1 

 

Rozdział V. Skuteczny system powtórek.  

Lekcja nr 8.  

Pamięć  można  zdefiniować  jako  zdolność  przechowywania  informacji.  Pamięć 

jest  zjawiskiem  dynamicznym  i  tworzy  się  przechodząc  przez  kilka  faz  zanim 

powstanie trwały ślad pamięciowy. Znane powiedzenie „mam dobrą pamięć ale 

krótką”  jest  jak  najbardziej  uzasadnione  wówczas,  gdy  posiadacz  pamięci  nie 

zadba  o  przepływ  wyuczonych  informacji  przez  cały  proces  zapamiętywania. 

Pierwszym  etapem  przyswajania  informacji  jest  magazyn  pamięci 

sensorycznej,  informacje  pozostają  tu  niecałą  sekundę.  Pojemność  tego 

magazynu  jest także bardzo ograniczona. Dalej  informacje wędrują do pamięci 

krótkotrwałej  tzw.  roboczej,  tutaj  pozostają  przez  kilka  minut.  Ten  magazyn 

ma także bardzo ograniczoną pojemność – 5 do 9 elementów (cyfry, słowa). Dla 

ambitnego  ucznia  są  to  śmieszne  parametry,  nie  dające  możliwości  rozwoju 

naukowego, dlatego też człowiek dysponuje dodatkowo pamięcią długotrwałą. 

Tutaj  zdolność  magazynowania  jest  nieograniczona,  jednak  tu  także  pojawiają 

się trudności. Wyobraźmy sobie ogromną  szafę, do której wrzucamy  wszystkie 

rzeczy, które są nam potrzebne. Teoretycznie przybory zostały zmagazynowane 

jednak  praktycznie  jak  odnaleźć  w  tym  bałaganie  to,  co  akurat  jest  nam 

potrzebne?  Jest  to  bardzo  pracochłonne,  jeśli  nie  niemożliwe.  Rozwiązaniem 

tego  problemu  jest  system  powtórek,  który  korzystając  z  naszej  alegorii  szafy, 

można porównać do pokojówki, która wiadomości z szafy poukłada w systemie 

szuflad. W ten sposób dużo łatwiej jest coś odnaleźć.  

 

 

 

 

2 

 

Czynniki ułatwiające przejście informacji do pamięci długotrwałej:  

  niewielka ilość materiału jednorazowo,  

  aktywne powtórki,  

  informacje znaczące dla uczącego się,  

 

System powtórek  

Warto  wiedzieć,  że  według  psychologów  najwięcej  zapominamy  w  ciągu 

pierwszej godziny po usłyszeniu lub przeczytaniu informacji.   

  pierwsza powtórka – po godzinie nauki, czas trwania 5 minut, utrwalamy 

informacje na 1 dzień,  

Pierwsza  powtórka  powinna  polegać  na  dokładnym  ponownym 

przejrzeniu materiału, można np. uzupełnić, poprawić notatki.  

  druga powtórka  - po  upływie doby, czas trwania kilka  minut,  utrwalamy 

na  tydzień,  forma  dowolna,  polecam  zapisać  zapamiętane  informacje  w 

postaci  konspektu,  czy  mapy  myśli,  a  następnie  sprawdzić  z  tekstem 

źródłowym.  

  trzecia  powtórka  –  po  tygodniu,  czas  trwania  kilka  do  kilkunastu  minut, 

utrwalamy  na  miesiąc,    forma  dowolna  np.  ułóż  pytania  do  tekstu  i 

odpowiedz na nie, później sprawdź odpowiedzi.  

  czwarta  powtórka  –  po  miesiącu,  czas  trwania  kilkanaście  minut, 

utrwalamy  na  rok  i  dłużej,  forma  dowolna  –  możesz  ponownie 

odpowiedzieć na wcześniej ułożone pytania lub narysować mapę myśli,  

 

 

 

3 

 

Informacje  o  systemie  powtórek  nie  są  oderwane  od  poprzednich  rozdziałów. 

Aby  skutecznie  zapamiętać  wiedzę  rozpocznij  pracę  od  motywacji,  przejdź  do 

koncentracji, 

zastosuj 

aktywne 

sposoby 

notowania 

i 

wykorzystaj 

mnemotechniki,  następnie  przyswojony  już  materiał  powtarzaj  według 

powyższego schematu.  

 

Podczas powtarzania skup się na:  

  zrozumieniu  materiału  (nie  powtarzaj  bezmyślnie),  uchwyć  znaczenie, 

podkreśl  w  pamięci  istotne  związki  pomiędzy  faktami,  włączaj  nowe 

informacje w system już posiadanych,  

  wędruj  od  ogółu  do  szczegółu,  od  ważniejszych  informacji  do  mniej 

istotnych,  tak  jak  w  przypadku  mapy  myśli,  nie  trać  z  pola  widzenia 

meritum,  czasem  mniej  istotna  jest  ilość  a  większe  znaczenie  ma  jakość 

przyswojonego materiału,  

  niezależnie  od  tego  jak  byśmy  kombinowali  są  treści,  które  po  prostu 

trzeba  „wykuć  na  blachę”  (wzory,  definicje),  wtedy  powtarzaj  do 

znudzenia to jedyny skuteczny sposób,  

  polisensoryka,  czyli  aktywuj  wszystkie  zmysły,  czytaj  cicho,  głośno,  w 

ruchu, rób mapy myśli, ważna jest jednak stała koncentracja,  

 

 

 

 

 

 

4 

 

Ćwiczenie nr 1.  

Wykonaj eksperyment. Naucz się dwóch encyklopedycznych definicji ale tylko 

jedną  z  nich  powtarzaj  według  omówionego  schematu.  Po  upływie  miesiąca 

sprawdź jak zapamiętałeś jedną i druga definicję.  

definicja nr 1.   

abakus – najwyższa część głowicy kolumny doryckiej w formie czworobocznej 

płyty,  

definicja nr 2.  

ablacja  lodowcowa  –  topnienie  lodowca  w  miarę  jego  spływania  w  cieplejsze 

strefy, poniżej granicy wiecznego śniegu ,  

 

Trening pamięci  

Trenuj  pamięć,  poszerzaj  jej  możliwości.  Gimnastyce  mózgu  poświęcony 

zostanie kolejny rozdział zacznij jednak już dziś.  

Codziennie wykonaj jedno ćwiczenie usprawniające pamięć. 

 

 

 

 

 

 

 

5 

 

Ćwiczenie nr 1.  

W pamięci wykonaj następujące działania:  

- od liczby 64 odejmij 8,  

- od wyniku odejmij 12,  

- od wyniku odejmij 27,  

- od wyniku odejmij 3 

- podaj ostateczny wynik,  

- wykonaj działania jeszcze raz sprawdzając uzyskany wynik,  

 

Ćwiczenie nr 2.  

Wykonaj w pamięci zadanie:  

Mamy słowo 

ogórek

, dodaj do niego przymiotnik.  

Powtórz oba słowa i dodaj do nich czasownik.  

Powtórz trzy słowa i dodaj kolejny wyraz poszerzając zdanie.  

Powtórz  uzyskane  zdanie  i  dodaj  kolejny  wyraz.  Kontynuuj  ćwiczenie  jak 

najdłużej.  

 

Ćwiczenie nr 3.  

Wykonaj 

ponownie 

powyższe 

zadanie 

zaczynając 

od 

samodzielnie 

wymyślonego słowa.  

 

6 

 

Ćwiczenie nr 4.  

Usiądź  wygodnie,  skoncentruj  się  i  spróbuj  przypomnieć  sobie  jak  najwięcej 

tytułów książek które masz w swojej biblioteczce.  

 

Ćwiczenie nr 5.  

Wieczorem  spróbuj  w  pamięci  odtworzyć  cały  swój  dzień.  Ze  szczegółami 

przypomnij sobie wszystko począwszy od pobudki aż do chwili obecnej.  

 

Ćwiczenie nr 6.  

W pamięci wykonaj następujące działania:  

Od liczby 

149

 odejmij 

7,

 od wyniku odejmij ponownie 

7

, wykonuj odejmowanie 

aż dojdziesz do wyniku, od którego nie da się już odjąć 

7

.  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

7