background image

  

Simmel Georg

 

 

Filozofia mody

 

 

 

 

 

 

   F

or

m

y

 

s poł

e

c

z

ne

s t

r

ój

s ą

d

y

 

e

s t

e

t

y

c

z

ne

c

a

ł

y

 

s

t

y

l

 

l

udz

ki

e

j

 

e

ks pr

e

s j

i

 

-

 

w

s z

y

s t

ko 

t

j

e

s t

 

ni

e

us t

a

nni

e

 z

m

i

e

ni

a

ne

 pr

z

e

z

 m

odę

 

M oda

 

pe

ł

ni

 

ba

r

dz

i

e

j

 

e

ks

ponow

a

 

r

ol

ę

 

w

 

c

z

a

s a

c

w

s pół

c

z

e

s n

y

c

h,

 

poni

e

w

a

ż

 

r

óż

ni

c

e

 

w

 

poz

i

om

a

c

ż

y

c

i

a

 

m

i

ę

dz

y

 

n

a

m

i

 

z

os t

a

ł

y

 

w

i

e

l

e

 

s i

l

ni

e

j

 

podkr

e

ś l

one

g

d

y

ż

 

i

m

 

l

i

c

z

ni

e

j

s z

e

 

i

 

os t

r

z

e

j

s z

e

 s ą

 t

e

 r

óż

ni

c

e

, t

y

m

 w

i

ę

ks z

e

 m

l

i

w

oś c

i

 podkr

e

ś l

a

ni

a

 i

c

h pr

z

y

 ka

ż

de

j

 s pos obnoś c

i

 

 

 

I

 

 

C

a

ł

a

 

hi

s t

or

i

a

 

s poł

e

c

z

e

ńs t

w

a

 

odbi

j

a

 

s i

ę

 

w

 

ude

r

z

a

j

ą

c

y

c

konf

l

i

kt

a

c

h,

 

kom

pr

om

i

s a

c

h, 

pow

ol

i

 

z

dob

y

w

a

n

y

c

h

 

i

 

s z

y

bko 

t

r

a

c

on

y

c

h, 

pom

i

ę

dz

y

 

s o

c

j

a

l

i

z

a

c

y

j

 

a

da

pt

a

c

j

ą

 

d

s poł

e

c

z

e

ńs t

w

a

 

i

 

j

e

dnos t

kow

y

m

 

odbi

e

ga

n

i

e

m

 

od 

j

e

g

r

os z

c

z

e

ń. 

M a

m

y

 

t

u,

 

r

z

e

c

 

b

y

 

m

na

pr

ow

i

nc

j

on

a

l

ne

 

f

or

m

y

 

t

y

c

w

i

e

l

ki

c

h

 

a

nt

a

g

oni

s t

y

c

z

n

y

c

s i

ł

kt

ór

e

 

r

e

pr

e

z

e

nt

uj

ą

 

pods t

a

w

y

 

na

s z

e

g

j

e

dnos t

kow

e

g

l

os u 

i

 

w

 

kt

ór

y

c

z

a

r

ów

no 

na

s z

e

 

ż

y

c

i

e

 

w

e

w

t

r

z

ne

j

a

i

 

z

e

w

t

r

z

ne

z

a

r

ów

no

 

na

s z

a

 

i

nt

e

l

e

kt

ua

l

na

j

a

k

 

i

 

duc

how

a

 

i

s t

ot

a

 

z

na

j

duj

ą

 

bi

e

g

un

y

m

i

ę

dz

y

 

kt

ór

y

m

i

 

m

og

ą

 

os c

y

l

ow

a

ć

.

 

B

e

z

 

w

z

g

l

ę

du 

na

 

t

o, 

c

z

y

 

s i

ł

y

 

t

e

 

w

y

r

a

z

i

m

y

 

f

i

l

oz

of

i

c

z

ni

e

 

pr

z

e

c

i

w

s t

a

w

i

e

ni

e

m

 

kos m

ot

e

i

z

m

u

 

i

 

dokt

r

y

n

y

 

oddz

i

e

l

ne

g

i

s

t

ni

e

ni

a

 

i

 

z

r

óż

ni

c

ow

a

ni

a

 

ka

ż

de

g

f

r

a

g

m

e

nt

w

s z

e

c

hś w

i

a

t

a

c

z

y

 

t

e

ż

 

z

na

j

 

one

 

opa

r

c

i

e

 

w

 

p

r

a

kt

y

c

z

n

y

m

 

kon

f

l

i

kc

i

e

r

e

pr

e

z

e

nt

ow

a

n

e

 

pr

z

e

z

 

s o

c

j

a

l

i

z

m

 

z

 

j

e

dne

j

a

 

i

nd

y

w

i

dua

l

i

z

m

 

z

 

dr

u

g

i

e

j

 

s t

r

on

y

,

 

z

a

w

s z

e

 

dz

i

e

m

y

 

m

i

e

l

i

 

do

 

c

z

y

ni

e

ni

a

 

z

 

t

ą

 

s a

m

ą

 

pods t

a

w

ow

ą

 

f

or

m

ą

 

dua

l

i

z

m

u, 

kt

ór

a

 

p

r

z

e

j

a

w

i

a

 

s i

ę

 

bi

ol

o

g

i

c

z

ni

e

 

w

 

pr

z

e

c

i

w

s t

a

w

i

e

ni

u

 

m

i

ę

dz

y

 

dz

i

e

dz

i

c

z

noś c

i

ą

 

a

 

m

ut

a

c

j

ą

.

 

T

a

 

pi

e

r

w

s

z

a

 

r

e

pr

e

z

e

nt

uj

e

 

i

d

e

ę

 

g

e

n

e

r

a

l

i

z

a

c

j

i

 

j

e

dnol

i

t

c

i

ni

e

r

uc

hom

e

g

podobi

e

ńs t

w

a

 

f

or

m

 

i

 

t

r

e

ś c

i

 

ż

y

c

i

a

dr

u

ga

 

-

 

r

u

c

h,

 

r

óż

ni

c

ow

a

ni

e

 

s i

ę

 

oddz

i

e

l

n

y

c

c

z

y

nni

ków

,

 

w

y

t

w

a

r

z

a

ni

e

 

ni

e

us t

a

nne

j

 

z

m

i

e

nnoś c

i

 

ż

y

c

i

a

 

j

e

d

nos t

kow

e

g

o.

 

P

ods t

a

w

o

w

e

 

f

o

r

m

y

 

ż

y

c

i

a

 

w

 

hi

s t

or

i

i

 

na

s z

e

g

g

a

t

unku

 

ni

e

odm

i

e

nni

e

 

w

y

ka

z

uj

ą

 

s kut

e

c

z

noś ć

 

t

y

c

dw

óc

pr

z

e

c

i

w

s t

a

w

n

y

c

z

a

s a

d. 

K

a

ż

da

 

w

 

s w

oi

m

 

z

a

kr

e

s i

e

 

pr

óbuj

e

 

poł

ą

c

z

y

ć

 

z

a

i

nt

e

r

e

s ow

a

ni

e

 

t

r

w

a

ni

e

m

j

e

dnoś c

i

ą

 

i

 

podobi

e

ńs t

w

e

m

 

z

 

upodoba

ni

e

m

 

do 

z

m

i

a

n

y

s pe

c

j

a

l

i

z

a

c

j

i

 

i

 

os obl

i

w

oś c

i

S

t

a

j

e

 

s i

ę

 

s a

m

pr

z

e

z

 

s i

ę

 

z

r

oz

um

i

a

ł

e

ż

e

 

ni

e

 

i

s t

ni

e

j

e

 

t

a

ka

 

i

ns t

y

t

u

c

j

a

pr

a

w

o, 

dz

i

e

dz

i

na

 

ż

y

c

i

a

kt

ór

e

 

b

y

ł

y

b

y

 

w

 

s t

a

ni

e

 

j

e

dna

kow

z

a

dow

ol

i

ć

 

w

s z

y

s t

ki

e

 

r

os z

c

z

e

ni

a

 

o

bu 

s pr

z

e

c

z

n

y

c

z

a

s a

d.

 

J

e

d

y

na

 

dos t

ę

pn

a

 

l

udz

koś c

i

 

ś w

i

a

dom

oś ć

 

t

a

ki

e

g

s t

a

nu 

r

z

e

c

z

y

 

z

na

j

duj

e

 

w

y

r

a

z

 

w

 

s t

a

l

e

 

z

m

i

e

ni

a

j

ą

c

y

m

 

s i

ę

 

pr

z

y

bl

i

ż

e

ni

u, 

w

 

s t

a

l

e

 

po

na

w

i

a

n

y

c

w

y

s i

ł

ka

c

i

 

y

w

i

a

n

y

c

na

dz

i

e

j

a

c

h. 

T

w

ł

a

ś ni

e

 

s t

w

a

r

z

a

 

c

a

ł

e

 

bo

ga

c

t

w

n

a

s z

e

g

r

oz

w

oj

u, 

c

a

ł

y

 

bodz

i

e

c

 

p

os t

ę

pu, 

m

l

i

w

oś ć

 

poj

m

ow

a

ni

a

 

ol

br

z

y

m

i

e

j

 

c

z

ę

ś c

i

 

w

s z

y

s t

ki

c

ni

e

s końc

z

on

y

c

kom

bi

na

c

j

i

 

c

z

y

nni

ków

 

l

udz

ki

e

g

c

ha

r

a

kt

e

r

u, 

c

z

ę

ś

c

i

 

t

a

k

 

ol

br

z

y

m

i

e

j

, ż

e

 s a

m

a

 z

bl

i

ż

a

 s i

ę

 do ni

e

s końc

z

onoś c

i

W

 

r

a

m

a

c

s poł

e

c

z

n

y

c

w

c

i

e

l

e

ń 

t

y

c

pr

z

e

c

i

w

i

e

ńs t

w

 

j

e

dna

 

s t

r

ona

 

j

e

s t

 

z

a

z

w

y

c

z

a

j

 

r

e

pr

e

z

e

nt

ow

a

na

 

pr

z

e

z

 

ps

y

c

hol

o

g

i

c

z

 

t

e

nde

n

c

j

ę

 

do 

na

ś l

a

dow

ni

c

t

w

a

U

r

ok 

na

ś l

a

dow

ni

c

t

w

a

 

pol

e

ga

 

pr

z

e

de

 

w

s z

y

s t

ki

m

 

na

 

t

y

m

ż

e

 

um

l

i

w

i

a

 

ono 

dog

odn

ą

 

pr

óbę

 

s i

ł

kt

ór

a

 

j

e

dna

ni

e

 

w

y

m

a

ga

 

z

na

c

z

ni

e

j

s z

y

c

h,

 

os obi

s t

y

c

i

 

t

w

ór

c

z

y

c

h

 

z

a

s t

os ow

a

ń, 

l

e

c

z

 

r

oz

g

r

y

w

a

na

 

j

e

s t

 

g

ł

a

dko 

i

 

l

e

kko, 

poni

e

w

a

ż

 

j

e

j

 

t

r

e

ś c

i

ą

 

j

e

s t

 

us t

a

l

ona

 

i

l

oś ć

M oż

e

m

y

 

n

a

ś l

a

dow

ni

c

t

w

z

de

f

i

ni

ow

a

ć

 

j

a

ko 

dz

i

e

c

i

ę

 

m

y

ś l

i

 

i

 

be

z

m

y

ś

l

noś c

i

O

f

e

r

uj

e

 

ono 

br

z

e

m

i

e

nną

 

m

l

i

w

oś ć

 

s t

a

ł

e

g

r

oz

s z

e

r

z

a

ni

a

 

na

j

w

i

ę

ks z

y

c

z

dob

y

c

z

y

 

l

udz

ki

e

g

duc

ha

 

b

e

z

 

pom

oc

y

 

s i

ł

kt

ór

e

 

z

r

a

z

s t

a

n

ow

i

ł

y

 

w

a

r

une

i

c

na

r

odz

i

n. 

C

w

i

ę

c

e

j

na

ś

l

a

dow

ni

c

t

w

da

j

e

 

j

e

dnos t

c

e

 

z

a

dow

ol

e

ni

e

kt

ór

e

 

w

y

n

i

ka

 

z

 

t

e

g

o, 

i

ż

 

ni

e

 

$#gui

d{

D

6A

5A

B

63-

E

D

7

3-

457D

-

B

4

C

4-

04

F

8

F

E

8

F

41

F

E

}

#$

 

background image

j

e

s t

 

ona

 

s a

m

ot

na

 

w

 

s

w

oi

c

poc

z

y

na

ni

a

c

h. 

K

i

e

d

y

 

na

ś l

a

duj

e

m

y

,

 

pr

z

e

nos i

m

y

 

ni

e

 

t

y

l

ko

 

r

os z

c

z

e

ni

a

 

do 

t

w

ór

c

z

e

j

 

dz

i

a

ł

a

l

noś c

i

a

l

e

 

i

 

odpo

w

i

e

dz

i

a

l

noś ć

 

z

a

 

dz

i

a

ł

a

ni

e

 

z

 

s i

e

bi

e

 

n

a

 

ko

g

 

i

nne

g

o. 

T

a

ot

j

e

dnos t

ka

 

uw

a

l

ni

a

 

s i

ę

 

od 

opot

pos z

uki

w

a

ni

a

 

i

 

j

a

w

i

 

s

i

ę

 

j

a

ko 

w

y

t

w

ó

r

 

g

r

up

y

,

 

j

a

ko na

c

z

y

ni

e

 t

r

e

ś c

i

 s poł

e

c

z

n

y

c

h. (

...)

 

W

i

dz

i

m

y

 

w

i

ę

c

ż

e

 

na

ś l

a

dow

ni

c

t

w

w

e

 

w

s z

y

s t

ki

c

h

 

pr

z

y

p

a

dka

c

h, 

w

 

kt

ór

y

c

j

e

s t

 

c

z

y

nni

ki

e

m

 

t

w

ór

c

z

y

m

r

e

p

r

e

z

e

nt

uj

e

 

s obą

 

j

e

dną

 

z

 

pods t

a

w

ow

y

c

t

e

nde

n

c

j

i

 

na

s z

e

g

c

ha

r

a

kt

e

r

u, 

a

 

m

i

a

now

i

c

i

e

 

t

ę

kt

ór

a

 

s i

ę

 

z

a

da

w

a

l

a

 

podobi

e

ńs t

w

e

m

j

e

dnol

i

t

oś c

i

ą

pr

z

y

s t

os ow

a

ni

e

m

 

j

e

dnos t

kow

e

g

do 

o

g

ól

ne

g

i

 

a

dz

i

e

 

na

c

i

s k 

na

 

e

l

e

m

e

nt

 

s t

a

ł

oś c

i

 

i

 

w

 

z

m

i

a

ni

e

I

 

odw

r

ot

ni

e

g

d

y

 

t

y

l

ko 

pr

z

y

z

n

a

j

e

 

s i

ę

 

pr

y

m

a

t

 

z

m

i

a

ni

e

g

d

y

 

j

e

dnos t

k

ow

e

 

z

r

óż

ni

c

ow

a

ni

e

ni

e

z

a

l

e

ż

noś ć

 

i

 

uc

i

e

c

z

ka

 

pr

z

e

t

y

m

c

o

g

ól

ne

s

ą

 

pos z

uki

w

a

n

y

m

 

c

e

l

e

m

,

 

na

ś l

a

dow

ni

c

t

w

j

e

s t

 

z

a

s a

 

ne

ga

t

y

w

 

i

 

s z

kodl

i

w

ą

Z

a

s a

d

a

 

t

r

z

y

m

a

ni

a

 

s i

ę

 

da

n

y

c

f

or

m

u

ł

b

y

c

i

a

 

i

 

dz

i

a

ł

a

ni

a

 

t

a

j

a

i

nni

 

j

e

s t

 

c

a

ł

ki

e

m

 

pr

z

e

c

i

w

na

 

ż

e

ni

do 

pos t

ę

pow

a

ni

a

 

ku 

s t

a

l

e

 

now

y

m

 

i

nd

y

w

i

dua

l

n

y

m

 

f

o

r

m

om

 

ż

y

c

i

a

:

 

z

 

t

e

j

 

pr

z

y

c

z

y

n

y

 

ż

y

c

i

e

 

s poł

e

c

z

ne

 

j

e

s t

 

pol

e

m

 

bi

t

w

y

kt

ór

e

g

o

 

ka

ż

 

pi

ę

 

w

a

l

c

z

y

 

s i

ę

 

z

a

c

i

e

kl

e

,

 

a

 

i

ns t

y

t

u

c

j

e

 

s poł

e

c

z

ne

 

uw

a

ż

a

ć

 

m

na

 

z

a

 

t

r

a

kt

a

t

y

 

pokoj

ow

e

w

 

j

a

ki

c

s t

a

ł

y

 

a

nt

a

g

oni

z

m

 

obu 

z

a

s a

d z

r

e

dukow

a

no pow

i

e

r

z

c

how

ni

e

 do s w

oi

s t

e

j

 f

or

m

y

 w

s pół

pr

a

c

y

.

 

 

 

 

I

I

 

 

N

a

j

ba

r

dz

i

e

j

 

pods t

a

w

ow

e

 

w

a

r

unki

 

poj

a

w

i

e

ni

a

 

s i

ę

 

m

od

y

 

j

a

ko

 

z

j

a

w

i

s ka

 

p

ow

s z

e

c

hne

g

w

 

hi

s t

or

i

i

 

na

s z

e

g

ga

t

unku 

okr

e

ś l

one

 

s ą

 

pr

z

e

z

 

pow

y

ż

s z

e

 

konc

e

pc

j

e

M oda

 

t

na

ś l

a

dow

ni

c

t

w

o

 

da

ne

g

p

r

z

y

a

du,

 

z

a

s poka

j

a

j

ą

c

e

 

pr

a

g

ni

e

ni

e

 

a

da

pt

a

c

j

i

 

s poł

e

c

z

ne

j

:

 

w

i

e

dz

i

e

 

j

e

dnos t

 

dr

o

g

ą

,

 

kt

ór

ą

 

podr

óż

uj

ą

 

w

s z

y

s c

y

,

 

dos t

a

r

c

z

a

 

o

g

ól

n

y

c

pr

z

e

s ł

a

ne

s pr

a

w

i

a

j

ą

c

y

c

h, 

ż

e

 

z

a

c

how

a

ni

e

 

ka

ż

de

j

 

j

e

dnos t

ki

 

s t

a

j

e

 

s i

ę

 

kol

e

j

n

y

m

 

p

r

z

y

a

d

e

m

Z

a

r

a

z

e

m

 

w

 

ni

e

 

m

ni

e

j

s z

y

m

 

s t

opni

z

a

s poka

j

a

 

pr

a

g

ni

e

ni

e

 

r

óż

ni

c

ow

a

ni

a

,

 

t

e

nde

nc

j

ę

 

ku

 

odm

i

e

nnoś c

i

pr

a

g

ni

e

ni

e

 

z

m

i

a

n

y

 

i

 

pr

z

e

c

i

w

i

e

ńs t

w

a

 

-

 

z

 

j

e

dne

j

 

s t

r

on

y

 

popr

z

e

z

 

s t

a

ł

ą

 

z

m

i

a

 

t

r

e

ś c

i

na

da

j

ą

c

ą

 

dz

i

s i

e

j

s z

e

j

 

m

odz

i

e

 

pi

ę

t

no 

i

nd

y

w

i

dua

l

ne

 

w

 

pr

z

e

c

i

w

i

e

ńs t

w

i

e

 

do 

m

od

y

 

dni

a

 

w

c

z

or

a

j

s z

e

g

i

 

j

ut

r

z

e

j

s

z

e

g

o, 

a

 

z

 

dr

ugi

e

j

 

s t

r

on

y

 

pop

r

z

e

z

 

z

r

óż

ni

c

ow

a

ni

e

 

m

od

y

 

w

 

z

a

l

e

ż

noś c

i

 

od 

kl

a

s  

s po

ł

e

c

z

n

y

c

-

 

m

oda

 

kl

a

s  

w

y

ż

s z

y

c

ni

g

d

y

 

ni

e

 

j

e

s t

 

t

a

ka

 

s a

m

a

j

a

m

oda

 

kl

a

s  

ni

ż

s

z

y

c

h:

 

w

 

r

z

e

c

z

y

 

s a

m

e

j

 

m

oda

 

t

a

 

z

o

s t

a

j

e

 

z

a

r

z

uc

ona

 

w

 

c

hw

i

l

i

g

d

y

 

kl

a

s

y

 ni

ż

s z

e

 z

a

c

z

y

na

j

ą

 j

ą

 s obi

e

 pr

z

y

s w

a

j

a

ć

Z

a

t

e

m

 m

oda

 s t

a

now

i

 po pr

os t

j

e

dną

 z

 w

i

e

l

u f

or

m

 

ż

y

c

i

a

z

a

 

pom

oc

ą

 

kt

ór

y

c

s t

a

r

a

m

y

 

s i

ę

 

poł

ą

c

z

y

ć

 

w

 

j

e

dnol

i

t

e

j

 

s f

e

r

z

e

 

dz

i

a

ł

a

l

noś c

i

 

t

e

nde

n

c

j

ę

 

ku

 

s poł

e

c

z

ne

m

uj

e

dnol

i

c

a

ni

i

 

pr

a

g

ni

e

ni

e

 

j

e

dnos t

kow

e

g

odr

óż

ni

a

ni

a

 

s i

ę

 

i

 

z

m

i

a

n

y

K

a

ż

da

 

f

a

z

a

 

r

oz

w

oj

pr

z

e

c

i

w

s t

a

w

n

y

c

pa

r

 

n

a

j

w

y

r

a

ź

ni

e

j

 

m

i

e

r

z

y

 

pon

a

s t

opi

e

ń 

z

a

dow

ol

e

ni

a

 

dos t

a

r

c

z

a

ne

g

pr

z

e

z

 

m

odę

 

w

 

ki

e

r

unku

 

a

bs ol

ut

ne

j

 

kont

r

ol

i

 

r

oz

w

a

ż

a

ne

j

 

s f

e

r

y

 

ż

y

c

i

a

G

d

y

b

y

ś

m

y

 

ba

d

a

l

i

 

hi

s t

or

i

ę

 

m

od

y

 

(

kt

ór

ą

 

dot

ą

ba

d

a

no 

j

e

d

y

ni

e

 

z

 

punkt

w

i

dz

e

ni

a

 

r

oz

w

oj

j

e

j

 

t

r

e

ś c

i

)

 

w

 

z

w

i

ą

z

ku 

z

 

j

e

j

 

z

na

c

z

e

ni

e

m

 

dl

a

 

f

or

m

y

 

pr

oc

e

s u

 

s poł

e

c

z

ne

g

o,

 

s t

w

i

e

r

dz

i

l

i

b

y

ś m

y

ż

e

 

odbi

j

a

 

ona

 

hi

s t

or

i

ę

 

w

y

s i

ł

ków

 

z

a

s pokoj

e

ni

a

 

o

bu 

pr

z

e

c

i

w

s t

a

w

n

y

c

t

e

n

de

nc

j

i

 

w

 

s pos ób 

c

or

a

z

 

l

e

pi

e

j

 

pr

z

y

s t

os ow

a

n

y

 

do 

w

a

r

unków

 

i

s t

ni

e

ni

a

 

kul

t

ur

y

 

s poł

e

c

z

ne

j

 

i

 

pos

z

c

z

e

g

ól

n

y

c

j

e

dnos t

e

k. 

R

oz

m

a

i

t

e

 

c

z

y

nni

ki

 

ps

y

c

hol

o

g

i

c

z

ne

 m

od

y

 w

y

ka

z

uj

ą

 w

 ka

ż

d

y

m

 w

y

pa

d

ku z

g

odnoś ć

 z

 t

ą

 f

unda

m

e

nt

a

l

 z

a

s a

.

 

M oda

j

a

j

 

z

a

uw

a

ż

y

l

i

ś m

y

j

e

s t

 

w

y

ni

ki

e

m

 

z

r

óż

ni

c

ow

a

ni

a

 

kl

a

s ow

e

g

i

 

dz

i

a

ł

a

 

podobni

e

 

j

a

ki

l

ka

 

i

nn

y

c

f

or

m

,

 

z

w

ł

a

s z

c

z

a

 

honor

kt

ór

e

g

o

 

podw

ój

na

 

f

unkc

j

a

 

pol

e

ga

 

z

a

r

a

z

e

m

 

n

a

 

obr

a

c

a

ni

s i

ę

 

w

 

da

n

y

m

 

k

r

ę

g

i

 

na

 

j

e

dnoc

z

e

s n

y

m

 

podkr

e

ś l

a

ni

s w

e

j

 

odr

ę

b

noś c

i

P

odobni

e

 

j

a

k

 

r

a

m

a

 

ob

r

a

z

c

h

a

r

a

kt

e

r

y

z

uj

e

 

w

e

w

n

ę

t

r

z

 

s t

r

ukt

ur

ę

 

dz

i

e

ł

a

 

j

a

ko

 

s pój

j

e

d

nol

i

t

ą

 

i

 

ni

e

z

a

l

e

ż

 

c

a

ł

oś ć

a

 

z

a

r

a

z

e

m

 

na

 

z

e

w

t

r

z

 

uc

i

na

 

w

s z

y

s t

ki

e

 

be

z

poś r

e

dni

e

 

s t

os unki

 

z

 

ot

a

c

z

a

j

ą

c

ą

 

pr

z

e

s t

r

z

e

ni

ą

i

 

podobni

e

 

j

a

j

e

dnol

i

t

a

 

e

ne

r

g

i

a

 

t

a

ki

c

f

or

m

 

ni

e

 

m

e

 

z

os t

a

ć

 

w

y

r

a

ż

ona

i

l

e

 

ni

e

 

okr

e

ś l

i

m

y

 

t

e

g

podw

ój

n

e

g

o

 

e

f

e

kt

u, 

z

e

w

n

ę

t

r

z

ne

go 

i

 

w

e

w

t

r

z

ne

g

o, 

t

a

t

e

ż

 

honor

 

z

a

w

dz

i

ę

c

z

a

 

s w

oj

ą

 

c

ha

r

a

kt

e

r

y

s t

y

a

 

pr

z

e

de

 

w

s z

y

s t

ki

m

 

s w

oj

e

 

pr

a

w

a

 

m

or

a

l

ne

okol

i

c

z

noś c

i

ż

e

 

j

e

dnos t

ka

 

r

e

pr

e

z

e

nt

uj

e

 

os obi

s t

y

m

 

honor

e

m

 

honor

 

s w

e

g

kr

ę

g

s poł

e

c

z

ne

g

i

 

kl

a

s

y

 

i

 

g

o

 podt

r

z

y

m

uj

e

T

e

 

pr

a

w

a

 

m

o

r

a

l

ne

 

s

ą

 

c

z

ę

s t

o

 

uw

a

ż

a

ne

 

z

a

 

ni

e

s pr

a

w

i

e

dl

i

w

e

 

pr

z

e

z

 

t

y

c

h, 

kt

ór

z

y

 

do 

kr

ę

g

nos i

c

i

e

l

i

 

background image

honor

ni

e

 

na

l

e

ż

ą

I

 

t

a

k

 

m

oda

 

z

 

j

e

dne

j

 

s t

r

on

y

 

s

y

gna

l

i

z

uj

e

 

j

e

dnoś ć

 

z

 

da

 

kl

a

s ą

j

e

dnol

i

t

oś ć

 

kr

ę

g

u pr

z

e

z

 ni

ą

 r

e

pr

e

z

e

nt

ow

a

ne

g

o, a

 z

a

r

a

z

e

m

, uno a

c

t

u, w

y

ł

ą

c

z

ni

e

 w

s z

y

s t

ki

c

h i

nn

y

c

g

r

up.

 

J

e

dnoś ć

 

i

 

s e

g

r

e

ga

c

j

a

 

t

d

w

i

e

 

pods t

a

w

ow

e

 

f

unkc

j

e

,

 

kt

ór

e

 

s ą

 

ni

e

r

oz

e

r

w

a

l

ni

e

 

z

ł

ą

c

z

one

i

 

c

hoć

 

ka

ż

da

 

z

 

ni

c

t

w

or

z

y

 

l

o

gi

c

z

ne

 

pr

z

e

c

i

w

i

e

ńs t

w

dr

ug

i

e

j

s t

a

j

ą

 

s i

ę

 

w

z

a

j

e

m

ni

e

 

w

a

r

unki

e

m

 

s w

e

j

 

r

e

a

l

i

z

a

c

j

i

M oda

 

t

t

y

l

k

w

y

ni

r

os z

c

z

e

ń 

s poł

e

c

z

n

y

c

h, 

a

c

z

kol

w

i

e

pr

z

e

dm

i

ot

 

j

e

dnos t

kow

y

kt

ór

y

 

s t

w

a

r

z

a

 

a

l

bo 

odt

w

a

r

z

a

m

e

 

r

e

pr

e

z

e

nt

ow

a

ć

 

m

ni

e

j

 

l

ub 

ba

r

dz

i

e

j

 

j

e

d

nos t

kow

ą

 

pot

r

z

e

.

 

J

a

s no 

t

e

g

dow

odz

i

 

f

a

kt

ż

e

 

ba

r

dz

c

z

ę

s t

ni

e

 

d

a

 

s i

ę

 

z

na

l

e

ź

ć

 

n

a

j

dr

obni

e

j

s z

e

j

 

pr

z

y

c

z

y

n

y

 

dl

a

 

s t

w

or

z

e

ni

a

 

da

ne

j

 

m

od

y

 

z

 

obi

e

kt

y

w

n

e

g

o, 

e

s t

e

t

y

c

z

ne

g

c

z

y

 

j

a

ki

e

g

okol

w

i

e

punkt

w

i

dz

e

ni

a

.

 

P

odc

z

a

s  

g

d

y

og

ól

ni

e

 

r

z

e

c

z

 

bi

or

ą

c

na

s z

 

s t

r

ój

 

j

e

s t

 

f

a

kt

y

c

z

ni

e

 

pr

z

y

s t

os ow

a

n

y

 

do 

n

a

s z

y

c

h

 

pot

r

z

e

b, 

ni

e

 

m

a

 

ni

c

z

e

g

o

 

w

y

godn

e

g

w

 

m

e

t

odz

i

e

z

 

j

a

 

m

oda

 

d

y

kt

uj

e

 

n

a

 

pr

z

y

a

s podni

e

 

s z

e

r

oki

e

 

l

ub 

w

ą

s ki

e

 

a

l

bo 

t

o, 

c

z

y

 

dz

i

e

 

s i

ę

 

nos i

ł

kol

or

ow

e

c

z

y

 

c

z

a

r

n

e

 

s z

a

l

e

 

i

 

a

pa

s z

ki

Z

 

r

e

g

y

 

m

a

t

e

r

i

a

l

ne

 

uz

a

s a

d

ni

e

ni

e

 

dz

i

a

ł

a

ni

a

 

pokr

y

w

a

 

s i

ę

 

z

 

g

e

ne

r

a

l

n

y

m

 

upow

s

z

e

c

hni

e

ni

e

m

a

l

e

 

w

 

w

y

p

a

dku 

m

od

y

 

i

s t

ni

e

j

e

 

c

a

ł

kow

i

t

a

 

r

oz

bi

e

ż

noś ć

 

oboj

g

a

 

i

 

j

e

dnos t

c

e

 

poz

os t

a

j

e

 

t

y

l

ko 

og

ól

n

a

 

a

kc

e

pt

a

c

j

a

 

j

a

ko 

d

e

c

y

duj

ą

c

y

 

m

ot

y

w

 

j

e

j

 

pr

z

y

j

ę

c

i

a

S

ą

dz

ą

c

 

po 

br

z

y

dki

c

h

 

i

 

odp

y

c

h

a

j

ą

c

y

c

r

z

e

c

z

a

c

h, 

j

a

ki

e

 

s ą

 

c

z

a

s a

m

i

 

m

odne

m

o

ż

na

 

b

y

 

p

r

z

y

pus z

c

z

a

ć

ż

e

 

m

oda

 

p

r

a

g

ni

e

 

oka

z

a

ć

 

s w

ą

 

w

ł

a

dz

ę

z

m

us z

a

j

ą

c

 

na

s  

do 

nos z

e

ni

a

 

na

j

ba

r

dz

i

e

j

 

o

dr

a

ż

a

j

ą

c

y

c

h

 

r

z

e

c

z

y

 

dl

a

 

ni

e

j

 

s a

m

e

j

A

bs ol

ut

na

 

oboj

ę

t

noś ć

 

m

od

y

 

w

 

s t

os unku 

do 

m

a

t

e

r

i

a

l

n

y

c

s t

a

nda

r

dów

 

ż

y

c

i

a

 

z

na

j

duj

e

 

dos kona

ł

ą

 

i

l

us t

r

a

c

j

ę

 

w

 

t

y

m

ż

e

 

c

z

a

s a

m

i

 

z

a

l

e

c

a

 

c

oś  

c

a

ł

ki

e

m

 

odpow

i

e

d

ni

e

g

o, 

c

z

a

s a

m

i

 

c

oś  

ni

e

j

a

s

ne

g

o,

 

a

 

c

z

a

s a

m

i

 

c

oś  

m

a

t

e

r

i

a

l

ni

e

 

i

 

e

s t

e

t

y

c

z

ni

e

 

oboj

ę

t

ne

g

o. 

M oda

 

r

e

s pe

kt

uj

e

 

w

y

ł

ą

c

z

ni

e

 

m

ot

y

w

a

c

j

ę

 

f

or

m

a

l

nos poł

e

c

z

P

ow

ode

m

dl

a

 

kt

ór

e

g

n

a

w

e

t

 

e

s t

e

t

y

c

z

ni

e

 

ni

e

m

l

i

w

y

 

s t

y

l

 

w

y

d

a

j

e

 

s i

ę

 

di

s t

i

ng

ue

e

l

e

g

a

n

c

ki

 

i

 

a

r

t

y

s t

y

c

z

ni

e

 

z

noś n

y

 

n

a

w

e

t

 

w

 

w

y

da

ni

os ób 

pos uw

a

j

ą

c

y

c

s i

ę

 

do 

s kr

a

j

noś c

i

j

e

s t

 

t

o, 

ż

e

 

os ob

y

 

t

e

 

s

ą

 

na

 

o

g

ół

 

na

j

ba

r

dz

i

e

j

 

e

l

e

g

a

nc

ki

e

 

i

 

z

w

r

a

c

a

j

ą

 

na

j

w

i

ę

ks z

ą

 

uw

a

g

ę

 

na

 

s w

ój

 

w

y

gl

ą

z

e

w

n

ę

t

r

z

n

y

t

a

ż

e

 

w

 

ka

ż

d

y

c

okol

i

c

z

noś c

i

a

c

odni

e

ś l

i

b

y

ś m

y

 

w

r

a

ż

e

ni

e

 

d

y

s t

y

nkc

j

i

 

i

 

e

s t

e

t

y

c

z

ne

g

o

 

w

y

r

a

f

i

now

a

ni

a

W

r

a

ż

e

ni

e

 

t

pr

z

y

pi

s uj

e

m

y

 

w

ą

t

pl

i

w

e

m

c

z

y

nni

kow

i

 

m

od

y

kt

ór

a

 

a

p

e

l

uj

e

 

do 

na

s z

e

j

 

ś w

i

a

dom

oś c

i

 

j

a

ko

 

now

y

a

 

pr

z

e

t

na

j

ba

r

d

z

i

e

j

 

ude

r

z

a

j

ą

c

y

 

r

y

s

 

t

out

 e

ns e

m

bl

e

M oda

 

od 

c

z

a

s u 

do 

c

z

a

s u 

w

y

w

i

e

r

a

 

w

y

w

 

na

 

pr

z

e

dm

i

ot

y

 

z

de

t

e

r

m

i

now

a

ne

 

obi

e

kt

y

w

ni

e

,

 

t

a

ki

e

 

j

a

w

i

a

r

a

 

r

e

l

i

g

i

j

na

,

 

z

a

i

nt

e

r

e

s ow

a

ni

a

 

na

uko

w

e

a

 

na

w

e

t

 

s oc

j

a

l

i

z

m

 

i

 

i

nd

y

w

i

dua

l

i

z

m

a

l

e

 

ni

e

 

s t

a

j

e

 

s i

ę

 

c

z

y

nna

 

j

a

k

m

oda

dopóki

 

pr

z

e

dm

i

ot

y

 

t

e

 

ni

e

 

uni

e

z

a

l

e

ż

ni

ą

 

s i

ę

 

od 

g

ł

ę

bs z

y

c

l

udz

ki

c

m

ot

y

w

ów

z

 

kt

ór

y

c

s i

ę

 

na

r

odz

i

ł

y

Z

 

t

e

j

 

pr

z

y

c

z

y

n

y

 

r

z

ą

d

y

 

m

od

y

 

w

 

t

y

c

dz

i

e

dz

i

na

c

s ą

 

ni

e

 

do 

z

ni

e

s i

e

ni

a

W

i

dz

i

m

y

 

w

i

ę

c

ż

e

 

i

s t

ni

e

j

ą

 

pow

a

ż

ne

 

pow

od

y

dl

a

 

kt

ór

y

c

r

z

e

c

z

y

 

z

e

w

t

r

z

ne

 

-

 

ubi

ór

,

 

z

a

c

how

a

ni

e

 

s poł

e

c

z

ne

r

oz

g

r

y

w

ki

 

-

 

t

w

o

r

z

ą

 

s pe

c

y

f

i

c

z

ne

 

pol

e

 

dz

i

a

ł

a

ni

a

 

m

od

y

g

d

y

ż

 

t

ut

a

j

 

br

a

kuj

e

 

z

a

l

e

ż

noś c

i

 

od 

f

a

kt

y

c

z

n

i

e

 

i

s t

ot

n

y

c

m

ot

y

w

ów

 

l

udz

ki

e

g

dz

i

a

ł

a

ni

a

J

e

s t

 

t

pol

e

kt

ór

e

 

na

j

ł

a

t

w

i

e

j

 

da

j

e

 

s i

ę

 

n

a

g

i

ą

ć

 

d

na

ś l

a

dow

ni

c

t

w

a

c

b

y

ł

ob

y

 

g

r

z

e

c

he

m

 

w

 

kw

e

s t

i

a

c

w

a

ż

n

y

c

h. 

N

a

pot

y

ka

m

y

 

t

ut

a

j

 

bl

i

s ki

 

z

w

i

ą

z

e

m

i

ę

dz

y

 

ś w

i

a

do

m

oś c

i

ą

 

j

e

dnos t

ki

 

i

 

m

a

t

e

r

i

a

l

n

y

m

i

 

f

o

r

m

a

m

i

 

ż

y

c

i

a

z

w

i

ą

z

e

k, 

kt

ór

y

 

pr

z

e

bi

e

ga

 

pr

z

e

z

 

hi

s t

or

i

ę

I

m

 

obi

e

kt

y

w

ni

e

j

s z

y

 

s t

a

ł

 

s i

ę

 

na

s z

 

ś w

i

a

t

opog

l

ą

w

 

c

i

ą

g

os t

a

t

ni

c

s t

ul

e

c

i

t

y

m

 

ba

r

dz

i

e

j

 

oda

r

ł

 

w

i

z

j

ę

 

pr

z

y

r

od

y

 

z

 

w

s z

y

s t

ki

c

h

 

e

l

e

m

e

nt

ów

 

s

ubi

e

kt

y

w

n

y

c

i

 

a

nt

r

opo

m

or

f

i

c

z

n

y

c

h

 

i

 

t

y

m

 

w

y

r

a

ź

ni

e

j

 

s f

or

m

ow

a

ł

 

poj

ę

c

i

e

 

j

e

dnos t

kow

e

j

 

o

s obow

oś c

i

S

poł

e

c

z

na

 

r

e

g

ul

a

c

j

a

 

na

s z

e

g

ż

y

c

i

a

 

w

e

w

t

r

z

ne

g

i

 

z

e

w

t

r

z

ne

g

t

c

oś  

na

 

ks z

t

a

ł

t

 

s t

a

nu 

e

m

br

i

ona

l

n

e

g

o, 

w

 

kt

ór

y

m

 

ul

e

ga

j

ą

 

z

r

óż

ni

c

ow

a

ni

c

e

c

h

y

 

c

z

y

s t

os obi

s t

e

 

i

 

c

z

y

s t

obi

e

kt

y

w

ne

a

 

dz

i

a

ł

a

ni

e

 

j

e

s t

 

s

y

nc

hr

oni

c

z

ne

 

i

 

w

z

a

j

e

m

ne

Z

a

t

e

m

 

g

dz

i

e

kol

w

i

e

c

z

ł

ow

i

e

poj

a

w

i

a

 

s i

ę

 

pr

z

e

de

 

w

s z

y

s t

ki

m

 

j

a

ko 

i

s t

o

t

a

 

s poł

e

c

z

n

a

ni

e

 

z

a

uw

a

ż

a

m

y

 

a

ni

 

ś c

i

s ł

e

j

 

obi

e

kt

y

w

n

oś c

i

 

w

 

ś w

i

a

t

opog

l

ą

dz

i

e

a

ni

 

w

c

a

ni

a

ni

a

 

i

 

ni

e

z

a

l

e

ż

noś c

i

 

w

 

uś w

i

a

da

m

i

a

ni

u s obi

e

 os obow

oś c

i

F

or

m

y

 

s poł

e

c

z

ne

s t

r

ój

s ą

d

y

 

e

s t

e

t

y

c

z

n

e

c

a

ł

y

 

s t

y

l

 

l

udz

ki

e

j

 

e

ks pr

e

s j

i

 

-

 

w

s z

y

s t

ko 

t

j

e

s t

 

ni

e

us t

a

nni

e

 

z

m

i

e

ni

a

ne

 

pr

z

e

z

 

m

odę

a

l

e

 

w

 

t

a

ki

 

s po

s ób, 

ż

e

 

m

oda

 

-

 

t

j

e

s t

 

na

j

now

s z

a

 

m

oda

 

-

 

w

e

 

w

s z

y

s t

ki

m

 

oddz

i

a

ł

uj

e

 

t

y

l

ko 

na

 

kl

a

s

y

 

w

y

ż

s z

e

K

i

e

d

y

 

t

y

l

ko 

kl

a

s

y

 

ni

ż

s z

e

 

z

a

c

z

 

na

ś l

a

dow

a

ć

 

i

c

s t

y

l

,

 

z

a

r

a

z

e

m

 

p

r

z

e

kr

a

c

z

a

j

ą

c

 

l

i

ni

ę

 

de

m

a

r

ka

c

y

j

na

r

y

s ow

a

n

ą

 

pr

z

e

z

 

kl

a

s

y

 

w

y

ż

s z

e

i

 

ni

s z

c

z

ą

c

 

i

c

s pój

noś ć

kl

a

s a

 

w

y

ż

s

z

a

 

odw

r

a

c

a

 

s i

ę

 

od

 

da

ne

g

s t

y

l

i

 

obi

e

r

a

 

now

y

,

 

kt

ór

y

 

z

 

kol

e

i

 

t

a

e

 

odr

óż

ni

a

 

j

ą

 

od 

m

a

s , 

i

 

gr

a

 

w

e

s oł

t

oc

z

y

 

s i

ę

 

da

l

e

j

N

a

t

ur

a

l

ni

e

 

kl

a

s

y

 

ni

ż

s z

e

 

w

pa

t

r

z

one

 

s ą

 

w

 

background image

w

y

ż

s z

e

 

i

 

pr

a

g

 

s i

ę

 

do 

ni

c

z

bl

i

ż

y

ć

a

 

na

j

m

ni

e

j

s z

y

 

opór

 

na

pot

y

ka

j

ą

 

w

 

t

y

c

dz

i

e

dz

i

na

c

h, 

kt

ór

e

 

podl

e

ga

j

ą

 

ka

pr

y

s om

 

m

o

d

y

;

 

bo 

w

 

ni

c

w

ł

a

ś ni

e

 

z

w

y

e

 

z

e

w

t

r

z

ne

 

na

ś l

a

dow

ni

c

t

w

j

e

s t

 

na

j

c

t

ni

e

j

 

s t

os ow

a

n

e

T

e

s a

m

 

p

r

oc

e

s  

z

a

c

hod

z

i

 

m

i

ę

dz

y

 

pos z

c

z

e

g

ól

n

y

m

i

 

w

a

r

s t

w

a

m

i

 

kl

a

s

y

 

w

y

ż

s z

e

j

a

c

z

 

t

ut

a

j

 

ni

e

 

z

a

w

s z

e

 

j

e

s t

 

r

ów

ni

e

 

w

y

r

a

ź

ni

e

 

w

i

doc

z

n

y

,

 

j

a

k

 

pow

i

e

dz

m

y

,

 

w

 

w

y

pa

dku

 

pa

ni

 

i

 

s ł

u

ż

ą

c

e

j

W

 

g

r

unc

i

e

 

r

z

e

c

z

y

 

c

z

ę

s t

m

e

m

y

 

z

a

uw

a

ż

y

ć

i

ż

 

i

m

 

ba

r

dz

i

e

j

 

j

e

dna

 

w

a

r

s t

w

a

 

z

bl

i

ż

y

ł

a

 

s i

ę

 

do 

dr

ug

i

e

j

t

y

m

 

ba

r

dz

i

e

j

 

g

o

r

ą

c

z

kow

e

 

s t

a

j

e

 

s i

ę

 

pr

a

g

ni

e

ni

e

 

oddol

ne

g

o

 

na

ś l

a

dow

ni

c

t

w

a

 

i

 

od

g

ó

r

ne

 

pos z

uki

w

a

ni

e

 

now

o

ś c

i

W

z

r

os t

 

bog

a

c

t

w

a

 

pow

oduj

e

 

z

na

c

z

ne

 

pr

z

y

s pi

e

s z

e

ni

e

 

pr

oc

e

s u 

i

 

uj

a

w

ni

e

ni

e

 

g

o, 

poni

e

w

a

ż

 

pr

z

e

dm

i

ot

y

 

m

od

y

o

be

j

m

uj

ą

c

e

j

a

s i

ę

 

r

z

e

o, 

z

e

w

t

r

z

ne

 

pr

z

e

j

a

w

y

 

ż

y

c

i

a

na

j

dos t

ę

pni

e

j

s z

e

 

s ą

 

pi

e

ni

ą

dz

om

,

 

a

 

z

g

odnoś ć

 

z

 

w

y

m

o

g

a

m

i

 

kl

a

s  

w

y

ż

s z

y

c

na

j

ł

a

t

w

i

e

j

 

os i

ą

g

ć

 

t

ut

a

j

a

 

ni

e

 

w

 

dz

i

e

dz

i

na

c

w

y

m

a

g

a

j

ą

c

y

c

s p

r

a

w

dz

e

ni

a

 

j

e

dnos t

ki

 w

 s pos ób ni

e

dos t

ę

pn

y

 z

ł

ot

u a

ni

 s r

e

br

u.

 

W

i

da

ć

 

w

i

ę

c

ż

e

 

poz

a

 

e

l

e

m

e

nt

e

m

 

na

ś l

a

do

w

ni

c

t

w

a

 

w

a

ż

n

y

m

 

c

z

y

nni

ki

e

m

 

m

od

y

 

j

e

s t

 

t

a

e

 

e

l

e

m

e

nt

 

de

m

a

r

ka

c

j

i

J

e

s t

 

t

z

w

ł

a

s

z

c

z

a

 

w

y

r

a

ź

ni

e

 

w

i

doc

z

ne

 

t

a

m

g

dz

i

e

 

s t

r

ukt

ur

a

 

s poł

e

c

z

na

 

ni

e

 

z

a

w

i

e

r

a

 

ż

a

dn

y

c

g

r

up

 

us

y

t

uow

a

n

y

c

h

 

hi

e

r

a

r

c

hi

c

z

ni

e

 

i

 

m

oda

 

pr

z

e

j

a

w

i

a

 

s i

ę

 

w

 

g

r

up

a

c

h

 

"

s ą

s i

a

duj

ą

c

y

c

h

"

.

 

W

ś r

ód 

l

udów

 

pr

y

m

i

t

y

w

n

y

c

h

 

c

z

ę

s t

na

pot

y

k

a

m

y

 

s

y

t

ua

c

j

ę

w

 

kt

ór

e

j

 

ś c

i

ś l

e

 

z

e

 

s obą

 

pow

i

ą

z

a

ne

 

g

r

up

y

 

ż

y

j

ą

c

e

 

w

 

podobn

y

c

w

a

r

u

nka

c

r

oz

w

i

j

a

j

ą

 

z

na

c

z

ni

e

 

odm

i

e

nne

 

r

odz

a

j

e

 

m

od

y

z

a

 

pom

oc

ą

 

kt

ór

y

c

ka

ż

da

 

z

 

g

r

up 

os i

ą

g

a

 

w

e

w

t

r

z

 

s pój

noś ć

 

or

a

z

 

odr

óż

ni

a

 

s w

oj

ą

 

g

r

up

ę

 

od 

i

nn

y

c

h.

 

Z

 

dr

u

g

i

e

j

 

s t

r

on

y

 

i

s t

ni

e

j

e

 

r

oz

pow

s z

e

c

hni

ona

 

s kł

onnoś ć

 

do 

i

m

por

t

ow

a

ni

a

 

m

od

y

 

z

 

z

e

w

t

r

z

a

 

t

a

k

a

 

m

oda

 

z

a

gr

a

ni

c

z

na

 

j

e

s t

 

c

e

ni

ona

 

w

 

d

a

n

y

m

 

kr

ę

g

w

y

ż

e

j

 

t

y

l

ko 

dl

a

t

e

g

o,

 

ż

e

 

ni

e

 

w

 

ni

m

 

s i

ę

 

poc

z

ę

ł

a

P

r

or

ok 

Z

e

f

a

ni

a

s z

 

w

y

r

a

z

i

ł

 

obur

z

e

ni

e

 

na

 

w

i

e

l

m

ów

 

pa

r

a

duj

ą

c

y

c

h

 

w

 

i

m

por

t

ow

a

n

y

c

s t

r

oj

a

c

h

A

l

e

 

w

 

g

r

un

c

i

e

 

r

z

e

c

z

y

 

e

g

z

ot

y

c

z

ne

 

poc

hodz

e

ni

e

 

m

od

y

 

s pr

z

y

j

a

 

w

y

r

a

ź

ni

e

 e

ks kl

uz

y

w

noś

c

i

 g

r

up, kt

ór

e

 j

ą

 pr

z

y

j

m

uj

ą

. (

...)

 

M oda

 

pe

ł

ni

 

ba

r

dz

i

e

j

 

e

ks

ponow

a

 

r

ol

ę

 

w

 

c

z

a

s a

c

w

s pół

c

z

e

s n

y

c

h,

 

poni

e

w

a

ż

 

r

óż

ni

c

e

 

w

 

poz

i

om

a

c

ż

y

c

i

a

 

m

i

ę

dz

y

 

n

a

m

i

 

z

os t

a

ł

y

 

w

i

e

l

e

 

s i

l

ni

e

j

 

podkr

e

ś l

one

g

d

y

ż

 

i

m

 

l

i

c

z

ni

e

j

s z

e

 

i

 

os t

r

z

e

j

s z

e

 

s ą

 

t

e

 

r

óż

ni

c

e

t

y

m

 

w

i

ę

ks z

e

 

m

l

i

w

oś c

i

 

podkr

e

ś l

a

ni

a

 

i

c

h

 

pr

z

y

 

k

a

ż

de

j

 

s pos obnoś c

i

.

 

W

 

ni

e

z

l

i

c

z

on

y

c

pr

z

y

p

a

dka

c

ni

e

 

da

 

s i

ę

 

t

e

g

os i

ą

g

n

ą

ć

 

dz

i

ę

ki

 

bi

e

r

ne

m

b

e

z

r

uc

how

i

i

 

t

r

z

e

ba

 

r

oz

w

i

j

a

ć

 

f

or

m

y

 

us t

a

no

w

i

one

 

pr

z

e

z

 

m

odę

:

 

s t

a

ł

s i

ę

 

t

w

y

r

a

ź

ni

e

j

s z

e

 

od 

c

h

w

i

l

i

g

d

y

 

og

r

a

ni

c

z

e

ni

a

 

pr

a

w

ne

 

pr

z

e

w

i

duj

ą

c

e

 

r

óż

ne

 

f

or

m

y

 

s t

r

oj

i

 

s t

y

l

e

 

ż

y

c

i

a

 

dl

a

 

r

óż

n

y

c

kl

a

s

 

s poł

e

c

z

n

y

c

h z

os t

a

ł

y

 z

ni

e

s i

one

 

 

 

I

I

I

 

 

D

w

i

e

 

t

e

nde

n

c

j

e

 

s poł

e

c

z

ne

 

s ą

 

i

s t

ot

ne

 

dl

a

 

us t

a

n

ow

i

e

ni

a

 

m

od

y

a

 

m

i

a

n

ow

i

c

i

e

 

pot

r

z

e

ba

 

j

e

dnoś c

i

 

z

 

j

e

dne

j

 

s t

r

on

y

,

 

pot

r

z

e

ba

 

i

z

ol

a

c

j

i

 

z

 

dr

ug

i

e

j

J

e

ż

e

l

i

 

j

e

dne

j

 

z

 

ni

c

z

a

br

a

kni

e

m

oda

 

ni

e

 

pow

s t

a

ni

e

 

-

 

j

e

j

 

pa

now

a

ni

e

 

s końc

z

y

 

s i

ę

 

g

w

a

ł

t

o

w

ni

e

W

 

kons e

kw

e

nc

j

i

 

kl

a

s

y

 

ni

ż

s z

e

 

m

a

j

ą

 

ni

e

w

i

e

l

e

 

ob

y

c

z

a

j

ów

a

 

i

 

t

e

 

r

z

a

dko 

b

y

w

a

j

ą

 

os obl

i

w

e

;

 

z

 

t

e

j

 

t

e

ż

 

pr

z

y

c

z

y

n

y

 

ob

y

c

z

a

j

e

 

r

a

s

 

pr

y

m

i

t

y

w

n

y

c

h

 

s ą

 

z

na

c

z

ni

e

 

s t

a

bi

l

ni

e

j

s z

e

 

od 

na

s z

y

c

h.

 

M i

ę

dz

y

 

l

ud

a

m

i

 

pr

y

m

i

t

y

w

n

y

m

i

 

i

m

pul

s  

us poł

e

c

z

ni

e

ni

a

 

j

e

s t

 

r

oz

w

i

ni

ę

t

y

 

z

na

c

z

ni

e

 

pot

ę

ż

ni

e

j

 

ni

ż

 

i

m

pul

s  

r

ó

ż

ni

c

ow

a

ni

a

B

b

e

z

 

w

z

g

l

ę

du

 

na

 

t

o, 

j

a

r

a

d

y

ka

l

ni

e

 

gr

u

p

y

 

m

o

g

ą

 

b

y

ć

 

od 

s i

e

bi

e

 

o

ddz

i

e

l

one

podz

i

a

ł

 

j

e

s t

 

pr

z

e

w

a

ż

ni

e

 

w

r

og

i

i

 

t

t

a

da

l

e

c

e

ż

e

 

s a

m

a

 

r

e

l

a

c

j

a

 

odr

z

uc

e

ni

a

,

 

kt

ór

a

 

s pr

a

w

i

a

ż

e

 

w

 

s poł

e

c

z

e

ńs t

w

a

c

c

y

w

i

l

i

z

ow

a

n

y

c

h

 

m

oda

 

m

a

 

w

 

o

g

ól

e

 

s e

ns ,

 

ni

e

 

z

a

c

hodz

i

 

w

c

a

l

e

S

e

g

r

e

g

a

c

j

a

 

na

 

m

oc

y

 

r

óż

ni

c

 

ubr

a

ni

a

m

a

ni

e

r

s m

a

ku 

i

 

t

a

da

l

e

j

 

j

e

s t

 

pr

z

y

d

a

t

na

 

t

y

l

ko 

w

ów

c

z

a

s , 

g

d

y

 

i

s t

ni

e

j

e

 

g

r

ba

 

w

c

oni

ę

c

i

a

 

i

 

z

a

pom

ni

e

ni

a

j

a

t

m

a

 

m

i

e

j

s c

e

 

w

ś r

ód

 

w

y

s oc

e

 

c

y

w

i

l

i

z

ow

a

n

y

c

n

a

r

odów

.

 

T

a

m

g

dz

i

e

 

r

óż

ni

c

e

 

t

e

 

ni

e

 

i

s t

ni

e

j

ą

g

dz

i

e

 

m

a

m

y

 

do 

c

z

y

ni

e

ni

a

 

z

 

a

bs ol

ut

n

y

m

 

a

nt

a

g

oni

z

m

e

m

j

a

na

 

pr

z

y

a

m

i

ę

dz

y

 

ni

e

 

c

a

ł

ki

e

m

 

pr

z

y

j

a

z

n

y

m

i

 

s obi

e

 

g

r

up

a

m

i

 

pr

y

m

i

t

y

w

n

y

c

r

a

s , 

r

oz

w

ój

 

m

ody

 

ni

e

 

m

a

 

w

 

o

g

ól

e

 

s e

ns u. (

...)

 

 

background image

S

a

m

a

 

na

t

ur

a

 

m

od

y

 

w

y

m

a

ga

 

s t

os ow

a

ni

a

 

j

e

j

 

j

e

dno

c

z

e

ś ni

e

 

t

y

l

ko 

p

r

z

e

z

 

c

z

ę

ś ć

 

da

ne

j

 

gr

up

y

 

i

 

s kł

oni

e

ni

a

 

w

i

e

l

ki

e

j

 

r

e

s z

t

y

 

do 

na

ś l

a

dow

ni

c

t

w

a

K

i

e

d

y

 

t

y

l

ko 

pr

z

y

a

z

os t

a

ni

e

 

pow

s z

e

c

hni

e

 

pr

z

y

j

ę

t

y

t

j

e

s t

 

ki

e

d

y

 

t

o,

 

c

b

y

ł

p

r

a

kt

y

kow

a

ne

 

p

r

z

e

z

 

pa

r

u, 

s t

a

ni

e

 

s i

ę

 

pow

s z

e

c

hną

 

w

ł

a

s noś

c

i

ą

 

w

s z

y

s t

ki

c

-

 c

o m

a

 m

i

e

j

s c

e

 w

 r

ó

w

ne

j

 m

i

e

r

z

e

 w

 z

a

kr

e

s i

e

 s z

c

z

e

g

ół

ów

 s t

r

oj

u,

 c

o f

or

m

 z

a

c

how

a

ń

 

s poł

e

c

z

n

y

c

-

 

ni

e

 

m

a

 

j

 

m

ow

y

 

m

odz

i

e

W

 

m

i

a

r

ę

 

upow

s z

e

c

hni

a

ni

a

 

s i

ę

 

m

oda

 

z

m

i

e

r

z

a

 

do 

s w

e

g

kr

e

s u. 

O

dr

ę

bnoś

ć

j

a

 

w

e

 

w

c

z

e

s n

y

c

h

 

f

a

z

a

c

us t

a

l

on

e

j

 

m

od

y

 

uz

y

s kuj

e

 

s i

ę

 

p

r

z

y

 

ni

e

w

i

e

l

ki

m

 

r

oz

r

z

uc

i

e

u

l

e

ga

 

z

ni

s z

c

z

e

ni

w

 

m

i

a

r

ę

 

upo

w

s z

e

c

hni

a

ni

a

,

 

a

 

g

d

y

 

t

e

e

l

e

m

e

nt

 

pr

z

e

s t

a

j

e

 

i

s t

ni

e

ć

m

oda

 

t

a

e

 

z

a

m

i

e

r

a

D

z

i

ę

ki

 

t

e

j

 

s z

c

z

e

g

ól

ne

j

 

gr

z

e

 

m

i

ę

dz

y

 

t

e

nd

e

nc

j

ą

 

d

o

 

pow

s z

e

c

hne

j

 

a

k

c

e

pt

a

c

j

i

 

i

 

ni

s z

c

z

e

ni

c

e

l

u, 

do 

c

z

e

g

o

 

pr

ow

a

dz

i

 

pow

s z

e

c

h

ne

 

pr

z

y

j

ę

c

i

e

 

m

od

y

m

oda

 

z

dr

a

dz

a

 

s z

c

z

e

g

ól

n

e

 

upodoba

ni

a

 

do 

o

gr

a

ni

c

z

e

ń, 

upodoba

ni

e

 

do 

j

e

dn

oc

z

e

s ne

g

o

 

poc

z

ą

t

ku 

i

 

końc

a

do 

c

z

a

r

now

c

i

 

poł

ą

c

z

one

g

z

 

ur

oki

e

m

 

pr

z

e

m

i

j

a

l

noś c

i

R

oz

c

i

ą

ga

j

ą

c

e

 

s i

ę

 

bi

e

g

un

y

 

s pot

y

ka

j

ą

 

s i

ę

 

w

 

m

odz

i

e

 

i

 

poka

z

uj

ą

ż

e

 

be

z

w

a

r

unkow

t

ut

a

j

 

na

l

e

ż

ą

a

c

z

kol

w

i

e

(

a

 

m

e

 

poni

e

w

a

ż

)

 

s ą

 

s pr

z

e

c

z

ne

 

z

 

s a

m

e

j

 

na

t

ur

y

M oda

 

z

a

w

s z

e

 

z

a

j

m

uj

e

 

l

i

ni

ę

 

g

r

a

ni

c

z

 

m

i

ę

dz

y

 

pr

z

e

s z

ł

oś c

i

ą

 

i

 

w

 

kons e

kw

e

nc

j

i

 

pr

z

e

ni

kni

ę

t

a

 

j

e

s t

 

s i

l

ni

e

j

s z

y

m

 

poc

z

uc

i

e

m

 

t

e

r

a

ź

ni

e

j

s z

oś c

i

,

 

pr

z

y

na

j

m

ni

e

j

 

s z

c

z

y

t

u, 

ni

ż

 

i

nne

 

z

j

a

w

i

s ka

T

o, 

c

na

z

y

w

a

m

y

 

t

e

r

a

ź

ni

e

j

s z

oś c

i

ą

z

w

y

kl

e

 

ni

e

 

j

e

s t

 

ni

c

z

y

m

 

w

i

ę

c

e

j

 

ni

ż

 

poł

ą

c

z

e

ni

e

m

 

f

r

a

g

m

e

nt

ów

 

p

r

z

e

s z

ł

oś c

i

 

z

 

f

r

a

g

m

e

nt

a

m

i

 

pr

z

y

s z

ł

oś c

i

R

z

a

dz

i

e

j

 

z

w

r

a

c

a

 

s i

ę

 

uw

a

g

ę

 

na

 

t

e

r

a

ź

ni

e

j

s z

oś ć

ni

ż

 

t

w

y

n

i

ka

 

z

 

pot

oc

z

ne

g

j

ę

z

y

ka

kt

ór

y

 

j

e

s t

 

r

a

c

z

e

j

 

ni

e

dokł

a

dn

y

 

w

 uż

y

c

i

u t

e

g

o okr

e

ś l

e

ni

a

.

 

N

i

e

w

i

e

l

e

 

z

j

a

w

i

s k 

ż

y

c

i

a

 

s poł

e

c

z

ne

g

o

 

odz

na

c

z

a

 

s i

ę

 

t

a

w

y

r

a

ź

ni

e

 

p

r

z

e

bi

e

ga

j

ą

c

ą

 

kr

z

y

w

ą

 

w

y

d

a

t

n

y

m

 

w

i

e

r

z

c

hoł

ku

 

j

a

m

oda

K

i

e

d

y

 

t

y

l

ko 

ś w

i

a

dom

oś ć

 

s poł

e

c

z

na

 

doc

hodz

i

 

do

 

na

j

w

y

ż

s z

e

g

punkt

w

y

z

na

c

z

one

g

pr

z

e

z

 

m

odę

z

a

z

na

c

z

a

 

t

y

m

 

s a

m

y

m

 

poc

z

ą

t

e

końc

a

 

dl

a

 

t

e

j

 

os t

a

t

ni

e

j

P

r

z

e

m

i

j

a

j

ą

c

y

 

c

ha

r

a

kt

e

r

 

m

od

y

 

ni

e

 

c

a

ł

ki

e

m

 

j

ą

 

j

e

dna

k

 

de

g

r

a

duj

e

,

 

l

e

c

z

 

dor

z

uc

a

 

now

y

 

a

t

r

a

kc

y

j

n

y

 

e

l

e

m

e

nt

T

a

c

z

y

 

ow

a

pr

z

e

dm

i

ot

 

ni

e

 

t

r

a

c

i

g

d

y

 

po

w

i

e

m

y

ż

e

 

j

e

s t

 

m

odn

y

,

 

i

l

e

 

ni

e

 

odr

z

uc

a

m

y

 

g

z

 

ni

e

s m

a

ki

e

m

 

a

ni

 

ni

e

 

c

hc

e

m

y

 

po

ni

ż

y

ć

 

dl

a

 

i

nn

y

c

h, 

m

a

t

e

r

i

a

l

n

y

c

pr

z

y

c

z

y

n;

 

w

 

t

y

m

 

w

y

pa

dku 

m

oda

 

s t

a

j

e

 

s i

ę

 

i

de

ą

 

w

a

r

t

oś c

i

W

 

pr

a

kt

y

c

e

 

ż

y

c

i

ow

e

j

 

w

s z

y

s

t

ko 

i

nne

c

j

e

s t

 

podobni

e

 

now

e

 

i

 

podo

bni

e

 

na

g

l

e

 

s i

ę

 

upow

s z

e

c

hni

a

ni

e

 

z

w

i

e

 

s i

ę

 

m

o

j

e

ż

e

l

i

 

j

e

s t

e

ś m

y

 

pr

z

e

kona

ni

 

t

r

w

a

ł

oś c

i

 

i

 

m

a

t

e

r

i

a

l

n

y

m

 

uz

a

s a

dni

e

ni

u. 

J

e

ż

e

l

i

 

z

 

dr

ug

i

e

j

 

s t

r

on

y

 

c

z

uj

e

m

y

ż

e

 

t

o

 

c

oś  

z

g

i

ni

e

 

r

ów

ni

e

 

n

a

g

l

e

j

a

s i

ę

 

poj

a

w

i

ł

o, 

z

w

i

e

m

y

 

t

m

odą

J

e

dną

 

z

 

pr

z

y

c

z

y

n, 

dl

a

 

kt

ór

y

c

obe

c

ni

e

 

m

oda

 

w

y

w

i

e

r

a

 

t

a

w

i

e

l

ki

 

w

y

w

 

na

 

n

a

s z

ą

 

ś w

i

a

dom

oś ć

odna

j

duj

e

m

y

 

w

 

t

y

m

i

ż

 

w

i

e

l

ki

e

,

 

t

r

w

a

ł

e

ni

e

kw

e

s t

i

onow

a

n

e

 

pr

z

e

kona

ni

a

 

s t

a

l

e

 

t

r

a

c

ą

 

na

 

s i

l

e

w

 

kons e

kw

e

nc

j

i

 

c

z

e

g

p

r

z

e

m

i

j

a

j

ą

c

e

 

i

 

r

oz

e

dr

g

a

n

e

 

c

z

y

nni

ki

 

ż

y

c

i

a

 

uz

y

s kuj

ą

 

w

i

ę

c

e

j

 

m

i

e

j

s c

a

b

y

 

r

oz

w

i

j

a

ć

 

s w

ą

 

dz

i

a

ł

a

l

noś ć

Z

e

r

w

a

ni

e

 

z

 

pr

z

e

s z

ł

oś c

i

ą

na

kt

ór

y

m

 

od 

pr

z

e

s z

ł

s

t

l

a

t

 

l

udz

koś ć

 

m

ę

c

z

y

 

s i

ę

 

ni

e

u

s t

a

nni

e

s pr

a

w

i

a

ż

e

 

ś w

i

a

dom

oś ć

 

z

w

r

a

c

a

 

s i

ę

 

c

or

a

z

 

ba

r

dz

i

e

j

 

ku 

t

e

r

a

ź

ni

e

j

s z

oś c

i

T

podkr

e

ś l

a

ni

e

 

t

e

r

a

ź

ni

e

j

s z

oś c

i

 

z

a

r

a

z

e

m

 

na

j

w

y

r

a

ź

ni

e

j

 

podkr

e

ś l

a

 

t

a

e

 

c

z

y

nni

z

m

i

a

n

y

dl

a

t

e

g

da

n

a

 

kl

a

s a

 

z

w

r

óc

i

 

s i

ę

 

ku

 

m

odz

i

e

 

w

e

 

w

s z

y

s t

ki

c

d

z

i

e

dz

i

na

c

h, 

ni

e

 

t

y

l

ko 

w

 

d

z

i

e

dz

i

ni

e

 

s t

r

oj

u, 

pr

opor

c

j

ona

l

ni

e

 

do 

s t

opni

a

,

 

w

 

j

a

ki

m

 

popi

e

r

a

 

t

ę

 

t

e

nd

e

nc

j

ę

 

c

y

w

i

l

i

z

a

c

y

j

M o

ż

na

 

w

r

ę

c

z

 

uw

a

ż

a

ć

 

z

a

 

d

ow

ód 

w

z

r

a

s t

a

j

ą

c

e

j

 

pot

ę

g

i

 

m

od

y

 

okol

i

c

z

noś

ć

ż

e

 

w

y

kr

a

c

z

a

 

ona

 

po

z

a

 

g

r

a

ni

c

e

 

s w

e

j

 

pi

e

r

w

ot

ne

j

 

dom

e

n

y

kt

ór

a

 

obe

j

m

uj

e

 

t

y

l

ko 

os obi

s t

ą

 

odz

i

e

ż

i

 

w

y

w

i

e

r

a

 

c

or

a

z

 

w

i

ę

ks z

y

 

w

y

w

 

n

a

 

s m

a

k, 

pr

z

e

kona

ni

a

 

t

e

or

e

t

y

c

z

ne

, a

 n

a

w

e

t

 m

or

a

l

ne

 pods t

a

w

y

 ż

y

c

i

a

.

 

 

 

 

I

V

 

 

Z

 

f

a

kt

u, 

ż

e

 

m

oda

 

j

a

ko 

t

a

ka

 

ni

e

 

m

e

 

b

y

ć

 

ni

g

d

y

 

c

a

ł

kow

i

c

i

e

 

pow

s z

e

c

hn

a

j

e

dnos t

ka

 

c

z

e

r

pi

e

 

z

a

dow

ol

e

ni

e

 

w

 

p

r

z

e

kona

ni

u, 

i

ż

 

m

oda

 

pr

z

e

z

e

ń 

pr

z

y

j

ę

t

a

 

j

e

s z

c

z

e

 

pr

z

e

ds t

a

w

i

a

 

s ob

ą

 

c

o

ś

 

os obl

i

w

e

g

i

 

ude

r

z

a

j

ą

c

e

g

o, 

a

 

z

a

r

a

z

e

m

 

c

z

uj

e

 

w

e

w

t

r

z

ne

 

popa

r

c

i

e

 

g

r

up

y

 

os ób 

ż

ą

c

y

c

do

 

t

e

g

s

a

m

e

g

o, 

a

 

ni

e

 

-

 

j

a

w

 

w

y

pa

dku 

i

nn

y

c

h

 

s a

t

y

s

f

a

kc

j

i

 

s poł

e

c

z

n

y

c

-

 

g

r

u

p

y

 

os ób 

f

a

kt

y

c

z

ni

e

 

r

obi

ą

c

y

c

t

s a

m

o. 

O

s oba

 

m

odna

 

j

e

s t

 

t

r

a

kt

ow

a

na

 

z

 

m

i

e

s z

a

n

y

m

i

 

uc

z

uc

i

a

m

i

 

a

pr

oba

t

y

 

i

 

z

a

z

dr

oś c

i

:

 z

a

z

dr

oś c

i

m

y

 

j

e

j

 

j

a

ko 

j

e

dnos t

c

e

a

l

e

 

a

pr

obuj

e

m

y

 

j

ą

 

j

a

ko 

c

z

ł

onka

 g

r

up

y

A

l

e

 

na

w

e

t

 

t

a

 

background image

z

a

z

dr

oś ć

 

m

a

 

s pe

c

y

f

i

c

z

n

y

 

kol

or

y

t

I

s t

ni

e

j

e

 

t

a

k

i

 

odc

i

e

ń 

z

a

z

dr

oś c

i

kt

ó

r

y

 

z

a

a

da

 

r

odz

a

j

 

w

y

i

m

a

g

i

now

a

ne

g

u

c

z

e

s t

ni

c

t

w

a

 

w

 

s a

m

y

m

 

p

r

z

e

dm

i

oc

i

e

 

z

a

z

dr

oś c

i

P

ouc

z

a

j

ą

c

y

m

 

pr

z

y

a

de

m

 

j

e

s t

 

z

a

c

how

a

ni

e

 

s i

ę

 

bi

e

da

ka

kt

ór

y

 

doj

r

z

y

 

uc

z

t

ę

 

bo

g

a

t

e

g

s ą

s i

a

d

a

W

 

c

hw

i

l

i

g

d

y

 

z

a

z

dr

oś c

i

m

y

 

pr

z

e

dm

i

ot

l

ub 

os ob

y

n

i

e

 

j

e

s t

e

ś m

y

 

j

 

ode

ń 

c

a

ł

kow

i

c

i

e

 

oddz

i

e

l

e

ni

z

a

poc

z

ą

t

kow

a

l

i

ś m

y

 

j

 

j

a

ki

ś  

s t

os une

-

 

i

s t

ni

e

j

e

 

t

a

 

s a

m

a

 

t

r

e

ś ć

 

ps

y

c

hi

c

z

na

 

m

i

ę

dz

y

 

dw

i

e

m

a

 

s t

r

on

a

m

i

 

-

 

a

c

z

kol

w

i

e

w

 

c

a

ł

kow

i

c

i

e

 

odm

i

e

nn

y

c

h

 

ka

t

e

g

o

r

i

a

c

i

 

f

or

m

a

c

h

 

w

r

a

ż

e

ń. 

T

a

 

s pokoj

na

 

os obi

s t

a

 

uz

ur

pa

c

j

a

 

poz

a

z

dr

os z

c

z

one

j

 

w

ł

a

s n

oś c

i

 

kr

y

j

e

 

w

 

s obi

e

 

a

nt

i

dot

um

kt

ór

e

 

od 

c

z

a

s u 

do 

c

z

a

s u 

pr

z

e

c

i

w

dz

i

a

ł

a

 

z

ł

y

m

 

s kut

kom

 

uc

z

uc

i

a

 

z

a

z

dr

oś c

i

T

r

e

ś c

i

 

m

od

y

 

d

os t

a

r

c

z

a

j

ą

 

s z

c

z

e

g

ól

ni

e

 

d

og

odn

y

c

w

a

r

unków

 

do 

r

oz

w

i

j

a

ni

a

 

t

e

g

u

g

od

ow

e

g

odc

i

e

ni

a

 

z

a

z

dr

oś c

i

kt

ór

e

 

t

a

e

 

us z

c

z

ę

ś l

i

w

i

a

 

os obę

kt

ór

e

j

 

s i

ę

 

z

a

z

dr

oś c

i

dos t

a

r

c

z

a

j

ą

c

 

j

e

j

 

s a

t

y

s

f

a

kc

j

i

 

z

 

w

ł

a

s ne

g

pow

odz

e

ni

a

D

z

i

e

j

e

 

s i

ę

 

t

a

dl

a

t

e

g

o, 

ż

e

 

t

r

e

ś c

i

 

t

e

w

 

pr

z

e

c

i

w

i

e

ńs t

w

i

e

 

do w

i

e

l

i

nn

y

c

t

r

e

ś c

i

 

ps

y

c

h

i

c

z

n

y

c

h, 

ni

e

 

s ą

 

ni

e

dos t

ę

pne

 

dl

a

 

w

s z

y

s t

ki

c

h,

 

g

d

y

ż

 

odm

i

a

n

a

 

f

or

t

un

y

,

 

kt

ór

a

 

ni

g

d

y

 

ni

e

 

j

e

s t

 

w

y

kl

uc

z

ona

m

e

 

pr

z

y

ni

e

ś ć

 

s z

c

z

ę

ś c

i

e

 

os obni

kow

i

, kt

ór

y

 popr

z

e

dni

o s ka

z

a

n

y

 b

y

ł

 na

 s t

a

n z

a

z

dr

oś c

i

Z

 

t

e

g

w

s z

y

s t

ki

e

g

w

y

ni

ka

i

ż

 

m

oda

 

j

e

s t

 

i

de

a

l

 

dz

i

e

dz

i

 

dl

a

 

j

e

dno

s t

e

na

t

ur

a

c

h

 

z

a

l

e

ż

n

y

c

h, 

kt

ór

y

c

s

a

m

oś w

i

a

dom

oś ć

 

dom

a

g

a

 

s i

ę

 

j

e

dna

pe

w

ne

g

o

 

s t

opni

a

 

z

na

c

z

e

ni

a

pe

w

n

e

j

 

odr

ę

bnoś c

i

M oda

 

w

y

n

os i

 

na

w

e

t

 

ni

e

w

a

ż

ne

 

j

e

d

nos t

ki

c

z

y

ni

ą

c

 

j

e

 

pr

z

e

ds t

a

w

i

c

i

e

l

a

m

i

 

kl

a

s ,

 

uc

i

e

l

e

ś ni

e

ni

e

m

 

w

s pól

ne

g

duc

ha

I

 

t

r

a

z

 

j

e

s z

c

z

e

 

z

a

uw

a

ż

a

m

y

 

dz

i

w

 

m

i

e

s z

a

nkę

 

pr

z

e

c

i

w

s t

a

w

n

y

c

h

 

w

a

r

t

c

i

O

g

ól

ni

e

 

r

z

e

c

z

 

bi

or

ą

c

,

 

t

y

pow

ą

 

c

e

c

h

ą

 

s t

a

nda

r

d

us t

a

l

one

g

pr

z

e

z

 

w

i

ę

ks z

e

 

s kupi

s ko 

j

e

s t

 

t

o, 

ż

e

 

z

g

oda

 

n

a

 

ów

 

s t

a

n

da

r

z

e

 

s t

r

on

y

 

poj

e

d

y

n

c

z

e

g

os obni

ka

 

ni

e

 

z

w

r

a

c

a

 

na

ń 

u

w

a

g

i

;

 

i

nny

m

i

 

s ł

ow

y

poz

y

t

y

w

na

 

a

da

pt

a

c

j

a

 

d

a

ne

j

 

nor

m

y

 

ni

c

 

ni

e

 

z

na

c

z

y

.

 

K

t

okol

w

i

e

pr

z

e

s t

r

z

e

g

a

 

pr

a

w

kt

ór

y

c

ł

a

m

a

ni

e

 

j

e

s t

 

ka

r

a

l

ne

 

na

 

m

oc

y

 

kode

ks u 

ka

r

ne

g

o, 

kt

okol

w

i

e

ż

y

j

e

 

z

g

odni

e

 

z

 

f

or

m

a

m

i

 

s poł

e

c

z

n

y

m

i

 

pr

z

e

w

i

d

y

w

a

n

y

m

i

 

pr

z

e

z

 

j

e

g

kl

a

s ę

ni

e

 

z

y

s kuj

e

 

a

ni

 

r

oz

g

ł

os u, 

a

ni

 

popul

a

r

noś c

i

N

a

j

m

n

i

e

j

s z

e

 

j

e

dna

w

y

kr

o

c

z

e

ni

e

 

a

l

bo 

s pr

z

e

c

i

w

 

z

os t

a

j

ą

 

na

t

y

c

hm

i

a

s t

 

z

a

uw

a

ż

one

 

i

 

pow

oduj

ą

 

um

i

e

s z

c

z

e

ni

e

 

j

e

dnos t

ki

 

na

 

w

y

j

ą

t

kow

y

m

 

m

i

e

j

s c

u, 

z

w

r

a

c

a

j

ą

c

 

uw

a

 

opi

ni

i

 

publ

i

c

z

ne

j

 

na

 

j

e

g

w

y

s t

ą

pi

e

ni

a

W

s z

y

s t

ki

e

 

t

e

 

n

or

m

y

 

ni

e

 

pos i

a

d

a

j

ą

 

poz

y

t

y

w

n

e

j

 

w

a

g

i

 

dl

a

 

j

e

dnos t

ki

dopóki

 

ni

e

 

z

a

c

z

ni

e

 

od 

ni

c

od

c

h

odz

i

ć

S

z

c

z

e

g

ól

ni

e

 

c

ha

r

a

kt

e

r

y

s t

y

c

z

ne

 

w

 

m

odz

i

e

 

j

e

s t

 

t

o,

 

ż

e

 

um

o

ż

l

i

w

i

a

 

ona

 

pos ł

us z

e

ńs t

w

s poł

e

c

z

ne

kt

ór

e

 

z

a

r

a

z

e

m

 

s t

a

now

i

 

odm

i

a

n

ę

 

j

e

dnos t

kow

e

g

z

r

óż

ni

c

ow

a

ni

a

M oda

 

dokonuj

e

 

t

e

g

o, 

poni

e

w

a

ż

 

z

 

na

t

ur

y

 

s w

e

j

 

r

e

pr

e

z

e

nt

uj

e

 

s t

a

nda

r

d, 

na

 

kt

ór

y

 

ni

e

 

w

s

z

y

s

c

y

 

m

o

g

ą

 

s i

ę

 

z

g

odz

i

ć

A

c

z

kol

w

i

e

m

oda

 

pos t

ul

uj

e

 

pe

w

i

e

pr

oc

e

nt

 

og

ól

ne

j

 

z

g

od

y

 

na

 

s i

e

bi

e

ni

e

 

j

e

s t

 

t

a

e

 

be

z

 

z

na

c

z

e

ni

a

 

w

 

c

ha

r

a

kt

e

r

y

s t

y

c

e

 

j

e

dnos t

ki

poni

e

w

a

ż

 

podkr

e

ś l

a

 

j

e

j

 

os obow

oś ć

 

ni

e

 

t

y

l

ko 

pr

z

e

z

 

pr

z

e

m

i

l

c

z

e

ni

e

a

l

e

 

t

a

e

 

podkr

e

ś l

e

ni

e

S

poł

e

c

z

ne

 

r

os z

c

z

e

ni

a

 

m

od

y

 

f

i

r

c

y

ka

 

poj

a

w

i

a

j

ą

 

s i

ę

 

w

 

t

a

pr

z

e

s a

dn

e

j

 

f

or

m

i

e

ż

e

 

m

a

j

ą

 

c

a

ł

kow

i

c

i

e

 

i

nd

y

w

i

dua

l

i

s t

y

c

z

n

y

 

i

 

os obl

i

w

y

 

c

ha

r

a

kt

e

r

J

e

s t

 

r

z

e

c

z

ą

 

dl

a

 

f

i

r

c

y

ka

 

c

ha

r

a

kt

e

r

y

s t

y

c

z

i

ż

 

s

a

dni

ki

 

pos z

c

z

e

g

ól

n

y

c

m

ód 

dopr

ow

a

dz

a

 

do

 

s kr

a

j

noś c

i

:

 

g

d

y

 

w

 

m

odz

i

e

 

s ą

 

but

y

 

z

a

końc

z

one

 

s z

pi

c

e

m

on 

nos i

 

but

y

 

pr

z

y

pom

i

na

j

ą

c

e

 

dz

i

ób 

s t

a

t

ku;

 

g

d

y

 

w

y

s oki

e

 

koł

ni

e

r

z

y

ki

 

t

s z

a

ł

nos

i

 

koł

ni

e

r

z

y

ki

 

doc

hodz

ą

c

e

 

do 

us z

u

;

 

g

d

y

 

w

y

pa

d

a

 

by

w

a

ć

 

na

 

odc

z

y

t

a

c

h

 

na

ukow

y

c

h, 

ni

g

dz

i

e

 

i

ndz

i

e

j

 

g

ni

e

 

z

na

j

dz

i

e

c

i

e

 

i

 t

a

k da

l

e

j

. P

r

z

e

ds t

a

w

i

a

 w

i

ę

c

 s obą

 

c

oś  w

y

r

a

ź

ni

e

 

j

e

dnos t

kow

e

g

o, 

c

pol

e

g

a

 

n

a

 

i

l

oś c

i

ow

y

m

 

na

t

ę

ż

a

ni

t

y

c

c

z

y

nni

ków

,

 

kt

ór

e

 

j

a

koś c

i

ow

s t

a

now

i

ą

 

w

ł

a

s noś ć

 

da

ne

g

z

bi

or

w

 

r

a

m

a

c

pe

w

ne

j

 

kl

a

s

y

P

r

z

e

w

odz

i

a

l

e

 

w

s z

y

s c

y

 

c

i

ą

g

 

t

ą

 

s a

m

ą

 

dr

ogą

P

r

z

e

ds t

a

w

i

a

j

ą

c

 

s obą

j

a

t

c

z

y

ni

ś w

i

e

ż

z

dob

y

t

e

 

s z

c

z

y

t

y

 

po

w

s z

e

c

hne

g

s m

a

ku,

 

z

da

j

e

 

s i

ę

 

m

a

s z

e

r

ow

a

ć

 

n

a

 

c

z

e

l

e

 

z

bi

or

ow

e

g

poc

ho

du. 

W

 

r

z

e

c

z

y

w

i

s t

oś c

i

 

s t

os uj

e

 

s i

ę

 

doń 

t

o, 

c

t

a

c

z

ę

s t

j

e

s t

 

pr

a

w

dz

i

w

e

 

w

 

odni

e

s i

e

ni

do 

s t

os unków

 

m

i

ę

dz

y

 

j

e

dno

s t

ka

m

i

 

a

 

g

r

upa

m

i

:

 

pr

z

y

w

ódc

a

 poz

w

a

l

a

 s i

ę

 p

r

ow

a

dz

i

ć

. (

...)

 

M oda

 

upi

e

r

a

 

s i

ę

r

z

e

c

z

 

j

a

s na

pr

z

y

 

t

y

m

b

y

 

w

s z

y

s

t

ki

e

 

j

e

dnos t

ki

 

t

r

a

kt

ow

a

ć

 

j

e

dna

ko

w

o, 

a

 

j

e

dna

dokonuj

e

 

s i

ę

 

t

z

a

w

s z

e

 

w

 

t

a

ki

 

s pos ób, 

ż

e

 

ni

e

 

w

y

w

a

 

t

na

 

ni

c

z

y

j

ą

 

n

a

t

ur

ę

Z

a

w

s z

e

 

uw

a

ż

a

 

s i

ę

 

m

odę

 

z

a

 

c

oś  

z

e

w

t

r

z

ne

g

o, 

na

w

e

t

 

w

 

s f

e

r

a

c

i

nn

y

c

ni

ż

 

pr

z

y

o

dz

i

e

w

e

k, 

poni

e

w

a

ż

 

f

or

m

a

 

z

m

i

e

nnoś c

i

w

 

j

a

ki

e

j

 

s i

ę

 

j

e

dnos t

c

e

 

uj

a

w

n

i

a

w

e

 

w

s z

y

s t

ki

c

okol

i

c

z

noś c

i

a

c

s t

a

now

i

 

pr

z

e

c

i

w

i

e

ńs t

w

s t

a

ł

oś c

i

 

poc

z

uc

i

a

 

w

ł

a

s ne

j

 

j

a

ź

ni

W

 

r

z

e

c

z

y

 

s a

m

e

j

 

j

a

ź

ń, 

na

 

m

oc

y

 

t

e

g

pr

z

e

c

i

w

i

e

ńs t

w

a

m

us i

 

w

i

a

dom

i

ć

 

s obi

e

 

s w

ą

 

w

z

gl

ę

dną

 

t

r

w

a

ł

ć

Z

m

i

e

nno

ś ć

 

t

y

c

t

r

e

ś

c

i

 

m

e

 

s i

ę

 

w

y

r

a

ż

a

ć

 

j

a

ko

 

z

m

i

e

nnoś ć

 

i

 

r

oz

w

i

j

a

ć

 

s w

ą

 

a

t

r

a

kc

y

j

noś ć

 

t

y

l

ko

 

dz

i

ę

ki

 

t

e

m

t

r

w

a

ł

e

m

u

 

background image

c

z

y

nni

kow

i

A

l

e

 

z

 

t

e

j

 

s a

m

e

j

 

pr

z

y

c

z

y

n

y

 

m

od

a

 

z

a

w

s z

e

 

s t

oi

j

a

j

 

w

s pom

ni

a

ł

e

m

na

 

pe

r

y

f

e

r

i

a

c

os obow

c

i

kt

ór

ą

 

uw

a

ż

a

 

s i

ę

 

z

a

 

pi

e

c

e

 

de

 

r

e

s i

s t

a

nc

e

 

w

ob

e

c

 

m

o

d

y

a

 

pr

z

y

na

j

m

ni

e

j

 

m

e

 s i

ę

 m

odz

i

e

 opr

z

e

ć

, j

e

ż

e

l

i

 z

a

j

d

z

i

e

 pot

r

z

e

ba

T

w

 

t

e

j

 

f

a

z

i

e

 

m

oda

 

j

e

s t

 

pr

z

y

j

m

o

w

a

na

 

pr

z

e

z

 

os oby

 

w

r

a

ż

l

i

w

e

 

i

 

w

y

buj

a

ł

e

k

t

ór

e

 

j

e

j

 

y

w

a

j

ą

 

j

a

ko 

m

a

s ki

U

w

a

ż

a

j

ą

 

ś l

e

pe

 

pos ł

us z

e

ńs t

w

w

obe

c

 

s t

a

nda

r

dów

 

opi

ni

i

 

publ

i

c

z

ne

j

 

w

 

m

a

t

e

r

i

a

ł

a

c

h

 

z

e

w

t

r

z

n

y

c

h

 

z

a

 

poż

ą

da

n

y

 

i

 

ś

w

i

a

dom

y

 

ś r

ode

k

 

s ł

ą

c

y

 

z

a

c

how

a

ni

dl

a

 

s i

e

bi

e

 

uc

z

 

i

 

g

us t

ów

,

 

kt

ór

e

 

c

h

c

ą

 

poz

os t

a

w

i

ć

 

d

l

a

 

s i

e

bi

e

 

s a

m

y

c

h, 

ni

e

 

uj

a

w

ni

a

j

ą

c

 

i

c

ż

a

dną

 

m

i

a

r

ą

 

w

 

s f

e

r

z

e

,

 

kt

ór

a

 

dos t

ę

pna

 

j

e

s t

 

w

s z

y

s t

ki

m

A

 

w

i

ę

c

 

t

uc

z

uc

i

e

 

s kr

om

noś c

i

 

i

 

r

e

z

e

r

w

y

 

s pr

a

w

i

a

ż

e

 

w

i

e

l

e

 

na

t

ur

 

s z

uka

 

uc

i

e

c

z

ki

 

w

 

z

r

ów

nuj

ą

c

y

m

 

w

s z

y

s t

ki

c

a

s

z

c

z

y

ku 

m

od

y

 

-

 

t

a

ki

e

 

j

e

dnos t

ki

 

ni

e

 

dba

j

ą

 

o

 

uj

a

w

ni

a

ni

e

 

os obow

c

i

 

w

 

s t

r

oj

u, 

l

ę

ka

j

ą

c

 

s i

ę

,

 

b

y

ć

 

m

e

i

ż

 

w

 

t

e

s pos ób 

z

dr

a

dz

ą

 

os obl

i

w

oś ć

 

s w

e

j

 

na

j

t

a

j

ni

e

j

s z

e

j

 

dus

z

y

.

 

M a

m

y

 

t

do 

c

z

y

ni

e

ni

a

 

z

 

t

r

y

um

f

e

m

 

dus z

y

 

na

r

z

e

c

z

y

w

i

s t

y

m

i

 

w

a

r

unka

m

i

 

e

g

z

y

s t

e

n

c

j

i

a

 

t

r

z

e

ba

 

t

e

t

r

y

um

f

 

uw

a

ż

a

ć

 

z

a

 

j

e

dno 

z

 

na

j

w

a

ż

ni

e

j

s z

y

c

h

 

i

 

na

j

s ubt

e

l

ni

e

j

s z

y

c

z

w

y

c

i

ę

s t

w

pr

z

y

na

j

m

ni

e

j

 

j

e

ż

e

l

i

 

i

dz

i

e

 

f

or

m

ę

z

 

t

e

j

 

pr

z

y

c

z

y

n

y

ż

e

 

w

r

o

ga

 

pr

z

e

ks z

t

a

ł

c

a

 

s i

ę

 

t

ut

a

j

 

w

 

s

ł

ug

ę

 

i

 

ż

e

 

m

oda

a

 

w

i

ę

c

 

c

oś , 

c

t

ł

a

m

s i

ł

o

 

os obow

o

ś ć

pr

z

y

j

ę

t

a

 

z

os t

a

j

e

 

dobr

ow

ol

ni

e

poni

e

w

a

ż

uj

e

dnol

i

c

a

j

ą

c

 

t

ł

a

m

s z

e

ni

e

,

 

z

os t

a

j

e

 

t

ut

a

j

 

pr

z

e

ni

e

s i

on

e

 

do 

z

e

w

t

r

z

n

y

c

s f

e

r

 

ż

y

c

i

a

 

w

 

t

a

ki

 

s pos ób,

 

ż

e

 

dos t

a

r

c

z

a

 

z

a

s ł

on

y

 

i

 

o

c

hr

on

y

 

dl

a

 

t

e

g

o, 

c

duc

h

ow

e

a

 

t

e

r

a

z

 

t

a

e

 

s t

okr

 

s w

obodni

e

j

s z

e

O

dpow

i

a

da

 

t

dokł

a

dni

e

 

t

r

y

w

i

a

l

noś c

i

 

e

ks p

r

e

s j

i

 

i

 

konw

e

r

s a

c

j

i

dz

i

ę

ki

 

kt

ór

y

m

 

l

udz

i

e

 

pe

ł

ni

 

r

e

z

e

r

w

y

 

i

 

s ubt

e

l

ni

z

w

ł

a

s z

c

z

a

 

kobi

e

t

y

,

 

pot

r

a

f

i

ą

 

c

z

ę

s t

z

w

odz

i

ć

 

i

nn

y

c

c

o

 

do 

g

ł

ę

bi

 

w

ł

a

s ne

j

 

dus z

y

J

e

s t

 

j

e

dną

 

z

 

pr

z

y

j

e

m

noś c

i

 

s ę

dz

i

e

g

na

t

ur

y

 

l

udz

ki

e

j

a

c

z

 

pr

z

y

j

e

m

noś c

i

 

ni

e

c

okr

ut

n

y

c

h, 

odc

z

uw

a

ć

 

ni

e

pokój

z

 

j

a

ki

m

 

kobi

e

t

a

 

t

r

z

y

m

a

 

s i

ę

 

kur

c

z

ow

ba

na

l

noś c

i

 

f

or

m

y

 

i

 

t

r

e

ś c

i

 

r

oz

m

ów

 

t

ow

a

r

z

y

s k

i

c

h. 

N

i

e

m

noś ć

 

w

y

p

r

o

w

a

dz

e

ni

a

 

j

e

j

 

poz

a

 

na

j

ba

n

a

l

ni

e

j

s z

e

 

i

 

t

r

y

w

i

a

l

ne

 

f

or

m

y

 

e

ks pr

e

s j

i

c

z

ę

s t

pr

z

y

w

odz

ą

c

e

 

do 

r

oz

pa

c

z

y

w

 

ni

e

z

l

i

c

z

on

y

c

w

y

p

a

dka

c

h

 

oz

na

c

z

a

 

j

e

d

y

ni

e

 

ba

r

y

ka

 

dl

a

 

d

us z

y

ż

e

l

a

z

 

m

a

s ką

 

s kr

y

w

a

j

ą

c

ą

 

pr

a

w

dz

i

w

e

 

r

y

s

y

 

i

 

w

y

konuj

ą

c

ą

 

t

z

a

da

ni

e

 dz

i

ę

ki

 be

z

kom

pr

om

i

s ow

e

m

u oddz

i

e

l

e

ni

uc

z

 i

 z

e

w

t

r

z

n

y

c

h p

r

z

e

j

a

w

ów

 ż

y

c

i

a

. (

...

)

 

 

 

 

t

ł

um

a

c

z

y

ł

 S

ł

a

w

om

i

r

 M

a

ga

l

a

 

 

 

 

T

e

ks t

 

s kł

a

da

 

s i

ę

 

z

 

f

r

a

g

m

e

nt

ów

 

e

s e

j

F

i

l

oz

of

i

a

 

m

od

y

 

z

a

m

i

e

s z

c

z

one

g

o

 

w

 

ks i

ą

ż

c

e

:

 

S

i

m

m

e

l

W

i

e

dz

a

 P

ow

s z

e

c

hna

, 1980. 

 

S

i

m

m

e

l

 

G

e

or

g

 

(

1858-

1

918)

 

-

 

ni

e

m

i

e

c

ki

 

s oc

j

ol

og

 

i

 

f

i

l

oz

of

 

z

e

 

s

z

koł

y

 

ne

oka

nt

ow

s ki

e

j

,

 

z

a

j

m

uj

ą

c

y

 

s i

ę

 

g

ł

ów

ni

e

 

m

e

t

odol

og

i

ą

 

s oc

j

ol

o

g

i

i

a

 

w

 

r

a

m

a

c

t

e

j

 

d

y

s c

y

pl

i

n

y

 

-

 

pr

obl

e

m

a

m

i

 

a

ut

or

y

t

e

t

i

 

z

a

l

e

ż

noś c

i

A

ut

or

 

ks i

ą

ż

e

k:

 

"

F

i

l

oz

of

i

a

 

pi

e

ni

ą

dz

a

"

 

(

1900, 

w

y

d

a

ni

e

 

pol

s ki

e

 

1904

)

,

 

S

oc

j

ol

og

i

a

 (

1922, w

y

d

a

n

i

e

 pol

s ki

e

 1975)

, D

e

r

 

K

o

nf

l

i

kt

 de

r

 m

ode

r

ne

n K

ul

t

ur

 (

1926)

.