinsa jest instytucją charytatywną powołaną po to, by polepszyć jakość
Ŝycia dzieci, ludzi bezdomnych, więźniów i starców. Fundacja dostarcza tym waŜnym członkom
naszego społeczeństwa inspiracji, wykształcenia oraz szkolenia słuŜącego ich rozwojowi.

Spełnienie marzeń

Fundacja jest spełnieniem marzeń Ŝyciowych Antiiony'ego Robbinsa. Od osiemnastego roku Ŝycia
zajmował  się  działalnością  filantropijną.  Udzielał  się  w  Armii  Zbawienia  w  nowojorskich
dzielnicach  południowego  Bronxu  i  Brooklynu.  Pracował  wśród  bezdomnych  na  Hawajach  i  w
okolicach  San  Diego.  (Robbins  ma  teŜ  swój  osobisty  wkład  w  powołanie  agencji  świadczeń
socjalnych San Diego's North County.)

Stypendium dla mistrzów doskonałości

Jedną  z  najwspanialszych  form  działalności  Fundacji  jest  program  stypendiów  dla  mistrzów
doskonałości. W 1991 roku Anthony Robbins odwiedził pewną szkołę podstawową w Houston w
Teksasie.  Tak  bardzo  ujęli  go  wtedy  jej  uczniowie  i  nauczyciele,  Ŝe  zobowiązał  się  pokrywać
całkowite  koszty  kształcenia  wszystkich  tych  uczniów  klasy  piątej (skończą oni szkołę średnią w
1999  roku),  którzy  utrzymają  średnią  ocen  cztery,  będą  się  zachowywać  zgodnie  z  zasadami
doskonałości  osobistej  i  naukowej  oraz  poświęcą  około  czterdziestu  trzech  godzin  rocznie  na
pomoc innym. Wdzięczni uczniowie postanowili pomagać sami sobie - nie tylko w nauce. Pracują
jako ochotnicy w szpitalach, domach pomocy i schroniskach dla bezdomnych oraz biorą udział w
wielu przedsięwzięciach filantropijnych.

The „Basket Brigade"

Dla  upamiętnienia  szczodrości  amerykańskiego  społeczeństwa  dzięki  której  rodzina  jego  godnie
uczciła Święto Dziękczynienia, kiedy miał on jedenaście lat, Anthony Robbins co roku w dniu tego
święta  razem  z  rodziną  i  przyjaciółmi  obdarzał  tych,  którzy  tego  najbardziej  potrzebowali.  Od
załoŜenia Fundacji w 1991 roku -jednym z jej największych osiągnięć było to, Ŝe potrafiła zmienić
tę tradycję Robbinsa w ogólnokrajowy ruch zwany „brygadą koszykową". Dzięki wysiłkom wielu
ochotników  brygada  dostarcza  poŜywienie,  ubranie  i  inne  dobra  ludziom  w  potrzebie.  Tylko  w
1993 roku „brygada koszykowa" dotarła do stu tysięcy rodzin w ponad czterystu społecznościach
lokalnych całych Stanów Zjednoczonych i Kanady.

Wezwanie

śycie  jest  darem  i  ci  z  nas,  którzy  mają  odpowiednie  uzdolnienia,  muszą  pamiętać,  Ŝe  winniśmy
coś z tego zwrócić innym. Twoja pomoc, zarówno finansowa, jak i bezpośrednia, moŜe przyczynić
się  do  zmiany  na  lepsze.  Proszę,  przyłącz  się  do  nas  i  zobowiąŜ  do  pomagania  tym,  którym
zabrakło szczęścia, by w pełni korzystać z Ŝycia.
Zadania  Fundacji  wypełniane  są  poprzez  programy  opisane  powyŜej  i  wiele  innych  działań.  Ci,
którzy chcieliby uzyskać więcej informacji na temat Fundacji, mogą napisać na adres:

The Anthony Robbins Foundation

9191 Towne Centrę Drive,

Suitę 600

San Diego, California 92122.

Telefon 800-554-0619.

Fundacja Anthony'ego Robbinsajest instytucją niedochodową zwolnioną od podatków.

Świadczenia na jej rzecz mogą być potrącone od podatków.

O przedsiębiorstwach Anthony'ego Robbinsa

Anthony  Robbins  Companies  to  grupa  kilkunastu  przedsiębiorstw,  które  łączy  wspólny  cel:
wszystkie one pomagają podnieść jakość Ŝycia jednostkom i organizacjom, prawdziwie sobie na to
zasługującym.  Dzięki  oferowanym  najnowszym  technikom  kierowania  ludzkimi  zachowaniami  i
emocjami,  ARC  pozwalają  ludziom  odkryć  i  wykorzystać  siłę,  tkwiącą  w  nieograniczonych
moŜliwościach  wyboru.  PoniŜsza  lista  obejmuje  niektóre  tylko  przedsiębiorstwa,  mogące  słuŜyć
pomocą  tobie  i  twojemu  przedsiębiorstwu.  Pełną  listę  i  obszerniejsze  informacje  uzyskasz
telefonicznie: (800) 445-8183.

Robbins Research International, Inc.

To badawcze i rynkowe ramię przedsiębiorstw Anthony'ego Robbinsa przeprowadza seminaria dla
jednostek  i  przedsiębiorstw  na  całym  świecie.  Tematy  seminariów  obejmują  podnoszenie
sprawności  działania,  mistrzostwo  finansowe,  techniki  negocjacji  oraz  restrukturyzację
przedsiębiorstwa.
Jedną  z  najpopularniejszych  form  szkolenia  oferowanych  przez  RRI  jest  działający  cały  rok
Uniwersytet  Mistrzostwa.  Ten  trzyczęściowy  kurs  przekazujący  wiedzę,  która  wybiega  w
dwudziesty  pierwszy  wiek,  prowadzony  jest  przez  nauczycieli  o  najwyŜszych  kwalifikacjach  w
najbardziej  ekskluzywnych  miejscach  na  całym  świecie.  Wśród  wykła  dowców  znajdują  się
generał Norman Schwarzkopf (przywództwo), dr Deepak Chopra (zdrowie fizyczne i psychiczne),
Peter  Lynch  i  Sir  John  Templeton  (finanse).  Słuchaczami  Uniwersytetu  byli  juŜ  mieszkańcy
czterdziestu dwóch krajów.

Anthony Robbins & Associates

Ta  sieć  franchisingu  i  dystrybucji  organizuje  seminaria  multimedialne  zarówno  dla  małych  grup
uczestników, jak i dla zespołów przedsiębiorców w całym świecie.
Uczestnictwo  w  tej  sieci  dystrybucyjnej  stwarza  ci  moŜliwość  odgrywania  przewodniej  roli  w
rozwoju i doskonaleniu zawodowym członków twego środowiska. Anthony Robbins & Associates
dostarcza  materiały  szkoleniowe  i  wizualne  oraz  stałą  pomoc  w  rozwijaniu  przedsiębiorczości  w
istotny sposób odmieniającej Ŝycie twoje i innych.

Robbins Success Systems (™)

Robbins  Success  Systems  (RSS)  zaopatruje  członków  korporacji  Fortune  1000  w  specjalnie
dostosowane  do  ich  potrzeb  systemy  zarządzania  oraz  szkolenia  w  zakresie  komunikowania  się  i
pracy  zespołowej.  Działanie  zespołu  RSS  obejmuje  wstępną  ocenę  sytuacji,  przeszkolenie  oraz
ocenę  po  wprowadzeniu  programu  i  późniejszą  pomoc.  Programy  RSS,  dostosowane  za  kaŜdym
razem  do  indywidualnych  potrzeb  odbiorcy,  stają  się  katalizatorami  stałego  i  nie  wygasającego
polepszania jakości Ŝycia pracowników przedsiębiorstw na całym świecie.

Fortune Practice Management

Agencja ta świadczy usługi w pełnym zakresie dla pracowników słuŜby zdrowia, dostarczając im
strategii i wsparcia w działaniach skierowanych na poprawę jakości i zyskowności prowadzonej
przez nich praktyki. Fortune Practice Management skupia się na dokonaniu istotnej zmiany w
jakości usług leczniczych i w jakości Ŝycia swych klientów.

Tony Robbins Productions

Tony  Robbins  Productions  to  przedsiębiorstwo  produkujące  programy  telewizyjne,  którego
głównym celem jest opracowanie najwyŜszej jakości marketingowych „infomercjali", nadawanych
w  ogólnokrajowych  programach  telewizyjnych.  TRP  współuczestniczyło  w  opracowaniu  wielu  z
najwyŜej  ocenianych  materiałów  reklamowych.  Specjalizuje  się  w  dostosowaniu  programów
reklamowych do szczególnych wymagań róŜnych kręgów odbiorców.

Namale Plantation Resort

Od  wielu  lat  rodzina  Robbinsów  wyjeŜdŜa na  wyspę FidŜi,  cudownie  kolorową krainę, dla której
mieszkańców  najwyŜszą  wartością  jest  szczęście.  Teraz  i  ty  moŜesz  zatrzymać  się  w  prywatnym
raju  Robbinsów,  słynnym  uzdrowisku  Namale  Plantation  Resort.  Czekają  na  ciebie  pierwotne,
nieskalane plaŜe, rafy koralowe, gejzery i wodospady. MoŜesz się wylegiwać na piasku, oddawać
nurkowaniu,  nartom  wodnym,  jeździectwu,  grze  w  tenisa,  koszykówkę  i  siatkówkę.  MoŜesz
ochłodzić swe ciało strumieniami wody z wodospadów, słuchać muzyki i cieszyć się gościnnością
pełnych serdeczności mieszkańców wyspy.
Tylko dwadzieścia osób moŜe jednocześnie korzystać z tego cudownego, tropikalnego zakątka. Po
pobycie  na  Namale  zmieni  się  całkowicie  twój  obraz  świata  i  na  siebie  samego  będziesz  patrzeć
innym spojrzeniem. Jeśli chciałbyś się tam wybrać, zatelefonuj pod numer 011-679-850-435 bądź
teŜ skontaktuj się z którymś z biur podróŜy w sprawie bliŜszych informacji i zarezerwowania sobie
miejsc.
Pełną  listę  usług  świadczonych  przez  Anthony  Robbins  Companies  uzyskasz,  telefonując  pod
numer (800) 445-8183.