plik

G EN EZA W O JN Y SZEŚCIODNIOW EJ

Początki ko n flik tu żydow sko-arabskiego

sięgają przełom u w ieku X IX i XX, kiedy to

pod wpływem haseł syjonizm u (nacjonali

stycznego  ruchu  żydow skiego)  rozpoczęła  się
em igracja  Żydów   z  E u ro p y   do  Palestyny.
2  listopada  1917r.  rząd  brytyjski  ogłosił  tzw.

deklarację B alfoura - o b ietn icę utw orzenia

w P alestynie "narodow ego ogniska żydo
wskiego", ch o ć w cześniej, chcąc poderw ać

Arabów do walki przeciw T urkom , Brytyj
czycy obiecali szeryfowi M ekki, H usajnow i,

utw orzenie w ielkiego p aństw a arabskiego, w

skład k tó reg o w ejść m iała rów nież Palestyna.

W 1920r. w ie lk a B rytania otrzym ała

m andat nad P alestyną zatw ierdzony nastę

pnie w 1922 p rzez Ligę N arodów . Trw ająca

nieprzerw anie im igracja Żydów , prow adząca

do w zrostu ich liczby o ra z uzyskiwanie przez

tę grupę coraz silniejszej pozycji, d o prow a

dziły do zao strzen ia stosunków z rdzenną

ludnością arabską. D oszło do w alk zbroj
nych w latach 1920-21, 1930-31, 1936-39.

W roku 1937 Londyn w ysunął propozycję
podziału kraju na dw ie części i stw orzenia

w jednej z nich

państw a

żydowskiego.

W 1939r. Brytyjczycy zapro p o n o w ali utw o
rzenie rządu palestyńskiego, w skład którego

wejść m ieli przedstaw iciele ob u grup etnicz

nych. Po II w ojnie św iatow ej A rabow ie i Ży

dzi zażądali zniesienia m an d atu i przyznania

niepodległości. Brytyjskie siły m andatow e

atakow ane  były  przez  oddziały  zb ro jn e  obu
antagonislycznycn  stro n .  Londyn,  nie  m ogąc
opanow ać  sytuacji,  przekazał  spraw ę  P ale
styny  O rganizacji  N a ro d ó w   Z jednoczonych.

29  listopada  1947r.  Z g ro m ad z en ie  O gólne
zdecydowaną w iększością  głosów  przyjęło  re
zolucję  o   pod ziale  Palestyny  na  dwa  n iep o d

ległe państw a i utw orzeniu w Jerozo lim ie

strefy m iędzynarodow ej. 14 m aja 1948r, w oj
ska biytyjskie opuściły Palestynę, a Ż y d o

wska Tym czasowa R ad a Państw a ogłosiła

pow stanie Państw a Izrael.

B ezpośrednio po tym k ra je arabskie,

które  nigdy  nie  zaakceptow ały  rezolucji
Z grom adzenia  O gólnego  O N Z ,  rozpoczęły
koncentryczny  a ta k   na  m łode  państw o.  O d
działy  egipskie,  saudyjskie,  jo ro ań sk ie,  syryj

skie, libańskie, irack ie i m ilicyjne form acje

palestyńskie liczyły ok. 60 tys. żołnierzy, k tó
rym Izrael przeciw staw ić m ógł 15 tys. uzbro

jonych bojow ników organizacji p aram ilitar

nej  H aganah.  P oczątkow o  A rabow ie  uzyska
li  przew agę  w ypierając  Ż ydów   z  wielu  zaj
mowanych  pozycji  m .in.  ze  S tarego  M iasta w

Jerozolim ie  -  najśw iętszego  m iejsca  wszy
stkich  Żydów.  Pierwszy  eta p   woiny  zak o ń
czył  rozejm ,  w ym uszony  przez  O N Z ,  zawarty

11 czerwca 1948r.

P rzerw ę w w alkach Izrael wyzyskał na

rozbudow ę swoich sił zbrojnych. Dużej p o

mocy  (w  tym  finansow ej)  udzielił  Żydom
Zw iązek  R adziecki,  który  uważał  wówczas
syjonizm   za  ruch  antyim perialistyczny  i  p o
stępowy.  D o  przerzutu  uzbrojenia  użyty  zo
stał  tajbor  lotniczy  Czechosłowacji.  Przede
wszystkim  jednak,  do   tran sp ortu   bro n i  do

Izraela z U SA i, w mniejszym stopniu, z E u
ropy Z achodniej (głównie Francji i W łoch)

używano sam ołotow będących własnością
Izraela, ale zarejestrow anych w USA, K a n a

dzie,  Belgii  i  Panam ie.  Pilotowali  je  lotnicy
izraelscy  bądź  personel  kontraktow y  głównie
z  Pan  A m erican.

8 lipca działania zostały w znow ione.

Izraelczycy przeprow adzili dziesięciodniow ą

ofensywę, w trakcie której wyparli A rabó w z

G alilei. 18 lipca 1948r. zawarty został k o le j
ny rozejm . O ile jedn ak Izrael w o k resie ro-

zejm ów  rozbudowywał  i  um acniał  swoje  siły
zbrojne,  o  tyle jednolity  front  arabski  ro z p a
dał  się  z  uwagi  na  różnice  celów  politycz

nych przyświecających poszczególnym przy

w ódcom. Kiedy w połow ie października r o

zejm  wygasł,  Izraelczycy  zaatakow ali  na  p o
łudniu  i  północy  pozostaw iając  w  spokoju
Jordańczyków.  Część  źródeł  twierdzi,  że

przyczyną tego stan u rzeczy był tajny układ
między Izraelem i Jo rd an ią, na mocy które-

o Izrael godził się na pozostaw ienie w rę-

ach jordańskich Jerozolim y i Z acho dn ieg o

Brzegu

Jord an u.

M ając

zabezpieczone

skrzydło jord ańsk ie Izraelczycy sk o n c e n tro
wali cały wysiłek na południu zadając E gi

pcjanom dotkliw e straty w trakcie operacji

D zięsięć plag" (15-21 października 1948r.) i

"Ajin" (22 grudnia 1948r. - 7 stycznia 1949)

w ypierając ich na linię G aza - U m m -R es-

hresh. W czasie dzielącym k olejne ofensywy
na południu siły izraelskie przeprow adziły
na

północy

op erację

"Hiram "

(28-30

października). W jej trakcie form acje a ra b
skie w yparte zostały z G alilei.

Pierwszą w ojnę izraelsko-arabską zak o ń

czyły  układy  rozejm ow c  zaw arte  na  R odos:
23  lutego  1949r.  między  Izraelem   a  E giptem ,
23  m arca  1949r.  między  Izraelem   a  L iba

nem , 3 kw ietnia między Izraelem a Jo rd a n ią ,

20 sierp nia między Izraelem a Syrią. W wy

niku  wojny  Iz rae l  powiększył  swoje  tery to
rium   z  14  tys.  km  (obszary  przyznane  przez
O N Z )  do  21  tys.  km  .

Sytuacja, k tóra ukształtowała się na B li

skim   W schodzie  po  roku  1949  była  b alan so
w aniem   między  pokojem   a  w ojną.  P aństw a
arabskie,  k tóre  zawarły  układy  rozejm ow c

pod wpływem niepow odzeń w ojennych, n a

dal nic uznawały Izraela i prowadziły en e rg i
czne przygotow ania do odw etu. Przywódcy

izraelscy rów nież sposobili się do wojny, uz-

nająć gran ice z 1948r. tylko za je d e n z e ta
pów rozw oju tery to rialn eg o swego państw a.

W 1956r. na antag o n izm izraelsko-arab

ski nałożył się sp ó r E g ip tu z W ielką B ryta

nią i F rancją. B ezpośrednią jeg o przyczyną

było  znacjon alizow anic  przez  N asera  K anału
S ueskiego  (26  lipca  1956r.).  K rok  ten  o d e
brany  zo stał  w  Paryżu  i  L ondynie  ja k o   zła
m anie  tzw.  T ra k ta tu   K anałow ego  z  1888r.
i  za grożenie  dla  w olności  żeglugi.  O dpow ie

dzią  m ocarstw   za chodnich  na  nieustępliw e
stanow isko  E g ip tu   była  decyzja  o  zbrojnym
obsadzeniu  S trefy  K anału.

Aby interw en cja uzyskała znam iona le

galności, o p e ra c ję przeciw Egiptow i p o sta

now iono o p rz e ć w płaszczyźnie m iędzynaro

dowej o k lau zu lę sp ecjaln ą układu z 19 paź
dziernika 1955 roku , regulującą tryb i zasady

wycofywania w ojsk brytyjskich z/.Egiptu. Z a

kładała o na, że W ielka B rytania ma prawo

ponow nie o b sadzić S trefę K anału w przy
padku za grożenia w olności żeglugi na tym

szlaku w odnym . Z ag ro żen iem dla wolności
żeglugi m iała być w ojna izraelsko-arabska.

Pow szechnie sądzi się, że w trakcie brytyj-

sk o -francusk o-izraclskich negocjacji, prow a

dzonych w dniach 22-24 października 1956r.

w Sevres pod Paryżem , przyjęto, że w n aj

bliższych dniach Izrael z a atak u je E g ip t, co

da alian to m zachodnim p re te k st do w ystoso

w ania ultim atum , w którym zażądają od w al

czących stro n wycofania w ojsk z terenó w

przyległych  do  K anału.  Izrael  ultim atum
przyjm ie,  a  Egipt  niew ątpliw ie  odrzuci.  Bry
tyjczycy  i  F rancuzi  w  celu  w ym uszenia  reali

zacji ultim atum przeprow adzą b o m bardo w a

nia E giptu, a następ n ie wysadzą desan t po-

w ictrzno-m orski, który obsadzi kanał.

D ziałania potoczyły się zgodnie z ustale

niam i z Sevres. 29 października 1956r. w oj

ska izraelskie przełam ały o b ro n ę egipską na
Synaju i rozpoczęły m arsz w głąb półwyspu.

W trakcie w alk Izraelczycy rozbili d o 5 listo-

ada egipski garnizon Synaju zdobyw ając

tys. t am unicji, 25 tys. t benzyny, 100 czoł

gów, 220 dział i ok. 1000 różnych pojazdów

m echanicznych.

Pom yślnie rozwijały się także działania

brytyjsko-francuskic.  R ozp oczęta  31  p aź
dziernika  ofensywa  lotnicza  unicestw iła  egi
pskie  lotnictw o  lecz  n ie  wymusiła  zm iany

stanow iska E giptu w kwesti K anału. W obec

N ie le g a ln i e m ig r a n c i żydow scy p o w s trz y m y w a n i a r m a t
k a m i w o d n y m i b ry ty js k ie g o o k r ę t u I IM S R o w e n a u b r z e

gów P a le s ty n y . R o k 1946.

tego alianci zach o d n i przeprow adzili 5-6 li

stopada  kom b inow an ą  pow ielrzno-m orską
operację  desantow ą.  W ojska  d esan tu   o p a n o
wały  P ort  Said  i  rozpoczęły  m arsz  wzdłuż

brzegów

K anału.

P ow odzenie

uzyskane

przez Izrael i p aństw a zach o d n ie nic zostało
rozwinięte, gdyż o p in ia m iędzynarodow a wy

musiła przerw an ie działań.

W ojna 1956r. nic zm ieniła sytuacji poli

tycznej

B liskim W schodzie. W ojska

państw zachodnich zostały ew akuow ane z
Egiptu, a oddziały Izraela wróciły na linie

rozejm owc  z  1948r.  L inia  dem arkacyjna  o d
dzielająca  siły  an tag o n istó w   obsadzon a  zo
stała przez siły  O N Z .

W latach 1956-67 ob ie strony konfliktu

rozbudowywały swój p o ten cja ł m ilitarny.

Izrael w spierany był przez Z ach ó d , a A ra b o

wie przez państw a bloku kom unistycznego,

w wyniku czego Bliski W schód stał się kolej

nym teatrem globalnej konfrontacji m ię

dzy system owej.

Izrael znalazł się w szczególnie trudnej

sytuacji po zjednoczeniu E giptu z Syrią (p o
w stała wówczas Z jed no czo na R epub lik a

A rabska) o raz zacieśnieniu przez ten nowy

tw ór stosunków z Jordanią.

P aństw o żydowskie zostało wówczas o to

czone przez nieprzyjaciół gotowych po djąć

w spółdziałanie na płaszczyźnie wojskowej.

Zam ysły A rabów ujaw nione zostały 18 m aja

1967r., kiedy N aser zażądał wycofania sił

O N Z z Synaju i Strefy Gazy. 23 czerwca

Egipt zam knął dla statków izraelskich cieś
niny T iran czym odciął p o rt E ilat od M orza

C zerw onego. W ładze Izraela potraktow ały te

działania jak o kroki jednoznacznie nieprzy

jacielskie i podjęły decyzję o rozpoczęciu

wojny prewencyjnej. Plany przygotow ywane

były od lat.

L u d n o ść a r a b s k a m a s o w o e w a k u u ją c a s ię z te r e n u P a le s ty n y w 1 9 4 8 r.

SIŁY ZBR O JN E STRON KONFLIKTU

IZ R A E L
B ezp o śred n io przed rozpoczęciem dzia

łań w ojennych Izrael przeprow adził m obili

zację swoich sil zbrojnych. P o d broń pow oła

no 220 tys. ludzi, w ystaw iając arm ię liczącą

ponad 300 tys. żołnierzy. Z organizow ani oni

byli w 32 brygady, w tym: 11 brygad p a n c e r
nych, 3 brygady zm echanizow ane, 16 brygad

zm otoryzow anych i 2 brygady pow ietrzno-
desantow e.

Podstaw ow ym zw iązkiem tak tyczno -ope

racyjnym izraelskich w ojsk lądowych była
brygada. Brygada p iechoty składała się z

trzech batalio n ó w piechoty, b a ta lio n u czoł

gów,  pododdziałów   rozpoznaw czych,  p rz e
ciw pancernych,  za o p atrzen ia  i  obsługi.  Bry
gadę  p an c ern ą  tworzyły  2  b atalio n y   czołgów
średnich,  b a ta lio n   czołgów  lekkich  o ra z   b a

talion piechoty zm otoryzow anej. Brygady

nie  posiadały  artylerii  polow ej,  k tó rą   za stę
powały  czołgi.  W   skład  brygad  pow ietrzno-
desantow ych  w chodziły  cztery  bataliony  sp a
d ochroniarzy  o ra z   b ro n ie   i  służby.  P o d s ta

wowym sp rz ętem pancernym ąrm ii izrael

skiej były wozy b ojow e A M X -13, C en tu rio n ,
M 50, M51 Sh e rm a n i M 48 G e n e ra l P atto n .

Ja k ju ż w spo m n ian o brygady pancerne,

zm echanizow ane i zm otoryzow ane n ie p o
siadały integ raln ej arty lerii polow ej. A rty le

ria zorganizow ana była w 2 brygady zn a jd u

I z r a e ls k ie C e n tu r i o n y j a d ą c e p r z e z p u s t y n i ę w p r z e d e
d n i u w y b u c h u w o jn y .

jące się w dyspozycji N aczelnego D o w ó d z

twa  i  trak to w a n e  ja k o   odw ód  używany  na
głównych  kieru n k ach   natarcia.  P o n a d to   N a
czelne  D ow ództw o  dysponow ało  też  brygadą
lufowej  artylerii  przeciw lotniczej  o ra z   bryga
dą  ra k ie t  przeciw lotniczych.  Ł ąc zn ie  arm ia
izraelska  dysponow ała  ok.  800  działam i  po-
lowymi  i  108  w yrzutniam i  ra k ie t  p rzeciw lot
niczych.

W siłach pow ietrznych służbę pełniło ok.

M irage IIJ C

s a m o lo t m y śliw sk i (prod,

fra n c .) p r ę d k o ś ć

m a x . \1 3 9 0 km ¡h, p u ła p 2 4

tys. m , zasięg 2 400 k m , uzbrojenie 2 x3 0 m m
działka, 900 k g u zbrojenia p o d w iesza n eg o

(bom by,rakiety).

M ystere - s a m o lo t m y śliw sk i

(prod,

fra n c .), p rę d k o ść m ax. 1 090 k m /h , p u ła p 16

tys. m , za sięg 2 5 0 0 k m

, ;

uzb ro jen ie 2 x 3 0 m m

działka, 5 0 0 k g u zbrojenia p o dw ieszanego.

F ouga M a g ister C M . 1 7 0

s a m o lo t

szk o ln ó -b o jp w y (prod, fr a n c .), p r ę d k o ś ć m a x

. :

6 5 0 k m /h , p u ła p 11 tys. m , za sięg 9 2 5 km ,
uzbrojenie k m -y 2x7.62 i ok. 100 k g ła d u n k u
bojow ego.

V a u to u r I I - łe k k i s a m o lo t b o m b o n y

(prod, fra n c .), p r ę d k o ś ć m ax. 1100 k m /h , p u 

łap 13,5 tys. m , za sięg 4 0 0 0 k m , uzbrojenie

\4 0 0 0

b o

___________________________

I Z R A E L - M e d in a t Izrael, rep u b lika p a rla m e n ta rn a n a w schodnim wybrzeżu M o tz a Ś ró d zie

m n e g o granicząca z L ib a n e m , Syrią, E giptem i Jordanią, p o sia d a ją ca w ą sk i d o stęp

d o Z a to k i A k a b a . P ow ierzchnia 2 0 700 k m , ludność: 2 5 9 9 tys. w tym Żydzi. 89% ,

A r a b o w ie 10% . K raj wyżynny, w p o łu d n io w e j części p u styn n y (Negew), k lim a t p o d 

zw ro tn ik o w y i zw ro tn ik o w y suchy, głów ne rzeki: Jordan, Jarkon; p a ń stw o g o sp o d a r

czo rozw inięte z e sta le w zrastającym p o z io m e m uprzem ysłow ienia i p o z io m e m ż y
cia ludności. Z ie m ie upraw ne z a jm u ją 2 0 % pow ierzchni, z czego 1/3 sztu czn ie n a

w adniane; b o g a c tw a n a tu ra ln e nieliczne, sie ć k o m u n ik a c y jn a d o b tze ro zw in ięta :

681 k m p o łą c z e ń ko lejo w ych o n iew ielkim znaczeniu, 3 8 1 7 k m dróg kołow ych, 132

tys. s a m o c h o d ó w z tego 5 9 tys. osobow ych. F lota h a n d lo w a - 74 sta tk i (7 0 7 tys.

D W T ).

E G IP T - rep u b lika p rezydencka. G raniczy z L ibią, S u d a n e m i Izraelem , p o sia d a szero ki d o 

stęp d o M o rza Śródziem nego, C zerw onego i Z a to k i A k a b a . Pow ierzchnia: 1102,5

tys. k m , lud n o ść: 3 2 102 tys. w tym A ra b o w ie 98,7% . K raj wyżynny, rozcięty g łę b o 

k ą d o lin ą N ilu n a c zęść za c h o d n ią - P ustynię L ib ijsk ą i w schodnią - Pustynię

A ra b sk ą , n izin n a tylko d elta N ilu. K lim a t gorący, p u styn n y z w p ływ a m i k lim a tu

śró d zie m n o m o rsk ie g o w delcie. K raj rolniczy z n ied o in w esto w a n ym przem ysłem , o
n is k im p o z io m ie życia, 7 2 % a nalfabetów , zie m ie upraw ne tylko w d olinie N ilu; b o 

g a ctw a m in era ln e: ropa, ru d a żelaza, fo sfo tyty. S ie ć k o m u n ik a c y jn a słabo ro zw in ę

ła, linie k o le jo w e 7224 km , drogi bite 2 5 6 0 0 km , 144 tys. sa m o ch o d ó w , p o la
h a n d lo w a - 2 5 0 tys. D W T .

S Y R IA - rep u b lika p rezyd en cka . G raniczy z. Turcją, Irakiem , Jordanią, L ib a n e m i Izraelem , z

sze ro k im d o stę p e m d o M o tz a Śródziem nego. P ow ierzchnia 185 tys. k m , ludność:

5 8 8 6 tys., w tym 8 7 % Syryjczyków, 6 % Kurdów , 4 % O rm ian. K raj wyżynny, k lim a t

n a za c h o d zie śró d ziem n o m o rski, w centrum zw ro tn iko w y suchy, n a jw iększa tz e k a -

E ufrat. Podstaw ci g o sp o d a rk i rolnictwo, p rzem ysł sła b o rozwinięty; głów ne b o g a c
tw a m in e ra ln e

ropa. S ie ć ko m u n ik a c y jn a sła b o rozw inięta i za n ied b a n a : linie, k o 

lejow e - 9 9 2 k m , drogi bile - 9621 km , 45 tys. sa m o ch o d ó w .

J O R D A N IA - m o n a r c h ia k onstytucyjna, graniczy z Syrią, Irakiem , A ra b ią S a u d yjską i Izra e

lem . P o w ierzch n ia 9 8 tys. k m , lu d n o ść 1976 tys., w tym 80°/o A ra b ó w , 2 0 % K u r

dów ,  O rm ia n ,  C zerkiesów .  K raj leży n a  p u styn n ym  pła sko w yżu ,  k lim a t zw ro tn iko w y
suchy.  P o d sta w ą   g o sp o d a rk i je s t  prym ityw n e  rolnictw o  -  70%   ludności;  bogactw a
m in e ra ln e   m in im a ln e .  L in ie   k o m u n ik a c y jn e   sła b o   rozwinięte,  linie  k o lejo w e  -  3 6 6
k m ,  drogi bite  -  4 5 9 7  k m ,  1 3  tys.  sa m o c h o d ó w .

(d a n e

-1966 r.)

C zołg le kki A M X - 1 3 (prod, fra n c .) - cię

ża r 14,7t, załoga 3 osoby, uzbrojenie - a r m a 

ta 75 m m , km , p a n c e rz 10-40 m m , siln ik
benzynowy, gaźn iko w y o m o c y 2 7 0 K M , p r ę d 

k o ś ć m ax. 6 5 k m /h .

C zołg średni C E N T U R IO N (prod, bryt.)

- ciężar ok. 5 0 l, załoga 4 ludzi, uzbrojenie -
a rm a ta 105m m , 2 km -y, pa n cerz 60-152 m m ,

siln ik benzynowy, gaźnikow y o m o c y 640 K M ,

p rę d k o ść m ax. 3 4 km /h.

C zołg średni M 5 1 H V S h e rm a n (prod.

U SA ) - ciężar ok. 3 0 t, załoga 4 ludzi, u zb ro 

je n ie - a rm a ta 105 m m , 2 km -y, p a n c e rz 30-

1 0 0 m m , siln ik w ysokoprężny o m o c y 4 6 0
K M , p rę d k o ść m ax. 4 5 km /h.

C zołg średni M 4 8 G enerał P a tto n (prod.

U S A ) - ciężar ok. 4 0 t, zało g a 4 ludzi, u zb ro 

je n ie - a rm a ta 9 0 m m , 2 km -y, 1 w k m , p a n 

cerz 120-180 m m , siln ik w ysokoprężny o m o
cy 690 K M , p rę d k o ść m ax. 5 0 k m /h .

S p a d o c h r o n ia r z iz r a e ls k i w y p o s a ż o n y w p is to le t m a s z y

nowy U Z I w c z e s n y c h s e r ii z d r e w n i a n ą k o lb ą .

14 tys. żołnierzy wyposażonych w 400 maszyn

bojowych  i  szkolno-bojow ych  oraz  60  sam o
lotów  transportow ych  i  śmigłowców.  L otnic
two  zorganizow ane  było  w 3  dywizjony  myśli

wskie (sam oloty M irage IIIC), 1 w ielozada

niowy (Super M ystère B.2.), 3 myśliwsko-

bom bowe i bom bow e (V autou r, M ystère II,

O uragan), 2 transportow e (N oratlas, Straloc-

ruiscr, C-46 i C-47).

O ceniając lotnictw o Izraela pam iętać na

leży  o  bardzo  wysokim  poziom ie  wyszkolenia
pilotów,  zarów no  w  zakresie  walk  pow ietrz
nych  jak  i  działań  przeciw  celom  naziemnym

oraz w spółdziałania z własnymi wojskami. Na
każdy sam olot bojowy przypadało średnio 1,5

załogi, co znakom icie zwiększało efektywność

użycia sił powietrznych.

W siłach m orskich Izraela służbę pełniło

ok. 4 tys. m arynarzy i oficerów. W skład floty

wchodziły 4 okręty podw odne, 3 niszczyciele,

12 kutrów torpedow ych, 6 okrętów p atro lo

wych i 3 m ałe okręty desantow e.

2 okręty p o d w o d n e brytyjskiego typu T

w yporność standard 1 280 t, w yporność w p o 

łożeniu p o d w o d n ym 1700 t, wymiary - 87,02x

8,07x4,49 m , uzbrojenie - 6 wyrzutni torped

kal. 533 m m , p rę d k o ść naw odna/podw odna

15/15 węzłów, załoga - 65 ludzi.

2 okręty podw odne brytyjskiego typu S - wy

porność standard 715 t, wyporność w położeniu
podwodnym 8 1 4

, wymiary - 61,72\: 7,23x4,49 m,

uzbrojenie.

1 arm ata 100 m m , 6 wyrzutni torped

533 m m , prędkość nawodna/podwodna - 15,9/9

węzłów, załoga 5 7 ludzi.

2 niszczyciele brytyjskiego typu Z, wyporność

standard/pełna

1710/25551,

wymiary-

110,41x10.93x5,18 m, uzbrojenie- 4 armaty 115

m m ,  6 arm at plot.  40 m m ,  8  wyrzutni torped 533
m m ,  4  wyrzutnie  bom b  głębinowych,  prędkość
m a x   31  węzłów, załoga  250 ludzi.

1 niszczyciel brytyjskiego typu H U N T , zd o 

byty n a E gipcjanach w 1956r. wyporność

standard/pełna

1000/1490,

wymiary

85,3x8,8x4,3 m , uzbrojenie - 4 arm aty 102

m m , 2 a rm a ty p lo t. 4 0 m m , 3 arm aty plot. 20
m m , 2 zrzutnie b o m b głębinowych.

E G IP T

Egipt, podobnie ja k Izrael, przeprowadził

na przełom ie m aja i czerwca m obilizację swo
ich sił zbrojnych. W porów naniu jednak z

przeciwnikiem m obilizacja egipska była mało

efektywna, na co wpłynął przede wszystkim

1 S Y N A J

Synaj  jest  trójkątnym,  pustynnym  pótwyspem
długości 350 k m   i szerokości na północy 200 h
i powierzchni 55 tys k m   .  P od  względem  uksztd-
towania  powierzchni  Synaj  podzielić  m ożna

trzy strefy: nadm orską - nizinną, środkow ą

żynn o-górzystą i południową - górzystą. .Nizin

nadmorskie to piaszczyste pustynie z wydmami

wysokości do 15 m. Centralna część półwyspu

pustynie piaszczysto-ska/iste, nad którym i góniju

masywy G ór Magheru i G ór Hala/. N a zacho

dzie w pobliżu Kanału Sueskiego rozciąga sit

p a sm o górskie, w którym znajduje się przelęa

M itla - najważniejsze wyjście z wnętrza półwyspu

nad Kanał. Południowa część Synaju to obszm

pustynno-skalisto-górzyste rozciągające się na fi-

nii Suez - A kaba. Dramatyczny deficyt

u y L

(opad roczny 33 milimetry; dla porów nania

ii'

Polsce 600 milimetrów) wydatnie utrudnia pro

wadzenie działań bojowych. Sieć komunikacyjna

Synaju ograniczała się do linii kolejowej Port Sti-

id-Gaza i 3 dróg: tzw. "tureckiej'' równoległej do
linii kolejowej, posiadającej bitą nawierzchnię

drogi Nitsana-Ism ailia również o bitej nawien-
chni; tzw. "droga pielgrzymów", z E l K useim y po

przez M itlę do Suezu będącej utartym szlakiem

karawanowym. Wymienione szlaki komunikacyj
ne wytyczały w sposób naturalny kierunki działa

nia wojsk.

Z A C H O D N I B R Z E G JO R D A N U l REłOii
M O R Z A M A R T W E G O

Zachodni brzeg Jordanu to teren silnie pofałdo

wany z licznymi wzniesieniami, z których najwy

ższe osiąga wysokość 1016 rn rtp.m . Sieć komu

nikacyjna jest tu bardzo dobrze rozwinięta we

wszystkich kierunkach. Występuje bogata, gęsta

roślinność. Zróżnicowany teren pokryty zarośla

m i i gajam i umożliwia m askow anie

manewro

wanie wojskami. Największą przeszkodą wodna

jest tu Jordan i M orze Martwe. R zeka w okresie

letnim obniża je d n a k poziom wody co czyni ja

m ało wartościową z wojskowego p u n ktu widze
nia.

JE Z IO R O T Y B E R IA D Z K IE I W ZGÓRZA

G O L A N

Granica syryjsko-izraelska opierała się o rzekę

Jordan i wzgórza Golan. Obszary przygraniczni

p o stronie syryjskiej posiadały słabo rozwinięte]

sieć kom unikacji  lądowej.  Z  D am aszku  ku  gra
nicy biegnie tylko jedna  droga  bezpośrednia  (Da
m aszek - E l Kutneira)  i jedna pośrednia  (Dama

szek - C heik Miskin - E l Kutneira). Utrudnia to

prowadzenie natarcia w głąb terytorium Syrii ale

ułatwia też - zwłaszcza w przypadku panowania

przeciwnika w powietrzu - izolację obrońców od

zaplecza.  P asm o  skalistych  wzniesień  noszące
nazwę  Wzgórz  Golan  osiąga  wysokość  kilkuset
m etrów  n.p.m.  U   podnótza  są  one  porośnięte
karłowatą  roślinnością,  wyżej postrzępiona  skala

jest naga. Konfiguracja terenu sprzyja organizo-

\ waniu tu silnej, wkopanej w skałę obrony.

niski poziom wyszkolenia rezerw i wadliwie

działający  system  mobilizacyjny.  O statecznie
Egipt  powołał  pod  broń  100  tys.  ludzi,  dzięki
czemu  zwiększył  liczebność  swoich  sił  zbroj

nych do 300 tys. ludzi.

Egipskie w ojska lądowe zorganizowane

były w 2 dywizje pancerne, 2 dywizje zm echa
nizowane, 2 dywizje piechoty, 1 brygadę po-

w ietrzno-desantow ą i 12 pułków artylerii. Dy
wizje egipskie miały ustalony skład: trzy bry

gady piechoty (lub zm echanizow ane bądź
pancerne), pułk artylerii polowcj, pułk artyle

rii przeciwlotniczej, oddziały rozpoznawcze,

łączności, inżynieryjne i tyłowe. W brygadach

występowała integralnie artyleria połowa, w

batalionach m oździerze 81 mm, 120 m m i
działa przeciw pancerne 57 mm. O rganizacja

dywizji odzw ierciedla egipskie koncepcje, w
których przedkładano siłę ognia nad manewr.

W rezultacie oddziały egipskie, przy niskim

poziom ie wyszkolenia szeregowych i ofice
rów, statycznej taktyce, niedocenieniu działań

manewrowych, ustępow ały w ojskom izrael

skim pod względem zdolności bojowej. P o d o

bnie prezentow ał się walczący po stro n ie egi
pskiej jem eński batalion piechoty.

Łącznic egipskie wojska lądow e posiadały

ok. 1600 dział polowych o raz 1200 czołgów i
dział sam obieżnych. Podstawowym sprzętem

egipskich związków pancernych były wozy

produkcji radzieckiej T-34, T-54, T-55, SU-85

i SU-100.

8 okrętów p o d w o d n ych radzieckiego ty

p u "W" - w yporność sta n d a rd 1 030 t, w ypo

rn o ść w p o łożeniu p o d w o d n y m

0 8 0 t, \ wy

m iary 73,2x6,7x4,6 m , uzbrojenie- 2 x 2 5 ar

m a ty plot., 6 wyrzutni torped 533 m m , p ręd
k o ś ć naw odn a/podw odna - 18/16 węzłów,

załoga 6 0 ludzi.

5 okrętów p o dw odnych radzieckiego ty

p u R , wyporność standard 1 1 0 0 t, wypo

rn o ść w p o łożeniu p o d w o d n ym 1 6 0 0 t, wy
m iary - 75,0x7,5x4,3 m , uzbrojenie - 6 wy-

\ rzutni torped 533 m m , p rę d k o ść n a w o d -
\ n a /p odw odna -1 7 ¡1 5 węzłów, załoga 6 5 lu 

dzi,

:: ■:

4 niszczyciele, radzieckiego typu S K O -

R Y J - w yporność standard/pełna - 2 6 0 0 t/
3 500 t, w ym iary 128,0x12,5x4,0 m , uzbroje

n ie  4   arm aty  130  m m ,  2   arm a ty  85  m m ,  7.
a rm a t p lo t  3 7  m m ,  10  wyrzutni  torped 5 3 3
m m ,  4  m io ta cze  b o m b  głębinowych,  8 0  m in , \

p r ę d k m aks. 3 8 węzły, załoga 2 5 0 ludzi

1 2 ku tró w rakietow ych typu O S A

wy

p o rn o ść standard/pełna 1 6 0 t/ 2 0 0 t, wy

m iary  40,0x7,0x2,7  m ,  uzbrojenie  -  4  a rm a ty
3 0   m m ,  4  wyrzutnie  p o c isk ó w   kierow anych
S S -N -2  S T Y X , p ręd ko ść m a k s.  32  węzły,  z a
łoga  40 ludzi.

8 kutrów' rakietow ych radzieckiego typu

K O M A R - w yporność standard/pełna - 75

t / l 00 l, w ym iary 25,7x5,9x1,5 m , uzbrojenie

4 a rm a ty 25 m m , 2 wyrzutnie p o c isk ó w

kierow anych S S -N -2 S T Y X , p ręd ko ść m aks.

4 0 węzłów, załoga 3 2 łudzi.

V :

V.-

7 -

- - : " - : i.-

- J

J e d e n z e g ip s k ic h

c ię ż k ic h

b o m b o w

ców

T u -1 6.

W ię

k sz o ść z ty c h s a m o

lo tó w   z o s ta ła   z n is z
c z o n a   n a   lo tn is k a c h
w  p ie rw sz y m   d n iu

W lotnictw ie egipskim służbę pełniło ok.

16 tys. żołnierzy. Siły pow ietrzne posiadały

410 maszyn bojowych produkcji Z S R R ,

CSRS,  C hR L   i  PR L:  30  Tu-16,  49  Ił-28,  55
Su-7B,  163  MiG-21  (6  dywizjonów),  4  dywi
zjony  m ieszane  M iG-15,-17,-19,  oraz  Lim
2/5.  W artość  bojow ą  lotnictw a  egipskiego
osłabiało  słabe  wyszkolenie  personelu  latają
cego,  niedostatecznie  spraw ny  system  łącz

ności i naprow adzania na cele, b rak global

nej koncepcji użycia sił powietrznych.

W egipskiej m arynarce w ojennej służbę

pełniło ok. 12 tys. ludzi. W skład floty w cho

dziło: 14 okrętów podwodnych, 5 niszczycie

li, 3 fregaty, 2 korwety, 18 kutrów rak ieto

wych, 32 kutry torpedow e, 8 trałowców, 12
ścigaczy okrętów podw odnych i 10 okrętów

desantowych.

S Y R IA

Przeprow adzając m obilizację Syria p o

wołała pod b ro ń 40 tys. ludzi, zwiększając

stan swoich sił zbrojnych do 50 tys. żołnie-

T - 3 4 - c z o ł g ś r e d n i , c i ę ż a r 3 2 t,

p a n c e r z 2 0 - 9 0 m m , u z b r o j e n i e - a r 

m a t a 8 5 m m , 2 k m - y , z a ł o g a 4 -5 l u
d zi, s i l n i k w y s o k o p r ę ż n y o m o c y 5 0 0

K M , p r ę d k o ś ć m a k s . 5 0 k m / h .

T - 5 4 - c z o ł g ś r e d n i , c i ę ż a r 3 6 ,5 t,

p a n c e r z 3 0 - 1 2 0 m m , u z b r o j e n i e - a r 

m a t a 1 0 0 m m , 3 k m - y , z a ł o g a 4 l u 

d zi, s i l n i k d i e s l a o m o c y 5 2 0 K M ,

p r ę d k o ś ć m a k s . 5 0 k m / h .

T - 5 5

c z o ł g ś r e d n i , c i ę ż a r 3 7 t,

p a n c e r z 3 5 - 1 2 5 m m , u z b r o j e n i e - a r 

m a ta 1 0 0 m m , 3 k m - y , z a ł o g a 4 l u
d zi, s i l n i k d i e s l a o m o c y 5 8 0 K M ,

p r ę d k o ś ć m a k s . 5 0 k m / h .

S U - 8 5 - ś r e d n i e d z i a ł o s a m o b i e ż 

ne, c i ę ż a r 2 9 , 6 t, p a n c e r z 2 0 - 4 5 m m ,

u z b r o j e n i e - a r m a t a 8 5 m m , z a ł o g a

4 l u d z i , s i l n i k d i e s l a o m o c y 5 0 0

[K M , p r ę d k o ś ć m a k s . 5 5 k m / h .

rzy. Byli oni zorganizow ani w 3 brygady p a n
cerne, brygadę zm echanizow aną, 7 brygad

piechoty i b atalion pow ictrzno-desanlow y.
Armia syryjska posiadała ok. 300 dział polo-

wych oraz 400 czołgów i dział sam obieżnych.

Większość sprzętu w ojsk lądowych pocho
dziła z dostaw radzieckich.

W lotnictw ie syryjskim służbę pełniło

4000 ludzi dysponujących 200 sam olotam i

(w tym 140 maszyn bojowych) zorganizow a

nymi w 14 eskadr. Eskadry bojow e wyposa

żone były w sam oloty M iG -17 i M iG-19.

Syryjska flota w ojenna składała się z 20

małych okrętów : 2 trałowców, 3 ku trów p a

trolowych, 2 kutrów rakietowych, 13 kutrów
torpedow ych. Personel m arynarki liczył 400
ludzi.

M i G - 1 7 - s a m o l o t m y ś l i w s k i , p r ę d 

k o ś ć   m a k s .  X<1 1 7 5   k m / h ,   p u ł a p   1 7 ,4   ty s
m ,  z a s i ę g  2 0 0 0  k m ,  u z b r o j e n i e :   d z i a ł
k a   1  x   3 7  m m ,  2   x

3 0 m m , n i e k i e r o 

w a n e p o c i s k i r a k i e t o w e .

M i G - 1 9 - s a m o l o t m y ś l i w s k i , p r ę d 

k o ś ć m a k s . . 1 4 5 0 k m / h , p u ł a p 1 9 ty s
m , z a s i ę g 2 0 0 0 k m , u z b r o j e n i e : d z i a ł

k a 1 x 3 7 m m , 2 x 3 0 m m , r a k i e t y .

M i G - 2 1 - s a m o l o t m y ś l i w s k i , p r ę d 

k o ś ć m a k s . 2 3 8 0 k m / h , p u ł a p 3 4 ty s
m , z a s i ę g 2 3 0 0 k m , u z b r o j e n i e : d z i a ł 

k a 2 x 3 0 n im , p o c i s k i r a k i e t o w e k i e
r o w a n e i n i e k i e r o w a n e .

S u - 7 - s a m o l o t m y ś l i w s k o - b o m b o -

w y, p r ę d k o ś m a k s . 2 1 0 0 k m l h , p u ł a p

2 2 ty s . m , z a s i ę g 2 0 0 0 k m , u z b r o j e n i e
a r ty

e r y js k i e w y m i e n n e z b o m b a m i i

r a k i e t a m i .

I ł - 2 8 - l e k k i s a m o l o t b o m b o w y ,

p r ę d k o ś ć m a k s . 9 3 0 k m / h , p u ł a p 1 7

ty s. m , z a s i ę g 2 5 0 0 k m , u z b r o j e n i e - 2

x 2 3 m m d z i a ł k a , 2 k m - y , 3 0 0 0 k g

b o m b .

T u - 1 6 - ś r e d n i s a m o l o t b o m b o w y ,

p r ę d k o ś ć m a k s . 1 0 0 0 k m / h , p u ł a p 1 8

ty s . m , z a s i ę g 5 7 6 0 k m , u z b r o j e n i e - 7

pc 2 3 m m d z i a ł k a , 3 0 0 0 k g b o m b .

JO R D A N IA

Po zm obilizow aniu 20 tys. rezerwistów

jordańsk ie siły zbro jne osiągnęły stan 40 tys.

żołnierzy. W ojska lądowe zorganizow ane by

ły w 2 brygady pancerne, 11 brygad piechoty
i batalion pow ictrzno-desanlow y. Jord an ia

posiadała ok. 200 dział artylerii polowej, ok.

200 czołgów (C enturion, M47 i M48 G e n e

ral P atto n ) i kilkaset pojazdów o p an cerzo
nych typów Saladin i Fcrrel.

Królewskie Jordańskie Siły Pow ietrzne

posiadały ok. 120 sam olotów (70 maszyn b o

jowych). Z organizow ane były w 6 eskadr wy

posażonych głównie w sam oloty H aw kcr
H u n te r FGA.9. W lotnictw ie służbę pełniło

ok. 2,5 tys. ludzi.

Jordan ia w trakcie działań bojowych

otrzym ała w sparcie ze strony Iraku. Z jo r-
dańskim i wojskami współdziałała iracka bry

gada zm otoryzowana, a kilkadziesiąt irac
kich sam olotów podjęło p ró b ę zaatakow ania

celów na terytorium Izraela.

D W A M O D E L E A R M I I

A rm ia izraelska je s t organizacją typu milicyjnego. D o służby w ojskow ej zo b o w ią za n i są

wszyscy zd o ln i d o noszenia b roni obywatele, w tym rów nież kobiety. Szko len ie w ojskow e m a

charakter perm anentny. M ło d zież szko ln a zo b o w ią za n a je s t d o służby przedpoborow ej w ra 

m a ch organizacji p a ra m ilita rn ej G adna. P o osiągnięciu w ieku poborow ego m ężczyźni i k o 

biety rozpoczynają intensyw ne szkolenie w ojskow e p ełniąc służbę zasadniczą. Trwała o n a 2,5

roku dla m ężczyzn (po wojnie sześciodniow ej p rzed łu żo n o j ą d o 3 lat) i 2 lata dla kobiet. Po

za ko ń czen iu służby w ojskow ej żołnierze przeniesieni zo sta ją d o rezerwy. Słu żb a w rezerwie

trwa d o 4 9 roku życia dla m ężczyzn i d o 34 dla kobiet. W tym okresie rezerwista odbyw a 31

d n i szkolenia w ojskow ego rocznie oraz 3 d n i za ka żd e 3 m iesiące. O ficerow ie d o d a tk o w o z o 

bow iązani są odsłużyć

dni. W roku 1967 sta ła arm ia liczyła ok. 8 0 tys. żołnierzy’, a zm o b ili

z o w a ć m o żn a było jeszc ze 3 0 0 tys. czyli o k 1 /7 całej ludności państw a.

O ficerowie izraelscy w ywodzą się z tych sam ych środow isk co ich żołnierze. Skrupulatnie

przestrzegana je s t zasada, ż e n ik t nie m o że zo sta ć dow ódcą (i to począw szy o d dow ódcy druży

ny) jeżeli nie  odpow iada  określonym   wymogom.  N a   kursy podoficerskie kierow ani są  więc  wy
różniający się  w> służbie szeregowi,  a d o  szkó ł oficerskich podoficerow ie,  którzy’ spraw dzili się  w
działaniu.  D zięki tem u   izraelski żołnierz  wie,  że  dow ódca pizeszedł  wszystkie  szczeble  kariery'  i

w zw ią zku z tym nie za żą d a czegoś, czego sa m nie je st w stanie wykonać. O ficerowie są w m i

n im a ln ym   stopniu  uprzyw ilejow ani w  sto su n ku   do  szeregowych.  O bow iązują  ich je d n a k  te  sa
m e  racje żywnościowe,  to  s a m o  um undurow anie.  G enerał D ayan p ow iedział ongiś,  że izraelski
oficer  m a   tylko je d e n  przywilej: p ro w a d zić sw oich  ludzi  w  bój.  W  innej  sytuacji  ten  sarn  d o 

wódca stwierdził, że w arm ii izraelskiej nie istnieje ko m en d a "N a p rzó d " lecz tylko "Za mną".

W ykazy strat poniesionych w czasie wojny sześciodniow ej w p ełn i potw ierdzają słow a D ayana.

2 3 % w szystkich zabitych stanow ili oficerowie najniższych szczebli dow odzenia- dowódcy’ p lu
to n ó w i kom panii.

Szczególny charakter izraelskich s ił zbrojnych pow oduje, ż e sto su n k i m iędzy przełożonym i

a p o d w ła d n ym i m a ją charakter koleżeński. N is k i p o zio m dyscypliny fo rm a ln ej, brak drylu i

"strzelania obcasam i", często szokujący zagranicznych obserw atorów wojskowych, k o m p e n 

sow any je s t w ysoką dyscypliną w ykonaw czą. U zupełnienie arm ii w system ie terytorialnym p o 

woduje, że wszyscy żołnierze służący w określonej jed n o stce są "z cywila" sąsiadam i. W czasie
w alki p ododdziały są w szczególny sposób zintegrowane, Izraelczycy m ów ią, że p o d c za s o p e

racji k o m b in o w a n e j to są sia d wspiera sąsiada, a nie np. bateria artylerii "A" k o m p a n ię "C"
szturm ującą nieprzyjacielskie um ocnienia.

Z u p e łn ie o d m ie n n a sytuacja p a n o w a ła w arm iach p a ń stw arabskich. 'A rm ia egipska

tw orzona była w oparciu o p ow szechny o b o w ią zek służby wojskowej. Szko len ie rezerw było

je d n a k tra kto w a n e fo rm a ln ie i w zn ik o m y m sto p n iu p o d n o siło sp ra w n o ść bojow ą rezerwi

stó w P o n a d to m obilizacyjne uzupełnienie sił zbrojnych d o pełnych sta n ó w utrudniał wysoki

odsetek p o b o ro w yc h źle odżywionych, chorych, niezdolnych d o n oszenia broni. A n a lfa b ety zm

u trudniał z ko le i k o m p le to w a n ie . sta n ó w w broniach technicznych, w ym agających p o b o ro 

wych o p ew n y m p o zio m ie ku ltu ry technicznej.

S zko le n ie specjalistyczne, zw łaszcza w zakresie o p a n o w a n ia now oczesnej tech n iki b o jo 

wej, stało n a n iskim p oziom ie. Słabe było w yszkolenie d ow ódców wszystkich szczebli. A rm ię

d ekonso/idow ała głęboka p rzep a ść dzieląca kadrę oficerską i podoficerską, w yw odzącą się\

głów nie z e śro d o w isk m iejsk ich o d szeregowych - w olbrzym iej w iększości chłopów . O ficero

wie, sto su n k o w o w ysoko uposażeni i przyzw yczajeni d o wygód p o ko jo w eg o życia w k o s z a 

rach, nie p rzeja w ia li en tu zja zm u d o d ziałań w w arunkach pustynnych. Plany operacyjne egi

pskich sztabów przygotow yw ane byfy przy> pom ocy’ radzieckich doradców i ekspertów. Tudno

obecnie o cenić j a k głębokie p ię tn o odcisnęli)oni n a przygotow aniach

lecz z p e w 

nością był to wpływ znaczący. W niektórych źródłach p o ja w iły się n a w et opinie, ż e Rosjanie,
narzucajcie so ju szn iko w i sw oje rozw iązania, nie uw zględniając lokalnych, egipskich realiów,

przyczynili się p o śred n io d o k lę sk i p o n iesio n ej p /z e z w ojska arabskie, w czasie w ojny sześcio-

W p o d o b n y sposób scharakteryzow ać m o ż n a siły zbrojne Syrii, silnie zw iązanej z Egiptem

i zn a jd u ją cej się rów nież p o d w pływ em Z w ią zk u Radzieckiego. Siły zbrojne Jordanii fo r m o 

w ane byfy w oparciu o brytyjskie dośw iadczenia, wzorce, a n a w et regulaminy. S p ra w n o ść b o 

jo w ą armii, p o sia d a ją ce j p e w n ą ilo ść now oczesnego sprzętu, osłabiał n isk i p o z io m w yszkole

nia, odpowiadający’ raczej w ym ogom I I w ojny św iatow ej n iż k o ń c o w i lat sześćdziesiątych.

PRZEBIEG DZIAŁAŃ ZBROJNYCH

T c ogólne założenia przyjęły następujący

kształt:

-na froncie synajskim Izrael skoncentrow ał

początkow o 19 brygad wchodzących w

skład trzebh grup operacyjnych: "Północ"-

dow odzonej przez generała T ala, "Cen

trum "- generała Joffe, "Południe"- generała

S harona. Prócz lego 2 brygady dyslokow a

ne zostały w rejo n ie E l-K untilli, a kolejna

w re jo n ie E lial. N a początku czerwca siły

fro n tu synajskiego w zm ocnione zostały o
dalsze 80 tys. żołnierzy. C hcąc uzyskać m a

ksymalny efekt pierwszym uderzeniem , siły

główne zgrupow ane zostały w jed en rzut

(7-8 brygad) z niew ielkim odw odem (2-3

brygady); całość pierw szego rzutu rozm ie

szczona została w pasie G aza-E l K useim a z

zadaniem szybkiego rozbicia wojsk egi
pskich.

-na froncie jo rd ańsk im rozm ieszczono 5 bry

gad. Miały o n e pozorow ać działania na du-

W ojskow o-politycznc

kierow nictw o

Izraela, zdając sobie spraw ę z o g raniczon o

ści zasobów ludzkich i m ateriałow ych swego

kraju, planow ało natychm iastow e przen ie

sienie działań na tery to riu m przeciw nika i

rozegranie  tam   "wojny  błyskawicznej".  Stra-
tegiczno-  operacyjny  plan  Izraela  zakładał  w
pierwszej  kolejności  rozbicie  sił  zbrojnych
Egiptu  na  Synaju,  a  n a stęp n ie w prow adzenie

wojsk zw olnionych z fro n tu synajskiego na

kierunek jo rd ań sk i  i  syryjski.  Z asadniczą  ro
lę  w  koncepcji  izraelskiej  odgrywały  wojska
lądowe  i  lotnictw o.  M arynarka  otrzym ała  za
danie  obrony  wybrzeża.  M arsz  sił  lądowych
przyspieszony  m iał  być  przez  taktyczne  de
santy  spadochronow a  i  śmigłowcowe.  P ow o
dzenie  tych  zam iarów   uzależnione  było  w
głównej  m ierze  od  zaskoczenia  i  k o n ce n tra
cji  wysiłku  na  wybranych  (najw ażniejszych  z
operacyjno-taktycznego  p u n k tu   widzenia)
odcinkach  o raz wysokiego  tem pa  działań.

I z r a e ls k a h a u b i c a 1 5 5 m m p rz y g o to w y w a n a d o o s t r z a
ł u s ta n o w is k sy ry jsk ic h .

żą  sk alę  w  celu  zw iązania  sił  jo rd a ń sk ic h .
D o p ie ro   po  p rz e ła m a n iu   głów nej  pozycji
egipskiej  na  S ynaju  z a m ie rz a n o   p rz e rz u c ić
na  fro n t  jo rd a ń s k i  d o d a tk o w e   je d n o s tk i  i
utw orzyć  w  te n   sp o só b   siln e  z g ru p o w an ie

zd o ln e do p ro w a d z e n ia rozstrzygających
d ziałań zaczepnych. Z g ru p o w a n ie to uszy

k o w a n e m iało być w je d e n rz u t z n iew iel
kim odw odem .

-na fro n cie syryjskim Izraelczycy ro zm ieścili

3 brygady u szy kow ane w u g ru p o w a n iu o b

ro n n y m w celu p o w strzy m an ia e w e n tu a ln e

go n a ta rc ia w o jsk syryjskich. P o o d n ie sie

niu su k ce su na S ynaju i w d ziałan iach p rz e

ciw J o rd a n ii z a m ie rz a n o p rz e g ru p o w a ć d o
d atk o w e o d działy - w sile 40 lys. żołnierzy -

przeciw ko Syrii. M iały o n e p ro w ad zić d z ia

łania na dw óch k ie ru n k a c h : n a p o łu d n ie od

Je z io ra T y b eria d zk ieg o i na środkow ym

o d cin k u o b ro n y syryjskiej.

O dw ody N aczeln eg o D o w ó d ztw a (ok. 10

brygad) u m ieszc zo n e zo stały p o d T el-A w i-

w em.

B e z p o śre d n io

p rz e d

ro z p o czę ciem

działań lo tn ic tw o iz ra e lsk ie ro z śro d k o w a n e

z o stało n a lo tn isk a c h p o low ych - sp e c ja ln ie

w tym celu w ybudow anych o d c in k a c h a u to
stra d - rozm ieszczo n y ch o d G azy d o H aify i

na p ustyni N egcw .

Z u p e łn ie o d m ie n n e były p lan y p ań stw

arab sk ich . W iedząc o szczup ło ści zasob ów

p rzeciw nika, A ra b o w ie za m ie rz a li uw ikłać
Izrael w d łu g o trw ałe w alk i pozycyjne, a po

w ykrw aw ieniu je g o sił ro z p o czą ć działan ia

ofensyw ne. K o n c ep cja ta w żadnym z p aństw
a rab sk ich n ie była je d n a k szczeg óło w o ro z

p ra co w an a i p rzećw iczo na o ra z s k o o rd y n o

w an a w skali trzech istn iejący ch fro n tó w p o

ten c ja ln e j  w ojny.  P o n a d to   dotyczyła  o n a   tyl
ko  pierw szej  fazy  d ziałań   i  n ie   p o sia d a ła   a l
ternatyw y  m ożliw ej  do   p rz e p ro w a d z e n ia   w
przy p ad k u   n iep o w o d z e n ia  bitw y  o b ro n n e j.

E g ip sk i p la n d ziałań za k ła d ał o b sa d z e n ie

silam i dw óch dywizji zm ech an izo w an y ch o b
szaru G a z a - E l-A rish - A b u -A g h c ila . P ró cz

teg o G azy b ro n iła bry gad a p ie c h o ty , a E l-

A rish bryg ada p a n c e rn a . Był to rd z e ń o b r o

ny, n a k tó ry m z a ła m ać m iały s ię n a ta rc ia

izraelsk ie.  O d w ó d   (dyw izja  p iech o ty ,  dywizja
p a n c e rn a ,  brygada  p ie c h o ty   i  bry gada  p a n
ce rn a )  ro z m ie sz czo n o   w   głębi  S ynaju  z  z a d a
n iem   w ykonyw ania  p rz eciw u d e rze ń   w   przy

p a d k u p rz e d a rc ia się przeciw n ik a p rzez

głów ną pozycję o b ro n n ą . Z a k a n a łe m u m ie
szczo no o d w ód strateg ic zn y (dyw izję p a n c e r

n ą bez brygady i dyw izję p ie c h o ty b e z bryga

dy).

J o rd a n ia ro zw in ęła na granicy z Iz rae le m

5 brygad u rz u to w an y ch w o b ro n ie n a zachó d

O b o k : E g ip s k i p i l o t w s t r o j u c iś n ie n io w y m w d r o d z e

d o M iG a 2 1 . D o b r z e w id o c z n e p a s y n a k a d ł u b i e s a m o
lo t u s t o ją c e g o w tle .

P o n iż e j:

Rozmieszczenie wojsk

stron konfliktu

4 czerwca 1967

MORZE ŚRÓDZIEM NE

EGIPT

JORDANIA

A k a b a

ARABIA

SAUDYJSKA

od Jordanu. N a w schód od rzeki Jo rd an ro z
mieszczono odw ód w skład którego weszły

dwie brygady.

Syria rozm ieściła sw oje w ojska w o b ro

nie, wydzielając je d n a k część sił do działań

zaczepnych na tery to riu m Izraela. W p ie r

wszym rzucie syryjskim na dobrze przygoto
wanych rubieżach obronnych zajmowały p o

zycje 4 brygady, 3 zaś stanow iły drugi rzut.

Odwody rozm ieszczono w rejo n ie D am asz

ku.

N adm ienić trzeba, żc w ojska państw

arabskich, m im o uszykow ania w ugrupow a

niu obronnym , dysponowały m ożliwością

prow adzenia działań ofensywnych. Dotyczy

to zwłaszcza E g ip tu , który sk on centro w ał w

głębi Synaju, p o d o sło n ą rozw iniętych w o b

ro n ie dywizji, dużą liczbę oddziałów p a n c e r
nych i zm echanizow anych. W sprzyjających

okolicznościach mogłyby one, forsując p u
stynię Ncgew oskrzydlić w ojska izraelskie, a

po połączeniu z siłam i jo rd ańskim i wykonać

w spólne u d erzen ie na Tel-Awiw. W m ateria

łach źródłowych nie m a jednoznacznego p o

tw ierdzenia, że dow ództw o egipskie ro z p a
trywało tak ą m ożliw ość rozegrania w ojny w

1967r. O graniczone działania ofensywne

prow adzone na początku wojny przez siły sy
ryjskie zdają się mimo to świadczyć, że A ra

bowie nie zam ierzali poprzestać jedynie na

obronie.

R easum ując:

Izraelczycy

dysponując

słabszymi  globalnie  siłami  zam ierzali  -  ko n
centrując  siły  na  najważniejszych  kierunkach
-  kolejno  elim inow ać  z  działań  wojska  prze

ciwników stosując tzw. m anewr po liniach

wewnętrznych. Planowi tem u sprzyjał brak
koordynacji działań przez sztaby państw

arabskich. A rabow ie natom iast pragnęli

rozegrać w ojnę stosując statyczną obronę,

zapom inając, że najskuteczniejszą od dawien
dawna form ą działań defensywnych jest nagły

zaskakujący atak.

2. O PER A C JE PR ZEC IW LOTNISKOM

Działania w ojenne rozpoczęły się 5 czer

wca  1967r.  O  świcie,  podobnie  jak   w  dniach
poprzednich,  część  lotnictw a  izraelskiego
przeprowadziła  loty  pozoracyjne  w  zasięgu

radarów arabskich po czym wróciła na lotni

ska (według źródeł izraelskich nie odbywano

lego dnia lotów pozoracyjnych, oczekiwano

natom iast na zakończenie rutynowych p atro

li egipskich MiGów-21 - 2 grupy po 4 sam o

loty - lądujących ok. 08:45 czasu kairskiego).

Kiedy maszyny izraelskie zniknęły z prze

strzeni pow ietrznej odwołano alarm w lo t

nictwie i o bronie przeciwlotniczej państw

arabskich.

Wówczas

grupy uderzeniow e

izraelskiego lotnictw a wystartowały kierując

się  nie  ku  Synajowi  lecz  na  północny-za-
chód,  nad  M orze  Śródziem ne.  Zatoczywszy
luk  nad  m orzem ,  Izraelczycy  zaatakowali
egipskie  bazy  lotnicze  od  zachodu  i  północy,

a więc kierunków najm niej oczekiwanych i
praktycznie nie bronionych.

S tart i przelot grup uderzeniowych był

tak wykalkulowany, by główne egipskie lo t

niska wojskowe (El-A rish, G cbeł, Ibni, Bir
Gifgafa, Bir E l-Them ada, A bu Suwcir, Ka-

brid, K air Z achodni, Bcni Sueif, F ajid) za

atakow ano w tym samym czasie. Czas ude
rzenia - godzina 07:45 (czasu Kairskiego, w

Tel-Awiwie  była  wówczas  8:45)  -  nie  był wy
brany  przypadkowo.  Wywiad  izraelski  ustalił
bowiem,  że  stan  podwyższonej  gotowości

bojowej utrzymywany jest w lotnictw ie egi

pskim od świtu do 07:00, Egipcjanie rozpo-

czynają pracę o 08:00 (w związku z tym tuż

przed tą godziną personel baz znajduje się w

środkach kom unikacji), a dopiero ok. 07:30

rozwiewają się mgły otulające o lej porze

deltę  Nilu.  O party o  powyższe  przesłanki  za
mysł  został  zrealizowany  niem al  w  całości.
O  07:45  nad  bazam i  egipskich  sił  pow ietrz

nych pojawiły się nadlatujące lotem koszą
cym wrogie mrszyny. Pierwsza fala 40 sam o

lotów w grupach po 4 zaatakow ała 10 baz

egipskich. Pozostające na lotniskach sam o
loty atakow ane były pociskam i rakietowymi

kierowanymi i niekierowanymi o raz bronią
pokładową. Szczególnie skuteczne okazały

się  działka  kalibru  30 mm.  Ich  pociski  rozci
nały  po  prostu  kadłuby  egipskich  maszyn.
Izraelczycy  nie  angażowali swoich  maszyn  do
niszczenia  obiektów   tyłowych  takich  jak:

hangary, koszary, magazyny i składy. Całość

wysiłku skupiona została na siłach pow ietrz

nych przeciwnika.

Izraelski manewr, polegający na wtarg

nięciu nad Egipt z najm niej spodziewanej

strony, doprowadził do całkowitego zasko
czenia przeciwnika. W pow ietrze poderwały

się  tylko  2  klucze  myśliwskie  -  8  maszyn
MiG-21  (wg  źródeł  izraelskich  żadne  sam o
loty  egipskie  nie  zdołały  poderwać  się  z  lot
nisk,

a w powietrzu przebywało jedynie

8 MiGów-21 odbywających rutynowy patrol
- wszystkie one zostały zestrzelone). Po pier

wszej  fali,  na  niebie  Egiptu  znalazły  się  na
stępne  rzuty  izraelskich  maszyn.  Atakowały
o ne  przez  ponad  2  godziny  w  od stępie  8-10

m inut  kolejne  lotniska.  O  godzinie  08:45
ponow nie  Beni  Sueif,  gdzie  ocalało  jeszcze
kilka  Tu-16,  o  10:00 A l-M ansurach,  Helwan,

Alm aza,  El-M inta,  o  12:00  Bilabis,  o   12:15
R as  G harib,  a  o  12:30  Luksor.  A takow ane
były  nie  tylko  bazujące  lam   sam oloty  ale

również pasy startowe. D o niszczenia beto
nowej nawierzchni pasów startowych Izrael

czycy używali 450 kg bomb burzących zrzu

canych  z  lotu  nurkowego  oraz  250  kg  bomb
przcciwbctonowych.  Sam oloty  zabierały  2-4
takie  bomby  na  zam kach  podskrzydłowych  i

zwalniały je na wysokości 80-1 OOm przy
prędkości 900 km/h. Szybująca bom ba traci

ła na skutek działania silników hamujących
prędkość poziom ą i przyjmowała położenie

pionowe; wówczas autom atycznie włączał się

silnik napędowy nadając jej bardzo dużą
prędkość pionową. Bomby przebijały war

stwy betonu o grubości do 1 m.

D uża intensywność działań możliwa była

Atak na lotniska

SYRIA

MORZE ŚRÓDZIEM NE

T e l-A w iw -J a ffa ,

El-M ansurah r

Inchas

{

A bu-S uw eir

IZRAEL

El-A rish

G abel Llbni

° B ir-G ifgafa

\ ° Bir-el-T em ad a

\ Kair Zachodni

'o | Alm a za

JORDANIA

H elw an

Kabril

Ben i Sueif

ARABIA

SAUDYJSKA

C>-

rze

C Z E R W O N E

P ilo c i iz ra e lsc y w y b ie ra li c e le z n i e

w ia r y g o d n ą p re c y z ją . W c e n t r a l n e j

c z ę śc i z d ję c ia w id a ć z n is z c z o n y s a

m o lo t e g ip s k i, m a k ie ty M iG ó w l?

w id o c z n e w n a r o ż n i k a c h p o z o s ta ły

n ie tk n ię te .

K IL K A U W A G O T A K T Y C E I Z R A E L S K I E G O L O T N IC T W A

W pierw szym d n iu d ziałań je d n y m z priorytetow ych celów izraelskiego lotnictw a były - obok

lo tn isk i zgrupow anych n a n ich sa m o lo tó w - stacje radiolokacyjne p a ń stw arabskich oraz ba te

rie ra kieto w ej artylerii przeciw lotniczej. S ta c je radiolokacyjne i baterie rakiet a ta k o w a n e były

p tz e z p ojedyncze sa m o lo ty M irage I II C na d la tu ją ce z różnych kierunków w m ałych odstępach

czasowych. M a szyn y zbliżały się d o celu n a m a łe j w ysokości (50-70m ), w odległości 3 -5 k m od
celu w ykonyw ały tzw. g órkę osiągając p u ła p 1200-1500m i bom bardow ały o b iekt z lotu n u rk o 

wego. N a stę p n ie M irage p o n o w n ie przechodziły d o lotu koszącego i w ykonyw ały zejście n a d cel

a ta k u ją c go o gniem b roni p o k ła d o w e j i n iekierow anym i p o c isk a m i rakietow ym i. W p o d o b n y
sposób b o m b a rd o w a n e były u m o c n ie n ia betonow o- ziem n e n a odcinku syryjskim.

P o w a żn ą rolę odegrało lotnictw o izraelskie w operacjach n a Synaju. P ozbaw ione własnego

w sparcia lotniczego je d n o s tk i egipskich sil lądow ych były p tz e z cały czas b o m b a rd o w a n e ptzez

izraelskie sa m o lo ty, k tó re p ró c z b o m b o różnym wagom iarze, p o c isk ó w rakietow ych i b roni p o
kła d o w ej szero ko sto so w a ły n a p a lm . Sto so w a n ie b o m b zapalających, szczególnie przeciw egi

p sk ie j p ie c h o c ie dezorganizow ało cale jed n o stki, a n a w et wywoływało p a n ik ę przeradzającą się

w u cieczki z za jm o w a n y c h pozycji. 8 czerwca siły pow ietrzne Izraela walnie ptzyczyniły się d o z a 

trzym ania i rozbicia p rzeciw natarcia egipskich zw ią zkó w pancernych

rejonie przełęczy Mitla.

P ozbaw iona w sparcia lotniczego strona egipska po n io sła ta m m ia żd żą cą klęskę, m im o p o s ia d a 

n ia przew agi w w ozach bojow ych. A ra b sk ie k o lu m n y pancerne i zm ech a n izo w a n e najczęściej

a ta k o w a n e były n iekiero w a n ym i p o c is k a m i rakietow ym i kalibru 8 0 i 120 m m , p o c isk a m i N o-

ra d -A S -3 0 sa m o n a p ro w a d zją c y m i się n a podczerw ień i ogniem broni p o k ła d o w ej (d zia łka 20-

30 m m ). U żywane też byty b o m b y burzące i zapalające. D o k o lu m n y p ancernej przeciw nika sa 

m o lo ty izraelskie zbliżały się najczęściej o d strony słońca, by m a k sym a ln ie u trudnić prow adzenie

ognia przeciw lotniczego z broni m ałokalibrow ej. A t a k przeprow adzano z m a le j wysokości, z lotu

koszącego.

In n ym bardzo w ażnym za d a n ie m realizow anym przez izraelskie lotnictw o była izolacja pola

w atki oraz obezw ładnienie i zniszczenie egipskiego system u zaopatryw ania w ojsk n a Półwyspie

Synaj.  D o w ó d ztw o   izraelskie  chciało  przede  w szystkim   doprow adzić  d o   przerw ania  dow ozu
śro d kó w  za o p a trzen ia   dla  egipskich je d n o s te k  pancernych,  aby u n ieru ch o m ić p ojazdy  bojowe.  W
len  sposób  za m ie rza n o   zn iw e lo w a ć  niekorzystny  dla  Izraela  sto su n e k   w  broni pancernej.  P osta

w ione za d a n ie z o sta ło w yko n a n e z d u żym p o w o d zen iem . Już w drugim dniu w ojny (6 czerwca)

egipskie tyły pra kty czn ie przestały fu n kcjo n o w a ć. Przerwanie, dow ozu żyw ności i w ody d em o ra li

zo w a ło oddziaty. Z d a rza ły się przypadki spuszczania wody z chłodnic czołgów i innych p o ja zd ó w

bojowych, co d oprow adziło d o u n ieruchom ienia jeszcze przed w a lką p ew n ej części egipskiego

p o te n c ja łu pancernego.

między innym i dzięki tem u, iż Izrael do o b
rony własnej przestrzeni pow ietrznej p o zo

stawił jedynie 12 myśliwców, z których 8 p a

trolow ało w pow ietrzu, a 4 dyżurowały na
lotnisku pod Tel-A wiwem . Niew ielka liczba

maszyn izraelskich zrekom pensow ana zosta

ła przez ilość odbytych przez nie w p ier

wszym d n iu w ojny lotów bojowych. D o re

kordow o krótk ieg o ezasu ograniczono o b

sługę naziem ną - tankow anie i uzbrajanie

maszyn, k tó re pow róciły na lotnisko oraz

odpraw ę pilotów . D o wykonywania zadań
bojowych zaangażow ano naw et sam oloty

szkolne T su k it (zm odyfikow any CM. 170

F ouga M agister, k łó rc m.in. w rejo n ie El-

A rish  zniszczyły  egipski  pociąg  z  am unicją
oraz,  z  przestarzałym i  myśliwcami  O uragan  i
M ystere  IV,  zwalczały  stanow iska  artylerii
przeciw nika  na  półwyspie  Synaj,  zwłaszcza  w
rejo n ie  R afach  i  U m m   Katcf.

M im o zaangażowania nieom al całości

izraelskich sił pow ietrznych w op erację prze

ciwko egipskim bazom lotniczym lotnictw o

Jordanii i Syrii zachowało niezrozum iałą

bierność.  D opiero  ok.  południa  Syryjczycy
zbom bardowali  rafinerię  ropy  naftow ej  w
pobliżu  Hajfy  i  lotnisko  M cgiddo,  a  maszyny

jordańskic bazę lotniczą K efar Sirkin. W

tym czasie Izraelczycy zakończyli ju ż pier

wsze i główne uderzenie, k tó re w yelim ino
wało z działań głównego przeciw nika - sity

pow ietrzne  Egiptu.  Dzięki  tem u  Izrael  mógł
rzucić  swoje  maszyny  przeciw  Syrii  i  Jo rd a
nii.  O   12:45  zbom bardow ano  lo tn isk o  w

A m m anic, o 13:00 w M afrag (Jo rd an ia), o

13:15 Saygal, D um ayr i M arj R igal (Syria), o

15:00 bazę lotniczą H-3 w Iraku niszcząc ok.

10 Tu-16, o 15:45 lotnisko T-4 w Syrii. W

wyniku tych działań siły pow ietrzne Iraku,

Jordanii i Syrii utraciły zdolność bojową.

E g ip s k i  M iG -2 1
z n isz c z o n y   p o d
czas  p ró b y   u r u
c h o m ie n ia   s i l n i

ka.

W późnych godzinach popołudniow ych,

dysponując już całkowitym panow aniem w
powietrzu, Izraelczycy ponow nie zaatakow ali

23 arabskie lotniska. Podczas tej akcji użyto
przede wszystkim bom b z zapalnikiem ze

zwłoką  od  kilkunastu  m inut  do  kilkunastu
godzin.  W ywołane  przez  nie  nieregularne
eksplozje  uniem ożliw ić  miały  naprawy  znisz

czonych i uszkodzonych pasów startowych.

A bsolutne zaskoczenie uzyskane przez

Izraelczyków przyczyniło się do n ie p ra

wdopodobnego w ręcz sukcesu. W pierwszym
dniu wojny izraelskie lotnictw o zniszczyło

309 z 340 spraw nych sam olotów egipskich

(wszystkie Tu-16, 27 11-28, 12 Su-7, ok. 90

MiGów-21, 25 M iG ów -17, 8 M iGów-19 i 24

samoloty pom ocnicze i śm igłowce), Jordania
straciła 22 H untery, 6 maszyn tra n sp o rto

wych  i  2  śmigłowce,  a  Syria  32  M iG i-21,  23
MiGi-15  i  -17,  2  11-28  (ok.  2/3  potencjału).
Prócz  tego  stro n a  arabska  straciła  kilka  sta
cji  radiolokacyjnych.  Izraelczycy stracili jedy
nie  19  maszyn.  Z ginęło  10  lotników ,  a  4  d o

stało się do niewoli.

Izraelski sukces był możliwy dzięki d o

skonale opracow anym planom oraz ich p e r

fekcyjnemu w ykonaniu. Podczas operacji
przeciwko lotniskom w delcie N ilu jed n a fa

la atakujących kluczam i po 4 sam oloty znaj

dowała  się  nad  celem ,  kolejna  leciała  nad
morzem,  a  trzecia  startow ała  z  baz  w  Izrae
lu.  Uzyskanie  gotow ości  do  ponow nego  za

dania  trwało  ok.  80  m inut,  licząc  od  p o p rz e
dniego  startu   (droga  do  celu  22,5  m inuty,
nad  celem   7,5  m inuty,  d o lo t  do  bazy  20  m i

n u t, przygotow anie do kolejnego zadania 30
m inut).

D zięki

tem u część sam olotów

o śm iok ro tn ie startow ała do walki, częściej

zm ieniali się jedynie piloci.

W drugim d niu wojny - 6 czerwca - do

działań włączyło się lotnictw o irackie, d o k o

nując  n alotu   na  m iasto  N etanya.  Izraelczycy
dysponując  wówczas  całkowitym  panow a
niem   w  pow ietrzu  bez  trudu  odparli  atak

iracki,  doko nu jąc  jednocześnie  odwetow ego
uderzenia  na  bazy  lotnicze  przeciwnika,  b ę
dące  w  zasięgu  własnych  sam olotów .  S traci

wszy 18 maszyn Irakijczycy przebazow ali

ocalałe siły na odległe lotniska, rozm ieszczo

n e w rejo n ie Z ato k i Perskiej i w pobliżu
granicy z Iranem . W ycofane sam oloty nie

wzięły udziału w dalszych bojach.

W iele na tem at źródeł izraelskiego su

kcesu powiedział szef wydziału operacyjnego
izraelskiego Sztabu G eneralnego generał

E zra W eizm ann. W wywiadzie udzielonym
BBC oświadczył o n m. in.:

"Planow anie rozegrania wojny przez

Izrael trwało 10 lat. Plany te były ciągle k o
rygowane i uaktualniane, zgodnie ze zm ie

niającą się sytuacją u przeciwnika. Przekazy

w ano  je   do  w iadom ości  dow ódcom   najniż
szego  szczebla.  Każdy  pilot,  o   każdej  p orze
doby znał swoje  zadanie  na wypadek wojny".

G a n ia ł

e l- ( p ja m a l

A b d

an-N a ser)

ur. 15.01.1918 w

A leksa n d rii; p u ł

k o w n ik . W 1938

u k o ń czył A k a d e 

m ię W ojskow ą w

Kairze; odznaczył się p o d c za s w ojny 1948-9.
Był je d n y m z założycieli i p rzyw ódców tajnej

organizacji nacjonalistycznej W olnych O fice

rów, któ ra 23.07.1952 d o k o n a ła z a m a c h u sta 

n u i obaliła m onarchię. D o 1956 był człon
k ie m R a d y R ew olucyjnej spraw ującej najw y

ższą w ładzę

h ’

kraju ; o d 1953 - był ró w n o 

cześnie m in istrem sp ra w wewnętrznych i wice

prem ierem ; w lalach 1 9 5 4 -6 - p o usunięciu

gen. N a giba - sp ra w o w a ł urząd prem iera; w

1956 zo s ta ł p rezydentem R ep u b lik i E giptu i o d

1 958 prezydentem Z jed n o c zo n e j R ep u b lik i

A rabskiej, d o 1962 p o z o sta w a ł rów nież szefem

rządu. B ył głów nym rzecznikiem idei p a n a ra b -
skiej. Z n a c jo n a lizo w a ł K a n a ł S u e sk i i resztę

gospodarki egipskiej. W 1965 w w yniku refe

rendum   zo sta ł  p o n o w n ie   wybrany  n a   prezy
denta  Egiptu.  P olitykę  w ew nętrzną  opierał  n a
tzw.  socjaliźm ie  arabskim .  P o  klęsce  196)7 d o 

k o n a ł  czystek  w   a rm ii  i  w prow adził  w’  życie
tzw.  program   3 0   m arca,  któ ry  za k ła d a ł  k o n
centrację  w szystkich  sił  wojskowych,  g o sp o

darczych i politycznych oraz m o b iliza cję społe

czeństw a w celu likw idacji s k u tk ó w przegranej

wojny 1 9 6 7 roku. P olitykę opierał n a ścisłej

współpracy politycznej i w ojskow ej ze Z w ią z 

kiem R a d zieckim . Z m a r ł w 1 970 roku.

D A Y A N M o sh e

- ur. 04. 0 5 .1915
w kib u cii D ega-

n ia w P a lesty

nie.

1929

w stą p ił d o k o n 

spiracyjnej ży d o 

w skiej organizajcji w o jsko w ej H a g a a n a h . W

1 9 3 7 o trzym a ł sto p ień sierża n ta w sp ó łp ra cu 

ją c e j z brytyjskim i w ła d za m i m a n d a to w y m i

Policji Z m o to ryzo w a n ej. W 1 939 z o s ta ł are

szto w a n y p rzez B rytyjczyków i o sa d zo n y w

w ięzieniu w A k c e . P o ro ku 1941 w sp ó łp ra co 

w a ł z w yw iadem brytyjskim o rganizując p o 

m o cn icze oddziały żydow skie. W 1 9 4 7 a w a n 

so w a n y d o sto p n ia m a jo ra o rg a n izo w a ł ż y
d o w sk ie shiżby w yw iadow cze. P o d c za s p ie r

w szej w ojny izra elsko -a ra b skiej brał u d zia ł w

w a lk a c h   o  D eganię  o ra z  rajdu  8 9   B a ta lio n u
Z m e c h a n izo w a n e g o   n a   L o a d   i  R a m i eh,
a w a n so w a n y   d o   sto p n ia   p o d p u łk o w n ik a   i

m ia n o w a n y   d o w ó d cą   brygady.  W 1 9 5 3   o b ją ł
sta n o w isk o   szefa   szta b u   w o jsk   lądow ych.  W
1 9 5 6   kiero w a ł  d zia ła n ia m i  w o jsk   izraelskich
n a   Synaju,  a  w  1 9 5 7  kie ro w a ł e w a k u a c ją   Sy

n a ju i Strefy G azy. W 1 9 6 6 był k o re sp o n d e n 

te m w ojen n ym

w W ietn a m ie

. ;

W czasie w ojny

sześcio d n io w ej 1 9 6 7 i Y o m K ip p u r 1 973 -

m in iste r obrony. W 1 9 7 4 zrezyg n o w a ł z f u n 

k c ji m inisterialnej. W la ta ch 1 9 7 7 -9 w c h o 

d ził w sk ła d zesp o łu p ro w a d zą ceg o ro zm o w y

p o k o jo w e z E g ip tem

Z m a r ł 16.10.1981 w

T el A w iw ie.

F R O N T P O Ł U D N IO W Y

W yniki uderzeń izraelskiego lotnietw a

na egipskie bazy sił pow ietrznych w zasad n i
czy sposób wpłynęły na przebieg działań na

lądzie. K iedy 5 czerwca około godziny 08:15

Izraelczycy rozpoczęli n a ta rc ie na Synaju,

jed n o stk i egipskie pozbaw ione zostały nie

tylko osłony i w sparcia, ale rów nież danych z
ro zpoznania pow ietrznego.

Pierw sza z w ojskam i egipskim i zwarła

się dow odzona przez generała T ala G ru p a

P ółnocna. Jej zadaniem było zdobycie bazy
E I-A rish b ro n io n ej przez egipską 7 Dywizję

P iechoty. D w ie brygady lej dywizji broniły

rubieży C han Ju n is - R afa h o długości ok.

20 km. O b ro n a w spieran a była p rzez bryga
dę arty lerii hau bic (h au bice 122 m m rad ziec

kiego w zoru 38) o ra z 100 czołgów (wozy

T-34, T-54 i T-55). G e n e ra ł T al n ie zam ie

rzał kruszyć ob ro ny egipskiej w czołowym

natarciu . Brygada piechoty i brygada p a n c e r

na zaatakow ała skrzydłow o pozycje egipskie

w C h an Ju n is i związały w alką przeciw nika.

W tym czasie inna izraelska brygada p a n c e r
na obeszła od p ołud nia egipskie p o la m in o

w e i p rzed ostała się na tyły obrony. Czołgi

wjechały w prost na stanow iska artylerii. W

ciągu k ilk u n astu m in u t E gipcjanie zo stali
pozbaw ieni w sparcia ogniow ego. S ytuację

wyzyskały oddziały sztu rm u jące C h an Ju nis
w zm acniając nacisk na pozycje egipskie. O b-

Wiarygodne

odtworzenie

przebiegu

służby

d o 

wódców

izraelskich

jest

bardzo

trudne

względu

n a

liczne sprze
czności

wy

stępujące

oficjalnych

publikacjach

utajnienie

danych do ty

czących k ie 

rowniczej
kadry

sił

zbrojnych

Izraela.

G e n e ra ło w ie
R a b in , D a y a n i
N a rk is s

p r z e

ch o d ząc y

p o d

B r a m ą L w a do

S ta re g o M ia s ta
w Je ro z o lim ie .

________________________________

rona załam ała się. Izraelczycy skierow ali

wówczas swoje siły w zdłuż brzegu m orza na

Rafah.  M iejscowość  la  była  rów nież  celem
natarcia  brygady  pancernej  nacierającej  z
południa.  Bój  był  bardzo  zacięty,  pododdzia
ły walczyły  w'  zwarciu,  dochodziło  do  ataków
i'  kontrataków   na  bagnety,  arm aty  przeciw
pancerne strzelały na w prost  z  najm niejszych

możliwych dystansów'. E gipcjanie nie zdołali

jednak dotrzym ać pola oddziałom izraelskim

i ok. godziny 18:00 R afah padło i zgrupow a

nie broniące strefy Gazy zostało okrążone.

Jeszcze przed całkowitym okrążeniem sił

przeciwnika, ok. godziny 18:00 generał Tal

skierow ał odwodową brygadę piechoty na

El-A rish. W spółdziałała ona z oddziałam i

nacierającym i wzdłuż wybrzeża. W nocnych

walkach um ocnienia E l-A rish zostały p rzeła

m ane i o świcie Izraelczycy zdobyli ten w aż

ny węzeł op oru. Sukces osiągnięty na k ie

run k u   nadm orskim   pozwolił  gen.  Talowi
zrezygnować  z  wysadzenia  d esantu   sp ad o
chronow ego.  D zięki  tem u  oddział  pow ietrz-

no-dcsanlow y,  który  wykonać  miał  to  zad a
nie,  m ógł  być  przerzucony  do  Jerozolim y,
gdzie 5  czerwca  rozgorzały uporczywe walki.

R ów nocześnie z^ G ru p ą P ółnocną do

walki weszła G ru p a Środkow a generała Jof-

C han Junis

¿ ^% a h

Z g rupow an ie

"Północ"

- r - i Z g ru p o w a n ie /

Abu-Agheiia^

"C entrum '

Bir-Lahfan

Z g ru p o w a n ie

"Południe"

Ismailia

Bir-Gilgala

W ielkie Jezioro

Gorzkie

IZRAEL

Bir-el-Temada

El-Kutnilla

SYNAJ

Akaba

K ie ru n ki a ta k u izra e lskie g o

CIEŚNINA TIRAN

Przebieg walk na

froncie południowym

fcgo. W chodząca w jej skład brygada p ancer
na ruszyła przez pustynię na B ir Lahfan.

E gipcjanie uważali ten szlak za całkow icie

nieprzejezdny i nie zorganizow ali jego o b ro
ny. Izraelskie pododdziały rozpoznaw cze

zdołały je d n a k wytyczyć drogę, k tó rą p rze

mieszczać  się  mogły pojazdy  gąsienicow e.  Po
9  godzinnym   m arszu,  nie  naw iązując  stycz
ności  z  nieprzyjacielem ,  brygada  d o tarła  ok.

18:00 do B ir L ahfan i zajęła tu pozycje o b

ronne, O pan ow anie B ir L ahfan m iało b a r

dzo pow ażne znaczenie, bow iem un iem o żli

wiało E gipcjanom m anew row anie odw oda

mi. I rzeczywiście kiedy dow ództw o egipskie

usiłowało przerzucić na zagrożony odcinek
północny brygadę pan cern ą i część dywizji

piechoty, oddziały te zostały pow strzym ane
pod B ir Lahfan.

G ru p a P ołudniow a generała S h aro na

weszła do boju 5 czerwca o godz.09:00. Jej

zadaniem było p rzełam anie obrony przeciw

nika w re jo n ie A b u A ghcila leżącym ok.25
km od granicy. W ęzeł o p o ru będący celem

grupy  S h aro n a  leżał  na  głównym  k ieru nk u
ofensywy  izraelskiej.  E gipcjanie,  zdając  so
bie  spraw ę  z  m ilitarnego  znaczenia  tego
m iejsca,  silnie je   ufortyfikow ali.  Z budow ano
tam   m.in.  kilkadziesiąt  schronów   b e to n o

wych pow iązanych system em ognia, całość

oto czon o kilkom a pasam i zasieków, a wszy

stk ie podejścia zam inow ano. G a rn izo n A bu
A gheili składał się z 12 Brygady Piechoty

(4 bataliony) w spartej 88 czołgam i T-34, sze

ściom a pułkam i artylerii hau bic 122 mm,

pododdziałam i przeciw pancernym i i b aterią

ciężkich m oździerzy. U fortyfikow any rejon
m ial

kształt

p ro sto k ąta

wym iarach

12 na 8 km.

Pododdziały czołow e G rupy Południow ej

zbliżyły się do A bu A gheili ok. godz. 15:00.

W następnych godzinach podciągn ięto bry

gadę piechoty, brygadę pan cern ą o raz sześć

pułków artylerii. P o zapadnięciu zm roku a r
tyleria przerw ała w strzeliw anie się w cel, a

czołgi i piech o ta zajęły pozycje wyjściowe do

natarcia. S zturm poprzedzony zo stał zablo-

R O Z P O Z N A N I E , M A S K O W A N I E , D E Z IN F O R M A C J A

Przygotow ując się d o rozpoczęcia d zia ła ń Izraelczycy p o d ję li szereg kro kó w , zm ierzających d o

utw ierdzenia p rze ciw n ika   w   b łędnym  p rze k o n a n iu   co  d o   czasu  i  k ie ru n k u  p la n o w a n y c h   u d e
rzeń.  W  tym   celu  w  rejonie  m ie jsco w o ści K u n tila  dem o n stra cyjn ie ześro d k o w a n o   brygadę p i e
choty’,  p o d c za s gdy  n a   k ie ru n k u   n a d m o rsk im   w ojska  izraelskie ściśle przestrzegały z a s a d  m a
skow ania.  P ó źn iejsze  w ydarzenia  w skazują,  że  E gipcjanie  "kupili"  ten fortel,  gdyż  ich  o d w o d y

zostały zg ru p o w a n e tak, ja k b y g łó w n e uderzenie izraelskie w ym ierzone m ia ło być w centralny

Synaj.
Innym e le m e n te m m a s k o w a n ia operacyjnego było dem onstracyjne, d zienne ześro d ko w a n ie

w ojsk

Jerozolim ie, gdzie m ia ły uczestniczyć o n e w defiladzie. P o d o sło n ą no cy oddziały te

przerzucone zo sta ły n a fr o n t syryjski.

Izraelczycy przygotow ując się d o w ojny d u żą w agę przyw iązyw ali d o ustalenia częstotliw ości

radiowych  używ anych  p rzez  w o jsk a   ara b skie: Z a d a n ie   to   w ykonyw ał za ró w n o   w yw iad  agen-
turalny j a k   i je d n o s tk i  ro zp o zn a n ia   radioelektronicznego.  Z n a jo m o ś ć   danych  radiow ych  s to
sow anych  p rzez p rzeciw n ika   u ła tw iła   Izraelczykom  przeprow adzenie  za k ro jo n y c h  n a   szeroką
skalę  d zia ła ń   dezinform acyjnych,  któ re   w  p e w n y m   sto p n iu   wpłynęły  n a   przebieg  wojny.  N a j

pow ażniejszy su k c e s izraelskie oddziały w ojny psychologicznej o dniosły w E l-A rish . K ilka g o 

dzin no o p a n o w a n iu zn a jd u ją ceg o się ta m lotniska, izraelska obshiga wieży kontrolnej, biegle

w ładająca ję zy k ie m a ra b sk im , sp ro w a d ziła d o lą d o w a n ia k ilk a n a śc ie sa m o lo tó w , tra n sp o rto
wych p rzew o żą cych egipskich spadochroniarzy. E p izo d ten ilustruje w y so k i p o z io m p ro fe sjo

nalny  izraelskich  d zia ła ń   ro zpoznaw czo-dezinform acyjnych  o ra z ja k o ś ć  p ra cy  egipskich  s z ta
bów,  któ re p o  p ro stu   n ie  zn a ły  a ktu a ln e g o  p o ło że n ia   w alczących  wojsk.
Z n a jo m o ść   danych  radiow ych,  biegłe  w ła d a n ie ję zy k ie m   a ra b sk im  \ oraz  n isk a   efektyw n o ść
arabskiego  ro zp o zn a n ia   je szc ze   d w u kro tn ie  u m o żliw iła   Izraelczykom   odniesienie  b łysko tli

wych sukcesów . P o d c za s w a lk o A b u A g h e ila ra d io sta cja izraelska, p o d szyw a ją ca się p o d r a 

diostację szta b u egipskiej brygady, p rze k a za ła N a c ze ln e m u D o w ó d ztw u in fo rm a cję o u p a d k u
tego, jeszc ze w ó w cza s za ża rcie b ro n io n eg o ,. w ę z ła

oporu. IV oparciu o [ tę spreparow aną, f a ł

-1

szywą depeszę p o d ję ta zo sta ła decyzja o rozpoczęciu generalnego odw rotu. G a rn izo n w A b u

A gheila - j a k się p ó źn ie j o k a za ło - w alczył w o krążeniu jeszc ze kilk a n a śc ie godzin. In n e o d 

działy egipskie co fa ły się j u ż je d n a k w g łą b Synaju.
N a fro n c ie jo r d a ń s k im siły izraelskie p o zdobyciu N o b lu s i Jerycho skru p u la tn ie za ta iły

wszelkie in fo rm a c je o osiągniętym p o w o d zen iu . D zię k i te m u brygada iracka m a sze ru ją ca n a

odsiecz J o rd a ń c zy ko m w p a d ła w z a sa d zk ę zo rg a n izo w a n ą w tych m iejscow ościach. J e d n o 

stka iracka, z m u s z o n a d o przyjęcia w a lk i w niesprzyjających w arunkach, zo sta ła ca łko w icie

rozbita.
M a sk o w a n ie o p eracyjno-taktyczne oraz d ezin fo rm a cja odegrały ka p ita ln ą rolę p o d c za s p rzy

gotow yw ania operacji przeciw a ra b sk im b a zo m lotniczym . Ju ż w p o ło w ie m a ja lotnictw o

izraelskie rozpoczęło loty ro zp o zn a w cze w kie ru n k u Z a to k i A k a b a , w celu w yrobienia w p rze- \
ciw niku p rze k o n a n ia , ż e a ta k lo tn ictw a m o ż e b yć w ykonany rów nież z k ieru n ku p o łu d n io w e 

go. R ó w n o c ze śn ie d u że grupy s a m o lo tó w izraelskich : w ykonyw ały p ra w ie codziennie (m iędzy
godziną 06:00- 07:00) loty dem oslracyjne, z e w schodu w k ie ru n k u granicy z E giptem , w z a 

sięgu ra d a ró w p rzeciw n ika . C elem tych lo tó w było p rze k o n a n ie E gipcjan, że w p rzyp a d ku

wojny głów ne uderzenie lotnicze n a stą p i ze w schodu, ro zp o zn a n ie nieprzyjacielskiego system u

radiolokacyjnego oraz szk o le n ie personelu latającego w szyb kim starcie i bezbłędnym fo r m o -

w aniu szyków .

Rów noległe p ro w a d zo n o p rzygotow ania d o przeprow adzenia a ta k u p rzez M o rze Śródziem ne.
O dpow iednio p rzy sto so w a n e s ta tk i h andlow e, w yposażone w urządzenia naw igacyjne, zajęły’

p o zy c je

;

n a p la n o w a ń ej trasie p rzelo tu izraelskich m a s z y n

bojow ych. Ich za d a n ie m

było n a 

p row adzenie s a m o lo tó w n a cele. N a d m ie n ić należy’, że je d n o stk i, tę sta n ęły w dryfie n a w o 

dach m iędzynarodow ych i ja k ik o lw ie k a ta k n a nie, przep ro w a d zo n y przez A ra b ó w , byłby e w i- \
dentnym a k te m agresji. L o ty po zo ra cyjn e spełń ify p o k ła d a n e w nich n a d zieje.. E gipcjanie p o

pew nym czasie tra k to w a ć za częli p o r a n n e m a n ew ry Izra elczykó w w sp o só b rutynowy, a p o z a

tym utw ierdzili się w p rze k o n a n iu , ż e ew en tu a ln y a ta k n a stą p i z e w schodu i n a tym k ie ru n k u \

sku p ili w ię kszo ść śro d k ó w obrony przeciw lotniczej. Kiedy, więc 5 czerwca Izraelczycy z a a ta k o 

wali, p o za k o ń c ze n iu sw ych "codziennych lotów " i z kie ru n k u p ó łn o cn o -za ch o d n ieg o , E g i

p cja n ie byli całkow icie zasko czen i.

N iezrozum iały'. b ra k

;

sk u teczn o ści, graniczący wręcz ze złą wolą, p rzeja w ia ł egipski ko h trw y- \

wiad. P rzykła d em p o tw ierdzjącym tę tezę m o że b y ć f a k t d o ko n yw a n ia inspekcji je d n o s te k .

garnizonu syna jskieg o p rzez grupę fu n k c jo n a riu szy S I I I N B E T H (izraelski w yw iad w o jsk o w y ).

przebranych w egipskie mundury'. M ia ło to m iejsce k ilk a n a śc ie d n i p rze d w yb u ch em wojny:-)

w m a ju 1 9 6 7 r.

_ _ _ _ ___________ ^

Z îilo g a iz ra e ls k ie g o p ó łg ą s ie n ic o w e g o M 3,

u z b r o jo n a m .in . w n ie m ie c k i k a r a b i n 9 8 k
(w ś r o d k u ) i b e lg ijsk i FN FA L, o b se rw u je

n a t a r c i e S u p e r S h e rn in n ó w .

kow aniem dróg, którym i E gip cjan ie m ogli

podciągnąć  odwody.  Dwa  oddziały  zaporow e
obeszły  od  południa  i  północy  pozycje  o b
rońców   i  po  krótkiej  walce  obsadziły  drogi

w iodące do E l-A rish i E l-K useim a. Pod

osłoną ciem ności Izraelczycy przerzucili pod

A bu A gheilę - tran sp o rte m pow ietrznym -

batalion kom andosów . M ieli oni skrycie

przeniknąć w głąb i zneutralizow ać artylerię

przeciw nika.

A ta k na izolow any w ęzeł o p o ru ro z p o

czął  się  o  godzinie  23:00  po  półgodzinnej
naw ale  ogniow ej.  O koło  północy  natarcie
utknęło  z  pow odu  o p ó źn ien ia  kom andosów ,
którzy  nie  zdołali  dotrzeć  do  stanow isk  arty
lerii  egipskiej.  D o p iero   po  całonocnej  walce,

kiedy  zamilkły  haubice  obrońców ,  Izraelczy
cy  opanow ali  A bu-A gheilę.  W ówczas  to  o d
dział  zaporow y  blokujący  d rogę  na  E l-K usei
ma  ruszył  ku  tej  m iejscowości,  a  generał

S haron ruszył z brygadą p an c ern ą na N ahl.

6 czerwca ran o Izraelczycy rozpoczęli

koncentryczny a ta k na G azę. Wywiązały się

zacięte walki o poszczególne pu nkty oporu.

Izraelska artyleria posuw ając się tu ż za tyra
lieram i piechoty i czołgam i niszczyła ogniem

na w prost um ocnienia przeciw nika. Ok.

godz.  10:00  o b ro n a  egipska  zaczęła  się  ła
mać.  O  13:00  Izraelczycy  zlikwidowali  o sta t
ni  p u n k t  oporu.  Tym   sam ym   zakończyła  się

3 0

likwidacja egipskiego zgrupow ania p ó łn oc

nego; o b ro n a została przełam ana na całej

szerokości, a oddziały izraelskie w targnęły w
głąb Synaju.

Tego dnia, wczesnym rankiem , pojedyń-

czy  iracki  T u -16  zrzucił  3  bom by  na  m iasto
N etanya,  a  n a stęp n ie  usiłował  zaatakow ać
lotnisko  R am ai  D avid  lecz  został  przechw y

cony i uszkodzony przez izraelskiego M ira-

ge’a, a n astęp n ie zestrzelony przez artylerię

przeciw lotniczą izraelskiej kolum ny zm o

toryzow anej. L otnictw o izraelskie zaangażo

wało  się  w  zw alczanie  tra n sp o rtu   w ojskow e
go  oraz  stanow isk  artylerii  sił arabskich.  Z a
sadniczy  wysiłek  sk u p io n o   na  Synaju.  P o d ję
to   leż  kilka  akcji  przeciw  lo tn isk o m   egi
pskim ,  na  których,  ja k   sądzono,  bazowała

grupa algierskich M iG ów -21, atak u jąca sk u
tecznie w ojska izraelskie na południow ym

od cin ku fro n tu synajskiego.

W śro d ę rano, 7 czerwca w ojska naciera

jące na k ieru n k u nadm orskim d o tarły do

północnego

odcinka

K anału

Sueskiego.

M arsz kolum n pancernych poprzedzany był

d esantam i  śmigłowcowymi  w  sile  do   p lu to
nu,  k tó re   prowadziły  rozpo znan ie  i wytyczały
drogi.  R ów nocześnie  część  oddziałów   grupy
północnej  rozpoczęła  m arsz  na  B ir  Gifgafę,

by zam knąć wycofującym się oddziałom egi

pskim d rog ę odw rotu na Ism ailę.

202 B R Y G A D A P O W I E T R Z N O D E S A N T O W A

Podczas w a lk n a p ó łn o cn ym odcinku fr o n tu egipskiego istotną, c h o ć nie pierw szoplanow ą, rolę

odegrała  2 0 2   Brygada  P ow ietrzno  -  D esa n to w a   dow o d zo n a  p rzez p u łk o w n ik a   R a fa e la   E itana.
Podczas gdy p ie c h o ta   i  czołgi generała  Tala  a ta ko w a ły  egipskie  węzły  oporu  w   C han  J u n is sp a
dochroniarze  n a   lekkich  sa m o c h o d a c h   terenowych  p rzen ikn ęli  przez  p o la   m in o w e  i  fo rm a c je

przeciwnika o b sadzając drogi łączące C han Ju n is z R a fa h i G azą. U niem ożliw iło to E g ip cja 

nom podciągnięcie o d w o d ó w n a odcin ek a ta k o w a n y w pierw szej kolejnościL M ów iąc ję zy k ie m

w ojskowym po d o d d zia ły 2 0 2 Brygady "izolowały p o le walki".
6 czerwca p o d o d d zia ły p o w ietrzn o -d esa n to w e w ystępujące ja k o "zwykła

p ie c h o tą . uczestniczyły

w ostatecznym szturm ie Gazy. Z espoły spadochroniarzy n a sa m o ch o d a ch terenowych i transpo

rterach poprzedzały czołgi p ełn ią c fu n k c ję grenadierów. P odczas w a lk n a obszarach zu rb a n izo 

wanych żołnierze 2 0 2 Brygady w ykazali się olbrzym im hartem , w olą w a lki i d o sko n a łym w yszko

leniem. Z d a n ie m p łk . E ita n a je g o p o d w ła d n i byli wręcz niezastąpieni p o d cza s likw idacji s ta n o 

wisk egipskich w u m o cn io n ych budynkach, n a dachach, w piw nicach. W m ieście d o sko n a le

sprawdziły się będące n a w yposażeniu spadochroniarzy 106 m m działa bezodrzutowe. Z e wzglę
du n a niew ielką wagę m ożliw e było ich w noszenie n a piętra i prow adzenie ognia z okien. N ie

wielki zasięg,  będący w   w arunkach p o lo w ych   w adą  tego rodzaju  uzbrojenia,  w m ieście n ie  odgry
wał pow ażniejszej  roli.  P óźniej  spadochroniarze  "piszczotliwie"  nazyw ali sw e  działa  bezodrzuto
we  "zgryzaczami b e to n u

A bu Agneiia

P odobn ie ja k w

dniu

poprzednim ,

7 czerwca lotnictw o izraelskie prowadziło

działania szturm ow e nacelow ane na niszcze
nie tran sp o rtu egipskiego na Synaju oraz

w spieranie wojsk lądowych. Z dużą in te n
sywnością atakow ane były zgrupow ania sił

egipskich  w  re jo n ie  przełączy  M itla  i  Giddi.
Po  raz  pierwszy sam oloty  izraelskie  naw iąza
ły kontakt  bojowy z  ew akuowanym i  z  Synaju
nad  brzeg  K anału  Sueskicgo  bateriam i  ra
kiet przeciwlotniczych  SA-2.

W tym czasie G rupa Środkow a ruszyła

pełną prędkością przez B ir H assan na prze
łęcz M itla. Przełęczą będącą skalistym wą

w ozem o długości 23 km, prowadzi jedyna

droga w tej części Synaju droga nad Kanał.

O panow anie  przełęczy  o raz  obsadzenie  Bir
Gifgafy  zam knęłoby  ro zb ite  wojska  egipskie
na  bezwodnych  pustyniach  Synaju.

Z am iar dowództwa izraelskiego został w

pełni  zrealizowany.  Część  sił  grupy  p ó łn oc
nej  około  godz.  16:00  opanow ała  B ir  Gifga-
fę.  Dwa  bataliony  czołgów  przeszły  lam   do
obrony  blokując  drogę  ku  Ism aili,  a  trzeci
b atalio n  złożony  z lekkich  czołgów  A M X   ru
szył  na  zachód,  by  powstrzymać  ew entualną
odsiecz  egipską.  Przełęcz  M itla  została  o p a

now ana przez Izraelczyków ok. godz. 18:00,

A B U A G H E U .A

Jako kuriozalny wręcz przykła d n ieudolności i bierności

działaniu egipskich dowódców’ m o że

służyć f a k t zdobycia przez oddziały' izraelskie, nacierające na A b u Agheilę, kilkudziesięciu w

pełni spraw nych czołgów. G enerał A h m e d A b d el N eb y nie ew a ku o w a ł czołgów, a naw et nie

zadbał o ich zniszczenie, gd )ż - j a k p ó źn ie j thim aczyl - otrzy m a ł ro zka z odw rotu lecz nie było w
nim m o w y o niszczeniu czołgów.

V________________________

i-------------------

i--------------------------------------------

kiedy dotarły tam dwa bataliony czołgów wy
dzielone z grupy środkow ej.

W ieczorem 7 czerwca oddziały egipskie

znalazły się w potrzasku. Przed nim i zn a jd o

wały  się  w ojska  izraelskie  blokujące  wszy
stkie  drogi  o dw rotu,  a  za  nim i  zgrupow anie
generała  S h aro n a  spychające  przeciw nika  na
zachód.

W tym sam ym dniu Izraelczycy o p a n o

wali południow y kran iec Półwyspu Synaj -

um ocnio ną pozycję egipską S harm -el-She-
ikh. W wyniku lego o tw arta została dla

izraelskiej żeglugi handlow ej za to k a A kaba,
a p o rt E ilu t uzyskał n ajk ró tsze połączenie z

roponośnym i obszaram i Z a to k i Perskiej.

M im o rozbudow anej obrony, E gipcjanie nie
zam ierzali b ro n ić S harm -el-S heikh i kiedy

załam ała się o b ro n a na Synaju opuścili rejo n

um ocniony i rozpoczęli odw rót na północ

wzdłuż brzegu za to k i Sueskiej. D zięki tem u

batalio n izraelskich kom andosów p rzerzuco

ny śm igłowcam i  i w spierany od  stron y  morza
przez  ku try   artyleryjskie  zajął  bez  w alki  ten
bardzo  ważny  p u n k t  op o ru .  Izraelczycy  nie

zam ierzali je d n a k pozw olić na o d w ró t egi

pskiego garnizonu. 8 czerwca b atalio n ko
m andosów p rzerzu con o śm igłow cam i w re

jo n R as-cl-S undu, zablokow ali on i drogę

odw rotu wycofującej się załodze Sharm -el-

Shcikh. Po kilkunastom inutow ej w alce E gi

pcjanie skapitulow ali. K om andosi po roz

b ro jen iu jeńców puścili w olno szeregowych,

zatrzym ując w niew oli tylko podoficerów i
oficerów.

8 czerwca ra n o pododdziały pan cern e

gen erała  S h aro n a  działając  na  tyłach  wojsk
egipskich  zablokow ały  i  opanow ały  m iejsco
wość  N ahl.  Siły  S h aro na  znalazły  się  między
6  Dywizją  Piechoty  zbliżającą  się  do  N ahl,  a

brygadą zm otoryzow aną, k tóra opuściła już

D Z I A Ł A N I A D Y W E R S Y J N O -R O Z P O Z N A W C Z E

Prócz d e sa n tó w o zn a czen iu operacyjnym i taktycznym Izraelczycy szero ko używali, p rzerzu ca 

nych śm igłow cam i, grup dyw ersyjno - rozpoznaw czych. N iew ielkie grupy k o m a n d o s ó w z ło żo n e z

ludzi biegle m ó w ią cych p o a ra b sku i m o g ą cych z racji wyglądu u c h o d zić z a A ra b ó w

, ;

operujące

H’

egipskich murid'urach dezorganizow ały nieprzyjacielskie tyły, a ta k o w a ły sztaby, cen tra . łą czn o 

ści,

;

m a gazyny p a liw i w ody

. ;

W ielokrotnie m in o w a n e były drogi odw rotu

wycofujących się

o d d zia 

łów egipskich, a k o lu m n y w o jsk ostrzeliw ane były z m oździerzy. D zia ła n ia te w yw oływ ały p a n ik ę

oraz prześw iadczenie o w szechobecności wroga.

N ajw iększym su kc e se m izraelskich grup dyw ersyjno - rozpoznaw czych było przecięcie 5 czerwca

głów nego k a b la łączności p rzew o d o w ej m iędzy garnizonem sy n a jsk im a Kairem . P ozbaw ienie

Egipcjan n a jw ażniejszego śro d k a skrytej łączności, w w ydatnym sto p n iu u m o żliw iło p óźniejsze

su kcesy izraelskiego a p a ra tu d ezin fo rm a cji radiowej.

tę m iejscowość. S h aro n postaw ił do obrony

N ahl  dwa  pułki  czołgów,  a  do  pościgu  za  wy
cofującym   się  nieprzyjacielem   wydzielił  pułk
piechoty  zm echanizow anej  w sparty  czołga
mi.  O ddział  pościgowy sp o tk ał się  z twardym
o p o rem   E gipcjan.  W   w alce  trw ającej  od

godz. 10:00 do 14:30 egipska brygada została
całkow icie zniszczona. G en. S h aro n ocenił

później, że straciła o na po nad 1000 zabitych.

P o w alce Izrelczycy otrzym ali zrzu t zao p a

trzenia, wody, am unicji i m edykam entów .

A kcję tę przeprow adziły ciężkie sam oloty

tran sp o rto w e S tratocruiscr.

W czasie, gdy w ojska S h aro n a walczyły w

re jo n ie   N ahl,  bataliony  czołgów  gen.  Tała
blok ujące  Bir  G ifgafę  zaatak ow ane  zostały  z
dwóch  kierunków .  O d  w schodu  nacierała
przedzierająca  się  do  K anału  brygada  zm o

toryzow ana, a od zachodu batalio n czołgów

P a t r o l iz r a e ls k i n a j e e p a c h u z b r o jo n y c h w k m - y B ro w

n i n g 0 .50 c a la - j e d e n z w ie lu p e n e tr u ją c y c h s t r e f ę G a
zy i d e z o r g a n iz u ją c y c h o b r o n ę e g ip s k ą .

3 2

U s z k o d z o n y

czo łg

M 5 1 I I V   S u p e r   S h e r
m a n   n a d   b r z e g ie m
k a n a ł u   S u e sk ie g o .

łf

S P A D O C H R O N I A R Z E

W J E R O Z O L I M I E

P o d o b n ie j a k p o d c za s d zia ła ń

rejonach zu rb a n izo w a n ych S i

G a zy rów nież p o d c z a s w a lk o J e 

ro zo lim ę sp a d o ch ro n ia rze izrael

scy w yka za li się z n a k o m ity m o p a
n o w a n ie m w ojennego rzem iosła.

W je r o z o lim s k im S ta rym M ieście

o p ero w a li żo łn ierze z p o d o d d z ia 

łó w 2 0 2 oraz 5 5 Brygady P o w ie
trzn o - D esa n to w ej. D rugą z w y

m ien io n yc h je d n o s te k d o w o d ził

p u łk o w n ik M o rd ec h a i G ur.

zw a rte j za b u d o w ie Starego M ia sta

sp a d o ch ro n ia rze działali w s a m o
dzielnych k ilk u - k ilk u n a s to o s o b o

wych ze sp o ła c h (tzw. structura

c o m m a n d o ).

O czyw iście

akcje

w szystkich ze sp o łó w były z e so b ą

ko o rd yn o w a n e.

N a

szczególnie

w ażnych o d cin k a c h zesp o ły c o m 

m a n d o były w spierane p rze z p o je -

n cze czołgi p o c h o d z ą c e z przy-
iełonego

;

sp a d o ch ro n ia rzo m

p lu to n u pancernego.

Szczególnie zacięte w a łk i ro zg o 

rzały 5 czerw ca

w ieczorem

W zgórze A m u n ic y jn e i zn a jd u ją c y

się n a je g o szczycie k o m p le k s b u
d y n k ó w Szkoły> P olicyjnej. W zn ie

sien ie było siln ie u fo rty fik o w a n e

P o d ejścia   o d  stro n y izra elskiej b ro n io n e   były p rze z k ilk a d zie sią t że lb eto n o w ych   b u n k r ó w   i z a
sie k i z  d rutu  kolczastego.  O d  stro n y jo r d a ń s k ie j o b ie k t  bro n io n y był zd ecyd o w a n ie  słabiej.  S y
tu a c ję  tę p o sta n o w ili  w y zyska ć spadochroniarze.  C zęść k o m p a n ii A   6 6   b a ta lio n u   2 0 2   B ryga
dy o b eszła   o b ie k t  o d  p o łn o c y ,  a   c zę ść  k o m p a n ii B  o d  p o łu d n ia :  T y m   s a m y m   W zgórze A n i  u n  i-
cyjne  z o s ta ło   o to czo n e.  W ów czas,  a ta k u ją c   n a

;

n a jsła b ie j b ro n io n ym O dcinku, w o b ro n ę jo r-

d a ń s k ą w ła m a ła się k o m p a n ia C w spierana p rzez p lu to n czołgów. W a lki o wieńczący’ wzgó-

się p rzez c a łą noc. . W i ’

: : : :

; : ;

św icie Jordańczycy

&3Ê

—

Z D O B Y C IE J E R O Z O L I M Y

W a lk i w J e r o z o l i m i e n i e m i a ł y

p o w a ż n i e j s z e g o z n a c z e n i a m i 

lit a r n e g o

le c z

o b ie

s tr o n y

p r z y w ią z y w a ły d o te g o m i a s t a

o lb r z y m ią r o lę . W y n i k a ł o to z

p r z y c z y n p s y c h o l o g i c z n y c h . J e 

r o z o l i m a j e s t

ś w i ę t y m

m i a 

s t e m d la w y z n a ją c y c h j u d a i z m

Ż y d ó w i d la w y z n a w c ó w I s l a 

m u . M u z u ł m a n i e w ie r z ą , iż z

j e r o z o l i m s k i e j s k a ł y ( o b e c n i e

z n a j d u j e s i ę t a m tz w . M e c z e t

S k a t y )

w n i e b o w z i ę t y

z o s t a ł

p r o r o k

M a h o m e t

S a n k t u 

a r iu m   Ż y d ó w   j e s t   Ś c i a n a   P ł a
c z u   -  o s t a t n i   o c a l a ł y   f r a g m e n t
Ś w i ą t y n i   S a l o m o n a .   W   la ta c h

1 9 J S - 6 7 J o r d a ń c z y c y lin i c m

J< irdań.ski p o d o d d z ia ł z m o to ry z o w a n y z a jm u je s ta n o w is k a

ż l i w i a l i Ż y d o m d o s t ę p d o ic h

o b r o n n e n a p r z e d m ie ś c ia c h "Ś w ięteg o M ia sta " .

ś w ię te g o

m i e j s c a .

Z d o b y c i e

S ta r e g o M i a s t a w r a z z e Ś c i a n ą P ła c z u m i a ł o w ię c z a s a d n i c z e z n a c z e n i e m o r a l

n e . W y p e łn ić m o g / o s i ę ż y c z e n i e w y p o w i a d a n e p r z e z Ż y d ó w w c z a s ie s t u l e c i r o z

p r o s z e n i a : "za r o k s p o t k a j m y s ię w w o l n e j J e r o z o l i m i e " . T r u d n o s ię w ię c d z iw ić ,

że d u ż a c z ę ś ć l u d n o ś c i I z r a e l a p o s t r z e g a ł a d z i a ł a n i a p r z e c iw J o r d a n i i t a k j a k
n a c z e l n y r a b in a r m ii, p i s z ą c y d o g e n e r a ła N a r k i s s a w p ie r w s z y m d n iu w a l k : "

P a ń s c y lu d z i e tw o r z ą h i s t o r i ę , w p o r ó w n a n i u d o te g o p r z e b i e g d z i a ł a ń n a S y n a

j u j e s t n ic z y m

ii*'

*! !

P * r *

• / ' u

* '

■ , j k

1 zraelczy cy

wsparty resztkam i

egipskiego

lotnictw a.

Pierwszy  a ta k   egipski  został  przez  Izraelczy
ków  odparty  lecz  bój  przeciągnął  się,  gdyż
od wschodu  nadciągały wciąż  now e jednostki

przeciwnika. W krytycznym m om encie gen.

Tal wsparł obrońców Gifgafy swym odw odo

wym b atalionem czołgów, który uratow ał sy

tuację. W ieczorem brygada egipska wykrwa

wiona szturm ow aniem silnych pozycji izrael

skich złożyła broń, a oddziały nacierające z
zachodu wycofały się nad brzeg Kanału.

Ciężkie walki toczyły się też u w schod

niego wylotu przełęczy M itla. N adciągające

ze wschodu oddziały egipskie, przem ieszane

i  zdezorganizow ane,  usiłowały za  wszelką  ce
nę  wyrąbać  sobie  drogę  nad  Kanał.  Dwa
izraelskie  bataliony w sparte  lotnictw em   zdo
łały  jed n ak   odeprzeć  straceńcze  ataki  prze

ciwnika. W alki w rejo n ie Gifgafy i przełęczy

Mitla przybrały kształt wielkiej bitwy pan-

ccrnaj.  W zięło  w  niej  udział  ok.  1100  wozów
bojowych.  O   ile je d n a k   Izraelczycy w spierani
byli  przez  lotnictw o,  o  tyle  E gipcjanie  zosta

li go praktycznie pozbaw ieni. D ziałania wy

cofujących się oddziałów nie były praktycz

nie koordynow ane, co nie pozwoliło na k o n

centrację wysiłku.

Zlikwidowawszy oddziały egipskie usiłu

jące się przedrzeć na zachód w ojska g enera

łów  T ala i  Joffego  ruszyły  ku brzegom   K ana
łu  nie  napotykając  silniejszego  oporu.  C zo
łowe  pododdziały grupy  gen.  T ala  dotarły  do

brzegu K anału 7 czerwca lecz z uwagi na

groźbę uderzenia ze skrzydła wycofane zo
stały 30 km w głąb Synaju. Pododdziały ro z

poznawcze gen. Joffego osiągnęły brzeg K a
nału 8 czerwca o godz. 02:00. Inne oddziały

jeszcze przed świtem dotarły do R as Sudr.

W tym czasie brygada pancerna wydzielona

przez gen. T ala z grupy północnej posuwała

się wzdłuż brzegu kanału na południc, ła

miąc przy tym o p ó r pojedynczych p o d o d

działów egipskich. Swój m arsz zakończyła

nad wschodnim brzegiem Kanału na wyso

kości Ismaili.

K am pania synajska trwała 4 dni. W jej

trakcie E gipt utracił całe lotnictw o, siedem

dywizji  (w  tym  dwie  pancerne),  ok.  700  czoł
gów  i  kilka  tysięcy  pojazdów   mechanicznych.
T aki  rezu ltat  był wynikiem  zaskoczenia  s tra

tegicznego uzyskanego przez Izrael oraz zde

cydow anie  lepszego  wyszkolenia  żołnierzy  i
dow ódców   izraelskich.  D ziałanie  egipskie
cechowała  bierność  i  pasywność.  W spółdzia

łanie różnych rodzajów wojsk stało na n i

skim poziom ie, dowódcy nie byli przygoto
wani do działań mobilnych. Izraelczycy uczy

nili z natarcia podstawowy rodzaj działań
bojowych, dowódcy po m istrzow sku m anew

rowali siłam i pam iętając przez cały czas o
koncentracji wysiłku na najważniejszych o d

cinkach. W sposób niezakłócony fun kcjon o

wało zao patrzen ie co odgrywało kluczową

rolę podczas działań na pustyni. O sukcesie

zadecydował  wyższy  poziom   izraelskiej  sz tu
ki  w ojennej  będący  w  dużej  m ierze  wyni
kiem   cywilizacyjnego  poziom u  kraju.

F R O N T JO R D A Ń S K I

Na froncie jordańskim , którego dowódcą

był  generał  N arkiss,  Izraelczycy ześrodkow ali
brygady  piechoty  oraz jed n ą  brygadę p a n c e r
ną,  zaś  na  odcinku  jerozolim skim   pon adto

Z A G A D K A " L I B E R T Y '

)

( czerw ca rozegrał się je d e n z n a jb a rd ziej intrygujących, d o tyc h cza s nie w yjaśniony ep izo d
wojny sześcio d n io w ej. W tym d n iu izra elskie s a m o lo ty zb o m b a rd o w a ły o p erujący w p o b liżu

wybrzeży e g ip sk ic h a m e r y k a ń s k i o k rę t ro zp o zn a n ia i w a lk i ra d io e le k tro n ic zn e j " L IB E R
T Y '. O fia rą n a lo tu p a d ło 3 4 a m e ry k a ń sk ic h m arynarzy, a 75 in n ych o d n io sło rany.

S p ecja liśc i a n a lizu ją c p rzy p a d e k " L I B E R T Y ' je d n o z n a c z n ie w ykluczyli m o ż liw o ś ć p o m y łk i..

O kręt a m e r y k a ń s k i b y ł b o w ie m t a k charakterystyczny, ż e zid e n ty fik o w a n ie g o j a k o j e d n o

s tk i syryjskiej b ą d ź e g ip sk ie j b yło p r a k ty c z n ie n ie m o żliw e . Z d a n ie m a u to ró w z byłego b lo k u

w schodniego za jm u ją c y c h się p r o b le m a ty k ą k o n flik tu izra e lsk o -a ra b sk ie g o a ta k n a " L I

B E R T Y '  b y ł m is ty fik a c ją   m a ją c ą   o d s u n ą ć   o d   S ta n ó w   Z je d n o c z o n y c h  o sk a rże n ie   o  w sp a r- ..
cie  Izraela  s w o im i  s y s te m a m i  w a lk i  ra d io elektro n iczn ej.  Z   ca łą   p e w n o śc ią   ś m ie r ć   a m  ery’- ,
k a ń s k ic h   m a ry n a rzy   m isty fik a c ją   je d n a k   n ie   była.  N a   Z a c h o d zie   n a jw ię c e j

zw o le n n ik ó w \\

m a teza, iż Izraelczycy o b a w ia li się p o tr a k to w a n ia in fo rm a c ji zdobytych p rze z " L I B E R T Y '

ja k o a m e ry ka ń skie ] k a rty a tu to w e j.w przetargach z E g ip tem , czyli m ó w ią c in a c ze j p r z e k a - f

za n ia tych d a n ych ro zp o zn a w czyc h M a s e r o w i w z a m ia n np. za egzem plarze s p r z ę tu

;

w o js k o 

wego p r o d u k c ji ra dzieckiej. \P o d k re ślić je d n a k należy, że o b a p r z y to c z o n e

w y tłu m a c ze ń ia .

za g a d k i " L I B E R T Y są ty lk o h ip o te za m i, n ie p o tw ie rd zo n y m i p rzez w ypow iedzi o ficja ln e
lun d o k u m e n ty archiw alne.

W edług o ficja ln eg o k o m u n ik a tu izra elskieg o " L I B E R T Y z o s ta ł b łędnie zid e n ty fik o w a n y

ja k o egipski tra n sp o rto w iec w o jsk o w y "El Q ueseir". R o d z in o m o fia r incydentu rzą d Izraela

w ypłacił 3 .3 2 3 .5 0 0 doi. o d szk o d o w a n ia .

_______________

:___ :!

'__ : :

'-------------- i— — ----1---------- i-----

niew ielkie pododdziały spadochroniarzy.

W alki rozpoczęły się przed południem

5 czerwca, zażartym i starciam i ulicznymi w

Jerozolim ie.  R ów nocześnie  10  Brygada  P an
cerna  wkroczyła  na  tere n   Jo rd a n ii  z zadaniem
obsadzenia  grzbietu  górskiego  łączącego  R a

mallah z Jerozolim ą. P od koniec dnia siły

izraelskie walczące w Jero zo lim ie zostały p o

ważnie w zm ocnione. Z fro n tu synajskiego

przerzucono do m iasta brygadę pow ietrzno-

desantow ą,  któ rej  użycie  na  kierunku  n ad
m orskim   okazało  się  zbędne.  S pad o ch ro n ia
rze  natychm iast  weszli  do  akcji.  Całą  noc
Izraelczycy  prow adzili  lo k aln e  działania  za

czepne  zdobywając  ko lejn e  budynki  i  kw arta
ły.  6  czerwca  o  świcie  piechota  izraelska  zdo
była  gm ach  szkoły  policyjnej,  a  nieco  później

spadochroniarze zajęli L atrum . 7 czerwca za

stępca Szefa Sztabu G eneralnego gen. B ar

Lew nakazał generałow i N arkissow i przyspie

szenie  tem pa  działań w Jerozolim ie.  C hodziło
o  zdobycie  S tarego  M iasta  przed  zawiesze
niem  broni,  którego  dom agać zaczęła  się  o p i
nia  m iędzynarodow a.  Po  uporczywych  bojach

zadanie to zostało w ykonane. W e wczesnych

godzinach popołudniow ych Izraelczycy zajęli
Stare M iasto w raz ze Ścianą Płaczu.

Jeszcze przed zakończeniem w alk w J e ro

zolim ie w ojska generała N arkissa rozpoczęły
operację zaczepną przeciw ko głównym siłom

jordańskim . 5 czerwca w ieczorem brygada

piechoty w sparta czołgami przekroczyła g ra
nicę Jo rd an ii i po ciężkiej w alce z jo rd ań sk ą

25 Biygadą P iechoty opanow ała 6 czerwca ra

no D jenin. N astęp n ie rozpoczęto n atarcie na

Nablus. Podczas w alk o to m iasto sity stro n
były w yrów nane - każda dysponow ała 100

czołgami. O zwycięstwie zdecydowało izrael

skie  lotnictw o,  udzielając bardzo  efektywnego
wsparcia  w ojskom   lądowym.  P onadto  bom
bowce  izraelskie  zbom bardow ały  drogi,  przez
co  Jordańczycy  utracili  m ożliw ość  w prow a
dzenia  do  walki  odwodów.  Przerw any  został
też  dopływ  za o p atrzen ia  dla  oddziałów   w al

czących  w  zwarciu  z  przeciw nikiem .  W  pół
nocnej  C isjordanji  w ojska  izraelskie  całkow i
cie  rozbiły  jo rd ań sk ą  25  Biygadę  Piechoty  i

40  Biygadę  P ancerną.  Jo rd ań sk ie  straty  wy
niosły  na  tym  odcinku ok.  3  tys.  zabitych  i  k il
ka  tysięcy  rannych.

6 czerwca w ieczorem granicę Jordanii

przekroczyła brygada pan cern a stacjonująca

dotąd w re jo n ie grzbietu górskiego Jcrozoli-
m a-R am allah. O k. 22:00 izraelskie czołgi za

jęły po krótkim boju m iejscow ość R am allah.

N astępnie b atalio n czołgów przejechał z peł
ną prędkością przez m iasteczko Avihla zwal

czając ogniem arm at i bro n i maszynowej wy
kryte punkty op o ru . Z obsadzeniem terenu

(D Z IA Ł A N IA IZ R A E L S K IC H W O JSK P A N ^ \

C E R N YC H N A SY N A JU

N a Synaju. izraelskie wojska szybkie (pancerne,

zmechanizowane i zmotoryzowane) działały’ zgod

nie z klasycznymi regułami, niewiele odbiegającymi
od wypracowanych w czasie I I wojny światowej

(zwłaszcza podczas blitzkriegu 1939-41). Najwię

ksze izraelskie zgnipowanie pancerne wchodziło w

skład gmpy gen, Tala (dwie brygady pancerne i

zmechanizowani sjradochronuuze na pojazdach

półgąsienicowych). Wpierwszym dniu wojny czołgi

gen. Tala \ czołowo

atakowały \ Umocnienia

Eł-

A rish Izraelczycy wykazali się wielką nieustępliwo

ścią.  Kiedy wozy szpicy utknęły n a  polu  minowym
następne pojazdy parły nadal naprzód  Unierucho
m ione przez m in y  czołgi  nadal prowadziły  ogień

wspierając sprawne pojazdy nieustępliwie prące

naprzód Taktyka ta przyniosła zakładany efekt

dzięki czemu zrezygnowano z wysadzenia desantu

powietrznego oraz morskiego (gen Gawish - do

wódca frontu południowego - planował wysadze

nie desantu morskiego na tyłach Eł-Arish). Sukces
okupiony jednak został wysokimi stra tami.

Eł-Arish było jednym z niewielu przypadków, gdzie

Izraelczycy przełamali umocnienia wykorzystując

bezwzględną siłę natarcia czołgów (tzw. współczyn 

nik ptzebojowości). W pozostałych wypadkach o

powodzeniu \ decydował energicznie prowadzony

m anewr obejścia łub oskrzydlenia, w trakcie które

go czołgi optymalnie wyzyskiwały swoje właściwo

ści trakcyjne.
Prócz wysokiej manewrowości izraelskie oddziały

pancerne wykazywały się bardzo dobrym wyszkole

niem strzeleckim. D ziałonow i

izraelscy potrafili

strzelać szybciej, celniej i n a większe dystanse.

Umożliwiało to stosowanie tzw. taktyki "strzelców

wyborowych". Polegała ona n a tym, że [Htjedyncze

czołgi lub kilka czołgów rozwiniętych w Unię zbliża
ło się do pozycji nieprzyjaciela i otwierało ogień z

maksymalnych odległości Zaskakiwało to bier

nych w tym m om encie Arabów i umożliwiało za
danie nieprzyjacielowi dużych strat przy niskim ty-

•

zyku trafienia własnych wozów.

Izraelskie \ wojska pancerne i zmechanizowane
wchodząc d o działania posiadały zapasy paliwa,

amunicji, prowiantu i wody n a 74 godziny. Jed n a k
często przed upływem tego czasu zachodziła konie- \
czność tankowania wozów i uzupełniania am iin i-.

ćjL W głębi Synaju zaopatrzenie zorganizowano

drogą powietrzną, często zdarzało się, że pojedyncze
czołg tankowane \ były przez śmigłowce. \ Podod

- ;

działy  remontowe posuwały  się  w  odległości  5-7
k m   za pierwszą  linią,  zaś drobniejsze  uszkodzenia
usuwane by/y przez załogi.
N a Synaju  Izraelczycy stracili o k   60 czołgów głów

nie w wyniku ognia okopanych czołgów przeciwni

ka. Pewne straty wyniknęły. również

z szerokiego

stosowania przez Egipcjan m in .. Ten rodzaj uzbro

jenia był szczególnie groźny dla lekkich wozów

\A M X -13 (narażeni byli zwłaszcza kierowcy).

9 m m p isto le t m aszyn ow y UZI

P r a c e   n a d   U Z I   r o z p o c z ę ło   w   1 9 4 9 r.  P r o w a d z ił  j e
ó w c z e sn y   p o r u c z n i k  a r n n i   iz r a e ls k ie j  U z ie l  G a l.  P o
to c z n a   n a z w a   b r o n i   j e s t   z d r o b n i e n i e m   je g o   i m i e
n i a .  P r a c e   k o n s t r u k c y j n e   p o p r z e d z o n e   z o s ta ły   a n a
liz a   c z e c h o s ło w a c k ic h   p is to le tó w   m a s z y n o w y c h   w z.

2 3 , 2 4 , 2 5 , 2 6 o r a z Z Ł 4 97.
P i s to le t m a s z y n o w y U Z I d z ia ła n a z a s a d z ie o d r z u tu

z a m k a   s w o b o d n e g o .  M e c h a n i z m   s p u s to w y   z  p r z e ł ą
c z n ik ie m   r o d z a j u   o g n i a   u m o ż liw ia   p r o w a d z e n ie   o g
n i a   p o je d y n c z e g o   i  s e ry jn e g o .  D o   z a s i l a n i a   b r o n i
u r y w a n e   s a   m a g a z y n k i  p u d e łk o w e   o   p o je m n o ś c i  2 5

l u b 3 2 n a b o jó w . W b r o n i s t o s o w a n a j e s t k o lb a
d r e w n i a n a lu b s k ł a d a n a m e ta lo w a . U Z f p r o d u k o

w a n y j e s t w z a k ł a d a c h I s r a ë l M i l i t a r y I n d u s t r i e s
o r a z n a lic e n c ji w F a b r i q u e N a t i o n a l e d ’A r m e s d e

G u e v r e w B e lg ii.

D a n e te c h n ic z n o - ta k ty c z n e

M a s a : p i s t o l e t u z k o lb ą d r e w n i a n ą

- 3 ,5 k g

k o lb ą m e ta lo w ą

- 3 ,6

k g

M a s a z a ła d o w a n y c h m a g a z y n k ó w :

2 5 n a b o jo w e g o

- 0 ,4 9

3 2 n a b o jo w e g o #

- 0 .6 0

U ;

D łu g o ś ć c a łk o w ita z k o l b ą d r e w n i a n ą i r o z ło
ż o n ą m e ta lo w ą

- 6 5 0 m m

D łu g o ś ć ze z ło z o n ą k o l b ą m e ta lo w ą - 4 7 0 m m

P r ę d k o ś ć p o c z ą tk o w a p o c is k u

- 4 0 0 m /s

S z y b k o s tr z e ln o s ć te o r e ty c z n a

- 6 0 0 s t r z a łó w / m i n

Z a s ię g s k u te c z n y

- 2 0 0 m

9111111 p isto le t m aszynow y P O R T SA ID

Dane techniczno-taktyczne

W l a t a c h c z te r d z ie s ty c h w S zw e c ji s k o n s t r u o w a n o

K a l i b e r

p i s t o l e t m a s z y n o w y p r z y s to s o w a n y d o p r o d u k d i

M a s a

m a s o w e j, z n a n y j a k o C a r l G u s ta v w z .4 5 . W 1951)

D łu g o ś ć ze z ło ż o n ą k o lb ą

r o k u h g i n t z a k u p ił p e w n ą ilo ś ć ty c h p is to le tó w w

D łu g o ś ć z r o z ło ż o n ą k o lb ą

w e r s ji 4;>b o r a z r o z p o c z ą ł i c h p r o d u k c j ę lic e n c y jn ą

. . . r . .

p o d n a z w ą P o r t S a id .

P is to le t P o r t S a id w y k o n a n y b y ł z w y p r a s e k z g r u

b e j b l a c h y n ito w a n y c h i s p a w a n y c h . P o s i a d a ł s k ł a
d a n a p r o s t o k ą t n ą k o lb ę . B ył p r z y s to s o w a n y w y łą c z

n i e d o p r o w a d z e n ia o g n ia c ią g łe g o .

D łu g o ś ć lu fy
P r ę d k o ś ć p o c z ą tk o w a

M a g a z y n e k

p o c is k u

- 9 m m

- 4 ,2 0 kg

- 55Ó m i n

- 8 0 8 m m
- 2 1 3 m m

- 3 6 5 m /s_

- 3 6 n a b o i

C /.ołgi M 5 0 H V n a fro n c ie j o r d a ń s k i m .

O b o k :  P o s ila ją c y   s ię   ż o łn ie rz   iz ra e lsk i.  W   z a s ię g u   r ę k i
b e lg ijsk i  k a r a b i n   F N   F A L   k a l.7 .6 2 m m  w   w e rsji  z  c ię ż
k ą   l u f ą  i  d w ó jn o g ie m ,  s to s o w a n e j j a k o   r k m .

przez piecho tę wstrzym ano się jedn ak do

świtu. N azajutrz brygada zwróciła się na p o
łudnic i ku bibilijncm u Jerychu. M iasto zaję

te zostało bez walki 7 czerwca wieczorem.

8 czerwca wojska izraelskie usunęły z za

chodniego brzegu Jo rd a n u niedobitki odzia-

łów przeciwnika. B rak aktywności Jo rd ań -

skicgo lotnictw a um ożliwił izraelskim siłom

powietrznym bardzo intensyw ne w sparcie

własnych wojsk lądowych. Dzień ten uznać

m ożna za d atę zakończenia w alk na froncie

jordańskim . W ich wyniku Izrael opanow ał

całą Jerozo lim ę o raz zachodni brzeg rzeki

Jo rdan , odsuwając tym samym groźbę p rze

połow ienia własnego terytorium .

F R O N T SY R Y JSK I

W pierwszym dniu wojny, 5 czerwca,

wojska izraelskie zajęły na froncie syryjskim

pozycje o bron ne, ograniczając się do n ęk a
nia nieprzyjaciela

ogniem artyleryjskim .

6 czerwca wojska syryjskie usiłowały przejąć
inicjatywę i wykonały natarcie w rejon ie J e

ziora  Tyberiadzkiego.  A takujące  pododdzia
ły wdarły  się  kilka  kilom etrów  w  głąb  tery to
rium   Izraela,  opanow ując  m.in.  miejscowości

Ila ritio i S her Jask o r położone na północ od

b r y g a d a

g o l a m i

—

[

, a k O’c^ ) x h ^ / c z i{cych w 1967r. n a fr o n c ie sy ryjskim była

B n u a d a G o la n i. D z ia ła ła m u , a a

ni» ,* t „ . , i „ ^ o d c in k u z z a d a n ie m p r z e ła m a n ia

k tó r e b lo k o w a ły r u c h o d d z ia łó w

czbę granatów.

/ t o r « -

TaatnkJwiinc zo sh fy f c z e r w k r a J Z H i bnuM m y

w sp ie ra n y p rze z p o d c ią g n ię te o lb rzy m im w y siłk ie m sa p e ró w

b a ta lio n I i z a a ta k o w a ł T e ł-A za zzia t. W o d w o d z ie p o 

z o s ta ł b a ta lio n G . W o d le g ło śc i

1 5 0 0 m o d szczytu s p a d ł d eszcz

S I

m m

p o c is k ó w

m o źd zie rzo w y c h . M im o to n a t a r -

a e sz ło n a p rzó d . W y su n ię te sta -

i i

n o w ts k a syryjskie zostały> zn isz-

. ł .

c zo n e g ra n a ta m i. O g o d z. 12:3 0

b a ta lio n p rzy g n ie c io n y z o s ta ł do

‘

z ie m i  b e zp o śre d n im   o g n ie m   m a
szy n o w y m   p r o w a d z o n y m   z   z a m a
s k o w a n y c h   sta n o w is k .  D o w ó d c a
b a ta lio n u   p a d ł  p r ze c ię ty   serią   k a 

ra b in u

m a szy n o w e g o .

S y tu a c ja

b yła b a rd zo p o w a ż n a . Z a c z ę ło

b r a k o w a ć a m u n ic ji, o r a z - co w

g o rą c y m k lim a c ie n ie j e s t bez

z n a c z e n ia - wody. W ó w c za s do-

w ó d ca B ryg a d y r z u c ił d o w a lk i

o d w ó d . B a ta lio n o d w o d o w y , wy-

z y s k u ją c z w ią z a n ie o g n ie m s ta n o 

w is k s y ry jsk ic h p r z e d a r ł s ię n a ty 

ły o b ro n y i z a a ta k o w a ł o d tyłu
u m o c n io n e p o zycje. O b ro n a sy-

ry jsk a n a k ie r u n k u d z ia ła ń ia B ry 

g a d y z o s ta ła p r z e ła m a n a .

’•

Ż o łn ie r z e B ry g a d y G o l a n i u z b r o j e n i b y li w

r .

\ \ b r o ń r ó ż n e g o ty p u , o d r o d z im e g o ł J / i po-

p r z e z b e lg ijs k i F N F A I, ( d ru g i z w id o c z

n y c h n a z d ję c iu ż o łn ie rz y n ie s ie n a p le

c a c h p o j e m n i k /. g r a n a t a m i n a s a d k o w y m i
d o J e g o k a r a b i n u ) p o r a d z ie c k ie A K -4 7 .

H e " r u i

« 1? 7 ki., b i n ,e T SI,kM?

\ s y m b o l a m i o z n a c z a ją c y m i z n is z c z o n e p o ja z d y n ie p r z y ja c ie la n a b u r -

t Z

. k m -V k l,L 7 -<i2’ 1 2 1 6

» / S* u E

h b r o n i , p r z e -

K u te r to rp e d o w y ty p u "O sa'

K u te r rak ieto w y ty p u O SA o d p a la p o c is k rak ieto w y S S -S -2 .

Z A G Ł A D A "EL A T H A "

IV czasie w ojny sześciodniow ej strony konni,

lecz kilka m iesięcy p ó źn iej - 21 października

iktu nie prow adziły w zasadzie działań na m orzu

1967r. -ro zeg ra ły się w ydarzenia, k tó re w z n a c z 

nym stopniu zaciążyły n a dalszym rozw oju m o rskiej sztu k i wojennej. W tym dniu do egipskich

wybrzeży zbliżył się izraelski niszczyciel E L A T H " . D o odparcia nieproszonego gościa E gipcja

nie wyznaczyli kutry rakietow e radzieckiego typu O SA , n a których za o kręto w a n i byli - w e d łu g

źródeł zachodnich - radzieccy specjaliści. Okręty egipskie nie wyszły w m orze lecz m anew rując

w porcie ustawił}' się tak, by wyloty hangarów' skierow ane były w stronę przeciw nika. K ilka m i

n u t p ó źn iej odpalony zo sta ł pierw szy uskrzydlony p o cisk rakietow y typu S S -N -2 (oznaczany

p ó źn iej w’ ko d zie N A T O ja k o STYJC') wyposażony w 5 0 0 kg trotylową głowicę bojow ą. "E la t li"

trafiony zo sta ł w śródokręcie. E ksplozja potężnego ładunku rozerwała ka d łu b okrętu n a dwie
części. D ziób n atychm iast za to n ą ł le c z rufa zdołała utrzym ać się n a wodzie. Egipcjanie nie dali

je d n a k za wygraną, drugi "S T Y X

uderzył

H’

część rufow’q i dokończył dzieła zniszczenia. B ył to

pierwszy w dziejach wojen m orskich przypadek skutecznego użycia kierow anych pocisków ’ ra

kietowych. E p izo d ten sta ł się inspiracji} d o podjęcia przez Wszystkie czołow e f o t y intensywnych

prac n a d rozw ojem tego rodzaju uzbrojenia. W arto dodać, ja k o przykład sk u tk ó w b lo ka d y in 

form acyjnej sto so w a n ej przez strony ko n fliktu , ż e część źródeł podaje, iż nosicielem odpalanych
rakiet był ku te r typu K O M A R .

doliny H ouk. Po pierwszym pow odzeniu na

tarcie załam ało się pod uderzeniam i izrael

skiego lotnictw a i broni pancernej. Syryjczy
cy nie wycofali się je d n a k lecz przeszli do

obrony na osiągniętych rubieżach. Okazała

się o na skuteczna do czasu gdy po opanow a

niu  Synaju  i  wyelim inowaniu  z wojny  J o rd a
nii,  Izrael  przegrupow ał  część  sił  i  9  czerwca
rozpoczął  operację  zaczepną  przeciwko  Sy
rii.  N atarcie  poprzedzone  zostało  silnym
przygotow aniem   artyleryjskim   o raz  bom bar
dowaniem   pozycji  syryjskich  przez  lotnictw o
izraelskie.  W ojska  lądow e  Izraela  zaatako

wały na dwóch głównych kierunkach: na p o

łudnic  od  Jeziora  Tybcriadzkiego  (G rupa
Południc)  i  na  północ  od  jeziora  w  rejonie
m ostu  B anat Jacu ub  (G ru p a  Północ).  N acie
rano  więc  na  południow e  skrzydło  oraz  cen

trum obrony syryjskiej. L otnictw o izraelskie
rozpoczęło już 8 czerwca działania szturm o

we na froncie syryjskim. W iększość wysiłku

skupiono na obezw ładnieniu silnie um ocnio

nych  pozycji  syryjskich  na  W zgórzach  G o-
lan,  k tó re  stały się  celem  intensywnych  b o m
bardow ań.  Gdy  okazało  się  jednak,  że  nie
przynoszą  o n e  zakładanych  efektów,  lo tn ic

two przerzucono do zadań w głębi Syrii
(głównie niszczenie stanow isk artylerii dale-

konośnej), a W zgórza G olan pozostaw iono

wojskom lądowym.

Oddziały izraelskie posuwały się naprzód

bardzo powoli, bowiem Syryjczycy stawiali

skuteczny op ór na pozycjach rozbudowanych
w górzystym terenie. W arunki terenow e

uniemożliwiły Izraelczykom na użycie d u

żych związków pancernych. D o natarcia r u
szyła piechota, która szkolona jedn ak była

do  walki  w  bezpośrednm   współdziałaniu  z
bro n ią  pancerną, więc  nic  wykonała  zadania.
W zgórza  na zachód  od  Jeziora  Tyberiadzkie-

go i na kierunku E l-K ulneira stały się dla

izraelskiej piechoty prawdziwymi "polami

śm ierci”

W ieczorem , 9 czerwca ciężkie straty

Safad

IZRAEL

LIBAN

Kiry at

Shemona

do Damaszku

Przebieg walk

na froncie

syryjskim

SYRIA

K ie ru n k i

a ta k u iz r a e ls k ie g o

Z O B Y Ć Z N Y S P R Z Ę T

W tr a k c ie w o jn y s z e ś c io d n io w e j siły zb r o jn e Izra e la zd o b yły k ilk a s e t czo łg ó w T 5 4 i

755.

B y

ła to liczb a n a tyle p o w a ż n a , ż e w z d o b y c zn e w o zy p o s ta n o w io n o w y p o sa ży ć n o w o o rg a n i

z o w a n e izra e lsk ie p o d o d d z ia ły p a n c e rn e . P o n ie w a ż czo łg i T 5 4 i T 5 5 n ie w p e łn i o d p o w ia

dały'  w y m a g a n io m   z a ło ż o n y m   p r z e z   izra e lsk ie   d o w ó d z tw o   p r z e p r o w a d z o n o   ich  g r u n to w n a
m o d e rn iza c ję .  P o   w y d łu że n iu   k a d łu b a   z m ie n io n o   je d n o s tk ę   n a p ę d o w ą   z a s tę p u ją c   d o ty c h
c za so w y   s iln ik   r a d z ie c k i  a m e r y k a ń s k im ,  c h ło d z o n y m   p o w ie tr z e m   s iln ik ie m   w yso k o p rę żn y m .

W óz w yp o sa żo n y, te ż z o s ta ł w n o w o c z e s n y h y d r o m e c h a n ic z n y u k ła d n a p ę d o w y . Poci p a n c e r z

s c h o w a n e zostały' w o ż o n e d o ty c h c z a s n a p a n c e rzu , p o p r a w e j stro n ie k a d łu b a , d o d a tk o w e
zb io r n ik i p a liw a . W y m ie n io n o ró w n ie ż u k ła d s ta b iliz a c ji u zb ro jen ia , a d o d a tk o w o w zb o g a

c o n o g o o k o n ile k s o w y sy s te m k ie r o w a n ia o g n iem . A b y m o d e r n iz o w a n e w o zy m o g ły u ż y w a ć

sta n d a rd o w e ] a m u n i c j i N A T O z m ie n io n o a r m a tę n a tę s a m ą co w in n ych iz ra e lsk ic h c z o ł

g a c h (k a lib ru 1 0 5 m m ) i d o d a n o m o źd zierz: P a n c e rz w z m o c n io n o p ły ta m i B L A Z E R tj.

n ie d u ży m i, s ta r a n n ie w y p ro filo w a n y m i p ł y t a m i z m a te r ia łu w yb u ch o w eg o , k tó r e e k s p lo d u ją

m o m e n c ie tr a fie n ia p o c is k ie m p rze c iw p a n c e rn y m . E k s p lo z ja w d u ż y m s to p n iu o s ła b ia j e

go d z ia ła n ie , c zę sto w ręcz niw elujcie j e c a łk o w ic ie (c o b a rd zo isto tn e, B L A Z E R n ie re a g u je

n a p o c is k i k a r a b in o w e ).

P o n ie w a ż z a ło g i skarżyły’ się n a n ie w yg o d ę w s ta w io n o n o w e s ie d ze n ia i c zę śc io w o p r z e b u d o
w a n o w n ętrze, z w ła s z c z a p r z e d z ia ł k ie ro w a n ia . B e z z m ia n p o z o s ta ło p r a k ty c z n ie ty lk o z a
w ieszenie.

M o d e r n iz a c ja c żó łg ó w T -5 4 /5 5 s ta ła się szy b k o - z u w a g i n a d u ż ą liczb ę w o zó w tych typ ó w
e k s p lo a to w a n y c h n a św ie c ie - s z e r o k o r e k la m o w a n ą p ro p o zy c ją e k s p o r to w ą Izraela.

C z o łg '1 -5 5 p r z e d i p o m o d e r n iz a c ji

zm usiły  dow ództw o  izraelskie  d o   m odyfika
cji  planów   działania,  w  o p arciu   o  d an e  z  ro z
po zn an ia  lotniczego  u stalo n o ,  że  Syryjczycy
m ają  całkow icie  o d sło n ię te   skrzydło  od  s tr o
ny  granicy  z  L ibanem ,  a  w aru n k i  teren o w e

um ożliw iają użycie na tym k ie ru n k u dużych

zw iązków  pancernych.  W   nocy  z  9  na  10
czerwca  oddziały  p an c e rn e   i  zm echanizo w a
ne  Izraela  obeszły,  gw ałcąc  n e u tra ln o ść   L i

banu, p ó łn o cn e skrzydło o b ro n y syryjskiej i

10 czerwca ra n o uderzyły na je j tyły w re jo

nie M ossada. R ó w n o cześn ie w głębi u g ru p o

w ania syryjskiego wylądow ał d esa n t śm i
głowcowy. D e sa n t w sile b a ta lio n u p o d zielo

ny był na dw ie grupy taktyczne. Pierw sza z

nich weszła do działania w pobliżu m iejsco

wości F ik (8 km na w schód od Jez io ra Tybe-

riadzkiego), zaś d ruga w re jo n ie B anija. Z a

daniem obu grup taktycznych było zniszcze
nie u m ocnień, stan o w isk b ro n i m aszynow ej i

artylerii, k tó re swym og n iem powstrzymywa-

ły n a ta rc ie w ojsk izraelskich. P o w ykonaniu
zadania siły d esan tu zajęły pozycje w zdłuż

dróg i uniem ożliw iły Syryjczykom mancwTO-

w an ie odw odam i.

D o p ie ro wówczas po dod działom p ie c h o

ty i czołgom izraelskim atakującym na głów

nym k ieru n k u udało się w edrzeć na ok. 20
km w' głąb tery to riu m przeciw nika o p a n o w u

ją c rejony u m o cnień "G olan" i "Fik". Wy

starczyło to aby o p ó r syryjski p rakty czn ie

ustał. D w ie n ie użyte d o tąd na fro ncie bryga

dy syryjskie zostały w ycofane w re jo n D a m a

szku z zadan iem zorganizow ania o b ro n y s to

licy. S traty p o n iesio n e przez Syrię w ciągu
trw ającej 72 godziny k am p an ii szacow ane są

na 1000 żołnierzy, 600 jeńców , 100 czołgów,

w tym 40 n ie uszkodzonych. Izraelczycy roz-

bili 7 z 9 zaangażow anych w w alce brygad (4
piechoty, 2 zm echanizow ane, 1 p an cern ą).

REZULTATY W O JN Y SZEŚCIODNIOW EJ

\ A D A M A

y p

OSZEK

IZRAEL

J e ro z o lim a

Is m a ila ,

M O R Z E ''U

C ZE R W O N E V

Sytuacja polityczna

na Bliskim Wschodzie

po Wojnie Sześciodniowej

MORZE

ŚR Ó D ZIEM N E

JORDANIA

EGIPT

ARABIA

SAUDYJSKA

T ereny za ję te p rze z Izrael

p o dczas W o jn y S ześciodniow ej

120 km

W trakcie wojny sześciodniow ej siły

zbrojne Izraela niem al całkow icie zniszczyły

lotnictw o  przeciw ników   i  w  znacznym  s to
pniu  osłabiły  ich  potencjał  lądowy.  Straty
egipskie  o ceniane  są  na  7-10  tys.  zabitych,

50-70 tys. rannych i wziętych do niewoli.
Jo rd an ia straciła ok. 6 tys. zabitych i zaginio

nych,  liczba  rannych  i  jeńców  szacowana jest
na  2  tys.  S traty   syryjskie  to  2  tys.  zabitych  i
ok.  3  tys.  rannych  i jeńców .

S traty izraelskie to wg źródeł oficjalnych

766 zabitych i 2563 rannych. Ź ródła nieza

leżne m ówią o 1750 zabitych i 5500 rannych.

W wyniku wojny Izrael zajął obszary o

pow. 65 tys. km . Z dobyta została strefa G a
zy oraz Półwysep Synaj. Zlikw idow ano bazy

wypadowe fedainów palestyńskich nękają

cych

nieprzerw anie

terytorium

Izraela,

otw arto   dla  żeglugi  izraelskiej  zatokę  A ka-
ba,  przesun ięto  o  kilkaset  kilom etrów  zag ro
żenie  dla  strategicznego  korpusu  państw a

Izrael, uniem ożliw iając w targnięcie tam sił
przeciwnika przez pustynię Negew.

Z a ję te zostały rów nież W zgórza G o lan

dzięki  czem u  Izraelczycy  opanow ali  n ajd o
godniejszą  przeszkodę  terenow ą  oddzielają
cą  ich  państw o  od  terytorium   przeciwnika.

O p anow anie Z achodniego B rzegu do

prowadziło do oparcia granicy o dogodną z

wojskowego p un k tu widzenia rubież rzeki
Jo rd a n i uzyskania dostępu do niezwykle

cennych  źródeł  wody.  Zdobycie  Starego
M iasta  w  Jero zolim ie  miało  zasadnicze  zn a
czenie  psychologiczne.  D zięki  tem u  zak o ń

czyła się konsolidacja państwa Izrael, w któ

rego granicach znalazło się najważniejsze

sanktuarium żydowskie.

W ojna doprowadziła do generalnej po

prawy gcostrategicznej sytuacji Izraela. Tery
torium państwa stało się bardziej dogodne

do obrony - Izraelczycy zrealizowali wszy

stkie wojskowe cele wojny.

W płaszczyźnie politycznej nie zostały

rozwiązane  nawet  najm niej  ważne  problem y
antagonizujące  Bliski  W schód.  W ręcz  prze
ciwnie,  do  innych  złożonych  kwestii  dołączy
ły  zagadnienia  związane  z  uchodźcam i  z

ziem, k tóre znalazły się pod władzą Izraela.

W ydarzenia czerwca 1967 r. były bezpre

cedensową  klęską  Związku  Radzieckiego  j a
ko  p ro tek to ra  i  głównego  dostawcy broni  dla
państw  arabskich.  Próbow ał  on  zrekom pen

sować pow stałe w rażenie na drodze dyplo

matycznej. K onflikt stał się pretekstem do

zerwania stosunków

dyplomatycznych

Izraelem przez wszystkie państwa bloku

komunistycznego z wyjątkiem R um unii oraz

przyjęcia przez O N Z rezolucji nr 242 prze

widującej "sprawiedliwy i trwały pokój" oraz

"bezpieczne granice dla Izraela" w zam ian za

wycofanie się z terytoriów okupowanych.

Praktyczne efekty działań dyplomatycznych
okazały się niewielkie, a wym ierzona w Izra

el rezolucja pozostała martwą lite rą przez
cały czas obowiązywania.

Pokonani w walce Arabowie, upokorzeni

klęską przywódcy, nie zamierzali pogodzić

się z faktam i dokonanym i. Przy pom ocy ra

dzieckiej rozpoczęła się intensywna odbu do

wa potencjału m ilitarnego Egiptu i Syrii.

W Egipcie doszło do czystek w kierow nic
twie arm ii. Objęły one 54 wyższych dowód

ców. Swe stanowiska utracili także m inistro

wie wojny i spraw wewnętrznych. Prezydent

N aser  podał  się  do  dymisji,  która  jedynie
dzięki  odpow iednio  sterow anej  p ro pagan
dzie  "nie została  przyjęta  przez  naród".

Z rozum iałe pragnienie odwetu i odzy

skania Świętego M iasta stały się głównymi

ideami jednoczącym i wszystkich Arabów.

Śmiało  m ożna  powiedzieć,  że  w  dni u  zakoń
czenia  wojny  sześciodniowej  rozpoczęły  się
przygotowania  do  następnego  konfliktu.

P O L S K I E P I Z O D W O J N Y S Z E Ś C I O D N I O W E J

W p ią te k ra n o 5 czerw ca 1967r. n a K a n a ł S u es k i w szedł k o n w ó j zło żo n y z 1 4 sta tk ó w . W

sk ła d k o n w o ju w chodziły rów nież 2 je d n o s tk i P o lskiej M a ry n a rki H andlow ej: "Bolesław
Bierut" i "Dj a k a rt a". O godz. 10:00 w d zien n ik u okrętow ym "D jakarty” za n o to w a n o odgłosy

w a lk d o ch o d zą ce z brzegu azjatyckiego. R ó w n o c ze śn ie n ie m a l p rzesta ła d zia ła ć k a n a ło w a

służba p ilo to w a . S ta tk i sa m o d zie ln ie dotarły do W ielkiego Jeziora G orzkiego i ta m cały

k o n w ó j rzu cił kotw ice.

11 czerwca m a ryn a rze z uw ięzionych s ta tk ó w dostrzegli n a b rze g i grupy skra jn ie w yczerpa

nych żołnierzy egipskich. N a ty c h m ia st o p u szczo n o szalupy, k tó re rozpoczęły’ p rzew o żen ie

E gipcjan n a drugi brzeg, p ó ź n ie j do a k c ji w łączył się też egipski h o lo w n ik. R ó w n o c ześn ie

pa tro le m a ryn a rzy ruszyły w głąb Synaju, by o d n a leźć tych, któ rzy o w łasnych siła ch n ie m o 

gli d o trzeć d o b rzegi. G rupy w ydzielone z za łó g p o lsk ic h s ta tk ó w odnalazły’ i przeniosły’ na

brzeg  k a n a łu   ok.  6 0   egipskich  żołnierzy.  Ł ą c zn ie   "Bolesław’  B ierut"  i  "D ja k a r t a ”  ura to w a ły
od  niechybnej  śm ie rc i  (tem peratury’  d o ch o d ziły  w ów czas  d o   6 5 °C )  p o d c z a s   trw a ją cej  4  d n i
akcji  3 5 0  Egipcjan.
Pobyt  n a   W ielkim   Jeziorze  G o rzk im   k o n w o ju   u n ieru ch o m io n eg o   5  czerwca  trw a ł  b ez  m a ła

S lat. S zk ie le to w e za ło g i u trzym yw a n e p rzez a rm a to ró w

R’

celu ko n serw a cji je d n o s te k p rze 

żyty więc je szc ze w ojnę 1973r. Z p u ła p k i s ta tk i u w o ln io n e zostały’ dop iero w m a ju 1975r.,

p o oczyszczeniu K a n a łu z za legających ta m w ra kó w i m in.