background image

klimatyzacja i wentylacja

klimatyzacja i wentylacja

klimatyzacja i wentylacja

klimatyzacja i wentylacja

 

  

  

  

 
 

Pod pojęciem klimatyzacji rozumiemy kształtowanie mikroklimatu 
pomieszczeń, a w tym nie tylko kształtowanie temperatury, lecz równieŜ 
oczyszczenie powietrza z niekorzystnych substancji i drobin np. 
alergizujących pyłków i kształtowanie wilgotności powietrza na odpowiednim 
poziomie; zarówno osuszanie jak i nawilŜanie. Zapewnienie właściwej 
temperatury i wilgotności w pomieszczeniach jest podstawowym warunkiem 
dobrego samopoczucia przebywających w nich ludzi, i pozwala im na 

osiągnięcie maksymalnej sprawności fizycznej i intelektualnej, a przez to wyraźnie zwiększa 
wydajność i efektywność pracy. Znacznie chętniej odwiedzamy klimatyzowane sklepy i biura, a 
dla pomieszczeń naszpikowanych nowoczesną elektroniką klimatyzacja staje się w dzisiejszych 
czasach koniecznością. Stopniowe ocieplanie się klimatu, praca w przeszklonych budynkach 
powodują, Ŝe klimatyzatory stają się nieodłącznymi towarzyszami naszego codziennego Ŝycia. 
Coraz łatwiejsze w obsłudze, ciche, pięknie komponujące się z wystrojem wnętrza dają komfort 
w pracy i w domu. 

 
  

ZALETY KLIMATYZACJI

 

 
Klimatyzatory mają przede wszystkim za zadanie obniŜenie temperatury w pomieszczeniu, co 
dzięki precyzyjnym układom regulacji czynią znakomicie. Oprócz tego utrzymują wilgotność w 
pomieszczeniu na właściwym poziomie, dzięki skomplikowanym systemom filtrów oczyszczają 
powietrze z kurzu, pyłu, a nawet bakterii i przykrych zapachów. Niektóre urządzenia 
klimatyzacyjne są wyposaŜone w elementy grzejne, dzięki którym moŜna dogrzewać 
pomieszczenia w okresach przejściowych, przed uruchomieniem lub po wyłączeniu instalacje 
centralnego ogrzewania.

 

 

 

JAK DZIAŁAJĄ KLIMATYZATORY I JAK SĄ ZBUDOWANE

 

 
Klimatyzatorów są zbudowane podobnie do innych urządzeń chłodniczych np. domowych 
chłodziarek. NajwaŜniejszym elementem klimatyzatora jest parownik, wewnątrz którego ma 
miejsce rozpręŜanie i parowanie czynnika chłodzącego (freonu), co powoduje odbieranie ciepła, 
czyli chłodzenie pobranego z pomieszczenia powietrza (istnieją urządzenia, które mają 
moŜliwość pobierać powietrze z zewnątrz). Powstałe pary czynnika chłodzącego są następnie 
spręŜane w spręŜarce i kierowane do skraplacza. Po zamianie czynnika chłodzącego z powrotem 
w ciecz oddaje on pobrane ciepło. Następnie płynny czynnik chłodzący jest ponownie kierowany 
do parownika i cykl chłodniczy się powtarza.

 

 

 

TYPY KLIMATYZATORÓW

 

 
Największą popularnością cieszą się klimatyzatory typu split – dwuczęściowe, składające się z 

Page 1 of 13

Klimatyzacja i wentylacja

2008-01-23

http://www.techmont.katowice.pl/klimwent.htm

background image

  

części wewnętrznej i zewnętrznej, połączonych ze sobą elektronicznym układem sterującym oraz 
systemem hydraulicznym,w którym krąŜy czynnik chłodniczy. Klimatyzatory monoblokowe lub 
kompaktowe, składają się z pojedynczej jednostki, którą moŜna umieścić np. w oknie lub 
zabudować w ścianie. Systemy klimatyzacyjne pozwalają na połączenie z jedną jednostką 
zewnętrzną większej ilości jednostek wewnętrznych, a przez to na centralne sterowanie całym 
zintegrowanym systemem wentylacyjno-klimatyzacyjnym. Ze względu na sposób montaŜu 
klimatyzatory dzieli się na ścienne, przysufitowe, podłogowe, okienne, przenośne, kasetonowe i 
kanałowe – szczegóły znajdziecie Państwo w naszej ofercie.

 

 

 

JAK WYBRAĆ KLIMATYZATOR

 

 

Wybór klimatyzatora nie jest taką prostą rzeczą. WaŜna jest powierzchnia pomieszczenia, 
ekspozycja na światło słoneczne, ilość oraz kierunek okien i drzwi, ilość przebywających w 
środku osób oraz generacja ciepła przez urządzenia elektrotechniczne. Nie obejdzie się bez rady 
fachowca z branŜy klimatyzacyjnej. Bardzo waŜny jest profesjonalny sposób montaŜu 
klimatyzatorów, koniecznie przez wyszkolonych fachowców legitymujących się odpowiednimi 
uprawnieniami i certyfikatami. Nasi konsultanci czekają na Państwa pytania.

 

  

Klimatyzatory

 

 
Klimatyzacja, poza zapewnieniem czysto

ś

ci i odpowiednio zorganizowanej wymiany powietrza, 

ma za zadanie utrzymanie w okre

ś

lonej strefie wymaganej temperatury i wilgotno

ś

ci powietrza. 

Zadanie to mog

ą

 realizowa

ć

 zarówno centrale klimatyzacyjne, jak i aparaty klimatyzacyjne 

zwane klimatyzatorami.  

Niniejszy artykuł dotyczy 
głównie klimatyzatorów, 
jednak

Ŝ

e granica podziału na 

klimatyzatory i centrale 
klimatyzacyjne jest bardzo 
płynna i zale

Ŝ

y przede 

wszystkim od indywidualnych 
rozwi

ą

za

ń

 konstruktorów czy 

projektantów. Funkcje, jakie 
spełniaj

ą

 oba typy urz

ą

dze

ń

s

ą

 podobne, cz

ę

sto nawet 

jednakowe, dlatego 
przyjmijmy, 

Ŝ

e w dalszej 

cz

ęś

ci opracowania nazwa 

„klimatyzatory” okre

ś

la

ć

 

b

ę

dzie urz

ą

dzenia: 

• lokalizowane wewn

ą

trz 

obsługiwanych pomieszcze

ń

 

lub w niewielkiej od nich 
odległo

ś

ci, 

• o stosunkowo niewielkim 
strumieniu obj

ę

to

ś

ci 

powietrza, wynosz

ą

cym 

zazwyczaj od kilkuset do 
kilkunastu tysi

ę

cy m3/h, 

• obsługuj

ą

ce jedno, a w 

wyj

ą

tkowych wypadkach 

najwy

Ŝ

ej kilka pomieszcze

ń

 

Page 2 of 13

Klimatyzacja i wentylacja

2008-01-23

http://www.techmont.katowice.pl/klimwent.htm

background image

 
Centrale klimatyzacyjne 
montowane s

ą

 w jedn

ą

 

cało

ść

 z podzespołów i 

elementów na miejscu 
przeznaczenia, wymagaj

ą

 

najcz

ęś

ciej osobnego 

pomieszczenia i sieci 
przewodów 
rozprowadzaj

ą

cych powietrze 

do pomieszcze

ń

. Z kolei 

klimatyzatory s

ą

 

urz

ą

dzeniami wykonywanymi 

w cało

ś

ci w fabryce i 

zawieraj

ą

 we wspólnej 

obudowie wszystkie 
elementy do uzdatniania 
powietrza, z automatyk

ą

 i 

wentylatorem wł

ą

cznie. 

Klimatyzatory charakteryzuj

ą

 

si

ę

 na ogół mniejszym ni

Ŝ

 

centrale strumieniem 
obj

ę

to

ś

ci powietrza, mniejsz

ą

 

moc

ą

 chłodnicz

ą

, bardzo zwart

ą

 budow

ą

, a co za tym idzie małymi gabarytami. Ich istotn

ą

 

zalet

ą

 jest brak konieczno

ś

ci budowy instalacji klimatyzacyjnej czy wyodr

ę

bniania 

pomieszczenia na central

ę

 klimatyzacyjn

ą

. Nadaj

ą

 si

ę

 wi

ę

c idealnie do klimatyzacji 

pomieszcze

ń

 w budynkach istniej

ą

cych, w których najcz

ęś

ciej nie ma mo

Ŝ

liwo

ś

ci umieszczenia 

dodatkowych instalacji wewn

ę

trznych. Spisuj

ą

 si

ę

 równie

Ŝ

 doskonale przy obsłudze 

pomieszcze

ń

 o zró

Ŝ

nicowanych obci

ąŜ

eniach cieplnych czy ró

Ŝ

nych wymaganych parametrach 

powietrza. 
Du

Ŝ

a liczba klimatyzatorów dost

ę

pnych w chwili obecnej na rynku, estetyka wykonania oraz 

Ŝ

norodno

ść

 konstrukcji stwarzaj

ą

 praktycznie nieograniczone mo

Ŝ

liwo

ś

ci wkomponowania 

tych urz

ą

dze

ń

 w pomieszczenie. Maj

ą

 one najcz

ęś

ciej mo

Ŝ

liwo

ść

 płynnej lub skokowej regulacji 

wydajno

ś

ci nawiewanego powietrza, jego temperatury i wilgotno

ś

ci. Zastosowanie elektroniki 

pozwala na zdalne sterowanie prac

ą

 klimatyzatorów za pomoc

ą

 pilota i precyzyjne 

utrzymywanie parametrów powietrza (oczywi

ś

cie przy zastosowaniu urz

ą

dzenia o odpowiedniej 

wydajno

ś

ci). 

 

Podział i rodzaje klimatyzatorów

 

W zale

Ŝ

no

ś

ci od tego, jak

ą

 funkcj

ę

 pełni

ą

, klimatyzatory, mo

Ŝ

na je podzieli

ć

 na: 

  wentylacyjno-chłodz

ą

ce, 

  wentylacyjne chłodz

ą

co-ogrzewaj

ą

ce, 

  pełnej klimatyzacji (mo

Ŝ

liwo

ść

 wentylacji, grzania, chłodzenia oraz regulacji wilgotno

ś

ci 

wzgl

ę

dnej powietrza). 

 
Konstrukcja pierwszych dwóch typów klimatyzatorów jest podobna. Ró

Ŝ

nica polega głównie na 

zamontowaniu (lub nie) w ich wn

ę

trzu nagrzewnicy powietrza, która cz

ę

sto oferowana jest przez 

producentów jako wyposa

Ŝ

enie dodatkowe. Dlatego klimatyzatory chłodz

ą

ce i chłodz

ą

co-

ogrzewaj

ą

ce zostan

ą

 omówione wspólnie. 

 
Klimatyzatory wentylacyjno-chłodz

ą

ce i chłodz

ą

co-ogrzewaj

ą

ce 

Klimatyzatory wentylacyjno-chłodz

ą

ce to najprostsze z urz

ą

dze

ń

 klimatyzacyjnych, ich 

zadaniem jest przede wszystkim utrzymanie wymaganej temperatury i czysto

ś

ci powietrza w 

pomieszczeniu, gdy wyst

ę

puj

ą

 w nim nadwy

Ŝ

ki ciepła jawnego1). Po zamontowaniu w ich 

wn

ę

trzu nagrzewnicy staj

ą

 si

ę

 bardziej uniwersalne i mog

ą

 równie

Ŝ

 dostarcza

ć

 ciepło do 

pomieszczenia mówimy wówczas o klimatyzatorach wentylacyjnych chłodz

ą

co-ogrzewaj

ą

cych. 

Ich wykorzystanie w naszych warunkach klimatycznych jest pełniejsze, słu

Ŝą

 bowiem do 

całorocznego normowania temperatury powietrza w pomieszczeniu. Dodatkowo w okresie 
ciepłym, dzi

ę

ki zamontowanej w ich wn

ę

trzu chłodnicy, ograniczaj

ą

 w pewnym stopniu 

wilgotno

ść

 wzgl

ę

dn

ą

 powietrza. Nie jest to jednak proces kontrolowany, dlatego w okresach 

Page 3 of 13

Klimatyzacja i wentylacja

2008-01-23

http://www.techmont.katowice.pl/klimwent.htm

background image

przej

ś

ciowym i zimnym te typy klimatyzatorów nie maj

ą

 

Ŝ

adnej mo

Ŝ

liwo

ś

ci regulacji wilgotno

ś

ci 

wzgl

ę

dnej powietrza nawiewanego do pomieszczenia. 

Klimatyzatory chłodz

ą

co-ogrzewaj

ą

ce produkowane s

ą

 w czterech zasadniczych odmianach: 

• typ monoblok ze skraplaczem chłodzonym powietrzem, 
• typ monoblok ze skraplaczem chłodzonym wod

ą

• typ dwucz

ęś

ciowy ze skraplaczem chłodzonym powietrzem, 

•  system-typ dwucz

ęś

ciowy  Split. 

 
Charakterystyczne cechy tych urz

ą

dze

ń

 opisane zostały w tabeli 1, a schematy ich budowy 

przedstawia rysunek 1. 
 

  

   

Rys. 2. Wybór rodzajów klimatyzatora oraz sposobu rozdziału powietrza w zale

Ŝ

no

ś

ci od 

obci

ąŜ

enia cieplnego pomieszczenia (wg Odyjas A., Szczechowiak E.: Ogólne zasady doboru i 

stosowania klimatyzatorów. „Ogrzewnictwo Praktyczne” 4/1996  

Page 4 of 13

Klimatyzacja i wentylacja

2008-01-23

http://www.techmont.katowice.pl/klimwent.htm

background image

 
Klimatyzatory pełnej klimatyzacji 
Klimatyzatory pełnej klimatyzacji utrzymuj

ą

 wewn

ą

trz obsługiwanych pomieszcze

ń

 nie tylko 

wymagan

ą

 temperatur

ę

, ale tak

Ŝ

e odpowiedni

ą

 wilgotno

ść

 wzgl

ę

dn

ą

 powietrza. S

ą

 

produkowane najcz

ęś

ciej na bazie klimatyzatorów chłodz

ą

co-ogrzewaj

ą

cych poprzez 

wbudowanie w ich wn

ę

trze nawil

Ŝ

acza powietrza wraz z obwodem regulacji wilgotno

ś

ci 

wzgl

ę

dnej powietrza. Mog

ą

 mie

ć

 własne 

ź

ródło zimna (klimatyzatory autonomiczne) lub by

ć

 

zasilane z centralnego urz

ą

dzenia zi

ę

bniczego (klimatyzatory nieautonomiczne). W 

klimatyzatorach autonomicznych skraplacz bywa chłodzony zarówno wod

ą

, jak i powietrzem. 

 
Mo

Ŝ

liwo

ś

ci monta

Ŝ

u klimatyzatora i organizacja przepływu powietrza 

Klimatyzatory jednocz

ęś

ciowe typu monoblok nie maj

ą

 zbyt wielu mo

Ŝ

liwo

ś

ci monta

Ŝ

owych. 

Je

ś

li ich zadaniem jest dostarczanie powietrza 

ś

wie

Ŝ

ego musz

ą

 zosta

ć

 zamontowane w 

przegrodzie zewn

ę

trznej pomieszczenia (okno, 

ś

ciana zewn

ę

trzna), natomiast przy pracy w 

obiegu zamkni

ę

tym z u

Ŝ

yciem uzdatniaczy powietrza mog

ą

 by

ć

 ustawione praktycznie w 

dowolnym miejscu. 
O wiele wi

ę

cej mo

Ŝ

liwo

ś

ci monta

Ŝ

u maj

ą

 klimatyzatory dwucz

ęś

ciowe, a poszczególni 

producenci oferuj

ą

 na ogół podobne rozwi

ą

zania konstrukcyjne. Jednostki zewn

ę

trzne mog

ą

 

by

ć

 montowane w zale

Ŝ

no

ś

ci od sytuacji na balkonie, tarasie, elewacji zewn

ę

trznej, dachu. 

Natomiast jednostki wewn

ę

trzne wyst

ę

puj

ą

 jako wersje: 

- przeno

ś

ne, 

- wolnostoj

ą

ce, 

ś

cienne, 

- sufitowe (kasetonowe, panelowe, do sufitów podwieszanych), 
- przewodowe (mo

Ŝ

liwo

ść

 instalacji klimatyzatora w pomieszczeniu s

ą

siednim i doprowadzenia 

powietrza kanałem). 
 
Organizacj

ę

 przepływu powietrza w pomieszczeniu ułatwia mo

Ŝ

liwo

ść

 wyboru nawiewu dolnego 

lub górnego, regulacja k

ą

ta ustawienia kierownic powietrza nawiewanego oraz mo

Ŝ

liwo

ść

 

zastosowania systemu multisplit przy obsłudze wi

ę

kszych pomieszcze

ń

Nale

Ŝ

y zdawa

ć

 sobie równie

Ŝ

 spraw

ę

Ŝ

e w zale

Ŝ

no

ś

ci od wyboru typu i funkcji klimatyzatora 

mo

Ŝ

e zaistnie

ć

 konieczno

ść

 poprowadzenia dodatkowych instalacji: 

• przewodów ł

ą

cz

ą

cych cz

ęść

 zewn

ę

trzn

ą

 i wewn

ę

trzn

ą

 (przewody czynnika chłodniczego, 

przewód elektryczny), 
• odprowadzenia skroplin z parowacza (niektóre typy maj

ą

 własne zbiorniki skroplin), 

• doprowadzenia wody do nawil

Ŝ

acza, 

• instalacji elektrycznej odpowiedniej do mocy urz

ą

dzenia (wa

Ŝ

ne przy wersji z nagrzewnic

ą

 

elektryczn

ą

 oraz elektrycznym nawil

Ŝ

aczu parowym). 

 

Page 5 of 13

Klimatyzacja i wentylacja

2008-01-23

http://www.techmont.katowice.pl/klimwent.htm

background image

  

 
Wybór funkcji i okre

ś

lenie parametrów klimatyzatora 

Wybór typu i wielko

ś

ci klimatyzatora powinien przebiega

ć

 wg schematu: 

1. wybór funkcji klimatyzatora (grzanie, chłodzenie, nawil

Ŝ

anie, dostarczanie powietrza 

ś

wie

Ŝ

ego, oczyszczanie powietrza), 

2. okre

ś

lenie wymaganych parametrów poszczególnych podzespołów klimatyzatora (efekt 

cieplny, efekt chłodniczy, strumie

ń

 powietrza wentylacyjnego, wydajno

ść

 nawil

Ŝ

acza), 

3. okre

ś

lenie mo

Ŝ

liwo

ś

ci monta

Ŝ

u klimatyzatora w pomieszczeniu oraz organizacja przepływu 

powietrza w pomieszczeniu, 
4. sprawdzenie dopuszczalnego poziomu hałasu klimatyzatora (zale

Ŝ

ny od przeznaczenia 

pomieszczenia), 
5. analiza kosztów zakupu, monta

Ŝ

u, eksploatacji. 

 

Page 6 of 13

Klimatyzacja i wentylacja

2008-01-23

http://www.techmont.katowice.pl/klimwent.htm

background image

 

 

Podstawowym punktem przy doborze klimatyzatora jest okre

ś

lenie funkcji, jakie ma on spełnia

ć

W naszych warunkach klimatycznych, poza dostarczaniem 

ś

wie

Ŝ

ego powietrza wentylacyjnego 

lub oczyszczaniem powietrza, jest najcz

ęś

ciej chłodzenie i osuszanie powietrza latem, a 

czasem dodatkowe dogrzewanie i nawil

Ŝ

anie powietrza zim

ą

. Mo

Ŝ

liwo

ś

ci wyboru rodzaju 

klimatyzatora oraz sposobu rozdziału powietrza w pomieszczeniu w zale

Ŝ

no

ś

ci od obci

ąŜ

enia 

cieplnego pomieszczenia pokazano na rys. 2.  

Marek Preiss  

 
 
1) Ciepło jawne odczuwalne obci

ąŜ

enie cieplne pomieszczenia, obliczone jako ró

Ŝ

nica 

wszystkich zysków i strat ciepła 
 
 
Uwagi: 
1. Artykuł ukazał si

ę

 w nr 11/2002 „BIT – Budowlany Informator Techniczny”: 

2. Artykuł oparty jest na fragmentach rozdz. 7.1. z pracy zbiorowej: „Kalendarz Klimatyzacji 
2002” pod redakcj

ą

 dra in

Ŝ

. B. Gazi

ń

skiego, sekr. naukowy dr in

Ŝ

. G. Krzy

Ŝ

aniak. Autorami 

rozdziału s

ą

 prof. dr in

Ŝ

. hab. E. Szczechowiak i dr in

Ŝ

. A. Odyjas 

 
Podpisy: 
Rys. 1. Schematy budowy klimatyzatorów chłodz

ą

co-ogrzewaj

ą

cych (wg Odyjas A., 

Szczechowiak E.: Ogólne zasady doboru i stosowania klimatyzatorów. „Ogrzewnictwo 
Praktyczne” 4/1996) 
 
Legenda: 
1 filtr powietrza 
2 – nagrzewnica 
3 wentylator obiegu powietrza wewn

ę

trznego 

4 wentylator chłodzenia skraplacza 
5 przepustnica (reguluj

ą

ca dopływ powietrza 

ś

wie

Ŝ

ego z zewn

ą

trz) 

6, 7, 8 elementy układu chłodniczego, 
kolejno: parowacz, skraplacz, spr

ęŜ

arka  

 
Przy ogrzewaniu budynków przemysłowych pojawiaj

ą

 si

ę

 dwa problemy. Po pierwsze, 

nagrzewanie 

ś

redniego lub du

Ŝ

ego pomieszczenia zajmuje du

Ŝ

o czasu, a po drugie 

problematyczne jest utrzymanie w pomieszczeniu stałej, 

Ŝą

danej temperatury. Zu- 

pełnie nie sprawdzaj

ą

 si

ę

 typowe grzejniki. Rozwi

ą

zaniem s

ą

 urz

ą

dzenia ogrzewania 

powietrznego - nagrzewnice.  

Rozwi

ą

zanie oparte na tradycyjnych grzejnikach sprawdza si

ę

 bardzo dobrze dla mniejszych po- 

mieszcze

ń

 (mieszkania, biura). W przypadku obiektów 

ś

rednich i du

Ŝ

ych, takich jak warsztaty, 

maga- 
zyny, hale przemysłowe, obiekty rolno-ogrodnicze czy ko

ś

cioły takie rozwi

ą

zanie nie wystarcza. 

Grzejniki okazuj

ą

 si

ę

 zbyt mało wydajne, a wr

ę

cz nieekonomiczne - zu

Ŝ

ycie ciepła potrzebnego 

na ogrzanie du

Ŝ

ego budynku, nie zawsze dobrze izolowanego jest bardzo wysokie. Znacznym 

proble- 
mem jest czas potrzebny na uzyskanie wymaganej temperatury. Trudne jest te

Ŝ

 utrzymanie 

tempe- 
ratury na stałym, oczekiwanym przez u

Ŝ

ytkownika poziomie. 

 

  

Nagrzewnica - sposób na duŜe budynki

 

  

Page 7 of 13

Klimatyzacja i wentylacja

2008-01-23

http://www.techmont.katowice.pl/klimwent.htm

background image

Co zamiast grzejników?

 

Najbardziej wydajnym i skutecznym rozwi

ą

zaniem okazuj

ą

 si

ę

 urz

ą

dzenia grzewczo-

wentylacyjne, popularnie zwane nagrzewnicami. Nagrzewnice szybko nagrzewaj

ą

 powietrze, 

które za pomoc

ą

 wentylatora rozprowadzane jest po całym pomieszczeniu. Konstrukcja 

nagrzewnicy pozwala na równomierne rozprowadzanie strumienia ciepłego powietrza lub na 
skierowanie go dokładnie tam, gdzie jest potrzebne. 
Nagrzewnice wyst

ę

puj

ą

 w kilku rozwi

ą

zaniach: mobilne (przeno

ś

ne), stacjonarne (stoj

ą

ce) i 

wisz

ą

ce. Powietrze mo

Ŝ

e by

ć

 ogrzewane przez wod

ę

 (pochodz

ą

c

ą

 z instalacji ogrzewania 

centralnego), olej opałowy lub gaz. Nagrzewnice mog

ą

 te

Ŝ

 by

ć

 zasilane przez pr

ą

d elektryczny. 

 

Wykorzystać centalne ogrzewanie

 

Je

Ŝ

eli w budynku istnieje juz instalacja c.o., zasilana wod

ą

 z własnej kotłowni lub wod

ą

 z 

miejskiej sieci ciepłowniczej, mo

Ŝ

na j

ą

  wykorzysta

ć

 jako 

ź

ródło zasilania nagrzewnicy. Nale

Ŝ

wybra

ć

 nagrzewnic

ę

 wodn

ą

 (wisz

ą

c

ą

).  

Nagrzewnica wodna charakteryzuje si

ę

 dobrymi parametrami pracy przy nie- 

wielkich rozmiarach zewn

ę

trznychi licznych mo

Ŝ

liwo

ś

ciach sterowania. Dzi

ę

ki temu urz

ą

dzenie 

jest dyskretne i mo

Ŝ

e by

ć

 wkomponowane w praktycznie ka

Ŝ

de pomieszczenie, niezale

Ŝ

nie od 

jego charakteru.  

 

Jak działa nagrzewnica?

 

Powinni

ś

my raczej powiedzie

ć

 "urz

ą

dzenie wentylacyjno-grzewcze".  Podstawowymi 

elementami urz

ą

dzenia s

ą

: nagrzewnica, której zadaniem jest przekazywanie ciepła od czynnika 

grzewczego (wody z instalacji c.o.) do nagrzewanego powietrza; wentylator, który rozprowadza 
nagrzane powietrze równomiernie po całym pomieszczeniu oraz obudowa. 
 
Nagrzewnica, inaczej wymiennik ciepła, to w

ęŜ

ownica miedziano-aluminiowa,  

w której przepływa woda grzewcza, oddaj

ą

ca ciepło do powietrza. Woda do- 

pływa z instalacji i powraca do niej poprzez miedziane kró

ć

ce przył

ą

czeniowe. Kró

ć

ce mog

ą

 by

ć

 

montowane na bocznej 

ś

cianie obudowy, ale w nowoczes- 

nych modelach kró

ć

ce umieszcza si

ę

 z tyłu urz

ą

dzenia (jak na rysunku), co ułatwia monta

Ŝ

 oraz 

wpływa dodatnio na wygl

ą

d samej nagrzewnicy i este- 

tyk

ę

 pomieszczenia. 

 
Wentylator wyposa

Ŝ

ony jest w aluminiowe, optymalnie wyprofilowane ło- 

patki, których specjalna konstrukcja nie tylko zapewnia wydajn

ą

 i energo- 

oszcz

ę

dn

ą

 prac

ę

, ale te

Ŝ

 sprawia, 

Ŝ

e wentylator pracuje cicho (ma to szczególne znaczenie w 

budynkach o wysokich wymaganiach akustycznych, np. ko

ś

ciołach). Wentylator zabezpieczony 

jest odpowiedni

ą

 siatk

ą

 metalo- 

w

ą

, która oddziela go od pozostałych cz

ęś

ci roboczych i zabezpiecza przed wi

ę

kszymi 

zanieczyszczeniami. Mo

Ŝ

na regulowa

ć

 pr

ę

dko

ś

c obrotow

ą

, stru- 

mie

ń

 nagrzewanego powietrza jest wi

ę

c dostosowany do danych potrzeb. 

Nagrzewnica a pomieszczenie

 

Pracę nagrzewnicy moŜna dostosować do określonych wymagań w danym pomieszczeniu. 

 

Page 8 of 13

Klimatyzacja i wentylacja

2008-01-23

http://www.techmont.katowice.pl/klimwent.htm

background image

Dobór nagrzewnic 

 

Nowoczesne nagrzewnice opisywane s

ą

 przez zakresy mocy (np. 10 do 30 kW lub 30 do 60 

kW), które mog

ą

 osi

ą

ga

ć

 zale

Ŝ

nie od obci

ąŜ

nia cieplnego danego pomieszczenia. Dzi

ę

ki temu 

mo

Ŝ

na dobra

ć

 urz

ą

dzenie, które b

ę

dzie pracowa

ć

 w sposób optymalny - wytwarzana moc nie 

b

ę

dzie ani za du

Ŝ

a ani za mała. Wpłynie to na komfort u

Ŝ

ytkowania pomieszczenia, ale te

Ŝ

 na 

zu

Ŝ

y- 

cie energii. O tym, jakiej nagrzewnicy nale

Ŝ

y u

Ŝ

y

ć

 do jakiego budynku, decy- 

duje zapotrzebowanie budynku na ciepło. Dokładne obliczenie tego parame- 
tru jest bardzo skomplikowane. Mo

Ŝ

na jednak dobra

ć

 nagrzewnice, wykorzys- 

tuj

ą

c metod

ę

 przybli

Ŝ

on

ą

 
Aby obliczy

ć

 moc grzewcz

ą

 danego pomieszczenia, nale

Ŝ

y skorzysta

ć

 ze wzoru: 

 
                       Q=q*VB*(twew - tzew)*0,001 [kW]. 
qv - jednostkowa moc cieplna [W/m3K] dobierana z wykresu (rys.1.) zale

Ŝ

nie od kubatury 

budynku oraz klasy izolacyjno

ś

ci przegród budowlanych 

VB - kubatura budynku [m3] 
twew- wymagana temperatura wewn

ę

trzna 

tzew - temperatura obliczeniowa zewn

ę

trzna dobierana zale

Ŝ

nie od strefy klimatycznej  

           (strefy i warto

ś

ci temperatur pokazane na rys. 2.) 

 

 

   Rys.1. Dobór jednostkowej mocy cieplnej                  Rys.2. Temperatury obliczeniowe 
 
Przykład: myjnia samochodowa w Gda

ń

sku, słaba izolacyjno

ść

 (du

Ŝ

a powierzchnia drzwi i 

okien), kubatura 1200 m3. Temperatura wymagana wewn

ą

trz to 16°C. 

Odczytujemy z wykresu (1) warto

ść

 qv=1,5 W/m3K. Na mapie (2) odczytujemy, 

Ŝ

e Gda

ń

sk le

Ŝ

y  

w strefie I klimatycznej, temperatura obliczeniowa zewn

ę

trzna wynosi  wi

ę

c -16°C. Obliczamy: 

 
                                Q=1,5*1200*[16-(-16)]*0,001=57,6 kW 
 
Mo

Ŝ

na dobra

ć

 jedn

ą

 nagrzewnic

ę

 o mocy 60 kW lub dwie o mocy 30kW. Lepsze wydaje si

ę

 

drugie rozwi

ą

zanie. Umo

Ŝ

liwia rozmieszczenie nagrzewnic i skierowanie strumieni powietrza tak, 

by uzys- 
ka

ć

 najlepsz

ą

 wydajno

ść

Kierunek strumienia powietrza

 

Dzi

ę

ki odpowiedniej konstrukcji nagrzewnicy mo

Ŝ

na ustawi

ć

 przepływ stru- 

mienia powietrza w wybranym kierunku. 
Urz

ą

dzenie wyposa

Ŝ

one jest w specjalne kierownice powietrza (

Ŝ

aluzje). Ich odpowiednie 

ustawienie pozwala na skierowanie strumienia powietrza dokła- 
dnie w wybranym kierunku. Jest to szczególnie wa

Ŝ

ne przy zastosowaniu kilku urz

ą

dze

ń

Wówczas odpowiedni kierunek strumienia sprawia, 

Ŝ

e urz

ą

dzenia współpracuj

ą

 i maj

ą

 wysok

ą

 efektywno

ść

.  

Oprócz tego w nowoczesnych urz

ą

dzeniach istnieje mo

Ŝ

liwo

ść

 nakierowania całego urz

ą

dzenia 

w odpowiednim kierunku. Umo

Ŝ

liwia to specjalna konsola monta

Ŝ

owa, dzi

ę

ki której mo

Ŝ

emy 

obróci

ć

 urz

ą

dzenie o k

ą

t od 0 do 180°. Dzi

ę

ki takiemu rozwi

ą

zaniu nagrzewnic

ę

 mo

Ŝ

na 

Page 9 of 13

Klimatyzacja i wentylacja

2008-01-23

http://www.techmont.katowice.pl/klimwent.htm

background image

zamontowa

ć

 w praktycznie dowolnym miejscu i poło

Ŝ

eniu (zachowuj

ą

c oczywi

ś

cie zasady 

podane przez producenta), a za pomoc

ą

 konsoli ustawi

ć

 j

ą

 w 

Ŝą

danym kierunku. 

Automatyka pracy 

 

Efektywno

ść

 pracy i oszcz

ę

dno

ść

 energii jest wyra

ź

nie poprawiona dzi

ę

ki zastosowaniu układów 

automatyki. W przypadku nagrzewnic stosuje si

ę

O tym teŜ warto pamiętać

 

 

 

  

autor: Joanna Ry

ń

ska

ź

ródło: EuroHeat

  

dwudrogowy elektromagnetyczny zawór wodny, który otwiera lub zamyka dopływ wody z 
instalacji c.o., zale

Ŝ

nie od temperatury pa- 

nuj

ą

cej w pomieszczeniu; 

termostat pomieszczeniowy, który ustawia si

ę

 na 

Ŝą

dan

ą

 temperatu- 

r

ę

. Termostat przekazuje sygnał dotycz

ą

cy warto

ś

ci temperatury do zaworu wodnego. 

Zale

Ŝ

nie od sygnału (temperatura za niska lub za wysoka), otwiera lub zamyka dopływ 

wody do nagrzewnicy; 
sterownik programowalny pozwala na ustawienie kilku cykli pracy urz

ą

dzenia (np. 

temperatura dy

Ŝ

urna w nocy i w dni wolne, np. 8°C,  

a temperatura robocza podczas dnia pracy, np. 16°C) ; 
regulator pr

ę

dko

ś

ci wentylatora (kilkustopniowy) umo

Ŝ

liwia ustawie- 

nie pr

ę

dko

ś

ci obrotowej i mocy grzewczej zale

Ŝ

nie od potrzeb (wy- 

maga

ń

 danego pomieszczenia).

Podczas monta

Ŝ

u trzeba pami

ę

ta

ć

 o zachowaniu wła

ś

ciwej odległo

ś

ci urz

ą

dzenia od 

ś

cian 

lub sufitu - powinno to by

ć

 nie mniej ni

Ŝ

 40 cm; 

Wentylator wymaga zasilania elektrycznego. Monta

Ŝ

 instalacji elek- 

trycznej musi wykona

ć

 osoba z odpowiednimi uprawnieniami; 

Zgodnie z przepisami, nagrzewnice musz

ą

 by

ć

 oznaczone znakiem CE, co oznacza, 

Ŝ

powinny mie

ć

 deklaracj

ę

 zgodno

ś

ci z normami europejskimi przedstawion

ą

 przez 

producenta.

 
Jako szcz

ęś

liwi u

Ŝ

ytkownicy klimatyzacji powinni

ś

my pami

ę

ta

ć

Ŝ

e oddychamy po- 

wietrzem pobranym z zewn

ą

trz i przepływaj

ą

cym przez kanały i urz

ą

dzenie (klima- 

tyzator). W naszym własnym interesie jest wi

ę

c dba

ć

 o czysto

ść

 kanałów i urz

ą

dze

ń

.  

Co mo

Ŝ

e nam grozi

ć

 ze strony nieczyszczonej klimatyzacji?  

Aby chłodne powietrze było czyste, przed wylotem powietrza znajduje si

ę

 specjalny filtr, 

usuwaj

ą

cy kurz i zanieczyszczenia. Oprócz typowego filtra powietrznego, w niektórych 

modelach mo

Ŝ

na spot- 

ka

ć

 filtry odwadniaj

ą

ce i plazmowe, które dodatkowo uzdatniaj

ą

 wydmuchiwane przez 

klimatyzator powietrze. Poniewa

Ŝ

 na filtrach stopniowo osadzaj

ą

 si

ę

 zanieczyszczenia, maleje 

wydajno

ść

 pracy klimatyzatora, natomiast ro

ś

nie zu

Ŝ

ycie energii. Klimatyzator cz

ę

sto si

ę

 

obladza, co powoduje skrap- 
lanie wody. W skrajnych przypadkach nie mo

Ŝ

na uzyska

ć

 

Ŝą

danej temperatury. 

Zanieczyszczenia na filtrze mog

ą

 te

Ŝ

 sta

ć

 si

ę

 po

Ŝ

ywk

ą

 dla drobnoustrojów, które rozwin

ą

 si

ę

 w 

kli- 

Higieniczna i czysta klimatyzacja

 

Page 10 of 13

Klimatyzacja i wentylacja

2008-01-23

http://www.techmont.katowice.pl/klimwent.htm

background image

matyzacji, a potem b

ę

d

ą

 wdmuchiwane do pomieszczenia wraz z "uzdatnionym" powietrzem. 

Najbar- 
dziej niebezpieczne spo

ś

ród nich to bakterie Legionella, mog

ą

ce powodowa

ć

 powa

Ŝ

ne 

schorzenia płuc. Dlatego ka

Ŝ

dy u

Ŝ

ytkownik klimatyzacji, dla własnego zdrowia i oszcz

ę

dno

ś

ci 

powinien regular- 
nie czy

ś

ci

ć

 swój klimatyzator.  

 
Zwykłe porz

ą

dki 

Wloty i wyloty powietrza nale

Ŝ

y oczy

ś

ci

ć

 mi

ę

kk

ą

, such

ą

 tkanin

ą

. Je

ś

li zabrudzenia s

ą

 trudne do 

usu- 
ni

ę

cia mo

Ŝ

na u

Ŝ

y

ć

 letniej wody lub łagodnego 

ś

rodka czyszcz

ą

cego o odczynie oboj

ę

tnym (np. 

roz- 
twór wody z mydłem). Nie wolno u

Ŝ

ywa

ć

 

Ŝ

adnych ostrych, 

Ŝ

r

ą

cych 

ś

rodków!  

 
Filtry powietrza nale

Ŝ

y czy

ś

ci

ć

 zgodnie ze wska- 

zaniami producenta. Niektóre modele klimatyza- 
torów maj

ą

 sygnalizacj

ę

 zabrudzenia filtra - na wy

ś

wietlaczu pojawia si

ę

 informacja o koniecz- 

no

ś

ci ich oczyszczenia. Zwykle zaleca si

ę

 czysz- 

czenie co dwa tygodnie. Filtry nale

Ŝ

y czy

ś

ci

ć

 odkurzaczem lub wod

ą

 o temperaturze poni

Ŝ

ej 40°

C. Je

ś

li konieczne jest coraz cz

ę

stsze czy- 

szczenie (np. nie przynosi ono spodziewanych efektów), konieczna jest wymiana filtra. 
 
   Skrócona instrukcja czyszczenia filtra powietrza na przykładzie klimatyzatora 

ś

ciennego 

 

  

 

 

  

 

 

  

 

 
 
 
 
  

  

Page 11 of 13

Klimatyzacja i wentylacja

2008-01-23

http://www.techmont.katowice.pl/klimwent.htm

background image

  

  

PokaŜ mi swoją klimatyzację...

 

Raz na jaki

ś

 czas powinno si

ę

 oczy

ś

ci

ć

 gruntownie cał

ą

 instalacj

ę

 klimatyzacyjn

ą

, a przede 

wszyst- 
kim - kanały (przewody). Przepisy mówi

ą

Ŝ

e " Przewody powinny by

ć

 wyposa

Ŝ

one w otwory 

rewi- 
zyjne umo

Ŝ

liwiaj

ą

ce oczyszczenie wn

ę

trza tych przewodów, a tak

Ŝ

e innych urz

ą

dze

ń

 i 

elementów instalacji, o ile ich konstrukcja nie pozwala na czyszczeniew inny sposób ni

Ŝ

 poprzez 

te otwory, przy czym nie nale

Ŝ

y ich sytuowa

ć

 w pomieszczeniach o podwy

Ŝ

szonych 

wymaganiach higienicznych 
(paragraf 153, ust

ę

p 6. Rozporz

ą

dzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków 

technicznych, jakim powinny odpowiada

ć

 budynki i ich usytuowanie). 

 
Czyszczeniem klimatyzacji zajmuj

ą

 si

ę

 wyspecjalizowane ekipy, które przeprowadzaj

ą

 badanie 

na- 
szych urz

ą

dze

ń

, a tak

Ŝ

e inspekcj

ę

 kanałów (przewodów). Pozwala to na dobranie wła

ś

ciwej 

metody czyszczenia oraz jej parametrów. 

 
 

         

 

   Ró

Ŝ

ne etapy czyszczenia przewodów klimatyzacyjnych 

 
Najcz

ęś

ciej wykorzystywan

ą

, a jednocze

ś

nie bardzo skutecz-n

ą

 metod

ą

 jest szczotkowanie 

mechaniczne. Metoda polega na odrywaniu złogów zanieczyszcze

ń

 (pyłu, tłuszczu i in.) od 

ś

cianek za pomoc

ą

 szczotki. Szczotka wprowadzana jest do wn

ę

trza kanału za pomoc

ą

 

zewn

ę

trznego urz

ą

dzenia czysz-cz

ą

cego, które powoduje jej bardzo szybkie obroty (od 300 do 

1000 obrotów na minut

ę

). Oderwane cz

ą

stki zasysane s

ą

 do odpowiedniego filtra, 

umieszczonego na ko

ń

cu instalacji. Na zdj

ę

ciu: komplet elementów do mechanicznego 

czyszczenia wentylacji i klimatyzacji. 
 
Drugim wa

Ŝ

nym elementem czyszczenia klimatyzacji (szczególnie wi

ę

kszego systemu, np. w 

biurach, hotelach) jest dezynfekcja, czyli likwidacja mikroorganizmów. Dezynfekcj

ę

 

przeprowadza si

ę

 za po- 

moc

ą

 

ś

rodków chemicznych (biocydów). Musi by

ć

 przeprowadzana bardzo starannie, z 

uwzgl

ę

dnie- 

niem specyfiki biocydów:  

środek niszczący jeden rodzaj drobnoustrojów (czyli selektywny) moŜe spowodować, Ŝe 
inny rodzaj będzie miał ułatwiony rozwój (dzięki temu, Ŝe nie będzie miał konkurencji); 
mikroorganizmy mogą  się łatwo uodpornić na działanie środków chemicznych regularnie 
stosowanych. Będą się wówczas rozwijać mimo stosowania danego biocydu. Aby dezyn- 
fekcja była skuteczna, trzeba na zmianę stosować dwa chemicznie róŜne, a równie sku- 
teczne środki; 

Page 12 of 13

Klimatyzacja i wentylacja

2008-01-23

http://www.techmont.katowice.pl/klimwent.htm

background image

  

  

 

Tabela. Przegląd wybranych środków stosowanych do dezynfekcji 

klimatyzacji 

 

  

autor: Joanna Ry

ń

ska

zdj

ę

cia: Clinikka, LG

 

środki chemiczne likwidują tylko znane źródło zanieczyszczeń. Zmiana warunków środo- 
wiskowych moŜe spowodować rozwój zupełnie innego rodzaju mikroorganizmów; 
wiele środków chemicznych jest szkodliwych dla skóry, oczu i błony śluzowej człowieka; 
mają draŜniący i nieprzyjemny zapach; mogą być wręcz szkodliwe, kiedy przez kilka dni po 
dezynfekcji ulatniają się z instalacji.

Środki skuteczne, ale 
niebezpieczne dla człowieka

podchloryny, czwartorzędowe związki amoniowe, związki 
fenolowe, aldehydy (np. formaldehyd), ozon 
(niezalecany!).

 

Środki powodujące 
objawy składające się na 
"syndrom chorego budynku"

izotiazole, aldehyd glutarowy, chloraminy

 

Środki bezpieczniejsze

 

stosowane  do uzdatniania wody pitnej (nieorganiczne 
związki chloru); stosowane do ochrony podczas produkcji 
Ŝywności; składniki maści antyseptycznych.

 

Środki bezpieczne, ale mniej 
skuteczne

 

rozcieńczony roztwór nadtlenku wodoru, alkohole 
 

 

Page 13 of 13

Klimatyzacja i wentylacja

2008-01-23

http://www.techmont.katowice.pl/klimwent.htm