background image

Zeszyty Naukowe AKADEMII PODLASKIEJ w SIEDLCACH 

NR 81 

Seria: Administracja i Zarz dzanie 

2009

 

 
 
 
 
 
dr Monika Niedzió ka 
Akademia Podlaska w Siedlcach  
mgr Agata Piasek 
Doktorantka SGH 
 
 

Kaizen Costing nowoczesn! metod! 

zarz!dzania kosztami 

Kaizen Costing – new and modern  

cost management method 

 
 

Streszczenie:  Wymagania  gospodarki  globalnej  stymuluj   przedsi!biorstwa  do  kreatywnego 
my"lenia i innowacyjnego podej"cia do zarz dzania. Nowe, praktyczne koncepcje s  konieczne 
do  osi gania  coraz  bardziej  z#o$onych  celów.  W  ten  obraz  wpisuje  si!  potrzeba  efektywnego 
zarz dzania kosztami, tak by dzi!ki zastosowanym metodom i narz!dziom, uzyska% jak najwy$-
sze  finansowe  sukcesy  przedsi!biorstwa.  W  trudnych  warunkach  rynkowych  wiele  firm  szuka 
mo$liwo"ci ograniczenia kosztów funkcjonowania przedsi!biorstwa. Organizacje te, patrz c wy-
cinkowo  na  swoj   dzia#alno"%,  na  podstawie  ogólnych  informacji  o  nadmiernych  kosztach  po-
dejmuj   cz!sto  nieprzemy"lane  decyzje.  Brak  analizy  kosztów  w  odniesieniu  do  ca#ego  #a&cu-
cha  tworzenia  warto"ci  dodanej  dla  klienta  oraz  brak  definicji  procesów  biznesowych  
w organizacji, daj  b#!dne wnioski i decyzje kosztowe. Wiele firm korzysta w tej sytuacji z meto-
dy „benchmarkingu”, czyli porównywania si! z najlepszymi, uczenia si! od innych oraz bazowa-
nia na najlepszych  z do"wiadczeniach. Zastosowanie  znajduj  narz!dzia  zarz dzania jako"ci   
tj.: JiT (Just in Time), QFD (Quality Function Deployment), APQP (Zaawansowane Planowanie 
Jako"ci), SPC  (Statistical Process Control), MRP (Material Requirements Planning), Lean Ma-
nagement  oraz  japo&skie  narz!dzia  s#u$ ce  do  obni$enia  kosztów  g#ównie  w  aspekcie  zarz -
dzania kosztami wytworzenia produktów Target Costing i Kaizen Costing. 

Niniejszy artyku# analizuje metod! Kaizen Costing w odniesieniu do  zarz dzania kosz-

tami  w  ramach  projektów.  Koncepcja  ta,  ju$  przy  wst!pnym  zapoznaniu  si!,  pokazuje  swoj  
u$yteczno"%  zastosowania  do  zarz dzania  kosztami  projektu,  czyli  bud$etowania  projektu. 
Dzia#alno"%  projektowa,  tak  jak  dzia#alno"%  ka$dego  przedsi!biorstwa,  nakierowana  jest  na 
osi ganie  maksymalnej  satysfakcji  klienta  oraz  na  uzyskanie  wysokiej  rentowno"ci  w  najkrót-
szym  czasie.

1

  Z#o$ono"%  obecnych  struktur  rynkowych  i  coraz  wy$sze  wymagania  klientów 

sk#aniaj  przedsi!biorstwa do rozwoju i inwestycji poprzez organizowanie dzia#alno"ci w formie 
projektów,  „a  w  nowoczesnych  firmach,  podporz dkowanie  projektom  nawet    ca#ego  systemu 
funkcjonowania organizacji”.

2

 Bud$et jest jednym  z  najwa$niejszych narz!dzi  zarz dzania pro-

jektem. W projekcie planowany jest prospektywnie, a koszty poszczególnych dzia#a& warunkuj  
jego planow  realizacj!. Z perspektywy zarz du, projekt jest zawsze kosztem dla firmy.  W za-
le$no"ci od jego charakteru jest to koszt poniesiony na dorównanie konkurencji, dostosowanie 
si! do wymaga& rynkowych, usprawnienie podstawowych procesów biznesowych czy inwesty-
cje i rozwój.  

                                                      

1

 Karma

 ska A., Bareja K., Rachunkowo"% zarz dcza i rachunek kosztów w systemie informa-

cyjnym przedsi!biorstwa, Wyd. Difin, Warszawa 2006.   

2

 Nowak E., Janczyk-Strza

!a E., Strategiczne zarz dzanie kosztami: Wyd. Oficyna Ekonomicz-

na, Kraków 2006, s. 209. 

background image

80 

M. Niedzió

!ka, A. Piasek 

Seria: Administracja i Zarz dzanie (8)2009 

 

ZN nr 81 

Abstract:  Nowadays,  the  global    market  conditions  stimulate  organizations  to  creative  and  in-
novative approach in management. New, practical conceptions are necessary to achieve goals. 
That is why, to be successful, companies have to manage its cost in effective way. Unfortunate-
ly, in difficult market conditions many organizations seek for the best practices of cost reduction, 
by  looking  only  on  a  part  of  their  cost  information.  That  is  how  ill-considered  decisions  comes 
up. The luck of appropriate cost analysis, which is based on the whole chain of value added for 
clients and business processes definitions in the organization, takes effect in untrue conclusions 
and wrong cost decisions. 

Many  companies  use  “benchmarking”  to  learn  from  leaders  and  base  on  the  best 

branch and market practices. The quality management tolls as JiT (Just in Time, QDF (Quality 
Function  Deployment),  APQP  (Advanced  Quality  Planning),  SPC  (Statistical  Process  Control), 
MRP  (Material  Requirements  Planning),  Lean  Management  (Target  Costing  and  Kaizen  Co-
sting) are also very often implemented. 

The  following  article  analyze  the  Kaizen  Costing  Method  in  project  cost  management. 

From  the  very  beginning  this  conception  shows  its  usage  in  project  cost  management  –  so  in 
the  project  budgeting.  Project  performance,  the  same  as  any  organization’s  performance  is 
oriented on customer satisfaction maximization and high profitability in the short time. Complex 
market  structure  and  wider  client  demands,  incline  companies  to  develop  by  investing  in  pro-
jects.  In  modern  organizations  the  whole  system  is  subordinated  to  projects.  Budget  is  one  of 
the most important tolls in project managing. Project budget is planned in prospective way, while 
particular costs are conditions of its realization. From the Board of Management side – project is 
always some kind of cost for the company. Due to the character of that cost, the company use it 
for following competitors, adapting to the market demands, business processes improvement or 
investments and development. 
 
 

Istota i zasady Gemba Kaizen i rachunku kosztów ci!g ego doskonalenia 
 

Kaizen (z japo

 skiego „kai” – zmiana, „zen” – dobry) to „dobra zmia-

na”, „zmierzaj

"cy do lepszego”, czyli proces ci"g!ego doskonalenia. „Gemba”, 

to japo

 skie s!owo oznaczaj"ce „rzeczywiste miejsce” lub jak t!umaczy si# to 

mniej  dos

!ownie – „miejsce pracy”. $"cz"c te s!owa otrzymuje si# koncepcj# 

ci

"g!ego  doskonalenia  w  miejscu  pracy.  Kaizen  to  filozofia  bazuj"ca  na  ci"-

g

!ym  doskonaleniu  i  usprawnianiu,  czyli  podnoszeniu  jako%ci  we  wszystkich 

obszarach  organizacji.  Kaizen  jest  metod

" ma!ych kroków, która nie poci"ga 

za  sob

"  du&ych  wydatków.  Mo&e  to  stanowi'  znaczne  (ród!o  oszcz#dno%ci 

zasobów organizacji. Kaizen ma za zadanie w

!"czy' ca!" kadr# firmie w  pro-

ces doskonalenia. Wszyscy pracownicy maj

" za zadanie ci"g!" analiz# proce-

sów, zasad post

#powania, sposobów i standardów pracy. Pozwala to na od-

nalezienie  i  wyeliminowanie  b

!#dów  i  niedoskona!o%ci  w  dzia!aniu  ca!ego 

przedsi

#biorstwa.

3

  Filozofia  Kaizen  w  rachunkowo

%ci  zarz"dczej  to  tzw.  Ka-

izen  Costing,  czyli  rachunek  kosztów  ci

"g!ego  doskonalenia.  Koncepcja  Ka-

izen Costing jest obecnie traktowana jako narz

#dzie strategicznego podej%cia 

do  nieustannego  obni

&enia  kosztów.  Koncentruje  si#  na  ci"g!ym  szukaniu  

i wprowadzaniu usprawnie

  do ca!ego !a cucha tworzenia warto%ci:  dostawca 

– organizacja – klient oraz dla poprawy i udoskonalenia produktywno

%ci pracy 

w kontek

%cie kosztowym. Bezpo%rednim skutkiem jej stosowania jest obni&ka 

kosztów oraz poprawa wydajno

%ci pracy. 

 

                                                      

3

  Masaaki  Imai,  Gemba  Kaizen  Zdroworozs dkowe,  niskokosztowe  podej"cie  do  zarz dzania

Wyd. MT Biznes we wspó

!pracy z KAIZEN Institute Polska, Warszawa 2006. 

background image

Kaizen Costing  nowoczesn  metod  zarz dzania kosztami 

81

 

ZN nr 81 

Seria: Administracja i Zarz

"dzanie (8)2009 

Zarz

"dzanie kosztami w koncepcji Kaizen Costing obejmuje m.in.: 

•  planowanie kosztów w celu zmaksymalizowania mar&y pomi#dzy 

kosztami a przychodami, 

•  redukcj# kosztów ogólnych w Gemba (miejscu pracy), 
•  planowanie inwestycji przez najwy&sze kierownictwo firmy.

4

 

Istot

" Kaizen Costing jest: 

•  nacisk na redukcj# kosztów,  
•  nieustanne doskonalenie procesu wytwarzania,  
•  ci"g!e podnoszenie efektywno%ci operacyjnej,  
•  d"&enie do osi"gni#cia zak!adanej stopy (poziomu) redukcji kosztów, 
•  comiesi#czne ustalanie celów redukcji kosztów, 
•  analiza  odchyle   przy  porównaniu  docelowych  i  realizowanych 

wielko

%ci redukcji kosztów, 

•  konsultowanie i ustalanie docelowych poziomów redukcji kosztów 

z pracownikami wytwórczymi. 

Bardzo  istotnym  czynnikiem  w

%ród  wy&ej  wymienionych  zasad  jest 

dokonywanie  systematycznej  oceny  skuteczno

%ci  prowadzonych  dzia!a   

w  uj

#ciu  kosztowym,  czyli  takie  planowanie  kosztów  dzia!a ,  aby  uzyska' 

zaplanowane, oczekiwane wyniki. 

Kaizen  Costing  mo

&e  by'  doskona!ym  narz#dziem  zarz"dzania 

kosztami w kierunku ci

"g!ego ograniczania wszystkich sk!adowych kosztów 

projektowanego i wytwarzanego produktu w ca

!ym jego cyklu &ycia (rys. 1). 

Pomaga  to  skutecznie  realizowa

'  strategie  przywództwa  kosztowego  

w przedsi

#biorstwie. 

Koncepcja  ci

"g!ego  wprowadzania  usprawnie   jest  spójna  z  za!o&eniami 

systemu rachunku kosztów docelowych. Mo

&na j" traktowa' jako swego ro-

dzaju uzupe

!nienie systemu rachunkowo%ci zarz"dczej.  

 
Etapy Kaizen Costing: 
 
Etap I – okre lenie miesi!cznych kwot obni"enia kosztów.
 Sukcesywne 
stosowanie  takich dzia

!a  pozwala na osi"gni#cie docelowej ceny i docelo-

wego kosztu w ramach rachunku Target Costing.  
Etap II – analiza odchyle# na poziomie docelowych zysków i kosztów. 
Aby  ustali

'  odchylenia,  wymagane  jest  precyzyjne  okre%lenie  kwot  obni&ki 

kosztów  wed

!ug  koncepcji  Kaizen  Costing  oraz  rzeczywistych  kwot  zmniej-

szenia kosztów w danym okresie. Ci

"g!e usprawnianie odbywa si# w trakcie 

ca

!ego roku w celu osi"gni#cia docelowego zysku lub zmniejszenia ró&nicy 

pomi

#dzy docelowym a przewidywanym zyskiem. 

Etap  III  –  w  przypadku  wyst$pienia  odchyle#,  w  sytuacji,  gdy  za

!o&one 

kwoty  obni

&ki  kosztów  wed!ug  koncepcji  Kaizen  Costing  nie  s"  osi"gni#te. 

Na  tym  etapie  dokonuje  si

# ich analizy z punktu widzenia przyczyn ich po-

wstania, miejsc i osób za nie odpowiedzialnych.  

 

                                                      

4

 Tam

&e, s. 83. 

background image

82 

M. Niedzió

!ka, A. Piasek 

Seria: Administracja i Zarz dzanie (8)2009 

 

ZN nr 81 

 

 

Rysunek 1.  Model 

!"cznego funkcjonowania Target Costing z Kaizen Costing 

Fig. 1. Model of total functioning Costing Target from Kaizen Costing 

)ród!o: IFS Research & Development AB, Kaizen Costing and Value Analysis, 2001, s. 3. 

 

Podsumowuj

"c  koncepcj#  Kaizen  Costing,  nale&y  zauwa&y',  i&  jej 

g

!ównym za!o&eniem jest zarz"dzanie kosztami procesu rozwoju, produkcji, 

sprzeda

&y wyrobów i us!ug dobrej jako%ci. Ma ona za zadanie  doprowadzi' 

do  obni

&enia kosztów lub utrzymania ich na dotychczasowym poziomie, je-

&eli istnieje gro(ba ich wzrostu.

5

 

 
Umiejscowienie koncepcji Kaizen Costing w systemie informacji  
zarz!dczej przedsi"biorstwa 
 

Koszty  s

" jedn" z podstawowych informacji determinuj"cych wyniki 

finansowe przedsi

#biorstwa. Wp!ywaj" na (ród!a finansowania przedsi#bior-

stwa,  okre

%laj"c  wymagane  %rodki  finansowe  na  prowadzenie  dzia!alno%ci 

gospodarczej  oraz  determinuj

"  wymiar podatku  dochodowego.  Polityka  ce-

nowa  przedsi

#biorstwa,  czyli  m.in.  przywództwo  kosztowe  i  pozycja konku-

rencyjna równie

& %ci%le zale&y od kszta!towania si# kosztów w firmie.   

Metoda  zarz

"dzania  kosztami  Kaizen  Costing  jest  wa&n"  metod" 

zarz

"dzania  organizacj".  Pomaga  w  osi"gni#ciu  wy&szej  rentowno%ci  pro-

                                                      

5

 Tam

&e. 

background image

Kaizen Costing  nowoczesn  metod  zarz dzania kosztami 

83

 

ZN nr 81 

Seria: Administracja i Zarz

"dzanie (8)2009 

dukcji  i  umo

&liwia  realizacj#  daleko  id"cych  celów  przedsi#biorstwa.  Niski 

koszt  metody  pozwala  na  zastosowanie  jej  w  ma

!ych,  %rednich  i  du&ych 

przedsi

#biorstwach.  Organizacja  wymagaj"ca  zmiany  i  udoskonalenia  pro-

cesów  biznesowych  staje  przed  wyborem  pomi

#dzy  wprowadzeniem  sto-

sunkowo  drogiej  innowacji,  a  zastosowaniem  d

!ugofalowej,  lecz  niedrogiej 

metody Kaizen. Przy odpowiednio okre

%lonych i zastosowanych wytycznych, 

pomo

&e  ona  w  standaryzacji  i  okre%leniu  najbardziej  efektywnych  dzia!a  

kszta

!tuj"cych koszty przedsi#biorstwa.  

 
S abe i mocne strony Kaizen Costing 
 

Metody  zarz

"dzania  dostosowywane  s"  do  przedmiotu  dzia!alno%ci 

gospodarczej  przedsi

#biorstwa,  jak  równie&  do  celów,  jakie  stawiane  s"  

w strategii rozwoju przedsi

#biorstwa. W procesie tym istotne jest okre%lenie 

korzy

%ci z zastosowania danej metody, jej dobre strony i ewentualne dodat-

kowe korzy

%ci, nieosi"galne przy stosowaniu innych metod.  

 
„+” Ci$g%a redukcja kosztów 

Kaizen Costing cechuje po

&"dany w ka&dym przedsi#biorstwie efekt 

ci

"g!ej redukcji kosztów. Niezale&nie od sytuacji firmy, d"&y si# tu do regu-

larnego obni

&ania poziomu kosztów, analizy tego procesu i wdra&ania dzia-

!a  zaradczych w celu uzyskania za!o&onych planów redukcyjnych. W zale&-
no

%ci  od  przedmiotu  dzia!alno%ci  firmy,  okresy  redukcyjne  okre%lane  s" 

przez miesi

"ce lub okresy wytwórcze w organizacji. 

 
„+” Zaanga"owanie pracowników 

Dodatkowym atutem jest wymóg zaanga

&owania do kreowania rze-

czywisto

%ci  Kaizen  wszystkich  pracowników  przedsi#biorstwa.  Kluczem  do 

odnalezienia  „luk”  w  systemie  zarz

"dczym  jest  skrupulatna  i  rzeczywista 

ocena wszystkich uczestników procesu zarz

"dczego w firmie. Kadra zarz"-

dzaj

"ca nie jest zaanga&owana w ka&dy proces biznesowy w firmie, nie jest 

wi

#c w stanie okre%li' wszystkich mo&liwych i pozytywnych zmian, które ge-

neruj

"  redukcj#  kosztów.  Dlatego  metoda  Kaizen,  opieraj"ca  si#  na  anga-

&owaniu w planowanie rzeczywisto%ci biznesowej firmy pracowników od naj-
ni

&szego  szczebla  w  hierarchii  organizacji,  jest  tak  skutecznym  (ród!em 

informacji zarz

"dczej. 

 
„+” Ci$g%e doskonalenie procesów 

Dzi

#ki ocenie wszystkich procesów biznesowych w firmie przez bez-

po

%rednich wykonawców i udzia!owców, kadra zarz"dcza mo&e wprowadza' 

pozytywne  i  efektywne  zmiany,  nieustannie  udoskonalaj

"c  prac#  w  organi-

zacji i standaryzuj

"c j" wed!ug najlepszych praktyk. 

 
„+” Niskie koszty kolejnych zmian 

Metoda  Kaizen  opiera  si

#  g!ównie  na  kwestionariuszowej  lub  elek-

tronicznej,  regularnej  ocenie  pracowniczej.  Koszt  przeprowadzenia  takich 

background image

84 

M. Niedzió

!ka, A. Piasek 

Seria: Administracja i Zarz dzanie (8)2009 

 

ZN nr 81 

dzia

!a  nie jest du&y. Najwi#kszym problemem jest wprowadzenie standardu 

takiej oceny do cyklicznych dzia

!a  firmy. Poniewa& w procesach usprawnia-

j

"cych zak!ada si# uczestnictwo za!ogi danego przedsi#biorstwa, oznacza to 

wykorzystanie  wewn

#trznych  zasobów  firmy,  bez  konieczno%ci  op!acania 

zewn

#trznych specjalistów. Patrz"c od strony zarz"dczej, jedynym kosztem 

jest  system  motywacyjny,  który  ma  wynagradza

'  pracowników  za  dobre  

i  wdra

&alne  usprawnienia  oraz  nowo%ci  zarz"dcze.  W  zale&no%ci  od  wagi  

i  ilo

%ci  wykorzystanych  pomys!ów  poszczególnych  pracowników,  przyzna-

wane s

" im dodatki do wynagrodze  (w formie pieni#&nej lub innej). 

 

„+” Ma%e ryzyko 

Metoda  Kaizen  nie  wymaga  wprowadzania  drogich  procesów  za-

rz

"dczych, jest wi#c ma!o ryzykowna w odniesieniu do utrzymania procesu 

ci

"g!o%ci zarz"dczej w przedsi#biorstwie. Dodatkowo nie anga&uje specjali-

stów zewn

#trznych, utrzymuj"c w ten sposób „know-how” wewn"trz organi-

zacji. 
Jak  ka

&da  metoda  i  stosowane  w  niej  narz#dzia,  wyst#puj"  tu  okre%lone 

braki i luki w informacji zarz

"dczej przedsi#biorstwa. S" to:  

 
„-” Brak widocznych efektów w krótkim okresie 

Wprowadzenie efektywnego systemu oceny procesów biznesowych 

przez  pracowników  wymaga  okre

%lonego  nak!adu  czasu.  Samo  stworzenie 

tego  systemu  nie  gwarantuje  jeszcze  oczekiwanych  wyników.  Wa

&na  jest 

regularno

%'  przeprowadzania  ocen  oraz  odpowiedni  system  analizy  otrzy-

manych rezultatów.  
Niestety zebranie ocen, analiza wyników oraz decyzja i wdro

&enie poszcze-

gólnych dzia

!a  wymagaj" do%' d!ugiego czasu. Efekty widoczne s" w d!u-

giej  perspektywie  czasowej,  co  cz

#sto  zniech#ca  przedsi#biorstwa  staj"ce  

w sytuacji potrzeby pilnych zmian w celu obni

&enia strat.  

 
„- ” Trudno ci w ocenie efektywno ci dzia%a# usprawniaj$cych

6

 

Patrz

"c na efekty wdra&anych usprawnie  w odniesieniu do kosztów 

przedsi

#biorstwa,  !atwo  jest    zauwa&y'  redukcj#  kosztów.  Ale  je%li  chodzi  

o  mo

&liw"  wielko%'  lub  efektywno%'  tych  zmian,  nie  jest  to  jednoznaczne  

i proste w ocenie. 
 
Warunki zastosowania Kaizen Costing w przedsi"biorstwie 

 

Metoda  Kaizen  Costing  nie  wymaga  od  organizacji  ogromnych  na-

k

!adów  finansowych.  Jedynym  warunkiem  sprawnego  jej  zastosowania  jest 

zaanga

&owanie ca!ego zespo!u pracowników. Kaizen skupia si# na ludzkich 

wysi

!kach i tylko dzi#ki nim mo&na osi"gn"' za!o&one cele. 

Wa

&nym  i  nieod!"cznym  elementem  jest  system  motywacyjny.  Bez 

odpowiednich  bod

(ców  i  czynników  motywacyjnych,  pracownicy  nie  b#d" 

                                                      

6

  Masztalerz  M.,  Bud$etowanie  w  systemie  Kaizen  Costing:  Controlling  i  Rachunkowo%'  Za-

rz

"dcza, nr 3, 2006. 

background image

Kaizen Costing  nowoczesn  metod  zarz dzania kosztami 

85

 

ZN nr 81 

Seria: Administracja i Zarz

"dzanie (8)2009 

nale

&ycie  wykonywa'  swojej  pracy  i  ocenia'  jej  pod  k"tem  warto%ci  dla 

przedsi

#biorstwa  i  redukcji  kosztów  z  tym  zwi"zanych.  Znanych  jest  kilka 

przyk

!adów  wprowadzenia  metody  Kaizen  bez  uprzedniego  zaplanowania 

systemu motywuj

"cego, co zawsze ko czy!o si# fiaskiem. 

Bior

"c  pod  uwag#  czynniki  motywacyjne,  nale&y  równie&  zwróci' 

uwag

# na efekt przeciwny. A mianowicie, zbyt cz#sty wymóg oceny proce-

sów  biznesowych  w  firmie  i  za  du

&y nacisk  na pracowników  mo&e  równie& 

spowodowa

' nieefektywno%' stosowania metody Kaizen. Jednym z rezulta-

tów  procesu  oceny  dzia

!alno%ci  firmy  jest  standaryzacja  wykonywanych 

czynno

%ci  oraz  wykorzystywanie  najlepszych  praktyk.  W  zwi"zku  z  tym  or-

ganizacja  powinna  by

'  ukierunkowana  na  utrzymanie  i  doskonalenie  stan-

dardów. Brak standaryzacji procesów i niestosowanie okre

%lonych procedur 

utrudnia lub wr

#cz uniemo&liwia pe!ne zastosowanie metody Kaizen. Dlate-

go tak wa

&ne jest tu równie& my%lenie procesowe, które zak!ada, &e aby po-

prawi

'  wyniki,  nale&y  usprawni'  proces.  Wyst#puje  ma!e,  ale  stopniowe 

usprawnianie w efekcie ponoszonych wysi

!ków. „Planuj – Rób – Sprawd( – 

Dzia

!aj”,  „Standaryzuj  –  Rób  –  Sprawd(  –  Dzia!aj”,  to  przyk!ady  procesów 

wykorzystywanych  w  metodzie  Kaizen,  pomagaj

"cych  w  standaryzacji  pro-

cesów biznesowych przedsi

#biorstwa. 

Kaizen wymaga kultury organizacji ucz

"cej si#. Je%li organizacja nie 

wykorzystuje  swojego  do

%wiadczenia,  nie  uczy  si#  na  swoich  b!#dach,  nie 

rozwija i nie analizuje sukcesów, nie jest w stanie efektywnie funkcjonowa

'. 

Procesy usprawniania oraz redukcji kosztów osadzaj

" si# %ci%le na informa-

cji zgromadzonej z przesz

!o%ci oraz na posiadanym do%wiadczeniu pracow-

ników. 
Wykorzystanie Kaizen nie wymaga du

&ych nak!adów pieni#&nych, a jedynie 

nak

!adów wewn"trzzasobowych firmy.  

Wa

&ne w tej kwestii mog" by' zasady Kaizen: 

1. 

Problemy stwarzaj  mo$liwo"ci.  

2. 

Pytaj 5 razy „Dlaczego?”.  

3. 

Bierz pomys#y od wszystkich.  

4. 

My"l nad rozwi zaniami mo$liwymi do wdro$enia.  

5. 

Odrzucaj ustalony stan rzeczy.  

6. 

Wymówki, $e czego" si! nie da zrobi%, s  zb!dne.  

7. 

Wybieraj proste rozwi zania – nie czekaj c na te idealne.  

8. 

U$yj sprytu zamiast pieni!dzy.  

9. 

Pomy#ki koryguj na bie$ co.  

10.  Ulepszenie nie ma ko&ca.

7

 

Stosuj

"c  w  sposób  przemy%lany  i  logiczny  powy&sze  zasady  jeste%my  

w stanie osi

"gn"' sukces zarz"dczy.  

 
Podsumowanie 
 

Analizuj

"c uwarunkowania Kaizen Costing, mo&na zauwa&y', i& jest 

to  metoda wpisuj

"ca si# cz#%ciowo w zarz"dzanie kosztami projektów. Bu-

                                                      

7

 www.wikipedia.pl 

background image

86 

M. Niedzió

!ka, A. Piasek 

Seria: Administracja i Zarz dzanie (8)2009 

 

ZN nr 81 

d

&etowanie projektów oparte jest na szacunkach ex ante, czyli patrz"c per-

spektywicznie w przysz

!o%', ale opieraj"c si# na do%wiadczeniach i informa-

cjach  z  przesz

!o%ci.  Bud&et  okre%lany  jest  na  etapie  planowania  projektu  

i nie jest korygowany wprost co do wielko

%ci w trakcie jego realizacji. Podj#ta 

decyzja  co  do  wielko

%ci  bud&etu  projektu  jest  podejmowana  wy!"cznie  

w  fazie  planowania  projektu,  pó

(niej otrzymujemy jedynie informacje na te-

mat jego wykonania. 
Niektóre elementy filozofii Kaizen oraz niektóre elementy Kaizen Costing tj.: 

•  nacisk na redukcj# kosztów,  
•  za!o&enie nieustannego doskonalenia procesu wytwarzania,  
•  ci"g!e podnoszenie efektywno%ci operacyjnej,  
•  analiza  odchyle   przy  porównaniu  docelowych  i  realizowanych 

wielko

%ci redukcji kosztów,  

•  d"&enie do osi"gni#cia zak!adanej stopy (poziomu) redukcji kosz-

tów,  

•  konsultowanie i ustalanie docelowych poziomów redukcji kosztów 

z pracownikami wytwórczymi itp.,  

mo

&na  zastosowa'  w  bud&etowaniu  projektu,  ale  po  szczegó!owej  analizie 

mog

# stwierdzi', i& nie jest to metoda mo&liwa do zastosowania wprost do 

zarz

"dzania kosztami w projekcie. 

Plany  redukcyjne  zgodnie  z  zasad

" Kaizen Costing - comiesi#czne 

ustalanie celów redukcji kosztów, nie mog

" by' wykonywane w takim stop-

niu  w  zarz

"dzaniu  projektami.  Bud&et  projektu  planowany  jest  zawsze  na 

wyrost,  w  celu  zabezpieczenia  nieprzewidzialnych  w  planie,  zakresie  i  har-
monogramie dzia

!a . Natomiast analiza odchyle  od zaplanowanego bud&e-

tu jest prowadzona na bie

&"co. W momencie zako czenia zada  lub przej-

%cia terminu wykonania kamieni milowych w projekcie, przeprowadzana jest 
szczegó

!owa analiza post#pu realizacji bud&etu, a tym samym post#pu prac 

projektowych. 
Dlatego te

&, redukcja kosztów projektowych mo&e by' dokonywana wy!"cz-

nie w ca

!ym projekcie. Oznacza to okre%lanie poziomów redukcji kosztów na 

etapie  planowania  projektu,  na  podstawie  do

%wiadczenia  prowadzenia  

i realizacji poprzedniego, podobnego w strukturze i zakresie przedsi

#wzi#cia.  

Pracownicy  firm,  które  doceni

!y metod# Kaizen, spotykaj" si# regu-

larnie  na  kó

!kach  jako%ciowych.  Podczas  spotka   w  ma!ych  grupach  osób  

z tego samego obszaru dzia

!ania analizuj" swoj" prac#, jej niedoskona!o%ci 

oraz proponuj

" zmiany, które maj" j" ulepszy'. Dok!adnie tak pracuje zespó! 

projektowy, planuj

"c, realizuj"c, a nast#pnie analizuj"c efekty swojej pracy. 

W ten sposób tworzona jest wewn

#trzna metodyka pracy w danym zespole 

projektowym.  

Redukcja kosztów w Gemba (miejscu pracy), czyli w zespole projek-

towym,  to  praca  nad  procesami  zarz

"dzania  projektem,  przeprowadzania 

analizy oraz procesami wytwórczymi (produktów, systemów, map procesów 
czy  procedur).  Dzi

#ki spotkaniom podsumowuj"cym prace w projekcie Kie-

rownik  Projektu  mo

&e  zaplanowa'  inwestycje  i  rozwój  wymaganych  proce-

sów  zarz

"dzania  projektami  zgodnie  z  uwagami  i  sugestiami  cz!onków  ze-

background image

Kaizen Costing  nowoczesn  metod  zarz dzania kosztami 

87

 

ZN nr 81 

Seria: Administracja i Zarz

"dzanie (8)2009 

spo

!u  projektowego.  Wszystko  to  prowadzi  do  nieustannego  doskonalenia 

procesów  analitycznych  oraz  opracowania  metodyki  wytwarzania  oprogra-
mowania i zarz

"dzania wersjami systemu. 

 
Literatura 
 
http://ceo.cxo.pl/artykuly/46051/KAIZEN.kolejny.krok.do.przodu.html 
http://mfiles.ae.krakow.pl/pl/index.php/Kaizen 
http://www.biznesfirma.pl/a.12902.d.174.KAIZEN_jako_sposob_redukcji_kos

ztow_w_przedsiebiorstwie.html 

Kaplan R.S., Cooper R., 2000: Zarz dzanie kosztami i efektywno"ci : Wyd. 

Oficyna Ekonomiczna, Kraków 2000. 

Karma

 ska  A.  (red.),  2004:  Rachunek  kosztów  i  rachunkowo"%  zarz dcza: 

poj!cia, problemy, zadania: Wyd. Diffin, Warszawa. 

Karma

 ska A. (red.), 2007: Zarz dzanie kosztami jako"ci, logistyki, innowa-

cji,  ochrony  "rodowiska  a  rachunkowo"%  przedsi!biorstwa:  Wyd.  
Difiin, Warszawa.  

Karma

 ska A., Bareja K., 2006: Rachunkowo"% zarz dcza i rachunek kosz-

tów  w  systemie  informacyjnym  przedsi!biorstwa:  Wyd.  Diffin,  War-
szawa. 

Karma

 ska A., Bareja K., 2006: Rachunkowo"% zarz dcza i rachunek kosz-

tów  w  systemie  informacyjnym  przedsi!biorstwa;  Wyd.  Diffin,  War-
szawa.   

Masaaki  Imai,  2006:  Gemba  Kaizen.  Zdroworozs dkowe,  niskokosztowe 

podej"cie  do  zarz dzania:  Wyd.  MT  Biznes  we  wspó!pracy  z  KA-
IZEN Institute Polska, Warszawa. 

Masztalerz M., 2006: Bud$etowanie w systemie Kaizen Costing: Controlling  

i Rachunkowo

%' Zarz"dcza, nr 3. 

Nowak  E.,  Janczyk-Strza

!a  E.,  2006:  Strategiczne  zarz dzanie  kosztami

Wyd. Oficyna Ekonomiczna, Kraków, s. 209. 

Wasilewski  L.,  1992:  Japo&skie  techniki  zarz dzania:  Centrum  Informacji 

Mened

&era, Warszawa.  

www.centrumwiedzy.edu.pl 
www.gfa.com.pl 
www.pitt.edu 
www.valuebasedmanagement.net 
www.wikipedia.pl 
 

background image

88 

M. Niedzió

!ka, A. Piasek 

Seria: Administracja i Zarz dzanie (8)2009 

 

ZN nr 81