plik

SIĘGOWOŚĆ

MAŁEJ

FIRMY

przedsiębiorca rozpocznie sprzedaż towarów, usług w kraju
czy eksport lub import towarów). Obowiązku zgłoszenia na
formularzu VAT–R nie mają tylko ci przedsiębiorcy, któ-
rzy będą korzystali ze zwolnienia podmiotowego bądź będą
wykonywać tylko czynności przedmiotowo zwolnione – oni
więc mogą zacząć prowadzenie działalności od razu)

O właściwości miejscowej urzędu skarbowego przesądza rodzaj

deklarowanych obowiązków podatkowych i rodzaj podatku.

Kto powinien prowadzić podatkową
księgę przychodów i rozchodów (PKPiR)?

4.1. PKPiR, czy pełna księgowość?

Osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki

jawne  osób  fizycznych  oraz  spółki  partnerskie,  wykonujące
działalność  gospodarczą,  są  obowiązane  prowadzić  podat-
kową  księgę  przychodów  i  rozchodów  (PKPiR)  albo  księgi
rachunkowe

(zgodnie z przepisami ustawy o rachunkowo-

ści, to tzw. pełna księgowość) w sposób zapewniający ustalenie
dochodu (straty), podstawy opodatkowania i wysokości należ-
nego podatku za rok podatkowy, w tym za okres sprawozdawczy,
a także uwzględniać w ewidencji środków trwałych oraz wartości

Grażyna J. Leśniak „Nie dla wszystkich jedno okienko”, Rzeczpospolita, Dobra Firma 3.04.2009

niematerialnych i prawnych informacje niezbędne do obliczenia
wysokości odpisów amortyzacyjnych.

Działalność gospodarcza

to według ustawy o podatku

dochodowym od osób ﬁzycznych działalność zarobkowa:
a) wytwórcza, budowlana, handlowo–usługowa,
b) polegająca na poszukiwaniu, rozpoznaniu i wydobywaniu

kopalin ze złóż,

c) polegająca na wykorzystaniu rzeczy oraz wartości niemate-

rialnych i prawnych

– prowadzona we własnym imieniu, bez względu na jej rezul-
tat, w sposób zorganizowany i ciągły, z której uzyskane przy-
chody nie są zaliczane do innych źródeł przychodów.

Obowiązek prowadzenia księgi dotyczy też osób:
wykonujących działalność na podstawie umów agencyjnych

i umów na warunkach zlecenia, zawartych na podstawie
odrębnych przepisów,
prowadzących działy specjalne produkcji rolnej, jeśli osoby

te zgłosiły zamiar prowadzenia tych ksiąg.
Obowiązek prowadzenia księgi nie dotyczy zaś osób, które:

1) opłacają podatek dochodowy w formach zryczałtowanych,
2) wykonują wyłącznie usługi przewozu osób i towarów tabo-

rem konnym,

3) wykonują zawód adwokata wyłącznie w zespole adwokackim,
4) dokonują sprzedaży środków trwałych po likwidacji działal-

ności.

Niniejsza darmowa publikacja zawiera jedynie fragment

pełnej wersji całej publikacji.

Aby przeczytać ten tytuł w pełnej wersji

kliknij tutaj

Niniejsza publikacja może być kopiowana, oraz dowolnie
rozprowadzana tylko i wyłącznie w formie dostarczonej przez
NetPress Digital Sp. z o.o., operatora

sklepu na którym można

nabyć niniejszy tytuł w pełnej wersji

. Zabronione są

jakiekolwiek zmiany w zawartości publikacji bez pisemnej zgody
NetPress oraz wydawcy niniejszej publikacji. Zabrania się jej
od-sprzedaży, zgodnie z

regulaminem serwisu

Pełna wersja niniejszej publikacji jest do nabycia w sklepie

internetowym

e-booksweb.pl - audiobooki, e-booki

OZDZIAŁ

I. P

OCZĄTEK

DZIAŁALNOŚCI

–

CZYM

TRZEBA

PAMIĘTAĆ

Limit zobowiązujący do prowadzenia ksiąg rachunkowych

jest taki sam w przepisach podatkowych i rachunkowych. Różna
jest jednak deﬁnicja przychodów uwzględnianych przy oblicza-
niu tego limitu. Zgodnie z przepisami ustawy o podatku docho-
dowym od osób ﬁzycznych (PIT), obowiązek prowadzenia ksiąg
rachunkowych

dotyczy osób ﬁzycznych, spółek cywilnych osób

ﬁzycznych, spółek jawnych osób ﬁzycznych oraz spółek partner-
skich, jeżeli ich przychody pozarolniczej działalności gospo-
darczej w rozumieniu art. 14 ustawy o podatku dochodowym
od osób fizycznych, za poprzedni rok podatkowy wyniosły
w walucie polskiej co najmniej równowartość kwoty 1.200.000
euro

. Osoba ﬁzyczna, spółka cywilna osób ﬁzycznych, spółka

jawna osób ﬁzycznych lub spółka partnerska może prowadzić
księgi rachunkowe również od początku następnego roku podat-
kowego, jeśli przychody podatkowe z działalności gospodarczej
za poprzedni rok podatkowy są niższe niż równowartość w walu-
cie polskiej kwoty 1.200.000 euro. w tym przypadku osoba ta
lub wspólnicy spółki przed rozpoczęciem roku podatkowego są
obowiązani do zawiadomienia o tym naczelnika urzędu skarbo-
wego właściwego w sprawach opodatkowania podatkiem docho-
dowym.

A zatem w celu ustalenia obowiązku prowadzenia ksiąg

rachunkowych prowadzący dotychczas podatkową księgę przy-
chodów i rozchodów

powinni kierować się przepisami art. 14

ustawy o PIT.

Przepisy ustawy o rachunkowości wskazują zaś, iż obowią-

zek zaprowadzenia pełnej księgowości

odnosi się do mających

siedzibę lub miejsce sprawowania zarządu na terytorium Rzeczy-
pospolitej Polskiej m.in.:
1) spółek handlowych (osobowych i kapitałowych, w tym rów-

nież w organizacji) oraz spółek cywilnych innych niż podane
w pkt 2, a także innych osób prawnych, z wyjątkiem Skarbu
Państwa i Narodowego Banku Polskiego,

2) osób fizycznych, spółek cywilnych osób fizycznych, spółek

jawnych osób fizycznych oraz spółek partnerskich, jeżeli ich
przychody netto ze sprzedaży towarów, produktów i ope-
racji finansowych za poprzedni rok obrotowy wyniosły co
najmniej równowartość w walucie polskiej 1.200.000 euro

Stąd przedsiębiorcy prowadzący dotąd księgi rachunkowe

i  chcący  przejść  na  dokumentację  na  księgę  przychodów  i  roz-
chodów, winni brać pod uwagę wartość przychodów ustaloną na
podstawie ustawy o rachunkowości. i tu przewidziano, iż osoby
ﬁzyczne, spółki cywilne osób ﬁzycznych, spółki jawne osób ﬁzycz-
nych  oraz  spółki  partnerskie  mogą  stosować  zasady  rachunko-
wości  określone  ustawą  również  od  początku  następnego  roku
obrotowego,  jeżeli  ich  przychody  netto  ze  sprzedaży  towarów,
produktów i operacji ﬁnansowych za poprzedni rok obrotowy są
niższe  niż  równowartość  w  walucie  polskiej  1.200.000  euro.  W
tym przypadku osoby te lub wspólnicy przed rozpoczęciem roku
obrotowego  są  obowiązani  do  zawiadomienia  o  tym  urzędu
skarbowego, właściwego w sprawach opodatkowania podatkiem
dochodowym.

W obu przypadkach wyrażone w euro wielkości przelicza

się na walutę polską według średniego kursu ogłaszanego przez

SIĘGOWOŚĆ

MAŁEJ

FIRMY

NBP, obowiązującego w dniu 30 września roku poprzedzającego
rok podatkowy (obrotowy).

Jeżeli zatem prowadzona działalność przynosi w roku podat-

kowym przychód przekraczający równowartość 1.200.000 euro,
wówczas od następnego roku należy zaprowadzić księgi rachun-
kowe,  zgodnie  z  ustawą  o  rachunkowości.  Ustawa  ta  nakłada
na  podmiot  zobowiązany  do  prowadzenia  pełnej  księgowości
według jej zasad (tzw. księgowość na zasadach ogólnych) wiele
obowiązków  i  ograniczeń.  Musi  on  dokładnie  ewidencjonować
wszystkie operacje gospodarcze, należności i zobowiązania oraz
prowadzić  szczegółowe  ewidencje  dotyczące  poszczególnych
obszarów działalności przedsiębiorstwa. Prowadzenie ksiąg han-
dlowych nie jest łatwe, dlatego też wymaga zatrudnienia specjali-
sty lub zlecenia uprawnionemu biuru rachunkowemu.

Podatkowa księga przychodów i rozchodów zaś jest teraz

najbardziej popularną formą ewidencji zdarzeń gospodarczych
w ﬁrmach.

4.2. Zwolnienie od obowiązku prowadzenia księgi

W przypadkach uzasadnionych szczególnymi okoliczno-

ściami, zwłaszcza takimi jak: rodzaj i rozmiar wykonywanej
działalności, wiek oraz stan zdrowia, naczelnik urzędu skar-
bowego

właściwy według miejsca zamieszkania podatnika, na

wniosek podatnika, może zwolnić go od obowiązku prowadze-
nia księgi, jak również od poszczególnych czynności z zakresu
prowadzenia księgi

. Wniosek musi być złożony co najmniej na

30 dni przed rozpoczęciem miesiąca, od którego zwolnienie mia-
łoby być zastosowane, a w razie rozpoczęcia wykonywania dzia-
łalności lub powstania obowiązku prowadzenia księgi w ciągu
roku podatkowego – w terminie 14 dni od dnia rozpoczęcia tej
działalności lub powstania obowiązku prowadzenia księgi.

4.3. Założenie księgi

Podatnicy są obowiązani założyć księgę, a w razie obowiązku

prowadzenia ewidencji sprzedaży – także tę ewidencję, na dzień
1 stycznia roku podatkowego lub na dzień rozpoczęcia działal-
ności w ciągu roku podatkowego

4.4. Obowiązek zawiadomienia

Podatnicy, którzy rozpoczynają prowadzenie działalności

gospodarczej albo w poprzednim roku podatkowym korzystali
ze  zryczałtowanego  opodatkowania  podatkiem  dochodowym
(tzn.  podatek  opłacali  na  podstawie  ustawy  z  dnia  20  listopada
1998  r.  o  zryczałtowanym  podatku  dochodowym  od  niektó-
rych przychodów osiąganych przez osoby ﬁzyczne) lub prowa-
dzili księgi rachunkowe, są obowiązani zawiadomić w formie
pisemnej  naczelnika  urzędu  skarbowego  właściwego  według
miejsca zamieszkania podatnika o prowadzeniu księgi w ter-
minie  20  dni  od  dnia  jej  założenia.

Kontynuujący działalność

nie muszą zatem składać ponownego zawiadomienia, chyba że
poprzednio rozliczali się ryczałtowo.