background image

Bolesław Bierut

Bolesław Bierut, właśc. Bolesław Biernacki, 
ps. 

Janowski, 

Iwaniuk, 

Tomasz, 

Bieńkowski,  Rutkowski,  (ur.  18  kwietnia 
1892 w Rurach  Jezuickich/Brygidowskich , 
zm.  12  marca  1956  w  Moskwie)  – polski 
działacz  komunistyczny,  agent  NKWD, 
przewodniczący  Krajowej  Rady  Narodowej 
od  1944,  pierwszy  stalinowski  przywódca 
Polski  Ludowej,  prezydent  RP  od  1947, 
Przewodniczący  KC  PZPR  od  1948, 
premier PRL od 1952.

Od  1912  związany  z  lewicowym  ruchem 
robotniczym  (PPS-Lewica),  od  1918  w 
KPP.  Na  jednym  z  partyjnych  zebrań 
poznał  Jana  Hempla,  pod  jego  wpływem 

Bierut  zerwał  z  religią.  W  1919  wystąpił  z  KPP  i  przyłączył  się  (razem  z 
Hemplem),  do  skrajnie  lewicowego  Związku  Robotniczego  Stowarzyszeń 
Spożywczych.  W  1921  ponownie  wstąpił  do  KPP.  W  1924  został 
aresztowany  za  działalność  komunistyczną,  następnie  uniewinniony  i 
zwolniony  z  więzienia,  został  etatowym  funkcjonariuszem  KPP.  Od  maja 
1925  do  maja  1926  przebywał  w  Moskwie  na  kursach  partyjnych,  pod 
pseudonimem  Jan  Iwaniuk  .  W  Moskwie  odbył  szkolenie  w  zakresie  zasad 
konspiracji,  pracy  wywiadowczej  i  sabotażowej,  poznał  także  ścisłe 
kierownictwo KPP.

W 1932 wrócił do Polski. Od października 1932 do stycznia 1933 sprawował 
funkcję  sekretarza  komitetu  KPP  w  Łodzi,  następnie  przeszedł  do  wydziału 
wojskowego  KPP  (działającego  na  rzecz  wywiadu  ZSRR),  współpracując  z 
wywiadem  sowieckim.  Od  tego momentu podjął też działalność dywersyjno-
szpiegowską przeciwko Polsce.

11  grudnia  1933  został  aresztowany  i  w  lutym  1935  skazany  na  7  lat 
więzienia, następnie był więziony przez władze sanacyjne w Rawiczu, dzięki 
czemu udało mu się "przeczekać" stalinowskie czystki. Po amnestii w 1938, 
okres  do  1939  spędził  w  Warszawie,  gdzie  pracował  jako  księgowy  w 
Społem.

Po  wybuchu  II  wojny  światowej  zbiegł  na  tereny  okupowane  przez  Armię 
Czerwoną.  Przebywał  potem  na  terenie  ZSRR  i  na  polskich  terenach 
okupowanych  przez  ZSRR.  Zrzekł  się  obywatelstwa  polskiego  i  przyjął 
obywatelstwo  sowieckie.  Od  października  1939  pracował  w  Kowlu,  a 
następnie  na  budowie  zorganizowanej  przez  Komisariat  Komunikacji  ZSRR 
(listopad  1939-czerwiec  1940).  Od  lata  1941  przebywał  w  Mińsku,  jako 
kierownik  Wydziału  Żywnościowego  w  urzędzie  miasta  (wtedy  niemiecka 
administracja), pozostając jednocześnie w kontakcie z wywiadem sowieckim. 
W  ZSRR  przyjął  nazwisko  Bierut  od  pierwszych  sylab  nazwisk  którymi 
posługiwał  się  pełniąc  swoje  funkcje,  w  Kominternie:  Bieńkowski  i  w  GRU: 
Rutkowski.

W  lipcu  1943  został  przerzucony  do  Polski,  gdzie  wszedł  w  skład  KC  PPR 
pod  pseudonimem  Bolesław  Birkowski.  Od  stycznia  1944  przewodniczący 
KRN. Po objęciu przywództwa KRN, zarysował się wyraźny konflikt Bieruta z 
ówczesnym szefem PPR Władysławem Gomułką, Na tle tego konfliktu Bierut 
wysłał 10 czerwca 1944 donos do szefa Kominternu, Georgija Dymitrowa, w 
którym oskarżył kierownictwo PPR (zwłaszcza Gomułkę, oraz wspierających 
go  Władysława  Kowalskiego  i  Ignacego  Logę),  o  "grupowe  metody  pracy 
(tzw.  frakcyjność), bezpryncypialność, dokonywanie  nieustannych zygzaków 
od sekciarstwa do skrajnego oportunizmu.

5  sierpnia  1944  udał  się  do  Moskwy,  gdzie  uczestniczył  w  rozmowach  z 
premierem  Rządu  RP  na  uchodźstwie  Stanisławem  Mikołajczykiem.  Bierut 
jednoznacznie  zadeklarował  rezygnację  z  polskich  terenów  wschodnich, 
m.in. zapewniając Stalina w dniu 12 października 1944, iż: Jesteśmy tu, by w 
imieniu  Polski  żądać,  by  Lwów  należał  do  Rosji.  Już  wówczas  Bierut 
otrzymał  instrukcje  od  Stalina  o  zaostrzeniu  działalności  PKWN  na  terenie 
tzw.  "Polski  Lubelskiej",  zmierzające  do  pogłębienia  represji  wobec  sił 
niepodległościowych, 

realizowanych 

przez 

tworzący 

się 

aparat 

bezpieczeństwa PKWN, wywiad ZSRR i siły NKWD.

19-26  kwietnia  1945  Bierut  ponownie  przebywał  w  Moskwie  na  czele  tzw. 
delegacji  polskiej,  gdzie  w  jego  obecności  Józef  Stalin  i  Edward  Osóbka 
Morawski  podpisali  "układ  o  przyjaźni,  wzajemnej  pomocy  i  powojennej 
współpracy  polsko-sowieckiej"  (w  tym  czasie  NKWD  przetrzymywało  w 
więzieniach 

16 

przywódców 

Polskiego 

Państwa 

Podziemnego 

aresztowanych pod koniec marca 1945, o czym Bierut wiedział.

28  czerwca  1945  Bierut  powołał  Tymczasowy  Rząd Jedności Narodowej, w 
którym 

dominującą 

rolę 

odgrywali 

przedstawiciele 

ugrupowań 

komunistycznych i lewicowych. Po I Zjeździe PPR w grudniu 1945 wszedł w 
skład Biura Politycznego PPR jako członek tajny (oficjalnie przedstawiano go 
jako  bezpartyjnego  szefa  KRN),  gdzie  reprezentował  tendencję  skrajnie 
promoskiewską.

5 lutego 1947 został wybrany przez Sejm Ustawodawczy (ukonstytuowany w 
wyniku  sfałszowanych  wyborów)  na  prezydenta  Rzeczypospolitej  Polskiej, 
którym był do czasu wyboru Rady Państwa przez nowoobrany Sejm Polskiej 
Rzeczypospolitej  Ludowej,  tj.  do  20  listopada  1952  r.  Uchwalona  22  lipca 
1952  r.  Konstytucja  Polskiej  Rzeczypospolitej  Ludowej,  nie  przewidywała 
stanowiska Prezydenta państwa.

Podczas wizyty na Kremlu 15 sierpnia 1948 Stalin udzielił Bierutowi zgody na 
usunięcie  Gomułki  z  życia  politycznego.  Na  plenum  KC  PPR  31  sierpnia 
Bierut  doprowadził  do  ustąpienia  Gomułki,  ostro  atakując  go  w  głównym 
przemówieniu i oskarżając o tzw. odchylenie prawicowo-nacjonalistyczne. Po 
wchłonięciu resztek uzależnionej od komunistów PPS, co nastąpiło formalnie 
na  Kongresie  Zjednoczeniowym  15-21  grudnia  1948,  gdy  powstała  Polska 
Zjednoczona  Partia  Robotnicza  (PZPR),  Bierut  został  22  grudnia  1948 
przewodniczącym Komitetu Centralnego PZPR (I sekretarzem KC PZPR).

Na  stanowisku  tym  kierował  czystką  w  aparacie  partyjnym  PZPR, 
doprowadzając  do  zdominowania  partii  przez  skrzydło  ściśle  stalinowskie. 
Zwiększył  również  ilość  sowieckich  doradców  wojskowych  w  "ludowym" 
Wojsku  Polskim  i  milicji,  jednocześnie  powołując  6  listopada  1949 
sowieckiego  generała Konstantego Rokossowskiego na stanowisko ministra 
Obrony  Narodowej  i  marszałka  Polski.  2  sierpnia  1951  doprowadził  do 
aresztowania Władysława Gomułki, do procesu jednak nie doszło na skutek 
śmierci Stalina w 1953.

Bolesław Bierut

Strona 1 z 2

Bolesław Bierut - IV Rozbiór Polski

2010-11-17

http://www.ivrozbiorpolski.pl/index.php?page=bierut

background image

22  lipca  1952  uchwalono  Konstytucję  Polskiej  Rzeczypospolitej  Ludowej, 
opracowaną  przez  specjalną  komisję  pod  przewodnictwem  Bieruta  (na 
bieżąco  wprowadzającą  poprawki  Stalina  do  tekstu  ustawy,  zgodnie  z 
wzorcową 

konstytucją 

stalinowską 

grudnia 

1936), 

legalizującą 

komunistyczne prawodawstwo i  sposób  sprawowania władzy (m.in.  poprzez 
likwidację  podstawowej  dla  państw  demokratycznych  zasady  trójpodziału 
władzy).  W  czasie  prac  nad  konstytucją,  Bierut  wraz  z  Bermanem 
zaproponowali  również  zmianę  hymnu  narodowego  i  godła  Polski  (na 
socjalistyczne  w  formie  i  "ludowe"  w  treści),  na  co  jednak  Stalin  nie  wyraził 
zgody.

Od 20 listopada 1952 do 18 marca 1954 Bierut był premierem PRL.

Sprawując  władzę,  Bierut  był  realizatorem  polityki  uzależniania  od  ZSRR  i 
sowietyzacji  Polski  .  Był  współodpowiedzialny  za  liczne  zbrodnie  systemu 
komunistycznego  w  Polsce  (w  tym  ówczesnego  Urzędu  Bezpieczeństwa 
powołanego do czynnego i bezwzględnego zwalczania terrorem i represjami 
przeciwników  politycznych  komunistów),  oraz  bezpośrednio  odpowiedzialny 
(jako  przewodniczący  Komisji  Bezpieczeństwa  KC  PZPR  – od  1949  aż  do 
śmierci  w  1956)  za  terror  i  prześladowania  polskich  działaczy 
niepodległościowych,  osobiście  nadzorując  śledztwa  przeciwko  żołnierzom 
Armii Krajowej i Wojska Polskiego, a także proponując i zatwierdzając wyroki 
[stracono 2500 osób]. Ofiarami UB stali się członkowie Armii Krajowej i ludzie 
związani  z  polskim  rządem  w  Londynie.  Komunistyczna  propaganda 
nazywała ich "podziemiem reakcyjnym" lub "zaplutym karłem reakcji". Poparł 
oficjalnie  IV  rozbiór  Polski  z  17  września  1939  oraz  aktywnie  wspierał 
depolonizację wschodnich terenów Polski włączonych siłą do ZSRR na mocy 
paktu Ribbentrop-Mołotow. Ochraniał zbrodniarzy sowieckich i  ukraińskich z 
OUN-UPA,  był  odpowiedzialny  za  stosowanie  i  utrzymywanie  systemu 
zorganizowanej  przemocy,  w  celu  sterroryzowania  społeczeństwa,  zwalczał 
kościół  rzymsko-katolicki  który  był  wówczas  bastionem  obrony  polskości  i 
niepodległości.  Doprowadził  m.in.  do  śmierci  Witolda  Pileckiego,  więźnia 
obozu  Auschwitz,  głównego  twórcy  ruchu  oporu  w  obozie  oraz  generała 
Emila  Fieldorfa,  jak  również  profesora  Stefana  Ehrenkreutza.  W  związku  z 
procesem  szesnastu  w  1945,  nie  podjął  również  żadnych  działań 
zmierzających  do  ostrzeżenia  ówczesnych  przywódców  Polskiego  Państwa 
Podziemnego przed mającym nastąpić porwaniem, uwięzieniem i skazaniem 
przez  NKWD  – o  czym  został  poinformowany  wcześniej  przez  zastępcę 
szefa  NKWD,  Iwana  Sierowa.  Był  bezpośrednio  odpowiedzialny  za 
bezprawne pozbawienie wolności kardynała Stefana Wyszyńskiego, wydając 
polecenie jego uwięzienia, na co wcześniej uzyskał zgodę Moskwy.

Bierut  był  również  odpowiedzialny  za  sfałszowanie  wyników  referendum 
ludowego  w  1946.  22  czerwca  tego  roku  wziął  udział  w  naradzie  wraz  z 
Władysławem  Gomułką  i  doradcą  radzieckim  przy  MBP  płk.  Siemionem 
Dawidowem,  na  której  omówił  techniczne  szczegóły  fałszowania  wyników 
referendum.

Był 

inicjatorem 

nadzorował 

sfałszowanie 

wyborów 

do 

Sejmu 

Ustawodawczego 19 stycznia 1947.

24  lutego  1949  stanął  na  czele  Komisji  Biura  Politycznego  KC  PZPR  ds. 
Bezpieczeństwa  Publicznego,  nadzorującej  aparat  represji  stalinowskich  w 
Polsce.

Zmarł 12 marca 1956 w Moskwie, gdzie był gościem XX Zjazdu KPZR (14-25 
lutego  1956),  na  którym  Nikita  Chruszczow  wygłosił  tajny  referat 
demaskujący  zbrodnie  stalinizmu:  "O  kulcie  jednostki  i  jego  następstwach". 
Istnieje  hipoteza,  iż  Bolesław  Bierut  został  zastrzelony  przez  członka  Biura 
Politycznego  KC  PZPR  i  jednocześnie  agenta  sowieckiego,  Franciszka 
Mazura  na  polecenie  sowieckich  mocodawców  .  Bierut  został  celowo 
zlikwidowany  przez  Rosjan,  ponieważ  mógł  być  istotną  przeszkodą  w 
procesie  destalinizacji,  ogłoszonym  przez  Chruszczowa  na  XX  Zjeździe 
KPZR.

Po  śmierci  ciało  Bieruta  przewieziono  14  marca  1956  do  Warszawy,  gdzie 
wystawiono je na widok publiczny w gmachu KC PZPR. Na pogrzebie, który 
odbył  się  wkrótce  potem,  pochowano  go  na  Powązkach  (gdzie  spoczywa 
sobie do dzisiaj, co jest skandalem), mowę żałobną wygłosił Edward Ochab. 
20  marca  1956,  na  VI  plenum  KC  PZPR  z  udziałem  Chruszczowa,  Edward 
Ochab został wybrany nowym I sekretarzem KC PZPR.

W życiu prywatnym miał też ciężki i ciemny charakter. Uczuciowo związany z 
wieloma kobietami, m.in. z Małgorzatą Fornalską (żona; mieli córkę) i Wandą 
Górską  (sekretarka).  Od  lipca  1921  do  II  wojny  światowej  żonaty  z  Janiną 
Górzyńską,  z  którą  miał  dwoje  dzieci.  Jego  syn  Jan  Chyliński  pełnił  dzięki 
koneksjom w latach 70. misję ambasadora Polski w Bonn. Od 1945 oficjalnie 
mieszkał w Belwederze, gdzie na potrzeby propagandowe fotografował się z 
dziećmi,  młodzieżą  i  kobietami.  Częściej  jednak  przebywał  w  willi  przy  ul. 
Klonowej w Warszawie oraz ośrodkach rządowych w Natolinie, Konstancinie, 
Sopocie,  Juracie,  Międzywodziu,  Krynicy,  Łańsku  lub  Karpaczu.  Lubił 
polowania,  zwłaszcza  ustawiane,  co  wówczas  było  rozpowszechnioną 
praktyką  wśród  komunistycznych  dygnitarzy.  Lubił  patrzeć  na  konanie 
bezbronnych  zwierząt  gdyż  to  go  uspokajało.  Stale  towarzyszyła  mu  liczna 
obstawa,  w  większości  rosyjska  ,  dowodzona  przez  sowieckiego  płk. 
Faustyna Grzybowskiego (od 1944 szefa WUBP w Białymstoku i Wrocławiu). 
Obstawa  Bieruta  zapobiegła  trzem  próbom  zamachów  na  jego  życie, 
zabijając na miejscu niedoszłych zamachowców.

Strona 2 z 2

Bolesław Bierut - IV Rozbiór Polski

2010-11-17

http://www.ivrozbiorpolski.pl/index.php?page=bierut