Ellen Grasse 
 
 
 
 
Czakram i Aura 
Diagnoza przyszłości 
OFICYNA WYDAWNICZA 
 
Tytuł oryginału: 
"Chakren- und Auradiagnose' 
ROZDZIAŁ I 
 
 
Przekład: 
Dariusz Łyżnik 
NIEWIDZIALNE 
ENERGIE - ICH BARWY 
I DŹWIĘKI 
 
Redakcja techniczna: 
Andrzej Głodowski 
 
Skład i łamanie komputerowe: 
«PROFITEXT» Warszawa, tel. 33-88-27 
(c) 1993 Droemersche Verlagsanstalt Th. Knauer Wydanie polskie ,,SPAR" 
ISBN 83-86625-35-X 
Wydanie l, 1996 r. 
Oficyna Wydawnicza ,,SPAR" 
Warszawa, ul. Żurawia 47, tel/fax: 629-89-20 
Jak poprawić swoją witalność? 
Książka ta ma zaznajomić ze specyficzną wiedzą i zarazem stanowić praktyczny 
poradnik zdrowotny. Materiały do niej powstały w niezwykły sposób - są owocem 
długoletnich obserwacji i kontaktów w dziedzinie, która nadal jeszcze u wielu 
ludzi budzi uśmieszek niedowierzania. Tymczasem wszystkich otaczają eteryczne, 
różnobarwne energie, zwane również eterem, czy wibracje elektromagnetyczne. W 
zasadzie można powiedzieć, że dzięki nim w ogóle egzystujemy. Chińczycy 
określają owe energie jako chi, Hindusi zwą je prana. Nasze zdrowie i 
samopoczucie zaczynają się w sferze niewidzialnej, gdyż eteryczna energia, 
,,siła życia", jest zasadniczą przyczyną naszej witalności. 
W kolejnych rozdziałach przedstawiono jej źródła oraz drogi wiodące do i przez 
nasze ciało eteryczne. Mianem ,,ciała eterycznego" określa się promieniowanie 
naszej witalności, naszych myśli i uczuć, przybierające postać pola 
elektromagnetycznego, bioplazmatycznego, zwanego ,,aurą" naszej osobowości. 
Przekazywane są tu również nieznane do tej pory obserwacje dotyczące czakr - 
naszych centrów energetycznych. Opisane testy, zarówno te skrótowe, jak i 
umożliwiające głębokie wniknięcie 
3 
 
w stan poszczególnych czakr, umożliwią Czytelnikowi samodzielne zdiagnozowanie 
stanu energetycznego własnego organizmu w rozbiciu na poszczególne czakry. Za 
sprawą opisanych w tej książce testów o charakterze psychologicznym ustalić 
można indywidualne niedobory bądź nadmiary energetyczne, by w świadomy sposób 
dążyć do harmonii i równowagi. 
Czytelnik otrzymuje także sprawdzone i łatwe do realizacji metody autoterapii 
pozwalające odzyskać, bądź utrzymać stan równowagi fizycznej i psychicznej. 
Praktyczna pomoc polega przede wszystkim na przedstawieniu najróżniejszych 

metod, sięgających do diety i stosowania określonych ziół leczniczych, poprzez 
wpływ kamieni szlachetnych, masażu reflektorycznego, asan jogi i medytacji z 
barwami. Uzyskane w przedstawionych testach wyniki po ich właściwej 
interpretacji przełożyć można na język konkretnych zabiegów leczniczych. W 
znakomity sposób poprawia to nasze szansę przeżycia w epoce charakteryzującej 
się nieustannym pośpiechem i skrajnymi obciążeniami. 
Niecierpliwy Czytelnik, pragnący szybkiej pomocy może odpowiedzieć najpierw na 
pytania testowe (patrz rozdział VI) by przejść od razu do zagadnień 
autoterapii, przedstawionych w rozdziale VI. (Programy harmonizacji 
poszczególnych czakr.) 
W książce tej przedstawiono również zagadnienia wpływu elektrosmogu, żył i 
cieków wodnych jak i innych zaburzeń geopatycznych - z punktu widzenia 
terapeuty-jasnowidza. Autorce, praktykującej od ponad 25 lat udało się 
stworzyć jedyny w swoim rodzaju system szybkiego identyfikowania prawdziwych 
przyczyn chorób i jednocześnie opracować jasny i przejrzysty system leczenia. 
W zasadzie codziennie nadarzały się możliwości krytycznego sprawdzania i 
doskonalenia paranormalnych zdolności w trakcie praktyki terapeutycznej. 
Trzeba też stwierdzić, że prawidłowość suprafizycznych diagnoz potwierdzana 
była przez klasycznych lekarzy. 
W jakim stopniu dogłębna jest przedstawiona tu wiedza? W kwestii metody i 
rozwoju moich paranormalnych zdolności mogę stwierdzić, co następuje: do moich 
najwcześniejszych wspomnień zaliczam obserwowanie rozgwieżdżonego nieba - 
przez sufit i dach. Mroźne zimowe noce wypełniały czarowne pulsujące i 
fluktuujące prądy świetlne - niczym wielka kosmiczna gra. Byt odczuwany i po- 
4 
 
strzegany był jako wycieczka z Kosmosu na Ziemię, ale i jako głębokie wtulanie 
się w kosmiczny porządek. 
W niewiele lat później niewidzialny świat astralny zaczął się otwierać. Jego 
obrazy oraz zamieszkujące go istoty: anioły, demony, dawno zmarli i duchowi 
przywódcy stali się stałymi towarzyszami. Eteryczne światy, w których 
zdarzenia teraźniejszości, przeszłości i przyszłości nigdy nie ulegają 
zatraceniu, gdyż uchwycone niczym fotografia czy taśma filmowa ukazywały - już 
wtedy dziecku w szkolnym wieku obrazy dymu, brudu i hałd śmieci. Ludzkie głosy 
mówiły przy tym: ,,Nie wiemy już, co mamy jeść. Wszystko jest zatrute". W ten 
sposób odnalezione zostało powołanie i cel w życiu. W wieku dwunastu lat 
dogmaty przekazywane na lekcjach religii wzbudziły wątpliwości i niewiarę, 
gdyż pojawiły się obrazowe sceny z pięciu poprzednich, awanturniczych wcieleń. 
Obrazy takie niekiedy pojawiały się również za plecami innych ludzi, jakby 
chcąc ukazać, kim dany człowiek był kiedyś. Dalsze wykształcenie bardziej lub 
mniej pośrednio wiązało się ze skrywanymi umiejętnościami i żywo objawianymi 
zainteresowaniami: pedagogika społeczna, tłumacz, nauczycielka jogi, wreszcie 
specjalizacja w niekonwencjonalnych metodach diagnozy i leczenia. 
Moich jasnowidzkich zdolności nigdy nie używam do celów prywatnych 
przepowiedni czy określania przyszłych politycznych trendów (a zdarzały się i 
takie propozycje), a jedynie w praktyce terapeutycznej, w celu określenia 
ludzkiej konstytucji, przyczyn dysharmonijnego rozwoju, jak również w celu 
sprawdzenia możliwości tradycyjnych substancji i metod leczniczych w 
określonych przypadkach. 
Osiągnięcie jasnowidzenia nigdy nie było moim celem duchowym - jest to raczej 
efekt określonych oddziaływań z poprzedniego wcielenia. Trzeba jednak 
przyznać, że na skutek praktykowania niekonwencjonalnych metod leczenia, 
umiejętności te uległy znacznemu pogłębieniu. Ich rozwojowi sprzyjały też 
pewne transcendentalne przeżycia, jakich miałam okazję doznać. Jednak wyżej, 
niż suprafizyczne widzenie oceniam świadomy związek ze spirytualnym 
pierwiastkiem, tkwiącem w każdym człowieku, jak również dążenie do duchowego 
postępu i do dorównywania mistrzom duchowym. 

Jasnowidzenie w sensie wykładanym w tej książce nie ma nic 
5 
wspólnego z wizjami w stanie transu, czy pod wpływem substancji 
oszałamiających, mających na celu ,,odłączenie" świadomej, czuwającej części 
człowieka. Praktykowane przeze mnie czynności polegają na świadomym 
obserwowaniu metafizycznych stanów bytu, niewidocznych światów i istot, a 
przede wszystkim na podlegającym wysiłkowi woli obserwowaniu ludzkiego ciała 
eterycznego. 
W celu udostępnienia ogółowi zdobytej wiedzy teoretycznej i praktycznych 
wskazówek dotyczących zdrowia stworzono łatwy, dostępny również laikowi 
program umożlwiający samodzielne określanie własnego poziomu, a szerzej - 
stanu energetycznego. Każdy, kto przeczyta tę książkę i zastosuje się do 
zamieszczonych w niej zaleceń, będzie mógł profilować z mych długoletnich 
obserwacji, przemyśleń i doświadczeń. W tekście sporo miejsca poświęcono 
energii cni, spolaryzowanym siłom Yin i Yang oraz ciału eterycznemu, dlatego 
też najpierw zajmiemy się tymi pojęciami. 
Co to jest energia chi? 
Pojęcie chi porównywalne jest z hinduską praną bądź eterem w kulturach 
zachodnich. Obecnie naukowcy i technicy widzą w tym zjawisku energię 
elektromagnetyczną bądź procesy bioplazmatyczne, a więc mierzalne, fizyczne 
zjawiska. Einstein oświadczył:,,Zgodnie z teorią względności przestrzeń ma 
właściwości fizyczne. W tym 
sensie istnieje eter. Z uwagi na teorię względności niewyobrażalna jest 
przestrzeń bez eteru". 
Wedy - święte księgi starohinduskiej religii opisują ,,prane" (czyli w gruncie 
rzeczy energię chi) jako kosmiczną przestrzeń, transcendentną i będącą 
jednocześnie punktem wyjścia całej ewolucji. Trzeba od razu podkreślić, że 
fragmenty pochodzące z najstarszych pisemnych przekazów jakie zna ludzkość, w 
dużym stopniu pokrywają się z teoriami fizyki kwantowej, mówiącymi o 
jednolitym polu obejmującym wszystkie prawa natury. Zajmujący się między 
innymi tą problematyką angielski fizyk, David Bohm, doszedł do wniosku, że 
porządek panujący w widzialnym świecie jest efektem 
wewnętrznej korelacji i uporządkowania niewidzialnych i fizycznie 
niewymiernych sił. 
6 
 
Nie jest to jednak jedyna sprawa łącząca pradawne teksty o charakterze 
religijno-etycznym ze współczesną fizyką: jedna ze ściśle naukowych teorii 
twierdzi, że materię należy postrzegać jednocześnie jako ciało stałe i jako 
wibracje energetyczne o różnej częstotliwości. Można twierdzić, że jest to 
dość wierny opis energii chi. 
Jeśli spojrzeć pod tym kątem na własne ciało, a więc z jednej strony jako na 
ciało materialne, z 'drugiej zaś jako na wibrującą energię (chi) widzimy 
wyraźnie w jaki sposób chi dostaje się do ludzkiego ciała, w jaki sposób może 
budować i regenerować jego substancję. Dokładniejsze omówienie tych zagadnień 
Czytelnik znajdzie w następnych rozdziałach. Na marginesie: fenomen ten 
tłumaczy również oddziaływanie efektywnych energii leczniczych (homeopatia), 
powstających przez dynamizację określonej substancji. 
Chi można sobie również wyobrazić jako widzialne i niewidzialne fale światła i 
cząsteczki światła, które poprzez wibrację wytwarzają rozmaite dźwięki. Fizyka 
określa to zjawisko mianem drgań elektromagnetycznych. Jasnowidzowie 
postrzegają owe wibracje chi w formie światła i dźwięku, gdyż dysponują 
znacznie bardziej wyczulonym i rozbudowanym aparatem zmysłów, dającym 
możliwość widzenia fal elektromagnetycznych. Można to porównać ze zdolnościami 
niektórych zwierząt: na przykład pszczoły widzą światło ultrafioletowe - a 
więc fale będące poza spektrum światła widzianego przez człowieka. Wyostrzenie 
zmysłów, bądź pojawienie się nowych możliwości postrzegania, tzw. postrzeganie 

pozazmysłowe, jest obecnie poddawane naukowym badaniom. Znaczne 
unowocześnienie stosowanej aparatury badawczo-pomiarowej nieoczekiwanie 
umożliwiło udowodnienie poszczególnych zjawisk jasnowidzenia. 
Z punktu widzenia jasnowidza pole energetyczne chi wygląda więc następująco: w 
stanie naturalnym (czyli przy braku zaburzeń powodowanych toksynami 
środowiskowymi, radioaktywnością, elektro-smogiem i hałasem) otaczająca nas 
energia kosmiczna ukazuje się jako cudowne morze różnokolorowych, harmonijnie 
przechodzących jedna w drugą fal światła, dźwięczących cudownie zharmonizowaną 
muzyką. Owe fale mogą być rozświetlonymi prądami i pasmami jednego eterycznego 
koloru, choć możliwe są też przeróżne kombinacje przeróżnych kolorów 
rozciągających się i kurczących, roz- 
7 
praszających się i wiążących w skupiska. Kolejną formą bioelektronicznej 
energii stanowią atomy witalności. Skomponowane są one z siedmiobarwnych 
cząsteczek eterycznych, powstałych z pierwotnie białych promieni słonecznych. 
Dołącza się do nich złote chi, a związek ten ulega rozbiciu dopiero w czakrze 
śledziony, gdzie następuje rozdział poszczególnych rodzajów chi do różnych 
części organizmu (patrz rozdział III). 
Początek Stworzenia wyobrazić sobie można jako pradźwięk, wysyłający w Kosmos 
praświatło - biały promień świetlny, składający się z siedmiu niewidocznych 
tęczowobarwnych rodzajów eteru. Kosmiczne dźwięki wibrują przez Kosmos, a ich 
cząsteczki światła tworzą wszystkie formy, atomy, cząsteczki, istoty żywe i 
ich pokarmy. Owe boskie, czyste, kolorowe energie kierowane są ku naszej Ziemi 
za sprawą siedmiu z dziewięciu panujących w Kosmosie grup aniołów. Każdy z 
takiej grupy odziany jest w odpowiadający zarządzanemu chi kolor: na przykład 
jasnoniebieski anioł emanuje jasnoniebieskim chi. 
Każda manifestacja światła i dźwięku jest erupcją siły witalnej, z jedności w 
wielość. Jest to jednocześnie źródło doskonałego porządku, równowagi, harmonii 
i zdrowia. Dąży ona nieustannie do uleczenia i odnowy struktur występujących w 
naturze - w tym również w organizmach żywych. Na półkuli północnej masy 
kosmicznej energii poruszają się zgodnie z ruchem wskazówek zegara 
w kierunku przeciwnym do energii ziemskiej. Na półkuli południowej jest 
dokładnie odwrotnie. 
Elektromagnetyczne fale emanujące kolorami harmonijnego prądu świetlnego 
podlegają pewnym zasadom porządkowym, jeśli chodzi o barwę, dźwięk, zapach, 
ilość i geometrię. Dotyczące tego wskazówki znajdziemy między innymi w Biblii, 
zarówno w Przypowieściach Salomona, jak i w Księdze Hioba. 
Istnieje nie tylko siedem rodzajów chi, odpowiadających siedmiu dźwiękom gamy 
i jednocześnie siedmiu barwom tęczy. Przyporządkowuje im się również siedem 
znanych starożytnych planet (Księżyc, Wenus, Merkury, Słońce, Mars, Jowisz, 
Saturn), siedem gruczołów dokrewnych (przysadka mózgowa, szyszynka, tarczyca, 
grasica, trzustka, nadnercza, gruczoły płciowe) oraz siedem czakr, czyli 
omawianych w tej książce centrów energetycznych. 
8 
 
Siedmiobarwny eter życia, którego dźwięk tworzy wszystko co istnieje, generuje 
swe chi następującą kolejnością (energie Yin i Yang objawiają się przy tym 
przemiennie): czerwony, niebieski, żółty, fioletowy, pomarańczowy, zielony, 
indygo i purpurowy. Odcienie powstające z połączenia czerwieni i niebieskości 
występują przy tym w najróżniejszych stanach nasycenia i w różnych stopniach 
jasności, tak, że czasami trudno w jednoznaczny sposób stwierdzić, czy mamy do 
czynienia jeszcze z fioletem, czy już z purpurą. 
Kolejnych siedem dźwięków tworzy kolorystyczną gamę: 
C1 - czerwony 
D - pomarańczowy 
E - żółty 
F - zielony 

G - niebieski 
A - indygo 
B - fiolet 
C2 - czerwony 
Dźwięk H rozbrzmiewa kolorem purpury. Fale dźwiękowe uzupełniane są skalą 
górną oraz echem głębokiego, niskiego pradźwięku. Według moich obserwacji 
każda planeta odbija typowe światło chi, otrzymywane od Słońca, jak również 
emanuje charakterystycznym zapachem, emitując sobie właściwe dźwięki. Na 
przykład charakterystyczne dla Marsa wibracje, to czerwone fale 
elektromagnetyczne, dla Wenus - żółte, Jowisz to światło zielone i białe, 
Ziemia 
- jasnoniebieskie, Saturn - ciemnoniebieskie i zielone, Księżyc 
- indygo i fiolet. Najmniej ,,zdecydowaną" planetą jest Merkury, emanujący 
światłem różnobarwnym - przy czym niemożliwe jest nawet ustalenie wiodącej 
tonacji kolorystycznej. 
Wszelka materia i wszystkie istoty żyjące, kamienie, kwiaty, zwierzęta, ludzie 
i krajobrazy również emanują właściwymi sobie barwami eteru oraz 
odpowiadającymi im dźwiękami i zapachami. 
Prócz widzialnego Słońca dostrzegłam dużo większy obiekt, złoty, znacznie 
szybciej rolujący, który w niewidzialnym zakresie najbliższy jest Ziemi w 
czasie Świąt Wielkanocnych. Wyraźnie widziałam emanującą z niej inicjację 
stwórczą, czyli impuls wzrostu. Złociści archaniołowie uwalniali stamtąd złote 
iskry i dyrygowali je w stro- 
9 
nę Ziemi, by tam inicjowały podstawowe procesy twórcze - w naturze i w 
człowieku. 
W tym samym czasie, wiosną, gdy ukazuje się niewidoczne zazwyczaj, złote 
,,Słońce", na niebie powstaje eteryczna tęcza, po której aniołowie dostają się 
na Ziemię. Cały proces stwórczy wydaje mi się zatem być płynnym i wciąż 
zmieniającym się związkiem pomiędzy obydwoma Słońcami i planetami, związkiem 
polegającym na dawaniu, braniu, oddawaniu itd., funkcjonującym niczym per- 
petum mobile-dźwięcznie i nieprzerwanie. Dźwięczny eter, czyste kosmiczne 
energie są zawsze: 
1. dające, 
2. biorące, 
3. wymieniające, 
4. zapładniające, 
5. budujące, 
6. rozkładające, 
7. neutralizujące. 
W taoizmie energia owego złotego ,,Słońca" określana jest jako shen, którą to 
nazwę można interpretować również jako ,,duch". Jakość i wielkość złotej iskry 
w ludzkim sercu określa jego shen, jego ducha, bądź też poziom jego duchowej 
świadomości. 
Pytanie dotyczące powstania olbrzymiej różnorodności ziemskich form życia od 
dawna trapi parających się zagadnieniami ewolucjonizmu. Z punktu widzenia 
istoty obdarzonej wyższym poziomem świadomości można na nie odpowiedzieć 
następująco: kosmiczna przestrzeń, ocean astralno-mentalny wypełniony jest 
między innymi obrazami uczuć i myśli, przeszłymi jak i przyszłymi 
wydarzeniami, a także prawzorami wszelkiego stworzenia. W owych pramatrycach 
rozpoznać można eteryczne, wciąż zmieniające się, nowo powstające i 
rozpadające się formy z otaczającego nas materialnego świata. Przypomina to 
kolorowy film, raz przyspieszany, raz puszczany w zwolnionym tempie. Widać na 
nim wszystkie gatunki roślin i zwierząt, zarówno współcześnie żyjących, jak i 
dawno wymarłych i tych, które dopiero powstaną w wyniku najróżniejszych 
mutacji. Owe niewidzialne matryce są zarówno źródłem jak i przyczyną. Chi Yin 

i Yang i dodatkowe duchy natury wraz z aniołami tworzą i udoskonalają 
spirytualny zakres form materialnych. 
10 
 
Również ludzkie ciało nie jest wyjątkiem. Powstaje przy współpracy wielu 
rodzajów aniołów. Jego błędy i niedostatki, nabyte po części z własnej winy, 
po części za sprawą przeznaczenia na różnych poziomach istnienia (kolejne 
wcielenia), w istocie ,,programowane" są z góry przez niewidzialnych 
pomocników. Jednak jedynie one dają człowiekowi i jego otoczeniu możliwości 
rozwojowe. Ciężką ścieżką wiodącą przez własny wysiłek, wyrzeczenia i 
różnorakie doświadczenia, człowiek uzyskuje możność urzeczywistnienia swego 
nieśmiertelnego JA, z czym wiąże się trwała duchowa samodzielność oraz 
niezależność w biegu ewolucji. 
Pojęcie chi na Wschodzie i Zachodzie 
Słowo chi pochodzi ze starochińskiej filozofii i jest wyrazem określającym coś 
tajemniczego, wiecznego, czego jednym z przejawów może być przenikająca cały 
kosmos i wszystkie byty siła twórcza i witalna. Taoizm wprowadził pojęcie chi 
do wszystkich przejawów życia, do polityki, nauki, medycyny, filozofii, 
religii, mistyki, geopatii, sztuki i sportu. Koncepcja tej formy energii 
zawiera w sobie wszystkie odcienie jednorodnej i zmieniającej się podług 
określonych praw siły kosmicznej, która buduje i utrzymuje całe Universum. 
Jest to substancja ulotna, eteryczna, zagęszczająca się jednak w formie 
materialnych przejawów życia. 
Również człowiek zależny jest od harmonijnego współgrania wszechobecnej, 
niezgłębionej, niebiańskiej, a jednocześnie ziemskiej, siły chi. Chińska 
koncepcja reprezentuje cykliczną przemianę we Wszechświecie, wciąż powracające 
regularności, takie jak przemiana pór roku, powtarzanie się życia i śmierci 
itp. Nieodłącznym składnikiem tego klasycznego pojęcia jest również 
współoddziaływanie w ramach dwubiegunowego chi dwu sił, które są sobie 
wprawdzie skrajnie przeciwstawne, a mimo to uzupełniając się, tworzą harmonię 
i równowagę - czyli Yin i Yang. W świetle starochińskiej koncepcji, dotyczącej 
pięciu faz przemiany niewidzialnej energii życiowej, owa siła początkowo jest 
ciałem eterycznym, następnie przechodzi przez fazę ciała stałego, 
materialnego, by na powrót zmienić się w ciało ulotne. Jest to całkiem w duchu 
11 
chińskiej filozofii przyrody: przemiana z Yin w Yang, a potem na powrót w Yin. 
Taoistyczni mnisi i filozofowie starają się koncentrować w swych ciałach 
czystą chi, obiecując sobie po tym umiejętność rozwijania nieprawdopodobnej 
siły oraz wolniejsze starzenie się. Ich celem nie jest jednak długowieczność 
czy świadomość własnych mocy - zasadniczy cel to życie w harmonii z Kosmosem i 
jego prawami oraz własny wyższy rozwój duchowy. Cała reszta to niejako 
,,produkty uboczne" - wtórne skutki-koncentrowania czystego chi w ciele. 
Wracając do zachodniego kręgu kulturowego: wypowiedzi na temat praenergii 
tworzącej i utrzymującej życie i materię zawiera również Biblia. Pierwsza 
księga Mojżeszowa zaczyna się słowami: 
1. Na początku Bóg stworzył niebo i ziemię. 
2. A ziemia była pustkowiem i chaosem, ciemność była otchłanią, a Duch Boży 
unosił się nad powierzchnią wód. 
3. l rzekł Bóg: Niech się stanie światłość, l stała się światłość. Dalej 
czytamy w Ewangelii Św. Jana: 
1. Na początku było Słowo, a Słowo było u Boga, a Bogiem było Słowo. 
2. Ono było na początku u Boga. 
3. Wszystko przez nie powstało, a bez niego nic nie powstało co powstało. 
4. W nim było życie, a życie było światłością ludzi. 
5. A światłość świeci w ciemnościach lecz ciemność jej nie przemogła. 
Oba fragmenty Biblii traktują światło i słowo jako dynamiczną siłę stwórczą i 
energię witalną. Jeśli pojęcie ,,słowo" zastąpić pojęciem ,,dźwięk", jeszcze 

wyraźniej widać, że pierwszą materią stwórczą było dźwięczące światło, którego 
nieskończona muzyka sfer barwnym światłem nieustannie przenika Kosmos, Ziemię 
i wszystkich ludzi. 
Czystość kosmicznych dźwięków i klarowność kolorów gwarantują witalność 
utrzymujących nas biologicznych energii. Niestety, w naszym bezpośrednim 
otoczeniu występuje cały szereg niekorzystnych wpływów. Na przykład za sprawą 
kwaśnych deszczów, do 
12 
 
głębokości 10 metrów w zdrowym, jasnoniebieskim ziemskim chi następuje 
rozwarstwienie. Chi ,,normalne" zostaje zastąpione awitalnym szarym lub 
czarnym chi - i to nawet w odległych od rejonów przemysłowych wyższych 
partiach gór. Powierzchnia Ziemi wygląda tak, jakby była częściowo zakryta 
czarnymi prześcieradłami. Wydaje się też, że stopień zanieczyszczenia 
powierzchni Ziemi wzrasta z ilością opadów i zależy od cech 
charakterystycznych gleby w danej okolicy. Dodatkowym czynnikiem zaburzającym 
są rozmaite wpływy pogodowe oraz oddziaływania geopatyczne ze strony cieków 
wodnych i ich skrzyżowań. Jeśli dorzucić do tego elektrosmog, hałas i 
nieharmonijną muzykę, negatywne emocje itp. otrzymamy w efekcie 
dysharmonizujące, sprzyjające chorobom chi, zatruwające nasze ciała i nasze 
dusze. Jednym z celów tej książki jest również uświadomienie ogółowi skali 
zagrożeń, na jakie w efekcie jesteśmy wszyscy narażeni. 
Oddziaływanie spolaryzowanego chi 
Zgodnie z moimi obserwacjami, wszystkie rodzaje chi wywodzące się z 
pradźwięku, dźwięcznego promienia nieskalanie białego, twórczego światła, 
dzielą się na dwie grupy. Przeważnie ciepłe fale elektromagnetyczne jak 
czerwony/purpurowy, pomarańczowy i żółty, charakteryzowane są jako dynamiczne, 
pulsujące siły Yang. One tworzą, zbierają, formują i ogrzewają cząsteczki 
energii i ściągają je z peryferii do punktów centralnych. Jest to działanie 
przeciwne do drugiego bieguna - Yin. Ów objawia się w formie niebieskich, 
fioletowych, zielonych i indygowych częstotliwości, działając chłodzące, 
rozciągające, rozpraszająco. Jak widać są to sobie przeciwstawne obiegi 
energetyczne i przypominają odbywający się jednocześnie proces złożony również 
z przeciwieństw: wdychanie (Yang) i wydychanie (Yin). 
Każdy z siedmiu rodzajów chi zachowuje się odpowiednio do swego atomowego, 
,,powietrznego" charakteru swej kolorystyki. Taoiści rozpoznają poszczególne 
rodzaje eteru, mające określone, zróżnicowane znaczenie w kwestii leczenia 
chorób czy utrzymywania zdrowia i harmonii. Wspomniano już chi, jako pojęcie 
zbiorcze 
13 
dla wszystkich rodzajów eteru oraz shen, czyli ducha objawiającego się w 
formie złotej energii słonecznej. Kolejne, warte wspomnienia pojęcie 
taoistyczne to ching, esencja życia lub energia genetyczna. Widzę ją jako 
czerwone, pomarańczowe i purpurowe cząsteczki 
światła i pulsujący, dźwięczny eter. Owa esencja życia jest skrajnie Yang. 
Każde z czterokolorowych biegunowych przeciwieństw znajduje się w nieustannym 
ruchu, podlega ciągłym zmianom, usiłując jednocześnie zachować równowagę 
całości. Przechodzą rytmicznie od stanów wielkiego rozrzedzenia (ciało 
eteryczne), do stanów gęstszych (ciało materialne), bądź odwrotnie i 
nieustannie oddziałują na siebie wzajem. Oprócz światła wytwarzają też ciepło, 
zimno, energię elektryczną i inne formy energii. Razem z duchowym, złotym 
shen, tworzą we Wszechświecie określone praformy. Charakterystycznym 
przykładem takiej pierwotnej formy jest spirala ukazująca zasadę zawijania 
się. W formach tych uwagę zwracają specyficzne kształty materialne oraz 
sekwencje ruchów, faliste, elipsoidalne i koliste. Przy tej okazji wspomnieć 
można o kształtach orbit planetarnych, o kształtach jaj ptasich czy ludzkiego 
oka. Formacje tworzone przez Yin i Yang są bardzo urozmaicone, gdyż stanowią 

wzorce konstrukcyjne dla całego Wszechświata i wszystkich zamieszkujących go 
istot. Weźmy choćby dla przykładu geometryczny wzór trąby powietrznej: w 
każdym przypadku typowe będą tu dwie tendencje. Yang napiera coraz gęstszymi 
kręgami do centrum orkanu czy tornada, zużywając przy tym energię. Następuje 
faza Yin: 
ochłodzenie powoduje osłabienie kataklizmu. Zaczyna padać deszcz. Uwalniające 
się przy tym ciepło parowania prze w kierunku ,,na zewnątrz". Część energii 
rozładowuje się elektrycznie w formie 
piorunów. Na proces Yin-ochładzania następuje ponownie reakcja Yang. 
Oddziaływanie sił Yin i Yang, ich jednoczesny, rytmiczny proces wdychania i 
wydychania, powoduje między innymi gigantyczne mgławice spiralne, potężne, 
rwące prądy morskie, kominy powietrzne, tworzenie się pni drzewnych, 
przybieranie określonych form przez nasiona, charakterystyczne, puste w środku 
przekroje łodyg, traw i zbóż, naczyń krwionośnych, jak również harmoniczne 
ułożenie płatków kwiatowych. Ich śrubowata, korkociągowata, lejkowata 
14 
 
i wirująca dynamika oddziałuje na wszystko, na świat minerałów, roślin, 
zwierząt i ludzi. Wszystkie organizmy, na Ziemi i we Wszechświecie, poruszane 
są i podlegają zmianom za sprawą wszechobecnych, porządkujących i działających 
w przewidywalny sposób sił Yin i Yang. 
W przypadku człowieka, jako jeden z wielu przykładów można wziąć pod uwagę 
czerwone ciałka krwi. Badane pod 12 000-krotnym powiększeniem wyglądają 
dokładnie jak lejki. Również spiralne ułożenie cząsteczek DNA - nośnika 
informacji genetycznej, wyraźnie wykazują związki z oddziaływaniem Yin i Yang. 
Wszystkie materialnie widzialne formy u człowieka wytwarzane są lejkowato-
kolistymi wirami energetycznymi (zwanymi czakrami), które, działając w osi 
pionowej ciała wchłaniają i przetwarzają niewidzialne energie. Odpowiednio do 
naszej konstytucji i aktualnego nastawienia psychiczno-duchowego resorbujemy z 
Kosmosu więcej atomów światła Yin lub Yang. Z ziemskiego ,,pustkowia i 
chaosu", opisywanego przez Biblię, z chaotycznych, nieuporządkowanych sił 
dźwięczny prapromień tworzy harmonijny, strukturalnie uporządkowany ład. 
Właśnie on umożliwia różnym istotom przechodzenie na wyższe stopnie drabiny 
ewolucyjnej, nie mówiąc już o tym, że bez jego oddziaływania przechodzenie do 
wyższych stanów świadomości nie byłoby możliwe. 
Podsumowując, stwierdzamy następujące cechy charakterystyczne i wzorce 
kosmicznego chi: 
@ Zarówno chrześcijaństwo jak i taoizm określają, że jest dno prawdziwą siłą 
twórczą i energią witalną, tyle, że nadają mu inne nazwy. 
@ Pierwotny promień białego chi dzieli się na dwie biegunowe siły, Yin i Yang, 
podlegają prawom porządku i określonego rytmu. 
@ Jego siedem dźwięczących, barwnych rodzajów eteru wytwarza siedem 
korespondujących z barwą dźwięków. 
@ Typowe wzorce dla wszelkich form, jak na przykład owal czy spirala, bądź np. 
zasada zawijania, powstają w wyniku oddziaływania Yin i Yang. 
@ Złote chi niewidzialnego, złotego Słońca, jest właściwym inicjatorem 
fizycznego i duchowego życia ludzi. 
15 
Oddziaływanie elektromagnetycznych częstotliwości chi jest wszechobecne, 
widzialne i słyszalne w całym Wszechświecie. 
Wibracje te u człowieka umożliwiają funkcjonowanie czakr oraz przechodzenie na 
wyższe stany świadomości. 
 
Oddziaływanie spolaryzowanego chi: 1. Pole magnetyczne Słońca, 2. Obracająca 
się mgławica spiralna, 3. Prądy powietrzne (wg G. Coriolisa), 4. Pole siłowe 
gwiazdy neutronowej obserwowane z większej odległości (wg J. P. Ostrikera), 5. 
Muszla ślimaka morskiego, 6. Szyszka świerkowa, widok z góry, 7. Młody pęd 

paproci, 8. Języcznik, 9. Czakry (przypominające spiralne formacje i zasadę 
zawijania uwidocznione na innych rysunkach). 
16 
 
Jak witalne energie wnikają w ludzkie ciało? 
Czytając ten tekst warto śledzić rysunki zanieszczone na poprzedniej stronie. 
Cząsteczka kosmicznego eteru (z przewagą Yang) spiralnym ruchem przepływa 
przez ciemię, wnikając w płyn mózgowo-rdzeniowy. Natomiast energia Yin 
śrubowatym ruchem wnika z ziemi w podeszwy stóp, krocze oraz narządy 
oddechowe. Obie siły spotykając się w ludzkim ciele, powodują uruchomienie 
,,wirów" energetycznych, czyli czakr. Prócz tego ich nieustanną rotację 
wspomaga resorpcja czerwonawo-złotych atomów witalności, pochodzących głównie 
ze Słońca oraz unoszącego się swobodnie, jasnoniebieskiego, kosmicznego chi, 
występującego w niektórych rejonach ziemi. Te prądy energetyczne wnikają 
przede wszystkim w czakrę śledziony, a następnie w czakrę splotu słonecznego. 
Niewielka ilość atomów witalności wchłaniana jest też przez skórę. Szeroko 
rozgałęziona sieć linii energetycznych kieruje je następnie w głąb ciała, tak 
że w życiodajne chi zaopatrywane są wszystkie organy. 
Nieraz widziałam, jak przy dłuższej utracie przytomności i po próbach 
samobójczych (podejmowanych za pomocą tabletek), pod wpływem skutecznych 
zabiegów reanimacyjnych, z Kosmosu nagle opuszczały się chmury atomów 
witalności, składające się ze złotych i tęczowych cząsteczek wpływających w 
obie czakry brzuszne. Kolorowe chi gromadziło się w czakrze śledziony, która 
rozdzielała kolorowe cząsteczki. Z wielką prędkością rozprzestrzeniały się 
one, zachowując jasne, przejrzyste barwy, po całym ciele astralnym, 
składającym się do tej pory z ciemnego, awitalnego, mętnego eteru. Wraz z tym 
pacjent powracał do życia i przytomności. 
Z niewidzialnych zakresów określone wyższe istoty (aniołowie), jak również 
nasze indywidualne, spirytualne osobowości zsyłają i rozdzielają leczące 
energie - o ile uzdrowienie jest zasłużone. 
Jasnoniebieskie, ziemskie chi wstające do jednego metra wysokości, przede 
wszystkim nad dość wilgotnymi i opromienionymi Słońcem łąkami, absorbowane 
jest przez podeszwy stóp, przede wszystkim wtedy, gdy chodzimy boso. Stamtąd 
rozdzielane jest kanałami energetycznymi po całym ciele. Powierzchnie naszych 
dłoni mają szerszy zakres absorpcji - prócz ziemskiego wchłaniają również 
17 
kosmiczne chi. Narządy oddechowe wchłaniają natomiast (ze zdrowej atmosfery) 
atomy witalności, jak również unoszące się wysoko nad powierzchnią niektórych 
rejonów ziemi błękitne chi. Podczas procesu oddychania czakra krtani 
przekazuje wzbogacone energią powietrze do systemu limfatycznego. 
Jasnoniebieski eter oddziałuje w zasadzie spowalniająco. Na przykład 
zwiększone pobieranie tego chi u flegmatyków powoduje znaczne spowolnienie 
cyrkulacji limfy, 
podkreślenie tendencji do odkładania się tłuszczu oraz spowolnienie reakcji 
systemu nerwowego. 
Nasza krew jest natomiast wzbogacana poruszającym się szybko czerwonym, 
purpurowym, żółtym, pomarańczowym i fioletowym chi, oddzielanym od atomów 
witalności w czakrze śledziony. W kierunku czakry podstawowej przesyła ona 
czerwono-pomarańczowe i purpurowo-fioletowe chi, natomiast w kierunku czakry 
serca-chi żółte, utrzymując tym samym obieg krwi w organizmie. Za właściwą 
temperaturę krwi odpowiada przede wszystkim czerwony eter z czakry 
podstawowej. Jeśli przypomnimy sobie, że flegmatycy skłonni są do resorbowania 
większych ilości jasnoniebieskiego, spowalniającego chi, nie wzbudzi 
zdziwienia, że cholerycy resorbują więcej chi czerwonego, purpurowego i 
pomarańczowego - a więc chi rozgrzewającego krew i wyzwalającego porywczy 
temperament. 

Tylko w jednym, jedynym miejscu tego świata byłam w stanie stwierdzić wzmożone 
promieniowanie atmosferycznego chi. Zadziwiła mnie imponująca ilość wolno 
płynącego kosmicznego chi we wczesnych godzinach porannych w okolicach Lipska 
i Weimaru. Nie widziałam czegoś takiego ani w Himalajach, ani w żadnym innym 
miejscu Azji. Owo czyste chi gromadzi się przede wszystkim w ludzkiej głowie, 
wspomagając zdolność do jasnego myślenia i talenty twórcze. Warto sobie w tym 
miejscu przypomnieć, że z rejonów tych wywodzi się J. S. Bach, genialny twórca 
homeopatii, dr S. Hahnemann, że w tych okolicach działał J, W. Goethe... 
Interesujące, że egipskie piramidy, zarówno w naturze jak i ich proporcjonalne 
modele, a nawet fotografie, są akumulatorami jasnoniebieskiego chi, które przy 
odpowiednim napromienieniu wypełnia je całkowicie. Reprezentują one całkiem 
specyficzny rodzaj energii, podlegającej Yin. Energia piramid działa na ludzi 
wykazujących dostateczną ilość chi-Yang w sposób harmonizujący, podczas gdy 
18 
 
ludzie o przewadze niebieskiego chi-Yang nie odczuwają większego 
oddziaływania. 
Sama Ziemia nie tylko karmi nasze ciała astralne jasnoniebieską energią. W 
zależności od krajobrazu energia ta może składać się również z innych rodzajów 
chi. Prócz tego mamy do czynienia nie tylko z w miarę jednorodnym polem 
energetycznym. W jego obrębie występują twory przypominające tryskające źródła 
lub wiry - zarówno prawo- jak i lewoskrętne. Zróżnicowany jest również promień 
ich oddziaływania, zależny przede wszystkim od wielkości. Owe zawirowania i 
nieregularności charakteryzują się najczęściej działaniem chorobotwórczym. Na 
ich temat, jak również na wiążące się z tą tematyką problemy zakłóceń 
geopatycznych więcej informacji w ostatnim rozdziale. Na szczęście istnieje 
prosty sposób sztucznego wytwarzania czystego, promieniującego chi. Prosty 
techniczny aparat naśladuje pradźwięk i pierwotny promień twórczy, 
dostarczając całemu otoczeniu korzystnych energii o charakterze leczniczo-
regenerującym. 
Na nasze samopoczucie w większej części wpływa niewidzialna jakość wody, 
pokarmów, atmosfery międzyludzkiej, oraz wypełniającego ją ,,ducha". W 
rozdziale VII, w części zatytułowanej: 
,,Chi pokarmów jako pomoc przeciwko toksynom środowiskowym i chorobom", 
dowiemy się jakie rodzaje pokarmów dostępnych w naszych czasach działają 
jeszcze regenerująco. 
Od przyjmowania czystego, jasno promieniującego chi zależy nie tylko nasz 
fizyczny poziom energetyczny, ale również stan ducha i zdolność mentalnej 
koncentracji. W kolejnym rozdziale zajmiemy się wyglądem oraz oddziaływaniem 
czystego chi w rozbiciu na poszczególne pory roku. 
Oddziaływanie chi według pór roku 
W starochińskiej medycynie pięć barw przyporządkowanych jest tak zwanym 
strefom funkcyjnym naszego ciała. Do każdej takiej strefy należy odpowiednia 
czakra, wraz z zależnymi od niej organami i siecią linii czy kanałów 
energetycznych, zwanych meridianami. Poszczególne barwy mają szczególnie silne 
oddziaływanie w okre- 
19 
słonych porach roku. Według moich obserwacji, za pomocą tych kolorów twórcy 
chińskiej medycyny opisali eteryczne, budujące i regenerujące chi. których 
poszczególne rodzaje uaktywniają się -zarówno na Ziemi iak i w Kosmosie - o 
określonych porach roku. ich działanie ukierunkowane jest bardzo ściśle: każdy 
rodzaj w zależności od swych charakterystycznych cech spełnia w rozwoju i 
kształtowaniu roślinnego i ludzkiego życia odmienne role. Wyszczególniony w 
tabelce .sezon przejściowy" odpowiada strefie buforowej pomiędzy ciepłymi i 
zimnymi porami roku. W naszych szerokościach 
geograficznych jest to tzw. babie lato lub wg tradycji anglosaskiej. 
Indian Summer. 

 
Pora roku i odpowiadające jej chi 
Czakra i odpowiadające organy 
 
 
wiosna 
lato 
zielony 
- czerwony 
sezon 
przejściowy - żółty 
jesień zima 
- biel 
- niebieski 
czakra splotu słonecznego (wątroba i woreczek żółciowy) 
czakra serca (serce i układ krążenia) 
czakra śledziony (śledziona, trzustka, żołądek) 
czakra krtani (płuca i jelito grube) 
czakra podstawowa (nerki i pęcherz moczowy) 
 
 
Jasnoniebieskie, wiążące się z wilgocią i ogólnie wodą, chi ziemskie, to chi 
zimowe. Jego wegetacyjnym zadaniem jest przygotowanie wiosennego wzrostu. 
Przyporządkowany tej barwie charakter Yin powoduje przebudzenie się i 
pęcznienie sokami oraz pączkowanie. 
Jeszcze jako małe dziecko obserwowałam, jak po nawodnieniu ogródka wilgotna 
ziemia emanowała eteryczną, jasnoniebieską mgiełką, unoszącą się mniej więcej 
na dwa metry nad jej powierz- 
20 
 
chnią. Nawet z pół zasuszonych kwiatów ciętych, trzymanych w wazonie, po 
zmianie wody przez krótki czas emanuje jasnoniebieskie chi. 
Każdej wiosny obserwowałam, jak ów jasnoniebieski eter wydzielany przez ziemię 
unosi się nad jej powierzchnią. Tuż za nim pojawia się zielony. Kolejne 
eteryczne energie w ciepłych odcieniach kolorów opadają delikatnymi spiralami 
od Słońca i z Kosmosu, również ingerując w proces wzrostu i odnowy. Pomagają 
one odmianom ziemskiego chi w ,,wyciąganiu wszelkich odmian wegetacji do góry, 
ku niebu i Słońcu. To samo dzieje się przed powstawaniem pączków. Rozdzaj i 
kolor chi uzależniony jest od pór roku, i tak jak one podlega ściśle 
określonej fluktuacji. Dzięki temu zjawisku woda i zawarte w niej minerały w 
rytmiczny sposób, zgodnie z pulsowaniem chi wprowadzona jest z głębin ziemi aż 
do najwyższych czubków drzew. Wzrastanie liści natomiast stymulowane jest 
przede wszystkim przez jasnoniebieski i czerwony eter. W przypadku niektórych 
roślin, tworzących rozety liści oraz w prawie wszystkich kielichach kwiatowych 
zbiera się czerwone chi i promieniuje stamtąd niczym rubin. 
Również armia ziemskich duchów, gnomów, wraz z wiosennym słońcem i jego 
energiami chi wychodzi na powierzchnię Ziemi i aktywnie włącza się w procesy 
wegetacyjne. Najczęściej noszą oni jasnoniebieskie stroje z zagęszczonego 
ziemskiego chi. Owi mistrzowie eterycznej materii kierują siłami eteru dłońmi, 
wprowadzając je poszczególnym roślinom lub ich grupom. Jako produkt uboczny 
powstaje przy tym zagęszczone silnie chi, z którego podług życzeń i upodobań 
kształtują swoje ubiory. Zarówno męscy przedstawiciele, jak i ich towarzyszki 
wykorzystują niebieskie, zielone i do tej pory nie wspomniane, właściwe ziemi, 
brązowe chi-mieszane. Niektóre odmiany dbających o wegetację karłów 
wykorzystują czerwone, słoneczne chi na swoje czapeczki. Wiosną i latem bardzo 
pilnie zajmują się roślinami i zwierzętami, 

U schyłku wiosny, w atmosferze przeważa żółty, kosmiczny eter. Po nim 
następuje dominacja czerwonego i pomarańczowego eteru letniego. Do dojrzewania 
traw, zbóż, owoców i warzyw szczególnie przyczyniają się czerwone cząsteczki 
energetyczne Yang Marsa, oraz żółte - Wenus. Współdziałanie wszystkich 
rodzajów chi, za 
21 
którego sprawą powstaje biały eter jesieni, prowadzi do pełnej dojrzałości, a 
następnie schyłku wegetacji. Zapach więdnących kwiatów i traw uwalnia białe 
chi. Zimowe, jasnoniebieskie cni - Yin powoduje, że w Europie w lutym umiera 
wielu starszych ludzi 
- przede wszystkim na skutek niedostatku w atmosferze witalizujących letnich 
sił Yang. 
Pięć wspomnianych na wstępie czystych energii, zarówno w naturze jak i w 
organizmach ludzkich czy zwierzęcych, ulega zmianom za sprawą toksyn, 
osłabienia, bądź choroby. Barwa staje się wtedy mętna, zanieczyszczona obcymi 
odcieniami, bądź wyblakła i matowa. Od zdrowego chi notuje się następujące 
odchylenia: 
 
Zdrowe chi Chore chi 
 
Czakra i odpowiednie organy 
 
zielony 
czerwony 
żółty 
biały niebieski 
zjadliwie zielony 
szaro-czarno-czerwony 
beż, brąz 
szary, czarny 
brudnoniebieski, szary, czarny 
czakra splotu słonecznego (wątroba i woreczek żółciowy) 
czakra serca (serce i układ krążenia) 
czakra śledziony (śledziona, trzustka i żołądek) 
czakra krtani (płuca i jelito grube) 
czakra podstawowa (nerki i pęcherz moczowy) 
 
 
W jakich porach roku czujemy się zmęczeni, niezdolni do większych wysiłków i 
ogólnie rozstrojeni? Kiedy odczuwane dolegliwości stają się najdotkliwsze, 
względnie kiedy nawracają? Jeśli na przykład zimą dysponujemy najmniejszą 
ilością energii, bądź potrzebujemy więcej snu niż w innych porach roku, to 
jest to niechybnym sygnałem, że najpodatniejsza jest nasza czakra podstawowa. 
Dokładny stan energetyczny organizmu ustalić można za pomocą testów 
zamieszczonych w rozdziałach czwartym i siódmym. W następnym zajmiemy się 
natomiast ludzkim ciałem-chi i jego czakrami. 
22 
 
ROZDZIAŁ II 
LUDZKA POWŁOKA ETERYCZNA 
Niewidzialny człowiek - istota świetlna 
Wyobraźmy sobie estetycznie uporządkowany, raczej owalny i dość ściśle 
odgraniczony twór, przypominający chmurę w i wokół człowieka. W chmurze tej 
rytmicznie rozbłyskują wirujące światła. Cząsteczki światła poruszają się 
niczym jednobarwne prądy lub wielobarwne wiązki prądów. Elektromagnetyczne 
oddziaływanie tego światła jest po części mierzalne za pomocą aparatury 
fizycznej. Stwierdzone częstotliwości wynoszą 10-12 Hz. 

Przy bliższym przyjrzeniu okazuje się, że jesteśmy w stanie odróżnić trzy 
zawierające się w sobie, ale możliwe do odgraniczenia powłoki, trzy owalne 
pola energetyczne składające się z materii eterycznej o różnej gęstości. Owe 
trzy osobne pola energetyczne, czy aury sterowane czakrami, dominują nad naszą 
powłoką ściśle cielesną. Ciało witalne, o którym przede wszystkim mówimy w tej 
książce, z uwagi na jego zasadnicze znaczenie dla zachowania i regeneracji 
zdrowia przenikane jest aurą emocji czy ciałem astralnym. Poza nimi rozciąga 
się ciało umysłowe lub mentalne - tworzone przez jeszcze bardziej rozrzedzony 
eter. Wszystkimi nimi dyryguje odległe, jednak łączące się z nimi ciało 
spirytualne, czyli jaźń wyższa. 
Ciała witalności, emocji i umysłu spojone są ze sobą za sprawą siedmiu czakr. 
Zagęszczając się do ciała witalnego chi ogrzewa 
23 
i odżywia go jednocześnie. Ludzie wrażliwi doświadczają tego nieraz - 
wystarczy dłonią przesunąć w odległości kilku centymetrów od ciała, by owo 
ciepło poczuć. Ciepło witalne jest wymierne fizycznie i wyraźnie widoczne w 
podczerwonym zakresie widma. 
Ciało witalne współczesnego, cywilizowanego człowieka może wciąż się 
rozbudowywać i regenerować, nawet w mocno podeszłym wieku. Jednak 
nieposkromione i nieopanowane emocje ciała astralnego oraz nadmierne wysiłki 
intelektualne ciała mentalnego działają na ten proces hamująco, by nie rzec 
destrukcyjnie. 
Wyższa jaźń kieruje ciałem witalności przede wszystkim poprzez siłę złotego 
chi, za pośrednictwem czakr serca i śledziony. Pewną rolę odgrywają w tym 
również ośrodki zlokalizowane w głowie. Na siłę ducha, czyli shen, 
niekorzystnie wpływają takie czynniki jak silne emocje, stres i frustracja w 
sferze ciała duchowego, jak również błędy dietetyczne, a przede wszystkim 
nadmierne zakwaszenie w sferze ciała fizycznego. W przeciwieństwie do tego 
kontrola myśli i spokój wewnętrzny sprzyjają czakrom harmonijnym i dźwięcznym. 
Rozwijając te cechy umożliwiamy wchłanianie i przechowywanie w ciele fizycznym 
duchowego, złotego eteru. 
Z tego wynika, że ludzka energia życiowa (ciało witalne), świat uczuć (ciało 
emocjonalne), myśl, dążenie i światopogląd (ciało mentalne) jak i postawa 
ducha i świadomość (wyższa jaźń) zależą i współokreślane są za pomocą czakr 
oraz czystości naszego chi. 
Nasze niewidzialne, składające się z rozrzedzonego eteru ciała odkryli 
jasnowidzowie już przed tysiącleciami. W indyjskim systemie czakr oraz w 
starochińskim systemie meridianów uchwycone są przede wszystkim ciało witalne 
i astralne. Oba systemy stworzone są przez różne kultury, tak że dla nazwania 
tych samych zjawisk użyto różnych nazw - istota rzeczy pozostaje jednak 
niezmienna. 
Aury ludzkiej osobowości 
Zamieszczony dalej przegląd ukazuje funkcje i zadania naszych ciał 
eterycznych: 
24 
 
A. Ludzka osobowość (śmiertelna jaźń) 
1. Ciało fizyczne 
2. Ciało witalne lub eteryczne 
- zaopatrzenie ciała w energię witalną, 
- przekazywanie impulsów ze wszystkich wyższych ciał. 
3. Ciało emocjonalne (zwane też astralnym) 
- wszystkie uczucia (np. sympatia, antypatia, poczucie winy, 
itp.), 
- instynktywne przeczucia, odczucia, 
- podstawowe oczekiwania stawiane życiu, 
- siła wyobraźni, 

- spontaniczne działania, uczuciowe odruchy woli, 
-- emocjonalne przekonania religijne, 
- suma wrodzonych i nabytych wzorców duchowych. 
4. Niższe ciało umysłowe (mentalne) 
- myślenie rzeczowe, 
- oceny, zdolności do osądzania i oceniania, 
- ,,niewiedza" w wyższym sensie, 
- świadomie stosowany rozum (ratio), 
- świadomość własnej odrębności. 
B. Boska osobowość człowieka (jaźń nieśmiertelna) 
lub wyższa jaźń, ego w wyższym ciele mentalnym, określane również jako: 
- myślenie abstrakcyjne, 
- wyższy rozum, intuicja, 
- nowy, świetlisty człowiek, podstawa duszy, 
- żywe światło, wewnętrzne słońce, 
- boski ogień, iskra Boża, ciało świetlne, 
- ukryte źródło światła i życia, 
- oświecony, wyższy rozum, 
- nieprzemijający, wieczny człowiek, 
- wewnętrzny skarb, 
- wewnętrzne szczęście, wieczne szczęście, 
- pewność nieśmiertelności, 
- głos ciszy, 
25 
- osobisty duch, 
- transcendentalna jaźń, 
- ponadczasowa osobowość, 
- wewnętrzna pewność, 
- przebudzone sumienie, wiedza, 
- głos Boga w sercu, 
- ja-jestem-teraźniejszością, 
- Chrystus w nas, 
- natura Buddy. 
Prowadzi do: 
- oświeconego, świadomego bytu, 
- radości i szczęścia, 
- błogosławieństwa Bożego, 
- nieprzemijającego pokoju, 
- prawdziwej miłości, duchowej świadomości, 
- pewności Boga, 
- znajomości Boga i boskiej świadomości, 
- przełomu do kosmicznej świadomości, 
- poczucia jedności wszelkiego życia. 
Aura witalna i jej eteryczne czakry 
Aura witalna ze swą siedmiowarstwową, gęstą, przypominającą chmury strukturą, 
głównie odpowiada za nasze fizyczne samopoczucie. Przenikają go, niczym 
najdelikatniejszą tkankę eteryczne, nitkowate kanaliki (zwane nadis). Przy 
silnej witalności ciało witalne może rozciągać się od 2 do 70 cm ponad ciałem 
fizycznym. W jaśniejącym kolorami polu witalnym rytmicznie poruszają się 
cząsteczki energii. Jest ich siedem rodzajów i odpowiadają siedmiu barwom 
tęczy. Czystość ich barw zależna jest od czakry śledziony, znajdującej się w 
górnej części brzucha, po lewej stronie. Od niej barwne energie transportowane 
są dalej, po części przez eteryczne nadis, po części systemem meridianów. 
Dotyczy to wszystkich organizmów żywych. Na przykład, w przypadku oddzielonych 
od gałązki liści czy odciętych ogonów niektórych jaszczurek, chi re- 
26 
 

generuje je w sposób idealnie wierny, czerpiąc wzorzec właśnie z niewidzialnej 
matrycy, jaką jest aura witalna z jej szeroko rozgałęzionym systemem nadisów. 
Po amputacji ręki lub nogi, w obrębie szarobiałego pola ciała witalnego nadal 
zauważyć można dokładny obraz utraconej kończyny, mogący nadal intensywnie 
poruszać się, nawet w wiele lat po amputacji. Fakt, że może też sprawiać ból, 
uznała nawet ortodoksyjna medycyna. Fachowo ból taki zwany jest bólem 
fantomowym. 
Aura emocjonalna i jej astralne czakry 
Również w ciele uczuciowym występuje siedem rodzajów chi o różnej gęstości. 
Jego promień zwykle sięga poza ciało witalne. Każdy człowiek dysponuje 
charakterystycznym wzorem podstawowym, na którego tle widać rozmaite formy 
eterycznej materii wyzwalanej z astralnych czakr. Mogą to być różnokształtne 
obłoki, kolorowe błyskawice lub mgiełki, rozdzielające się bardziej lub mniej 
regularnie po całym ciele emocjonalnym. Gdy ciało astralne człowieka wykazuje 
głównie ciemne, nieharmonijne chi, to zarówno bliźni jak i zwierzęta 
instynktownie wyczuwają to, posądzając go w zależności od sytuacji i siły 
własnej intuicji o zmęczenie, niechęć, przybieranie postawy obronnej lub o 
chęć ucieczki. Oczywiście, ma to swoje społeczne reperkusje. Rozrzedzony, 
jasny i promienny odcień ciała astralnego, ze strukturami płynącymi wolno i w 
sposób harmonijny, działa natomiast w sposób przyciągający i wzbudza 
instynktowną sympatię. Cienka warstwa chi ochronnego pomiędzy poszczególnymi 
ciałami astralnymi chroni powłoki witalności i umysłowości (przynajmniej do 
pewnego stopnia) przed silnymi oddziaływaniami ciała emocjonalnego, czyli 
przed silnymi erupcjami uczuciowymi, instynktownymi pragnieniami i popędami. 
Ludzie są w stanie wzajemnie odciągać sobie eteryczną energię. 
Najskuteczniejsza ochrona przeciwko takiemu ,,wampiryzmowi" jest prosta: nie 
należy żywić podobnie negatywnych odczuć czy myśli, jak nasze vis a vis. Za 
sprawą harmonijnych stosunków panujących w ludzkich społecznościach, poprzez 
idealistyczne myślenie i budujące, pozytywne emocje następuje wzrost 
wzmacniającego chi, szczególnie w zakresie aury astralnej. 
27 
Wpływ eterycznych czakr na nasze zdrowie 
Czakry głowy: 
czakra ciemienia - funkcje szyszynki, czakra czoła     - funkcje przysadki 
mózgowej. 
Funkcjonowanie obu górnych czakr w dużym stopniu uzależnione jest od czakr 
dolnych. 
 
Czakra krtani 
Czakra serca 
Czakra śledziony 
- wszelkie schorzenia nosa, gardła, krtani, płuc, jelita grubego, skóry, 
śluzówek, tarczycy, napadowe pocenie się, depresje itp., 
- dolegliwości związane z sercem i układem krążenia, cyrkulacja krwi, pamięć, 
niepokój wewnętrzny, nerwowość, szybkie męczenie 
się, nietolerowanie upałów, moczenie się w nocy, 
- resorpcja i dystrybucja substancji witalnych z przyjmowanych pokarmów, 
żywotność, pamięć, sprawność mięśni, alergie, złamania, odkładanie się 
tłuszczu, zbieranie się płynów w przestrzeniach międzytkankowych, 
ścięgna i zaczepy mięśniowe, wszelkie schorzenia wątroby, pęcherzyka 
żółciowego, nadnerczy, choroby oczu, skurcze i tiki nerwowe, zawroty głowy, 
zaburzenia snu, 
wrodzona konstytucja fizyczna i żywotność, kondycja fizyczna, wszelkie 
schorzenia nerek, pęcherza moczowego, kości, zębów, stawów, mózgu, uszu i 
włosów, chroniczne marznięcie i inne zaburzenia gospodarki termicznej. 
Czakra pępka (splotu słonecznego) 
Czakra podstawowa 

 
 
Aura myślowa i jej mentalne czakry 
Opisuję tu tzw.,,niższą" aurę umysłową. Wyższe ciało mentalne jest jednym ze 
składników tkwiącej w człowieku boskiej osobowości, 
28 
 
zawierając jej spirytualną świadomość. Eteryczne, ,,niższe" ciało mentalne, 
najczęściej charakteryzuje się większą średnicą niż jego witalny i emocjonalny 
odpowiednik. Ponownie widzimy w nim siedem stopni zróżnicowanej gęstości chi. 
Im ludzkie myślenie jest bardziej idealistyczne, tym jaśniejsze i czystsze są 
barwy występujące na tym poziomie aury. Zdarza się przy tym oczywiście, że 
ludzie o słabej aurze witalności mają pięknie rozwiniętą aurę umysłową, 
składającą się z lśniących i delikatnych odcieni. Niestety, trzeba przy tym 
zwrócić uwagę, że czakry aury witalnej nie są w stanie wtedy w dostateczny 
sposób odfiltrować niekorzystnych wpływów (np. z obciążonego chemikaliami 
pożywienia, zawierającego ołów czy rtęć plomb, elektrosmogu itp.), co powoduje 
zmętnienie i poszarzenie aury umysłowej. Jest to relacja o charakterze 
sprzężenia zwrotnego, gdyż aura umysłowa z kolei może oddziaływać na ciało 
witalne i emocjonalne poprzez czakry lub kanały chi. Wpływ ten może być 
zarówno pozytywny jak i negatywny. 
Podczas snu następuje czasowe oddzielenie się ciała astralnego i umysłowego od 
ciała fizycznego i witalnego. Po śmierci następuje ostateczne i niedwracalne 
ich oddzielenie. 
Zadania i oddziaływania czakr aury emocjonalnej 
 
Czakra ciemienia i czoła 
Czakra krtani 
Czakra serca 
Czakra śledziony 
Czakra pępka (splotu słonecznego) 
- instynktowna potrzeba duchowych doświadczeń, instynktowna wiara i potrzeba 
religii, 
- dążenie do wolności, porozumiewania się, stosunek do rzeczywistości, wiara w 
przyszłość, talenty artystyczne, 
- sympatie i antypatie, wrażliwość na sprawiedliwość i harmonię, cierpliwość, 
- pamięć, elastyczność, silne nerwy, zasadnicze nastawienie do życia, 
fantazja, kreatywność, siła wyobraźni, 
- praktyczna inteligencja, zaufanie własnemu instynktowi, spontaniczne porywy 
odwagi, wytrwałość, 
29 
 
Czakra podstawowa 
- podstawowe potrzeby i popędy (jedzenie, seks, więzi społeczne), siła woli. 
 
Zadania i oddziaływania czakr aury umysłowej Czakra ciemienia - duchowe cele, 
jak dążenie do wyższej świado- 
i czoła                    mości i poznania dyscypliny-uważność 
    --    
mości i poznania, dyscyplina, uważność, kontemplacja, medytacja, 
Czakra krtani 
- trzeźwy osąd, dążenie do niezależności, pozytywne myślenie, poczucie 
szczęścia, talenty artystyczne (głównie muzyka i malarstwo), 
Czakra serca 
- czujność i uwaga, pojętność, świadome kalkulowanie, badanie własnego 
sumienia, zdolność do osądów, 

Czakra śledziony - tolerancja, wielkoduszność, humor, nadzieja, wiara, 
myślenie analityczne, elastyczność 
umysłowa, bogactwo myśli, głębia wewnętrzna, 
 
Czakra pępka (splotu słonecznego) 
Czakra podstawowa 
- siła osądu w oparciu o realia, dążenie do wytyczonych celów - planowanie i 
organizacja, samokontrola, 
- sublimacja popędów, świadomość własnej, indywidualnej osobowości, świadome 
myślenie, sterowana siła woli. 
 
Opis aury witalności (ciała eterycznego) 
Rysunek zamieszczony na stronie 31 przedstawia autonomiczny układ nerwowy. 
Rysunek następny zaś, to uproszczone przedstawienie aury witalnej, składającej 
się z siedmiu warstw rozrzedzonej materii. Każda warstwa tego 
elektromagnetycznego pola podlega jednej z czakr. Czakry umiejscowione są w 
osi pionowej organizmu. Od dołu do góry wyraźnie widać centra energetyczne, 
30 
 
oko 
gruczoł łzowy 
śluzówka nosa 
i podniebienia 
gruczoły dolnej szczęki 
gruczoły podjęzykowe 
śluzówka jamy ustnej 
gruczoł woskowiny ucha 
serce 
krtań 
tchawica 
oskrzela 
płuca 
przewód pokarmowy 
żołądek 
śledziona 
naczynia krwionośne 
trzewi 
wątroba i pęcherzyk 
żółciowy 
trzustka nadnercze 
jelito cienkie 
C' jelito grube z kiszką odbytową 
odbyt nerki 
pęcherz moczowy Jądra 
genitalia 
 
 
31 
Autonomiczny układ nerwowy 
 
Aura witalności (ciała eteryczne) 
wpływające na następujące zakresy funkcji (podział wg klasycznego, chińskiego 
ujęcia: 
Czakra podstawowa 
Czakra splotu słonecznego 
Czakra śledziony 
Czakra serca 

Czakra czołowa i ciemieniowa 
- nerki, pęcherz moczowy (warstwa skrajnie wewnętrzna), 
- wątroba, woreczek żółciowy (warstwa druga od wewnątrz), 
- śledziona-trzustka-żołądek (warstwa trzecia od wewnątrz itd.), 
- serce i układ krążenia, 
- obie podlegają wpływom czakr niższych. 
Do punktów 1-5 rysunku ze str. 32: 
1. Wielkość aury witalnej może być bardzo zróżnicowana, a generalnie 
obowiązuje zasada: im aura większa, tym więcej witalności. Przebieg tzw. 
nadis, czyli eterycznych kanalików winien być prostoliniowy. Przy pełnym 
zdrowiu kanaliki te odchodzą od aury witalnej prawie pod kątem prostym. Gdy 
nadis zwijają się, kurczą lub obwisają niczym jesienne liście, to mamy do 
czynienia z jakimś schorzeniem. Niezdrowe linie energetyczne wykazują 
całkowity brak eteru lub spiętrzenia awitalnego eteru. Chore nadis (lub 
meridian chińskiego systemu akupunktury) może emanować trującym chi. 
Wydostający się przez skórę jego strumień może mieć do 5 cm szerokości i 10 cm 
długości. 
W normalnych warunkach peryferyjna strefa nadis ulega pewnemu stwardnieniu, 
zagęszczeniu. Mimo to za sprawą zaburzeń geopatycznych i innych (np. szkodliwe 
fale elektromagnetyczne) siateczka nadis zaskakująco szybko wiotczeje, obwisa 
i staje się podatna na splątania. Gęstość, grubość i długość nadisów jest 
zróżnicowana i nie zawsze symetryczna. U stosunkowo licznych ludzi silne i 
długie nadis nad plecami sięgają daleko poza aurę witalności. 
33 
2. Jeśli chodzi o symetrię aury witalności, to możliwe są jej przesunięcia - w 
zasadzie w każdym kierunku. W takiej sytuacji powstają miejsca ciała 
fizycznego, do których aura mniej ,,przylega". Miejsca takie siłą rzeczy 
najbardziej narażone są na choroby. W różnych warstwach aury i w różnych nadis 
obserwujemy, że cni przemieszcza się z różną prędkością. Prócz tego u 
wszystkich ludzi obserwujemy pewną prawidłowość: przy aktywności fizycznej chi 
szybciej cyrkuluje w prawej stronie ciała niż w lewej. 
Przy przeciążeniu działalnością intelektualną lub w stanach pourazowego szoku, 
aura witalności ma tendencję do przemieszczania się ku górze, ku głowie. 
Skrajnie silne obciążenia geopatyczne, jak np. skrzyżowania cieków wodnych w 
połączeniu z wpływem elektro-smogu lub obciążenia radonem mogą spowodować 
załamanie się 
struktury aury, która ciągnie się wtedy za idącym człowiekiem niczym bezwładny 
worek. 
3. Przy złamaniach, zranieniach i innych nadwyrężeniach, w aurze witalnej może 
nastąpić wyłom (na rysunku widzimy wyraźnie rozstąpienie się aury w okolicy 
lewego kolana). U ludzi młodych 
i obdarzonych dużą siłą witalną, aura jest znacznie elastyczniejsza i mniej 
podatna na takie zjawiska. 
4. Zdrowe zabarwienie jasnego, czystego chi zaburzone jest w tym miejscu 
większymi i mniejszymi złogami zużytego eteru o zmieszanych barwach. Na 
rysunku widać czarne złogi (przerywane linie) w systemie immunologicznym 
przynależnym czakrze krtani bądź odpowiedniemu odtruwaniu jelitowo-płucnemu. 
5. Środkowa warstwa aury witalnej (warstwa czwarta liczona od zewnątrz), 
przyporządkowana czakrze serca, podobnie jak i ona jest drogą komunikacji 
fizycznej świadomości z rejonami suprafizycznymi, pod warunkiem, że uda się 
zgromadzić w nich wystarczającą ilość złotego chi. Medytacje działające przez 
i poprzez czakrę serca (dotyczy to nie tylko medytacji, ale i budujących 
myśli) otwierają drogę do czakry ciemienia i do wyższej jaźni. 
Czakry wpływają na przyporządkowane im warstwy eteru, ale i podlegają wpływom 
zwrotnym. Warstwy chi uporządkowane są 
34 
 

wokół ciała fizycznego w formie kręgów. Można zatem powiedzieć, że 
poszczególne centra energetyczne panują nad siedmioma pionowymi strefami i 
siedmioma poziomymi warstwami, otaczającymi fizyczne ciało. Nie jest to wcale 
prosty system jeśli uwzględnić, że warstwy te i strefy nieustannie mieszają 
się ze sobą, a linie energetyczne (nadis, meridiany akupunkturowe) wcale 
sytuacji nie upraszczają. 
Czakry rozpoznać można już u noworodków. Przypominają delikatne, 
białoniebieskie kwiaty anemonów. Każda czakra, zarówno w przypadku dzieci jak 
i dorosłych, może być całkowicie lub częściowo zajęta ciężkim, awitalnym 
eterem, może być sztywna lub luźno ,,obwisać", a jej ramiona mogą kręcić się 
wolno lub szybko, regularnie lub nieregularnie. Kierunki ich rotacji zależą 
zarówno od kosmicznego chi, jak i od indywidualnej konstytucji każdego 
człowieka. 
Różne rodzaje kolorowego eteru cyrkulują w ciele eterycznym ze zróżnicowanymi 
prędkościami, co określone jest nie tylko wrodzonymi, indywidualnymi 
skłonnościami, ale i oddziaływaniem chorobowych, obciążających złogów chi. 
Siłę chi, względnie prędkość przepływu eteru, rozpoznać można między innymi za 
sprawą wędrujących odłamków metalu, które dostały się do ciała wskutek ran 
wojennych czy wypadków przy pracy. Powszechnie wiadomo, że takie odłamki 
zlokalizowane np. na brzuchu czy na plecach, na krótszy lub dłuższy czas 
pojawiać się mogą w zupełnie innych rejonach. 
Myślę przy tym o pacjentce, która zjawiska tego doznała na własnym ciele. W 
trakcie skomplikowanego zabiegu dentystycznego, dentysta złamał czubeczek igły 
w jej lewej górnej szczęce. Ponieważ nie był w stanie go wyciągnąć, zdecydował 
się na rozbicie problematycznego szczątka metalu za pomocą dentystycznego 
wiertła. Po trzech tygodniach pacjentce operacyjnie usuwano cztery odłamki 
metalu z prawego kciuka. Aktywna zawodowo i usportowiona pacjentka, jak 
wszyscy tego rodzaju ludzie charakteryzowała się szybszym przepływem eteru w 
prawej połowie ciała, w związku z czym przebiegająca przez górną szczękę linia 
energetyczna jelita grubego ,,zrzuciła" odłamki metalu w kończącą się w kciuku 
linię płuc. 
Stan chi w aurach i czakrach, które w przypadku choroby są pra- 
35 
wie całkowicie ,,rozładowane", promieniujące zimnem lub wypełnione gęstą, 
ciężką, ciemną i trującą masą, wyćwiczony Czytelnik będzie mógł badać 
samodzielnie. W tym celu na podstawie ,,czakratestów dla ciała i psychiki", 
zamieszczonych w rozdziale czwartym, należy wyszukać swą najsłabszą czakrę. 
Wyczuwanie siedmiu warstw eterycznych wokół własnego ciała w miejscach 
zdrowych lub chorych i bolesnych następuje za pomocą wolnego zbliżania dłoni 
(wnętrzem do ciała) do problematycznych miejsc i porównywania odczuć z 
miejscami ,,nieproblematycznymi". 
W stanach bólowych dość często zastosować można magnetyzm własny. Do celów 
terapeutycznych stosujemy zawsze dłoń przeciwstawną do bolącego miejsca. W 
trakcie zabiegu, co dwie minuty z dłoni należy strząsnąć chore chi (tak 
jakbyśmy otrząsali dłoń z wody). Inna metoda to włożenie dłoni pod strumień 
zimnej wody. Wnętrze dłoni dość szybko zasysa schorzały eter. Dwie zewnętrzne 
warstwy aury, przyporządkowane czakrom ciemienia i czoła niewyćwiczonemu 
trudno wyczuć, dlatego też poleca się zaczynać od 
wyraźnie wyczuwalnej warstwy zewnętrznej, przyporządkowanej czakrze krtani. 
Nowa metoda diagnostyczna - widzenie suprafizyczne 
U zdrowych, witalnych ludzi, energetyczne promieniowanie aury witalnej 
przybiera biały, niebieskawy lub różowawy kolor. Tam, 
gdzie istnieje wiele energii, występują nagromadzenia jasnoniebieskiego chi. 
Geniusze, niezależnie od tego, czy mamy do czynienia z wielkimi myślicielami, 
muzykami czy aktorami, przy bezpośredniej obserwacji aury (ale i na 
specjalnych zdjęciach) wykazują silne nagromadzenie jasnoniebieskiego chi 

wokół jednej z półkul mózgowych lub też - przy bardzo specjalistycznych 
talentach - wokół konkretnego ośrodka mózgowego. 
U chorych wyraźnie widać zwiotczałe kanaliki energetyczne oraz złogi martwego, 
zużytego chi. Objawia się ono przede wszystkim 
36 
 
w formie skupisk eteru, przybierającego różne odcienie szarości i czerni, 
poprzez kolory żółtawe, beżowe, aż po zjadliwie niebieskozielone. 
Występujące w konkretnych miejscach stany zapalne zabarwiają się na zjadliwą 
zieleń lub na kolor czerwony. Zróżnicowane co do wielkości złogi chorego, 
ciemnego chi, tworzą się zarówno na liniach energetycznych jak i poza nimi, 
osadzając się pierścieniowato w i wokół aury witalnej. Zaburzenia najczęściej 
występują w czakrach śledziony i podstawowej. Wiry energetyczne w przypadku 
choroby objawiają się w formach ciemnych, szaroczarnych okrągłych tworów na 
czołowej stronie aury witalnej. 
Prócz tego często obserwowałam określone, indywidualne, bezcielesne istoty, 
przyciągane cechami charakteru danej osoby. Swymi czynnościami mogą one w 
znacznym stopniu wpływać na witalność i uporczywie trwać przy swym 
,,gospodarzu", szczególnie przy wszelkich nałogach. 
Aura witalna: powszechne współcześnie zaburzenia 
Tu i w dalszej części tekstu przedstawiono typowe dla naszych czasów 
schorzenia czakr aury witalnej, pomijając przy tym osłonkę astralną i 
mentalną. Poniższe objaśnienia dotyczą rysunków 1-6 zamieszczonych na barwnej 
tablicy nr III. 
1. Widać tu wyraźnie zwiotczenie sieci kanalików energetycznych, czyli nadis. 
Przy pełnym zdrowiu przebiegają one prosto. ,,Chory" przy takim obrazie bardzo 
często cierpi wyłącznie na niedostatek energii i szybkie męczenie się. Nie 
jest to stan wskazujący na konkretną chorobę, lecz w związku z ogólnym 
osłabieniem może dojść do rozwoju rozmaitych schorzeń. 
2. Szaroczarne złogi eteru w podbrzuszu (rejon hara), w okolicy nerek i kolan 
wskazują na niedostateczne odtrucie czakry podstawowej. W głowie zwraca uwagę 
lekki wstrząs mózgu, poprzecznie nad zębami złogi amalgamatu, prócz tego mamy 
do czynienia z chorobliwymi zmianami w obrębie kręgosłupa szyjnego. 
37 
3. Tłumione uczucia prowadzą do blokady astralnej energii, co objawia się 
niedostateczną energią życiową w aurze witalności. Aura emocjonalna jest 
energetycznie przeciwstawna aurze witalnej, toteż zbyt silne, tłumione 
uczucia, konflikty duchowe i silne stany napięcia prowadzą do destrukcji aury 
witalnej. Upośledza to w znacznym stopniu przepływ energii, co objawia się 
licznymi fizycznymi i psychicznymi dolegliwościami. Nieprzetrawione, negatywne 
uczucia, usuwane są do warstw skrajnych aury witalnej, gdzie przybierają 
postać martwego, zanieczyszczonego eteru. Martwego, co nie znaczy 
nieaktywnego: eter ów ulega aktywizacji poprzez silne a negatywne stresy. W 
takiej właśnie sytuacji mamy do czynienia z jaskrawym obrazem zaburzeń 
psychosomatycznych. 
Na rysunku tym widać wyraźnie uszkodzenie czakry śledziony (lewa, górna część 
brzucha), co prowadzi do powstawania żółtych, beżowych i brązowawych złogów. 
Objawy takie mogą mieć różne przyczyny; wśród najczęstszych wymienia się 
szkodliwe nałogi, 
używanie sztucznych słodzików i cukru rafinowanego, martwienie się na zapas i 
brak wiary. 
Ukośna, ciemna strefa przebiegająca od lewej do prawej i z dołu do góry (z 
punktu widzenia Czytelnika) świadczy o dłuższym oddziaływaniu niekorzystnych 
wpływów geopatycznych. Źródłem tak silnego odwzorowania może być tylko albo 
silna żyła wodna, albo słabe ich skrzyżowanie. Jeśli np. strefa takich 
zaburzeń leży pod łóżkiem (gdzie spędzamy wszak około 1/3 życia), to w nocnych 
godzinach awitalne chi wchłaniane jest przez czakry i aurę witalną, co 

doprowadzić może do chronicznych dolegliwości. Nawet najzdrowsza żywność, 
najlepsze leki i idealny tryb życia nie pomogą. Pierwszą sprawą jest w tym 
wypadku wyszukanie sobie zdrowego miejsca na sen. Po opuszczeniu strefy 
zaburzeń geopatycznych, po kilku tygodniach lub miesiącach (w zależności od 
nasilenia zaburzeń i czasu trwania), z obrazu aury znika wreszcie ukośny cień 
i następuje wyraźna poprawa stanu zdrowia. Więcej na ten temat w rozdziale 
ostatnim ,,Negatywne chi geopatyczne i techniczne oddziaływania i samoobrona". 
4. Mamy do czynienia z zaburzeniem ośrodka splotu słonecznego, co najczęściej 
jednoznacznie wiąże się z zaburzeniami w prze- 
38 
 
mianie materii zachodzącej w wątrobie. Pierścieniowate złogi zużytego, 
martwego chi, powodują brak energii, ogólną niechęć, apatię, nerwowość, 
uczucie skrępowania, lęki oraz znaczny ubytek jakości życia. Przyczynami tego 
typu tworów astralnych są najczęściej: tłumione uczucia, niedostatek ruchu, 
przejadanie się, pożywienie z zatrutym chi, błędne oddychanie i higiena, 
chorobotwórcze pola elektromagnetyczne, szczątkowe bądź wtórne promieniowanie 
rentgenowskie i mikrofalowe itp. 
Uderzająco częste są pierścieniowate blokady chorego chi otaczające rejon 
brzuszny przy przejadaniu się, tłumionych emocjach, długim przebywaniu w 
patogennych strefach geopatycznych, przepracowaniu i bytowaniu w warunkach 
stałego stresu. Uszkodzenia czakry splotu słonecznego objawiają się 
najczęściej w postaci złogów eteru o barwie zgniło- i jadowicie-zielonej. 
5. Na tym rysunku widać bardzo charakterystyczne dla naszych czasów zaburzenie 
czakry serca. Zasadniczą przyczynę choroby rozpoznać można w aurze witalnej 
pod postacią najciemniejszego przebarwienia eteru. Zwłaszcza nad rejonem zębów 
powstawać mogą ciemne, kraterowate, wielkości monety przebarwienia w ciele 
eterycznym. Objawiają się one na wiele lat przed pojawieniem się fizycznych 
dolegliwości dotyczących zębów. Złogi ciemnej, eterycznej materii, pojawiające 
się w tym rejonie są jednak niechybnym sygnałem, lekceważonym jednak przez 
większość. Po wyrwaniu zębów ,,sygnały" owe pozostawać mogą w organizmie 
jeszcze przez lata, a nawet dziesięciolecia. Typowym dla przebiegu tej choroby 
jest jej względna, w porównaniu do innych schorzeń zębów - bezbolesność. Jest 
to jednak bezobjawowość pozorna i tym groźniejsza; złogi toksyn powstałych z 
przemiany materii lokujące się u korzeni zębów nie tylko powodują uporczywe 
zmęczenie i nieprzyjemny odór z ust. Emanujące z nich cząstki ciemnej energii 
osadzają się bezpośrednio w mięśniu sercowym, co często objawia się już w 
średnim wieku. Wszak serce wpływa zarówno na myślenie, jak i na pamięć, gdyż 
eteryczny kanał prowadzi od niego prosto do mózgu. Prócz tego nie można nie 
zauważyć, że środkowa warstwa aury witalności podlega bezpośrednio sercu, 
podczas gdy wewnętrzna jest domeną czakry podstawowej, co też niesie ze sobą 
określone implikacje. 
39 
6. Rysunek ten ukazuje charakterystyczne cechy powstające w aurze witalnej na 
skutek schorzeń czakry krtani (względnie patologicznych zmian tarczycy) oraz 
zanieczyszczeń płuc, wynikających ze skrajnie zanieczyszczonego powietrza, 
bądź też palenia umiarkowanej ilości papierosów. Lewa połowa głowy (lewa 
półkula mózgowa) jest niedokrwiona lub silnie spięta za sprawą silnego stresu. 
W lewym kolanie widać charakterystyczne cechy sportowego 
urazu. Białe plamy ukazują strefy aury opróżnione całkowicie z energii. 
Suprafizyczną wizją posiłkować się można jako swego rodzaju systemem wczesnego 
ostrzegania, jeszcze przed wystąpieniem jakichkolwiek objawów fizycznych. 
Diagnozę przeprowadzać można zarówno bezpośrednio na podstawie oględzin 
ludzkiego ciała, jak i na podstawie zdjęcia. Przy wykorzystaniu prostych metod 
medycyny naturalnej, można z łatwością zapobiec nie tylko wybuchowi jakiejś 
choroby- można zapobiegać nawet przejściowym obniżkom formy i dobrego 
samopoczucia. Stoi to w jaskrawej sprzeczności z medycyną ortodoksyjną: w jej 

przypadku ,,wczesne ostrzeganie" możliwe jest dopiero po powstaniu pierwszych 
zmian patologicznych - organicznych bądź funkcjonalnych. 
Ze znanych mi systemów diagnostycznych najbliższa diagnozowaniu z aury jest 
irydologia, czyli określanie stanu zdrowia na podstawie cech objawianych przez 
ludzką tęczówkę. Struktury i ich zmienione formy występujące w ciele 
eterycznym w uderzający sposób przypominają stroma tęczówki. Moja 
,,witalnoenergetyczna diagnoza tęczówki" ukazuje rzeczywiste przyczyny chorób 
lepiej i trafniej, niż wszelkie systemy konwencjonalne. 
Niektórych czytelników zdziwi, że wcześniejsze obserwacje aury, na przykład 
prowadzone przez C. W. Leadbeatera, prowadziły do bardziej pozytywnych 
wniosków, niż przedstawione w tej książce. Angielski biskup C. W. Leadbeater, 
którego obserwacje aury pochodzą z końca XIX wieku, otoczony był zwykle ludźmi 
zdrowszymi, zarówno pod względem fizycznym jak i duchowo-mentalnym. l właśnie 
na to trzeba wziąć poprawkę. Obecnie, mniej więcej sto lat później, 
suprafizyczna wizja ukazuje ludzi już innych, obciążonych pokłosiem tworzonej 
przez siebie i dla siebie cywilizacji. 
40 
 
Aktualne wyniki badań prowadzonych na podstawie tzw. fotografii Kirliana 
również nie pokrywają się całkowicie z moimi obserwacjami. Fotografia ta, 
nawet przy wykorzystaniu najlepszych filmów, najczulszych obiektywów, po 
prostu nie jest w stanie prześcignąć ludzkiego oka w postrzeganiu wszystkich 
odcieni barw i zwiewnych struktur, z jakimi mamy do czynienia. 
Nie od rzeczy będzie też wspomnieć, że jak do tej pory fotografia Kirliana nie 
dostarczyła nam obrazów całego ludzkiego ciała (fotografowano do tej pory 
jedynie fragmenty), nie mówiąc już o innych fenomenalnych, a niewyjaśnionych 
zjawiskach. 
Aura witalna zwierząt domowych i hodowlanych również wykazuje jasne, 
przejrzyste i kolorowe chi. U psów i krów jest ono przeważnie niebieskawe, u 
kotów czerwonawe. W przypadku koni ciało witalne tworzy wokół ciała fizycznego 
duże elektromagnetyczne pole o tęczowym zabarwieniu. Generalnie można 
stwierdzić, że udomowienie zwierząt nie przysporzyło im zdrowia. U większości 
z nich zaobserwować można charakterystyczne oznaki uszkodzenia jednej lub obu 
nerek, co objawia się szarym, awitalnym chi (por, rys. str. 42). 
U większości ludzi i zwierząt złogi ciemnego chi zlokalizowanego w okolicach 
prawej nerki dość łatwo można usunąć, posiłkując się wyłącznie naturalnymi 
metodami leczenia. Przy zaburzeniach chi w okolicach lewej nerki dochodzi 
natomiast dość często do najróżniejszych zaburzeń zdrowia. 
W takiej sytuacji niemal zawsze mamy do czynienia z zaburzeniami aury witalnej 
wątroby. Przez nie dochodzi do rozwoju chronicznych dolegliwości, na przykład 
schorzeń oczu bądź nabytych wad wzroku, wypadania włosów, zaburzeń w 
cyrkulacji krwi na tle zmian naczyniowych oraz licznych innych defektów. 
Wiele zwierząt domowych zostało skutecznie wykurowanych właśnie biologicznymi 
lekami. W wielu przypadkach dodatkową pomocą są rozcieńczone napary ziołowe, 
przy czym oczywiście trzeba uwzględniać wagę zwierzęcia. W przypadku tego typu 
zaburzeń u koni, do picia podaje się macerat: pełną garść ziela pokrzywy 
moczoną przez kilka godzin w wiadrze wody. W przypadku psów i kotów tę samą, 
dobroczynną rolę odgrywa czosnek. Często widzimy, jak pies czy kot na spacerku 
,,pożywiają" się świeżą 
41 
 
 
trawką czy innymi ziołami. Jest to niechybną oznaką, że zwierzęta cierpią na 
niedobór witamin w pożywieniu. Wtedy do miseczki z pokarmem należy dodać ząbek 
drobno posiekanego czosnku. Być może reakcja zwierzęcia na początku będzie 
mało zachęcająca, jednak z czasem przyzwyczai się ono i pokarmów bez czosnku 
me 

będzie chciało spożywać.                           zwięrzęta Psy i koty czyli 
najpowszechniej trzymane w domach zwierzęta, 
zachowują doskonałą formę i witalność, jeśli dodawać im do codziennego pokarmu 
nawet niewielką ilość pełnego ziarna, uprzednio zmielonego dość grubo i 
moczonego przez 7-8 godzin. Oprócz wyraźnej poprawy ogólnej sprawności, 
zwierzęta cieszą się gęstym i błyszczącym futrem. Równie dobre efekty daje 
dodawanie gotowanych roślin strączkowych. W codziennym menu czworonoga mogą 
one nawet wykraczać poza proporcje uchwycone w kanonie, czyli 1/3 
kaszy, 1/3 mięsa, 1/3 warzyw. 
Po przejrzeniu ciała eterycznego pod kątem występujących najczęściej schorzeń 
przejdziemy teraz do poszczególnych czakr. 
Uwaga do porządku czakr stosowanego w tej książce 
Klasyczna hinduska nauka mówi o czakrze świętej (sacra! chakra). Zgodnie z 
moimi obserwacjami odpowiada to czakrze podstawowej, składającej się z czakry 
leżącej tuż przy kości krzyżowej oraz z tzw. hara zlokalizowanego z kolei w 
centralnej część, podbrzusza. W mojej opinii zarówno funkcje jak i zadania 
starohinduskiej czakry sakralnej rozdzielone są pomiędzy trzy najniższe 
czakry, przy czym czakra śledziony - najważniejsza - zlokalizowana jest pod 
lewym łukiem żebrowym, a więc w bocznym przesunięciu do pozostałych. 
 
 
 
43 
Powszechne obecnie zaburzenia chi-nerki u zwierząt domowych 
ROZDZIAŁ III 
CZAKRY, OBJAŚNIENIA RYSUNKÓW I TABELE 
Czakra podstawowa (krąg funkcji nerek i pęcherza) 
Harmoniczne funkcje czakry - oznaki fizyczne: 
- zdrowe, silne i obfite włosy na głowie, 
- dobry słuch, bez żadnych szumów w uszach itp 
- silne, zdrowe zęby, bez plomb i ubytków 
- mocny kościec, 
- brak boli w kolanach i plecach, 
- zdrowe, dobrze wysklepione stopy 
- prawidłowa czynność mózgu i zdolność do koncentracji 
- normalny wzrost,                                  ' 
- zdrowy rozwój i prawidłowe odruchy seksualne 
- płodność, 
- brak silnego pocenia się na stopach, dłoniach i całym ciele 
- brak poczucia zimna w kończynach i w dolnej części pleców 
- kowych        się płynćw w przestrzeniach międzytkan- 
- silny zdrowy oddech i brak nieżytów śluzówek 
- brak schorzeń pęcherza i nerek. 
Harmoniczne cechy charakterologiczne i osobowościowe: 
- odwaga i wola walki, 
44 
 
- zdrowa duma i pewność siebie, 
- samodyscyplina, 
- spolegliwość, 
- silna energia w zakresie pracy i życia płciowego, 
- umiejętność znoszenia silnych stresów i szybkiego rozładowywania napięć, 
- wytrwałość. 
Na podstawie psychologicznych testów zamieszczonych na str. 142 Czytelnik może 
słusznie wnioskować, że harmoniczne cechy charakteru objawiają się w formie 
jasnego, pięknego zabarwienia chi, podczas gdy cechy dysharmoniczne 
charakteryzują się chi mętnym, gęsto poprzerastanym barwą szarą. Na przykład 

świadomość własnej wartości, czyli pewność siebie, manifestuje się w postaci 
koloru przejrzysto-pomarańczowego, podczas gdy brak pewności siebie i 
kompleksy niższości to albo całkowity brak chi, albo też chi o barwie 
mętnoszarej. Nadmiar chi bądź chore chi są natomiast niechybną oznaką 
wyniosłości i pychy. Przy braku równowagi, tzn. zarówno przy nadmiarach jak i 
niedoborach, chi występuje zmieszane z mętnym eterem. 
Czakra podstawowa zlokalizowana jest przy kości krzyżowej, otwierając się 
poprzez ,,hara" (kilka centymetrów poniżej pępka) na przednią część ciała. W 
japońskim ujęciu jest to najistotniejszy ośrodek energetyczny naszego ciała. 
Od kości krzyżowej różne energie: chi czerwone, purpurowe, pomarańczowe i 
fioletowe przemieszczają się wzdłuż pleców ku górze, ku głowie. Czakra 
podstawowa otrzymuje ową energię od czakry śledziony, choć sama dysponuje 
pewną ilością wrodzonej energii - jest to chi białe i złote. Swymi energiami 
zaopatruje przede wszystkim nerki i narządy płciowe. Czakra podstawowa pełni 
też rolę swoistego magazynu esencji życia. Część Yang tej esencji, składająca 
się głównie z eteru o ciepłych kolorach rozgrzewa, aktywizuje, przemienia oraz 
porusza chi w aurze witalnej. Udział Yang współtworzy też siły fizyczne 
organizmu, energię krwi, tworzenie soków witalnych, biorąc tym samym udział we 
wzroście, rozwoju i rozmnażaniu się. 
45 
 
Czakra podstawowa, widok z boku 
 
 
Czakra podstawowa, widok z przodu 
 
Czakra podstawowa, widok z tyłu 
Jednak esencja życia to nie tylko Yang - to również udział Yin. Składa się on 
przede wszystkim z eteru o zimnych barwach i przedstawia sobą wszystkie 
struktury, w obrębie których działa część Yang. W tym więc wypadku Yin to będą 
kości, szpik kostny, rdzeń kręgowy, mózg, włosy, a po części również krew. 
Wracając do zasadniczych funkcji czakry podstawowej - jest ona w dużej mierze 
odpowiedzialna za udostępnianie energii życiowej wszystkim organom ludzkiego 
ciała, jak również wszelkim procesom wiążącym się ze zużywaniem energii - np. 
przemiana materii, gospodarka wodna itp. 
Zaburzenia w gospodarce energetycznej w czakrze podstawowej mogą prowadzić do 
rozwoju wielu groźnych chorób, m.in. astmy, chronicznych bronchitów, alergii 
wziewnych itp. 
Wszystkie obiegi energetyczne i wszystkie organy w dużej mierze zależą od chi 
czakry podstawowej. Przy uszkodzeniu tej czakry (najczęstsze przyczyny to 
zaburzenia wrodzone, toksyczne pokarmy, chroniczne wyziębienie oraz nadmierna 
aktywność seksualna), niedostateczne ilości czerwono-pomarańczowo-purpurowo-
fioleto-wego chi docierają do mózgu. Za sprawą duchowej aktywności 
pomarańczowe chi w drodze z czakry podstawowej do mózgu może przemienić się w 
chi żółte. Chi o tej barwie spożytkowane jest w mózgu przy pracy 
intelektualnej, gdyż służy jasnemu myśleniu. 
Połączenie cechy wrodzonej - silnej czakry podstawowej z namiętną miłością, 
powoduje kumulowanie się czerwonego chi, które zalewa aury i unosi się do 
mózgu, mogąc spowodować silniejsze lub słabsze ograniczenie jego funkcji. 
Jednak czerwień ta może zmieniać się w chi o innych barwach, po przeistoczeniu 
w drodze od czakry podstawowej do mózgu może pojawić się tam jako kolor 
różowo-czerwony - symbol miłości uniwersalnej. Z najniższej czakry do mózgu 
przemieszcza się również chi purpurowe i ciemno-fioletowe. Dzięki spirytualnym 
wysiłkom można doprowadzić do znacznego rozjaśnienia tych barw, które w tych 
odcieniach służą skupionej myśli religijnej. 
Już na podstawie tych kilku informacji widać, jak istotną rolę pełni 
kręgosłup, gdyż energia może przemieszczać się ku górze jedynie wtedy, gdy nie 

ma żadnych blokad. Najczęstszym zaburzeniem jest w tym wypadku upośledzenie 
obiegu płynu mózgowo-rdzeniowe- 
49 
go, cyrkulującego przede wszystkim w mózgu i rdzeniu. W sytuacji, gdy jego 
rytmiczny ruch ulegnie zaburzeniom, niedostateczna ilość chi osiąga głowę - ze 
wszystkimi tego konsekwencjami. Przy uporczywych bólach karku i tylnej części 
głowy, przyczyną najczęściej jest jakaś patalogiczna zmiana w obrębie 
lędźwiowej części kręgosłupa, lub w samej miednicy. Inną przyczyną, już nie 
diagnozowaną przez oficjalną medycynę, jest zajęcie nerek przez awitalne, 
szare chi. Tworzona przez nie blokada uniemożliwia lub 
tylko ogranicza dopływ zdrowego chi z czakry podstawowej do mózgu. 
Należący do czakry podstawowej rejon hara, zlokalizowany pośrodku podbrzusza 
jest ośrodkiem wielu procesów detoksykacyjnych 
o zasadniczym znaczeniu. Skrywa on też część konstytucjonalnej siły 
przyporządkowanej ośrodkowi podstawowemu. 
Optymalnie funkcjonujący, młodzieńczy hara, może w trakcie procesu odtruwania 
wyrzucać z siebie chore chi niczym fontanna - nawet na odległość 100 metrów. W 
obecnych czasach rzadko jednak można ujrzeć taki widok. Najczęściej odciążanie 
organizmu z toksyn (przez hara) następuje pomału i stopniowo, a trujące chi 
wydalane jest również poprzez pęcherz i z okolic pachwiny. 
W trakcie badań i zabiegów, wciąż obserwuję jak silnie skoncentrowane, 
ciężkie, ciemne chi, wielkości mniej więcej orzecha włoskiego opada z żołądka 
w rejon hara. Z tego miejsca istnieje wiele możliwości pozbycia się trującego 
eteru. Nawet w przypadku niedowładu samego hara, jako swoiste zawory 
bezpieczeństwa, mogą funkcjonować: pęcherz moczowy (wydalanie wraz z moczem), 
śluzówka macicy (wydalanie wraz z upławami) oraz jelito grube (wydalanie wraz 
z kałem, co objawia się w formie nieżytu żołądka, czyli biegunki). Zdarza się 
jednak, że również owe wentyle bezpieczeństwa przesycone już są trującym chi, 
napływającym z otoczenia i nie są w stanie przyjąć dodatkowej porcji. W takiej 
sytuacji, w jelicie grubym dochodzi do silnej koncentracji trującego chi, oraz 
wydalenia go do płuc, które również są organem wydalniczym (patrz też czakra 
krtani). Płuca mają wtedy możliwość wydalenia trującego eteru w postaci napadu 
astmy, gwałtownego kaszlu bądź też dość powolnego wydzielania go poprzez skórę 
i śluzówki. Jeśli z jakiegoś powodu wyrzucenie chorego chi nie jest możliwe, 
dochodzi do 
50 
 
nieżytu śluzówki nosa, a więc potężnego kataru, którego źródeł należy szukać w 
rejonie hara, gdyż przedstawia on sobą nic innego, jak odtruwanie czakry 
podstawowej. Przy chronicznym jej zatruciu (bądź też nawracającym cyklicznie), 
mówi się o katarze siennym bądź innych formach alergii. 
W ostatnich latach w gabinetach lekarskich pojawia się coraz więcej młodych 
par mających kłopoty z poczęciem dziecka. Przyczyny takiego stanu nie zawsze 
leżą po stronie kobiet. Z moich obserwacji wynika, że to głównie u mężczyzn 
dochodzi do osadzania się szarego eteru w czakrze podstawowej i w okolicy 
nerek. Powody takiego stanu rzeczy mogą być różne - najczęściej jest to 
chroniczne zatrucie metalami, np. plomby z amalgamatu, stres, elektrosmog i 
pokarmy ubogie w składniki witalne. Dochodzi wtedy do osłabienia przepływu chi 
i plemniki nie mają dość energii i nie są w stanie pokonać dość długiej drogi 
do zapłodnienia jajeczka. Zazwyczaj doradza się wtedy sztuczne zapłodnienie. 
Jak widać i w tym wypadku ortodoksyjna medycyna usiłuje - pozornie skutecznie 
obejść właściwą przyczynę zaburzenia. Jednak potomstwo spłodzone sztuczną 
techniką również dziedziczy osłabioną czakrę podstawową i cierpi następnie na 
podobne przypadłości. 
Również samopoczucie i dolegliwości kobiety w okresie klimakterium zależą w 
dużej mierze od siły jej czakry podstawowej. Ośrodek znajdujący się w 
śledzionie odgrywa przy tym rolę drugoplanową. Jedna z pacjentek opowiadała mi 

kiedyś: ,,Jako młoda dziewczyna przechodziłam kiedyś zapalenie miedniczek 
nerkowych (a więc uszkodzenie czakry podstawowej), poza tym nie przypominam 
sobie żadnych poważniejszych schorzeń i dolegliwości. Mimo to, po wkroczeniu w 
klimakterium, przez wiele lat cierpiałam na napady gorąca i związane z tym 
silne pocenie się. Nie zastanawiałam się wtedy nad biologicznymi możliwościami 
leczenia. Alopatyczna terapia po wielu próbach w końcu okazała się skuteczna i 
napady gorąca i pocenia się zniknęły. Pozostały jednak skutki uboczne stale 
przyjmowanych farmaceutyków - niemal bez przerwy miałam mdłości. A potem 
któregoś dnia okazało się, że mam nowotwór macicy". W tym przypadku czakra 
podstawowa przez lata usiłowała podnieść temperaturę ciała w celu 
przyspieszenia i regulacji przemiany materii, najprawdopodobniej w celu 
wzmożonego wydzielania chorego chi. 
51 
Wiele toksyn środowiskowych w większym lub mniejszym stopniu uszkadza czakrę 
podstawową. Jednymi z najbardziej rzucających się w oczy czynników są 
chemiczne środki koloryzujące włosy. W kilka godzin po ich zastosowaniu, 
czarne chi centymetr po centymetrze zsuwa się ze skóry głowy w głąb ciała. 
Toksyczny eter chętnie umiejscawia się w czakrze splotu słonecznego, o ile ta 
została już wcześniej w jakikolwiek sposób uszkodzona. Częściej jednak spływa 
do samych nerek, w rejon hara lub w czakrę podstawową, gdzie wywołuje 
dalekosiężne zmiany. Nieszkodliwe są wyłącznie środki naturalne, na przykład 
wywar z łupin orzecha z dodatkiem kilku kropli cytryny bądź barwniki 
pozyskiwane z kory egzotycznych drzew. 
W ezoterycznej literaturze wiele mówi się o tzw. permanentnych atomach, 
zawierająych w sobie całościowe karmiczne obciążenia wywoływane chorobami. 
Dysponując darem czytania aury można dostrzec je w czakrze podstawowej, pod 
postacią spiczasto zakończonych owali, przypominających pestki jabłek. 
Niestety, z niedocieczonych dla nas powodów - z powodów karmicznych, gdy jest 
to konieczne dla naszego rozwoju zdarza się, że ziarenko takie pęka, zalewając 
cały organizm - poczynając od czakry podstawowej, czarnym, chorym chi. Owe 
permanentne atomy przechowują w sobie cechy charakteru nabyte w poprzednich 
wcieleniach. Za ich aktywizację odpowiadać mogą różne zdarzenia, emocje, myśli 
i uczynki. 
Oznacza to między innymi, że w przypadku każdej choroby należy uczynić 
rachunek sumienia. Nawet jeśli wszystko wskazuje na zdawałoby się ,,naturalny" 
przebieg, należy sprawdzić swój charakter, swój stan ducha i poszukać 
nierozwiązanych problemów. Choroba traktowana jako wyzwanie, jako pomoc w 
dalszym rozwoju, czyni wdzięcznym. Zmusza nas do zmian, szczególnie jeśli 
chodzi o tryb życia i własne zachowanie. Dzięki chorobie powstają nowe 
poglądy, uzyskuje się głębszą niż do tej pory wiedzę. 
Siłę i słabość własnej czakry podstawowej ocenić można za pomocą testu 
zamieszczonego na str. 111. Obie górne czakry, czakra ciemienia i czołowa, w 
dużej mierze zależne są od energii, od chi emanującego z czakry podstawowej. 
Na czakrę ciemienia dodatkowo w dużym stopniu wpływa stan czakry serca. 
52 
Czakra główna, dalsze ośrodki energetyczne, krąg funkcji 
Położenie 
Przynależne akupunkty 
Zdrowe barwy 
Chorobliwe przebarwienia 
Występujące zaburzenia i choroby 
1. czakra podstawowa Cztery Szprychy nerki - pęcherz 
mostek S 4 
Lg 1, Thrang-Tsiang, Narastanie siły 
biały, złoty, czerwony, pomarańczowy, fiolet, purpura 
szary, również czarny 

esencja życia, rozrodczość, rozwój, zęby, mózg, włosy, uszy, gospodarka wodna, 
narządy oddechowe 
Przyporządkowane ośrodki energetyczne 
2. Hara, Chi Hai 
ok. 3 szerokości palca pod pępkiem 
Kg 6, Morze Energii 
czerwonawy, biały 
szary, czarny 
odtruwanie, energia życia, og. konstytucja, organy rozrodcze 
3. Ming-Meng 
okolica nerek 
Lg4, Brama Życia, pomiędzy 2 a 3 kręgiem lędźw. 
czerwonawy, jasnoniebieski 
szary, czarny 
dziedziczna energia, ogólna konstytucja 
4. i 5. czakry podeszew stóp 
dokładnie pośrodku podeszwy 
punkt reflektoryczny 
jasnoniebieski, czerwonawy, biały 
szary, czarny 
przyjmowanie energii ziemi, ,,punkt alergii", zaburzenie systemu nerwowego, 
zakłócenie w obiegu limfy 
6. i 7. czakry dołków podkolanowych 
w dołkach podkolanowych 
B 40, Wei Yang magazynowanie Yang 
j.w. 
j.w. 
wytrzymałość mięśni, również nóg, bóle kręgosłupa 
 
 
2 
 
 
Typowe schorzenia czakry podstawowej 
W wypadku choroby oraz za sprawą toksycznych pokarmów i niekorzystnych wpływów 
klimatyczno-pogodowych, każda czakra aury witalnej może wypełnić się 
awitalnym, szaroczarnym chi. Nie jest w stanie się przed tym obronić, gdyż 
zarówno choroby jak i niekorzystne wpływy osłabiają jej normalną odporność. 
Niekorzystne zmiany zachodzić mogą również w innych aurach: czakry aury 
emocjonalnej ulegają uszkodzeniu lub osłabieniu poprzez silne 
emocje, zaś czakry aury mentalnej zmieniają się niekorzystnie na skutek 
negatywnych myśli. 
Witalizm czakry podstawowej redukowany jest przez zimno oraz powszechne w 
naszych czasach nadmierne spożycie soli i produktów mlecznych. Emocjonalna 
czakra podstawowa doświadcza niekorzystnych zmian na skutek lęków, niepewności 
i wywołanego tymi 
uczuciami stresu. Mentalną część czakry najbardziej upośledza egoistyczne 
myślenie,                                               i 
Na rysunkach 1-4 (str. 55) przedstawiono typowe dla naszych czasów schorzenia 
czakry podstawowej: 
1. Złogi chorego chi w czakrze podstawowej wywodzą się z chronicznego zatrucia 
toksynami przemiany materii oraz wypadku (wypadek przy pracy lub 
komunikacyjny). Oba czynniki powodują bóle w dolnej części pleców oraz ataki 
migreny lub bólów głowy. Na 
wypadek dodatkowo wskazuje obecność szarego chi w górnej części kręgosłupa 
szyjnego. 

2. Cała aura witalna jest szara - stan ten wywołały lęki i obawy. Stany 
lękowe, zwłaszcza silne lub długotrwałe, powodują napięcie oraz dysfunkcję 
czakry podstawowej, na skutek czego cała aura witalna zalana zostaje szarym 
chi. Pacjent skarży się na depresję, uporczywe zmęczenie i apatię. Według 
moich obserwacji ludzie 
wykazujący najciemniejszą aurę najczęściej stanowią dla społeczeństwa czynnik 
destrukcyjny. 
3. Występujące stosunkowo często szare bądź czarne przebarwienie lewej nerki 
oznacza-jak w tym wypadku już u dzieci-silnie osłabioną konstytucję fizyczną. 
Występują rozliczne dolegliwości       3 dodatkowo zaznaczające się mniejszymi 
skupiskami szarego chi w poszczególnych organach. Zablokowana jest dążąca ku 
górze 
54 
 
Czakra śledziony (od przodu) 
siła nerek, co prowadzić może do chronicznych zapaleń zatok, astmy, schorzeń 
kręgosłupa, chorób kośćca i stawów, alergii, nadwrażliwości nerwowej i wielu 
innych zaburzeń. Czytający aurę są w stanie rozpoznać chore nerki nawet na 
podstawie fotografii przedstawiającej człowieka od frontu. 
4. Rysunek przedstawia małe dziecko z typowymi dla naszych czasów objawami 
zatrucia amalgamatem, wraz z jego dalekosiężnymi oddziaływaniami, zależnymi 
też od siły czakry podstawowej. Dziecko trafia zazwyczaj do lekarza z typowymi 
zaburzeniami: 
początki astmy, niepokój, neurodermatoza, bezsenność itp. Ono samo nie ma w 
ustach ani jednej plomby. Toksyny rtęci oraz innych, dodanych do niej metali 
otrzymało jeszcze czas życia płodowego, czyli podczas ciąży, bezpośrednio od 
swej matki. Na początku zatruciu ulega embrionalna czakra pępka (splotu 
słonecznego), następnie śledziona i przede wszystkim czakra podstawowa. Ta 
ostatnia poprzez sięgającą głowy, dynamiczną cyrkulację chi zatruwa czakrę 
czołową (odpowiada przysadce mózgowej i np. jasnowidzeniu) oraz czakrę 
ciemienia (odpowiednio: szyszynka i kosmiczna świadomość). 
Wynika z tego, że powszechnie dziś stosowane metody leczenia zębów szkodzą nie 
tylko zdrowiu ogólnoustrojowemu, ale i negatywnie ważą na dalszym duchowym 
rozwoju pacjenta. Przeprowadzone pod koniec lat osiemdziesiątych badania nad 
amalgamatem potwierdziły, że związek ten jest w stanie skutecznie zatruć 
wątrobę, nerki i przysadkę mózgową nienarodzonych jeszcze owiec. Praktyczne 
doświadczenia oraz obserwacje aury potwierdzają to wciąż: u około 90 procent 
dorosłych i dzieci z plombami, poprawę ogólnej konstytucji udało się uzyskać 
dopiero po usunięciu amalgamatu z organizmu. 
Czakra śledziony (krąg funkcji: śledziona-trzustka-żołądek) 
Harmoniczne funkcje czakry - oznaki fizyczne: 
- silne kończyny, 
- muskularna budowa ciała, 
56 
 
 
 
Ćzakra śledziony (z tyłu) 
- jędrna i zwarta struktura tkanek, 
- gładkie, niespękane usta, 
- dobry apetyt i regularny stolec, 
- brak grzybic, 
- brak schorzeń dziąseł, 
- odporne na obciążenia ścięgna i zaczepy mięśniowe, 
- stabilny poziom cukru we krwi (przy zbyt niskim dochodzi do braku 
koncentracji, kłopotów z pamięcią, łomotania serca, bólów głowy, ogólnego 
oszołomienia, napadów wilczego apetytu itp.). 

Harmoniczne cechy charakterologiczne i osobowościowe: 
- dobry poziom energetyczny i silne nerwy, 
- łatwość oceniania sytuacji i podejmowania decyzji, 
- bogactwo umysłowe, inspiracje, fantazja, 
- jasne, rzeczowe, twórcze i elastyczne myślenie. 
Wszystkie harmoniczne cechy charakteru objawiają się w czakrze pod postacią 
jasnego, czystego eteru, czyli zdrowego chi. Dysharmonijne cechy charakteru 
widzący aurę może rozpoznać jako mętne, przyciemnione lub przebarwione chi. 
Zdolność do zdrowego osądu i jasnego myślenia objawia się na przykład pod 
postacią czystej żółci. Jeśli cechy te są słabe, kolor żółty staje się mętny, 
przebarwia się na szaro. 
W ośrodku energetycznym śledziony zwracają uwagę ,,paski" biegnące w poprzek 
brzucha, składające się z różnobarwnego, skoncentrowanego eteru oraz szeroki, 
przypominający nieco gorset pas przebiegający w poprzek pleców. U większości 
ludzi widać również kilkucentymetrowy pasek, przebiegający mniej więcej 0,5 cm 
poniżej kręgosłupa (czego jednak na rysunku nie uwzględniono). 
Czakra śledziony przyjmuje witalne, kolorowe chi z cząsteczek witalności, 
wysyłanych przez Słońce, jak również częściowo ze zdrowej żywności. W dalszej 
części tekstu zajmiemy się tą problematyką bardziej szczegółowo. 
W samym środku atomu witalności widać złoty praimpuls, wokół którego 
uporządkowanych jest siedem tęczowobarwnych często- 
58 
tliwości. Zawierają one jaśniejsze światło, powstające z ciemniejszego na 
skutek kwantowych skoków. Na przykład z fioletowo-niebieskiego (indygo) 
powstaje jasnoniebieski. Czakra śledziony skupia w swym centrum atomy 
witalności, rozdzielając je na poszczególne składniki podług kolorów, które 
następnie wyrzucane są z centrum, niczym szerokie, wygięte sierpowato 
szprychy. Każdy z tych siedmiu rodzajów chi, czy rodzajów eteru ma swoje 
specyficzne zadania. 
Czakra śledziony spiralnym ruchem rozsyła je do innych czakr naszego 
organizmu. 
Objaśnienia do oznaczeń 1-7 na rys. 1c (kolorowa wkładka); 
1. i 2. Fioletowo-purpurowe i czerwono-pomarańczowe chi łączą się ze sobą i 
wspólnie płyną do czakry podstawowej. 
3. Białawy, jednak przede wszystkim żółty promień chi wiedzie do czakry serca. 
4. Zielone chi spiralnym ruchem podąża w stronę pępka (czakra splotu 
słonecznego). 
5. i 6. Jasnoniebieskie, fioletowe i indygowe odcienie łączą się z 
poszczególnych ,,szprych" i wspólnie kierują się ku czakrze krtani. 
7. Z czakry śledziony czerwonawy eter (różowy, fioletowy, purpurowy lub 
czerwony) rozdziela się w aparacie nerwowym i ścięgnach. Złote cząsteczki 
eteru rozpraszają się wraz ze wszystkimi barwami na poszczególne czakry, 
jednak najwięcej płynie ich w kierunku czakr serca, ciemienia i krtani oraz 
czakry podstawowej. 
Przy reanimowaniu ludzi nieprzytomnych nieraz zaobserwowałam, jak płynące z 
góry połyskujące czerwono i złoto atomy witalności wnikają do brzucha. Czakra 
śledziony wchłania je za pośrednictwem splotu słonecznego. Następnie wir 
energetyczny coraz szybszymi obrotami dzieli je na poszczególne barwy, które 
rozsyłane są dalej. Weźmy na przykład zielone i żółte cząsteczki energii: po 
opuszczeniu czakry śledziony zielone najpierw wypełniają pęcherzyk żółciowy, 
by następnie napłynąć do wątroby. Żółte w tym samym czasie wypełniają jelita, 
by następnie dostać się do serca. W ciągu 
60 
 
niewielu minut kolorowe cząsteczki energii wypełniają wszystkie organy, co 
równoznaczne jest z powrotem życia i świadomości. 
Różne rodzaje chi, którymi odżywia się czakra śledziony 

1. Świeże, zdrowe warzywa i jarzyny emanują wspaniałym, przeważnie 
jasnoniebieskim chi. Jednak świeżo zebrane warzywa już po godzinie częściowo 
wykazują obecność szarego chi, by po ok. dziesięciu godzinach stracić wszelki 
witalny eter. Przy upale proces ten przebiega znacznie szybciej (dlatego owoce 
i warzywa, nawet przeznaczone do szybkiego spożycia najlepiej składować na 
balkonie, chroniąc je jednak przed deszczem i słońcem). Przy zbiorach we 
własnym ogródku często obserwuję, w jak szybkim tempie gaśnie energetyczne 
promieniowanie, jakim emanują aury witalne roślin. Niekorzystnie wpływa też 
spożywanie niedojrzałych (a więc zebranych zbyt wcześnie) owoców i warzyw. 
Warzywa poddane choćby na krótko działaniu promieniowania radioaktywnego 
(nawet w minimalnych dawkach) lub przygotowane do spożycia za pomocą kuchenki 
mikrofalowej są - z energetycznego punktu widzenia - martwe. Nie mają już 
żadnej siły odżywczej. Owoce i warzywa uprawiane przy wykorzystaniu nawozów 
sztucznych, bądź opryskiwane chemikaliami wyglądają wprawdzie wspaniale, 
jednak emanują szarą barwą. To, że osłabione pod względem własnej witalności 
rośliny nie przyczyniają się do zdrowia jest oczywiste - sprawdza się w tym 
wypadku stare porzekadło: człowiek jest tym, co je. 
2. Algi morskie, wodorosty i inne ,,pierwotne" rośliny, na przykład widłak, 
promieniują zielonym, leczniczym chi, które zaopatruje w energię przede 
wszystkim czakrę splotu słonecznego. 
3. Wszelkie rośliny strączkowe (groch, fasola, soja) wykazują biało-żółtawe 
chi, które na powrót uaktywnia zwiotczały system energetyczny. Są to jednak 
rośliny dość ciężkostrawne, toteż mimo dobroczynnego działania, ich udział w 
codziennym pożywieniu nie powinien przekraczać 5-10 procent. 
Po fotografiach rentgenowskich, napromieniowaniu oraz wskutek długoletniego 
sypiania pod niekorzystnymi strefami geopatycznymi, u pacjentów pojawia się 
zwiotczenie systemu kanalików, czyli nadis. 
61 
Regularne spożywanie niewielkich ilości roślin strączkowych pomaga przywrócić 
ich właściwe funkcjonowanie, jednak zasadniczym warunkiem poprawy samopoczucia 
i witalności jest oczywiście wyłączenie niekorzystnego czynnika. 
4. Czerwonawe i niebieskawe cni, to przede wszystkim zboża, zaś chi kolorowe 
to drzewa - w tym również owocowe. Chi czerwonawe w jego różowych, 
pomarańczowych, purpurowych, ciemnoczerwonych i fioletowych odcieniach, 
człowiek resorbuje ze słonecznych atomów witalności, a po części również za 
sprawą uczuć, które wnikają do aury witalnej z aury emocjonalnej. Odcień 
różowy powstaje na przykład za sprawą bezinteresownej miłości i życzliwości, 
czerwień wiśniowa przez miłość o zabarwieniu erotycznym, a natrętna, 
nieprzyjemna ciemna czerwień z przymieszką czerni, to efekt złości i gniewu. 
Każdy rodzaj emocji i myśli emanuje charakterystyczną dla siebie barwą. 
Jeśli spojrzeć na rozwój człowieka, to w fazie embrionalnej siły witalne 
koncentrują się w czakrze podstawowej. W ten sposób tworzy się wrodzona 
konstytucja psychofizyczna. Tuż po narodzinach, najważniejszą czakrą jest 
czakra śledziony, gdyż stanowi główne centrum przetwarzające i zaopatrujące 
organizm w energię życiową. Ekstrahuje ona eter życia z pokarmu, wchłaniając 
jednocześnie wiele energii słonecznej. Przy powstawaniu złogów awitalnego 
szarego lub czarnego chi, w śledzionie pojawiają się oznaki ogólnoustrojowe, 
przy czym najpierw jest to brak energii, chroniczne zmęczenie i brak motywacji 
do działania. Symptomy chorobowe pojawiają się dopiero później. 
5. Niestety, zdrowe chi Ziemi oraz witalna energia słoneczna uległy znacznemu 
zredukowaniu, przede wszystkim za sprawą postępującego zanieczyszczenia 
środowiska naturalnego. Jest to problem globalny, toteż zmniejszanie się 
możliwości czerpania energii z tych źródeł obserwuje się również w rejonach 
wolnych od przemysłu, o pozornie nie skażonej naturze. 
Na rysunkach 1-4 (str. 63) przedstawiono typowe dla naszych czasów schorzenia 
czakry śledziony: 
62 

 
 
Typowe schorzenia czakry śledziony 
1. Występowanie w samej czakrze warstw żółto-szaro-brązowego chi za przyczynę 
może mieć rezygnację, tłumione emocje oraz niemożność oderwania się od 
przeszłości. Fizyczne przyczyny takiego stanu rzeczy, to przede wszystkim 
nadmierna wrażliwość na wilgotną pogodę (mgły, opady śniegu i deszczu) oraz 
błędy dietetyczne (zbyt wysokie spożycie cukru, tłuszczów i rafinowanej mąki), 
bądź spożywanie zbyt zimnych i zbyt tłustych potraw i napojów. 
W ciągu wielu lat praktyki wielokrotnie obserwowałam, jak u dzieci i młodych 
ludzi, na skutek osadzenia choćby najmniejszej plomby z amalgamatu, w lewej 
części szczęki następowało wypełnianie się czakry śledziony szarym, niezdrowym 
chi. Proces ten trwał zwykle kilka dni. W wielu wypadkach dziecko od tego 
momentu stawało się alergikiem. W takiej sytuacji jedynym wyjściem jest 
usunięcie plomb amalgamatowych i zastąpienie ich innym, zdrowszym materiałem. 
Konsultacji w tych sprawach udzielają wykształceni pod kątem biologicznego 
leczenia dentyści. Po usunięciu amalgamatu należy z organizmu usunąć również 
resztki rtęci, rozproszone po całym ciele, a osadzające się przede wszystkim w 
śluzówce jamy ustnej i gruczołach szyjnych. Zabieg ten winien wykonywać 
biologiczny ekspert. 
2. Jeśli cała aura witalna przybiera żółtawy odcień, to przyczyną - 
szczególnie u dzieci - może być przeciążenie szkolnymi obowiązkami lub zbyt 
długie oglądanie telewizji. Jeśli zjawisko to trwa dłużej i nie podejmuje się 
żadnej interwencji, może dojść nawet do zmian konstytucyjnych ciała witalnego. 
Największe zaburzenia występują wtedy w zdolnościach pamięciowych, 
koncentracji i szybkości uczenia się. Zaburzenia fizyczne to przede wszystkim 
niekorzystne zmiany w gospodarce enzymatycznej, tworzeniu się i składzie 
chemicznym krwi, jak również w ogólnym obrazie mięśni i ścięgien. 
3. Na długie lata przed powstaniem owrzodzenia (Ulcus ceuris) podudzia, 
miejsce to wykazuje w zakresie aury witalnej promieniowania chorego żółto-
brązowawego chi. Gdy organizm nie jest już w stanie wydalać toksyn przemiany 
materii za pośrednictwem czakry śledziony lub czakry podstawowej, zaczyna się 
odkładanie ich w liniach energetycznych przyporządkowanych śledzionie i 
nerkom. Podczas gdy zdrowe, witalne chi przybiera kształty raczej okrągłe, 
64 
Czakra główna, dalsze ośrodki energetyczne, krąg funkcji 
Położenie 
Przynależne akupunkty 
Zdrowe barwy 
Chorobliwe przebarwienia 
Występujące zaburzenia i choroby 
1. czakra śledziony Sześć Szprych śledziona-trzustka--żołądek 
nad śledzioną, począwszy od miejsca pomiędzy 2 a 3 kręgiem lędźwiowym 
Le 13, Chang--men i Lg 4, Ming--men 
złoty i wszystkie barwy tęczy 
żółtawy, brązowawy, brązowo-czarny 
zaburzenie gastryczne, grzybice, choroby zębów, niski poziom cukru we krwi, 
zmęczenie 
 
 
 
 
Przyporządkowane 
ośrodki energetyczne 
2. Pas utrzymujący śledzionę 
pas ok. 10 cm szerokości, okalający ciało na wys. dolnego odcinka kręgosłupa 
piersiowego 

 
 
j.w. 
j.w. 
osłabienie mięśni, zaburzenie czynności organów brzusznych 
3. Energie jamy ustnej 
ok. 3 cm za podniebieniem 
Tajemnicze Wędzidło 
j.w. 
j.w. 
zaburzenia psycho-wegetatywne 
4. i 5. małe czakry pachwin 
okolice pachwin 
Mi 12,Chong Men Wypadowe Wrota 
j.w. 
j.w. 
dolegliwości organów brzusznych i zaburzenie cyrkulacji limfy 
6. i 7. ośr. energet. Si Bai 
dolna krawędź oka 
Ma 5 Poczwórna Światłość 
wszystkie barwy 
j.w. 
wydzieliny z oczu, nosa i zatok przynosowych 
 
chi zużyte, awitalne, formuje się najczęściej w kształty kanciaste. Uformowane 
w ten sposób chi ma niszczycielskie tendencje i z czasem może doprowadzić do 
powstania głębokich ubytków w tkance. 
4. Na rysunku widzimy odkładanie się awitalnego chi pomiędzy czakrami 
śledziony i serca. Tworzy ono blokadę upośledzającą przepływ energii pomiędzy 
tymi dwoma ośrodkami. Występujące przy tym dolegliwości serca leczyć można 
szybko i skutecznie poprzez oddziaływanie na czakrę śledziony. Delikatne 
kanaliki (nadi), aż do 50 cm ponad tym miejscem wykazują malutkie, czarne 
skupiska toksycznego, niszczącego chi. Terapia w tym wypadku to przede 
wszystkim środki odkwaszające tkankę. Poprawia to znakomicie wchłanianie tlenu 
przez mięsień sercowy. 
Z praktyki znam wielu pacjentów chronicznie zmęczonych, pozbawionych radości 
życia, niekiedy alergicznych i cierpiących okresowo na silne dolegliwości 
serca i krążenia. W takich przypadkach EKG często nie wykazuje żadnych zmian. 
Rozmaite próby leczenia pozostają bezskuteczne. W końcu odpowiednie 
oddziaływanie na 
czakrę śledziony powoduje, że wszystkie dolegliwości znikają bez śladu. 
Czakra splotu słonecznego (krąg funkcji: wątroba-woreczek żółciowy) 
Harmoniczne funkcje czakry - oznaki fizyczne: 
- dobry wzrok, 
- brak tzw. kurzej ślepoty i przymglonego pola widzenia, 
- zdrowe i mocne paznokcie u nóg i rąk, 
- silna budowa ciała i dobrze wykształcone mięśnie, 
- brak dolegliwości w zakresie ścięgien, osłabień, stanów zapalnych itp. 
- brak skurczy i drętwienia kończyn, 
- brak zaburzeń miesiączkowania, 
- zdrowe, regularne procesy trawienne. 
66 
 
Harmoniczne cechy charakterologiczne i osobowościowe: 
- ustabilizowane życie uczuciowe i łatwość w uporaniu się z natłokiem spraw 
codziennych, 
- kreatywność i produktywność, 

- przedsiębiorczość, odwaga i łatwe uleganie fascynacjom, 
- zmysł porządku i talent organizacyjny, 
- praktyczna inteligencja i żywość umysłowa, 
- silne związki z przyrodą. 
Przez wypełnienie psychologicznych testów (rozdział IV) uzyskać można wiedzę 
na temat przyporządkowania określonych rodzajów chi poszczególnym harmonicznym 
lub dysharmonicznym cechom charakteru. Na przykład piękna, czysta zieleń, 
wskazuje na ustabilizowane życie uczuciowe, talent organizacyjny i 
wielkoduszność, podczas gdy zmętnienia i przebarwienia w obrębie tego koloru 
określają brak, względnie negatywne aspekty tych cech. (Ustabilizowane życie 
uczuciowe w negatywnym aspekcie to ociężałość emocjonalna, talent 
organizacyjny to drobiazgowość i rygorystyczne trzymanie się ustalonych zasad, 
a wielkoduszność może przemienić się w rozrzutność i głupotę.) 
Czakra pępka, czyli czakra splotu słonecznego otrzymuje zielone chi od czakry 
śledziony i czerwone chi z czakry podstawowej. Zielonymi i czerwonymi 
energiami wątroba panuje nad swobodnym przepływem energii, cyrkulacją krwi, 
obiegiem żółci, regularnością miesiączkowania, rytmem oddechu oraz nad 
emocjami. Ów ośrodek energetyczny odpowiada również za prawidłowy chemizm 
krwi, za siłę ścięgien, paznokci u rąk i nóg, za oczy i nadnercza. Przy 
wszelkich schorzeniach oczu występują dwie główne przyczyny: 
albo niedostateczna ilość zdrowego, zielonego chi dociera z wątroby do oczu, 
bądź też oczy zajęte są toksycznym, jadowitozielonym eterem, produktem 
powstającym na skutek chronicznych chorób lub zaburzeń funkcjonalnych wątroby. 
Za sprawą harmonijnych uczuć powstaje czyste, jaśniejące, zielone chi. Nagłe 
poczucie dużej mocy, bądź uwalnianie się dużej energii mentalnej i 
emocjonalnej, często poprzedza erupcja jaskrawozielonego chi, zalewającego 
całą aurę witalną. Przy napadach gniewu 
67 
 
Czakra splotu słonecznego (widok z boku) 
 
 
Czakra splotu słonecznego (widok z przodu) 
 
Czakra splotu słonecznego (widok z tyłu) 
i wściekłości, do otoczenia uwalniają się natomiast chmury średnio 
skoncentrowanego brunatnego lub czarnoczerwonego chi, utrzymujące się 
niejednokrotnie przez dłuższy czas. Ludzie nie widzący aury mówią wtedy, że 
napięcie jest wyczuwalne w powietrzu, lub też, że ,,coś wisi w powietrzu". 
Część tego trującego chi osadza się na uszkodzonych wcześniej częściach ciała, 
mogąc wyzwalać lub rozwijać najróżniejsze chroniczne schorzenia. Zielone, 
zdrowe chi, jest niezwykle istotnym elementem energetyki organizmu, gdyż 
jedynie za jego sprawą możliwe jest pełne wykorzystywanie twórczego, 
kreatywnego potencjału mózgu. 
Zdrowe, w żadnym razie nie nadmiernie obfite pożywienie, ćwiczenia oddechowe i 
uprawianie sportów, jak również określone zabiegi energetyczne niwelują 
oddziaływanie chorego eteru. Przy każdym schorzeniu nowotworowym uszkadzana 
jest też czakra splotu słonecznego. Ogólnie rzecz biorąc, owo centrum 
energetyczne tworzy krąg bądź sferę rozciągającą się od 70 do 100 cm przed 
pępkiem. Przy ciężkich chronicznych schorzeniach, np. nowotworowych, mamy do 
czynienia z jadowicie zieloną, szarą lub czarną barwą. Czakra splotu 
słonecznego swymi kanałami energetycznymi (nadi) oplata cały brzuch. Wraz z 
czakra śledziony organ ów zaopatruje w niezbędną energię nasze mięśnie i 
ścięgna. 
W pełnym zdrowiu, w czakrze tej widać rozświetloną zieleń - porównywalną z 
zielenią świeżej trawy. Przy chorobach ciała i duszy jej odcień zmienia się, 
przybierając niebieskawy połysk. Niezależnie od tego, w jakim miejscu aury 

witalnej taki kolor się pojawi, zawsze mamy do czynienia z chorobliwymi 
zmianami w obrębie czakry splotu słonecznego. Na wkładce barwnej (tablica IV) 
nr 26 najbardziej przypomina zdrowe zielone chi, nr 12 i nr 28 odpowiada 
chorej, jadowicie zielonej jego wersji. 
Rysunki 1-4 na str. 72 przedstawiają typowe dla naszych czasów schorzenia 
czakry splotu słonecznego: 
1. Jadowicie zielone przebarwienie powstać może na skutek toksycznego 
pożywienia, spożywania alkoholu, używania narkotyków lub palenia tytoniu. Z 
przebarwieniem takim mamy do czynienia również przy silnych stresach, oraz 
emocjach wiążących się z gnie- 
71 
 
 
 
 
 
4 
 
 
 
Typowe schorzenia czakry splotu słonecznego 
 
wem i nadużywaniem władzy. Przy bezpośrednim badaniu lub też na podstawie 
oceny fotografii, przy wszystkich chronicznych schorzeniach bez wyjątku widać 
czakrę splotu słonecznego zajętą w większym lub mniejszym stopniu awitalnym 
chi. 
2. W przypadku chorych na AIDS widać zawsze ten sam wzór aury witalnej, 
rozpadającej się na skutek oddziaływania jadowicie zielonego chi. Energia ta 
zbiera się przy tym w określonych kolistych, regularnych wzorach, 
pozwalających również na stwierdzenie grzybicy przewodu pokarmowego. Im chory 
bliższy jest śmierci, tym ciemniejsze i bardziej jadowite stają się masy chi 
zgromadzone w centrum i w dolnej części splotu słonecznego. Szybsze postępy 
choroby umożliwia uszkodzona na długo przed wybuchem choroby wątroba, a 
ściślej rzecz biorąc, zaburzenia w jej przemianie materii. 
3. U ludzi nieustannie podminowanych, eksplodujących przy lada okazji, z 
całego brzucha emanuje gwałtownie jadowita zieleń. Chi to zbiera się następnie 
na uszkodzonych wcześniej częściach ciała, osadzając się najczęściej w 
wątrobie i woreczku żółciowym (o ludziach takich mówi się, że tryskają 
żółcią). 
Niemal równie często atakowane są nerki i/lub nadnercza (te ostatnie 
zaznaczono na rysunku). Na skutek tego dochodzi do łagodnych lub ostrych 
stanów zapalnych, które jednak łatwiej uleczyć, niż szare i czarne blokady 
chi, wywodzące się z czakry podstawowej, gdyż te wywołują chroniczne i ciężkie 
do naprawienia szkody. 
Przy zabarwieniu się nadnerczy na jadowicie zielony kolor, niemal zawsze 
przyczyną jest stres w powiązaniu z tajonym lub tłumionym gniewem i złością. 
Pośrednimi objawami mogą być w takiej sytuacji ostre ataki alergii, migreny 
oraz dolegliwości wątroby. 
Każdy z poszczególnych leków homeopatycznych charakteryzuje się określoną 
eteryczną barwą, i co ciekawe, kolory te są często identyczne z występującymi 
w chorych miejscach aury witalnej bądź emocjonalnej. Na przykład, przy 
stresie, o ile jest on powiązany z czynnością wątroby, stosuje się 
homeopatyczne leki o aurze jadowicie zielonej. Środki charakteryzujące się 
szarym chi pomagają natomiast na stresy wiążące się z czakrą podstawową, a te 
o emanacji żółtobrązowej na obciążenia ,,śledzionowe". 
73 
Czakra główna, dalsze ośrodki energetyczne, krąg funkcji 

Położenie 
Przynależne akupunkty 
Zdrowe barwy 
Chorobliwe przebarwienia 
Występujące zaburzenia i choroby 
1. czakra splotu słonecznego Dziesięć Szprych wątroba-woreczek żółciowy 
środek pępka, poczynając od 7 kręgu piersiowego 
Kg 8, Ch-i-chung 
czerwony, trawiastozielony 
jadowicie zielony, zielono-czarny 
swobodny przepływ energii, krwi, żółci, uczuć, ścięgna i przyczepy mięśniowe, 
paznokcie, dolegliwości nadnerczy 
Przyporządkowane ośrodki energetyczne 
2. Gan Yu 
pod 9 kręgiem piersiowym 
B 18, Gan Yu 
j,w. 
j.w. 
neurastenia, choroby wątroby i woreczka żółciowego 
3. i 4. Ośrodki oczu 
w, wokół i za każdym okiem 
Pam 9, Tai Yang Słońce 
j.w. 
j.w. 
chi oczu, energie oczu 
5. i 6. czakry oboczne Yuan Ye 
pod każdą pachą 
G 22, Yuan Ye Spieniona Woda 
j.w. 
j.w. 
cyrkulacja limfy i obieg płynów w ramionach 
7. Hiu Yin 
środek krocza, pomiędzy genitaliami a odbytem 
Kg 1 punkt płciowy 
j.w. 
j.w. 
schorzenie narządów płciowych 
 
4. Przebarwienie rejonu głowy na jadowitą zieleń wskazuje na duchowe 
zagubienie, a w cięższych przypadkach na zaburzenia psychiczne, np. 
schizofrenię. Tu widzimy przypadek, gdy toksyny z czakry splotu słonecznego, 
za pośrednictwem linii energetycznych wątroby, przemieściły się do mózgu. U 
ludzi duchowo upośledzonych, jak również w przypadku niektórych odmian raka, w 
zależności od uszkodzonej czakry obserwuje się przebarwienia głowy lub samej 
przysadki mózgowej na barwy: szarą, czarną, jednolicie zieloną, brudnożółtą 
lub ciemnobrązową. 
Czakra serca (krąg funkcji serce-jelito cienkie, osierdzie-potrójny ogrzewacz) 
Harmoniczne funkcje czakry - oznaki fizyczne: 
- zdrowe, dobrze ukrwione ciało, różowy kolor twarzy, 
- regularny, silny puls, 
- brak oznak nerwowości, niepokoju wewnętrznego i apatii, 
- brak dolegliwości serca, 
- jasne, logiczne myślenie, 
- trzeźwość osądu i samoświadomość, 
- dobra pamięć i nieprzerywany, relaksujący sen. 
Harmoniczne cechy charakterologiczne i osobowościowe: 

- wyrozumiałość, miłość bliźniego, współczucie i łatwość nawiązywania i 
utrzymywania kontaktów, 
- idealizm, altruizm, zmysł sprawiedliwości, 
- wewnętrzny spokój, czujność, wesołość, dążenie do zgody i harmonii w 
stosunkach międzyludzkich. 
Test psychologiczny (rozdział IV) opisuje charakterystyczne, czyste lub 
zmącone barwy chi oraz ich związki z naszymi cechami charakteru. Na przykład, 
czysto białe chi pobudza czujność, złote pokorę i ofiarność, zaś różowe 
wyrozumiałość, prawdziwe współczucie i miłość. Przy każdej ,, miłości" ilość i 
czystość tych rodzajów chi, tworzących wspólnie uczucie emanujące z serca, 
wraz z chi czer- 
75 
 
.P 
 
 
l j 
 
 
 
 
s:: 
: !*' 
 
 
s 
: -y. '•• & 
 
 
S 
v^ 
^ 
 
 
1- 
§ 
 
 
^ 
•;' 
V. 
rj 
••< 
 
 
s:< 
-•s" 
^ l >•=. 
"'J l 'S 
3 l V 
?: ' ?" 
".i 
 
 
i:: 
:•! 
 

 
«.. 
);2; 
!•-• 
 
 
t' 
r* 
 
 
S** 
^ 
 
 
i 
t 
 
 
p\ 
[«&. 
^ 
 
 
's»a 
 
 
Czakra serca (widok z przodu) 
wonym i pomarańczowym płynącym z czakry podstawowej, odpowiadającej za miłość 
zmysłową (czyli popędy), decydują wspólnie o rodzaju i nasileniu skłonności. 
Przy zmętnieniach, przebarwieniach lub ściemnieniu wiru energetycznego wokół 
serca, dochodzi do negatywnych zmian cech charakteru, na przykład do 
skłonności do okrucieństwa, dominacji czy nienawiści. 
Czakra serca otrzymuje białe, różowe i przede wszystkim żółte chi z czakry 
śledziony. Tylko przy obfitym i regularnym zaopatrywaniu w energię i zdrowej 
czakrze śledziony, mięsień sercowy jest silny i ma właściwy rytm. Żółte chi 
używane jest przez wir energetyczny serca w celu zapewnienia właściwej 
cyrkulacji krwi tętniczej i żylnej, a jego część przesyłana jest do mózgu, 
gdzie spożytkowują go procesy myślowe oraz czakra ciemienia. Już przed 
tysiącleciami zależność tę rozpoznali lekarze tworzący kanon medycyny 
chińskiej: 
przy osłabieniu pamięci, niedostatecznej koncentracji i osłabieniu sprawności 
intelektualnej zalecają oni stymulowanie punktów leżących na meridianie 
śledziony - a więc głównym źródle żółtego chi. 
Dodatkowo do strumienia chi, wysyłanego z czakry śledziony do serca, istnieje 
szerokie eteryczne połączenie pomiędzy czakra serca a czakra ciemienia. Czakra 
ciemienia odbiera również prądy lśniąco białego chi z poziomów spirytualnych. 
U ludzi intensywnie dbających o obranie właściwej drogi w życiu, świadomie 
wykorzystujących swe siły również na rzecz innych, zaobserwować można w 
czakrze serca zmiany przyspieszające ich duchowy rozwój i możliwości mentalne. 
Pragnąc uświadomić sobie rozmaite wpływy jakim podlega czakra serca, musimy 
sobie uświadomić, że w istocie w tym organie skupiają się trzy zespolone ze 
sobą do pewnego stopnia czakry aury witalnej, emocjonalnej i umysłowej. W tym 
wirze energetycznym, przy czystym myśleniu, odczuwaniu i spirytualnych 
aspiracjach, powstaje jasne, niezmącone chi we wszystkich kolorach tęczy, jak 
również białe, różowe i złote. Czakra aury witalnej uszkadzana jest przede 
wszystkim przez oddziaływanie pokarmów szkodzących również śledzionie, czyli 
cukier, wszelkiego rodzaju sztuczne słodziki, rafinowaną mąkę oraz tłuszcze 

pochodzenia zwierzęcego. Fizyczne objawy tego rodzaju uszkodzeń to głównie 
niedotlenienie oraz uszkodzenia naczyniowe. Czakra aury emocjonalnej natomiast 
76 
3 
 
 
 
 
Czakra serca (widok z tyłu) 
Typowe schorzenia czakry serca 
 
zaburzana jest głównie za sprawą zbyt silnych lub wybitnie negatywnych uczuć. 
Również czakra aury umysłowej podatna jest na zaburzenia-w jej wypadku przede 
wszystkim za sprawą zawężonego, egoistycznego myślenia. Zarówno czakra serca 
jak i czakra ciemienia podlegają również wpływom korzystnym wypływającym z 
modlitw, medytacji i dobrych uczynków. Obie stają się wtedy podatniejsze na 
transcendentalne przeżycia. 
Na rysunkach 1-4 przedstawiono charakterystyczne dla naszych czasów schorzenia 
czakry serca: 
1. Na rysunku widać czakrę serca wypełnioną szarym, martwym chi. Wiąże się to 
z długoletnimi zaburzeniami ukrwienia, przebiegającymi bez widocznych objawów. 
Stopień przebarwienia ukazuje zaawansowanie choroby. Przebarwione na czarno 
serce, wypełnione czarnymi cząsteczkami wnikającymi z aury emocjonalnej, 
świadczy najczęściej o oziębłości uczuciowej i bezwzględności. 
W wielu przypadkach energia serca ulega uszkodzeniu przez zużyty, trujący eter 
płynący z zębów i grasicy. Jeśli w tej ostatniej wystąpiły niekorzystne zmiany 
spowodowane szarym eterem, to pierwszą oznaką są zaburzenia ukrwienia w 
określonych częściach ciała i stawach. Następnie dochodzi do wzmożonej 
podatności na choroby infekcyjne - szczególnie grypa i stany zapalne górnych 
dróg oddechowych oraz zaatakowania stawów takimi schorzeniami, jak reumatyzm 
czy gościec. Chroniczny artretyzm wielostawowy zawsze wykazuje szarą, 
wypełnioną awitalnym chi grasicę i niema! w 90 procentach ciągnące się od 
wielu lat eteryczne zmiany w obrębie zębów. Mimo to większość przypadków jest 
uleczalna. 
2. Widać tu przebarwienie całej aury witalnej na kolor szaroczerwony, co 
oznacza nadwyrężone lub zbyt mocno obciążane serce i system krążenia. 
Przejściowe przesycenia aury czerwonym chi nie musi od razu oznaczać kryzysu. 
Nagłym skokom ciśnienia (wzwyż) bardzo często towarzyszy przebarwienie się 
aury na uderzająco ciemnoczerwony kolor. Pacjent czuje się osłabiony, może 
mieć nudności lub zawroty głowy. Powtarzające się częściej ataki są 
niekorzystne, gdyż mogą prowadzić do stałego nadciśnienia. Czerwone, 
niszczycielskie chi często wnika w aurę witalną z aury emo- 
80 
Czakra główna, dalsze ośrodki energetyczne, krąg funkcji 
Położenie 
Przynależne akupunkty 
Zdrowe barwy 
Chorobliwe przebarwienia 
Występujące zaburzenia i choroby 
1. czakra serca 12 Szprych serce-jelito cienkie--osierdzie-potrójny ogrzewacz 
nad sercem, poczynając od miejsca pomiędzy 7 kręgiem szyjnym, a 1 kręgiem 
piersiowym 
Lg 14, Pai-Iao 100 Starań 
biały, różowy, złoty, wszystkie kolory tęczy 
szaroróżowy, brunatny, przy toksynach z wątroby - zielonkawy 
serce, mózg, system krążenia 
Przyporządkowane ośrodki energetyczne 

 
 
2. Shen Dao 
pod 5 kręgiem piersiowym 
Lg 11, Shen Dao Boska Droga 
j.w. 
j.w. 
j.w. neurastenia 
3. i 4. czakry dłoni 
wewnętrzne powierzchnie dłoni 
P 8, Lao Gong Pałac Starań 
biały, czerwony, niebieski, złoty 
j.w. 
zaburzenia psychiczne 
5. i 6. Jing Ming 
w gałkach ocznych 
w pobliżu B 1; Błyszczenie Oka 
j.w. 
j.w. 
odzwierciedla poprzez oczy (wzrok) ducha 
7. Shi Men 
2 szerokości palca poniżej pępka 
Kg 5; Shih-men; Kamienna Brama 
j.w. 
j.w. 
zaburzenia gastryczne, wzdęcia, choroby narządów podbrzusza 
 
cjonalnej, za pośrednictwem astralnego udziału w czakrze. Barwy od 
ciemnoczerwonej do czarnej wywoływane są najczęściej przez tłumione emocje 
typu gniew, despotyzm, nadpobudliwość, żądzę walki. Czynnikiem tym może być 
jednak równie dobrze przepracowanie. Tłumione agresje rzadko kiedy kierują się 
na zewnątrz - zwykle atakują własny organizm. W najczęstszych przypadkach mamy 
do czynienia z chronicznym niezadowoleniem, wywoływanym np. przez domowe 
otoczenie, wychowanie itp. 
3. Przy przebarwieniu przysadki mózgowej czerwonoszarym, czerwonym i czarnym 
chi, pochodzącym z serca występują przeważnie zaburzenia hormonalne i 
jednocześnie zaburzenia snu. Pacjent jest drażliwy, po pewnym czasie cierpi na 
chroniczne zmęczenie wywołane bezsennością, brak mu siły i zdolności 
koncentracji. 
4. Udar mózgu - czarnoczerwone chi z czakry podstawowej przemieszcza się po 
plecach 'do góry i osadza w mózgu. Eter ten ma bardzo zagęszczoną strukturę i 
tworzy formacje o długości dochodzącej do 10 centymetrów. Przemieszcza się 
dość szybko, a jego ,,zderzenie" z mózgiem powoduje zniszczenie części 
komórek. Obok osłabienia czakry serca mamy w tym wypadku do czynienia również 
z dysfunkcją czakry podstawowej i czakry splotu słonecznego, co manifestuje 
się zaburzeniami w pracy wątroby i nerek. 
Zaburzenia ukrwienia mózgu objawiają - w przeciwieństwie do udaru - złogi 
szarego chi odkładające się w jednej lub w obu półkulach mózgowych. Przy 
leczeniu udaru mózgu około 85 procent moich pacjentów powróciło całkowicie do 
zdrowia dzięki następującej terapii: Arnica LM 30 (7 kropli lub kuleczek 
rozpuszcza się w butelce wody mineralnej i wypija dziennie jedną szklankę, 
dzieląc ją na kilka porcji), do tego naturalna witamina E (1200 i.e. dodawana 
do posiłków zawierających masło, olej lub inne tłuszcze). 
Czakra krtani (krąg funkcji: płuca-jelito grube) 
Harmoniczne funkcje czakry - oznaki fizyczne: 
- sprawny system immunologiczny charakteryzujący się dużą odpornością na grypę 
i inne infekcje, 

82 
 
- silne płuca i regularny oddech, 
- zdrowa skóra i śluzówki, szybkie bliznowacenie ran, 
- brak wysypek (egzemy, neurodermatozy) i nadmiernego pocenia się, 
- bujny porost włosów, 
- prawidłowo funkcjonująca tarczyca, 
- brak dolegliwości związanych z nosem i krtanią, dobry węch. 
Harmoniczne cechy charakterologiczne i osobowościowe: 
- poczucie witalności i sprawności własnego ciała, 
- wiara w przyszłość, 
- dążenie do niezależności i swobody, 
- łatwość w nawiązywaniu kontaktów, 
- wrażliwość na sztuki piękne, 
- tolerancja. 
Więcej na temat cech czakry i odpowiednich barw chi dowiedzieć się można z 
testów psychologicznych zamieszczonych w rozdziale IV. Na przykład, kolor 
jasnoniebieski bez żadnych przymieszek odpowiada za wiarę i zaufanie, podczas 
gdy jasnoniebieski, ale zmącony lub zanieczyszczony innymi barwami wskazuje na 
niepewność i stały brak zaufania. 
Czakra krtani wiąże się z chi oddechowym. Odpiera zewnętrzne wpływy 
chorobotwórcze i jednocześnie odprowadza energię do czakry podstawowej. Czakra 
krtani współdziała również w podtrzymywaniu obiegu energetycznego w nadis. Jej 
krąg funkcji to płuca i jelito grube. Płuca wydychają zużyty eter przez nos i 
pobudzają jelito grube do wydalania resztek nieczystego chi. Płuca otrzymują 
część jasnoniebieskiego, fioletowego i nieco indygowego chi z czakry 
śledziony, resztę zaś z wdychanego powietrza. Fioletowe chi cyrkuluje poprzez 
czakrę krtani i płynie do wiru energetycznego tworzącego się wokół ciemienia. 
Ośrodek krtani panuje - wraz z innymi czakrami - nad witalnością organizmu 
oraz nad oddechem. Wraz z innymi kręgami funkcji czakra krtani zapewnia 
niezakłócony obieg limfy, kontroluje funkcje skóry, śluzówek jamy gardłowo-
nosowej oraz czuwa nad sprawnym funkcjonowaniem pęcherza mo- 
83 
 
 
 
Czakra krtani (widok z tyłu) 
 
Czakra krtani (widok z przodu) 
 
 
Czakra krtani (widok z tyłu) 
 
 
 
 
 
 
 
 
Typowe schorzenia czakry krtani 
 
czowego, jelit i macicy. Przynależne jej części ciała to nos i włosy na całym 
ciele. 
Energia płuc rozdziela jasnoniebieskie chi po całej powierzchni skóry - działa 
ono jako ochrona przed infekcjami. Zgodnie z kanonem chińskiej medycyny chroni 

ono też przed pięcioma chorobotwórczymi energiami, czyli wiatrem, zimnem, 
wilgocią, suchością i gorącem. 
Miałam możność zaobserwować (niestety najczęściej na fotografiach i filmach) 
fenomenalne zdolności joginów: za sprawą regularnych ćwiczeń oddechowych są 
oni w stanie otoczyć swe ciało grubym płaszczem chi, sięgającym nawet do 20 
cm. Chroni ich to skutecznie przed niekorzystnymi wpływami klimatycznymi. 
(Pomyślmy choćby o eremitach, osiedlających się w lodowatych jaskiniach 
Himalajów.) To samo dotyczy fakirów. Gruby, gęsty, jasnoniebieski płaszcz chi 
powoduje, że rany zasklepiają się błyskawicznie, praktycznie nie krwawią i nie 
pozostawiają blizn. Ludzie, którzy wiele śpiewają, pobudzają czakrę krtani do 
wzmożonej rotacji, co wytwarza wokół szyi zwiększone ilości jasnoniebieskiego 
chi. 
Na rysunkach 1-4 (str. 86) przedstawiono typowe dla naszych czasów schorzenia 
czakry krtani: 
1. Obłożenie czakry białym, szarym lub czarnym chi, względnie, gdy występują 
na niej plamy, zapowiada to zaburzenia w czynnościach tarczycy i gruczołów 
przytarczycznych, często w powiązaniu ze zmianami struktury chi w okolicy 
korzeni zębowych, nerek, wątroby lub podbrzusza. Przy wszelkich chorobach 
tarczycy zaobserwować można w zasadzie odkładanie się zużytego chi, często w 
innych rejonach ciała. Przed rozpoczęciem leczenia należy najpierw pozbyć się 
tych złogów. 
2. Płuca i jelito grube współdziałają zgodnie przy odtruwaniu organizmu. 
Zużyte, szare chi, które nie zostanie wydalone nosem, powinno opuścić ciało 
poprzez jelito grube. Linia energetyczna jelita grubego przebiega przez 
większość korzeni zębowych obu szczęk. W związku z tym, przy zaburzeniach 
czynności jelita, trujące chi pozostające w linii energetycznej jelita z 
biegiem czasu odkłada się w okolicy korzeni zębów, szczególnie w górnej 
szczęce. Czarne 
87 
Czakra główna, dalsze ośrodki energetyczne, krąg funkcji 
Położenie 
Przynależne akupunkty 
Zdrowe barwy 
Chorobliwe przebarwienia 
Występujące zaburzenia i choroby 
1. czakra krtani 16 Szprych płuca-jelito grube 
nad krtanią; pomiędzy 3 i 4 kręgiem szyjnym 
Kg 22; Tien Tu Niebiańska Ścieżka 
jasnoniebieski, fioletowy, indygo 
biały, szary, czarny 
płuca, nos, krtań, tarczyca, dolegliwości jelita grubego, choroby skóry, 
pocenie się 
Przyporządkowane ośrodki energetyczne 
2. Shen Zhu 
pod wyrostkiem kolczystym 3 kręgu piersiowego 
Lg 11, Shen Zhu Filar Ciała 
j.w. 
j.w. 
bronchity, zapalenie gardła 
3. i 4. Da Chang Yu 
po obu stronach 4 kręgu lędźwiowego 
B 25, punkty tożsamościowe jelita grubego 
j.w. 
j.w. 
zaburzenia gastrycz-ne i jelitowe 
5. i 6. Czakry łokci 
w obu łokciach 

Di 11; Qu Chi Lu 5; Chi Ze 
j.w. 
j.w. 
płuca, krtań 
7. Tan Zhong 
pośrodku piersi na linii łączącej oba sutki 
Kg 17 środek piersi 
j.w. 
j.w. 
kaszel, astma 
 
przebarwienia, występujące zwykle u większej ilości korzeni zębowych powstaje 
po części z uwagi na niedostateczne odtruwanie przez jelito, a po części 
powodowane jest plombami amalgamatowymi. Rtęć z wypełnień wydziela się nie 
tylko za sprawą żucia -organizm permanentnie zatruwany jest mikroskopijnymi 
dawkami przedostającymi się do delikatnych naczyń limfatycznych i krwionośnych 
przechodzących przez korzenie zębów i dziąsła. 
Związki pomiędzy jelitem grubym, amalgamatem i zlokalizowanymi w okolicach 
zębów ogniskami zapalnymi nadal nie są właściwie doceniane. Wizyta w 
biologicznej klinice onkologicznej w USA potwierdziła smutne fakty. U 
wszystkich bez wyjątku chorych, niezależnie od wieku i płci mogłam 
zaobserwować skoncentrowane, czarne chi, odkładające się u korzeni zębów, 
przeważnie w górnej szczęce. 
Kolejne linie energetyczne jak np. żołądka czy jelita cienkiego częściowo 
przebiegają nad korzeniami zębów, a częściowo w ich pobliżu. Prawie wszystkie 
nadis mają wewnętrzne połączenia z zębami. Czytanie aury wykazuje decydujące 
znaczenie funkcji jelita grubego dla wydalania z organizmu toksyn, a więc i 
dla stanu korzeni zębowych. W związku z tymi faktami można przyjąć, że jelito 
grube ma zasadnicze znaczenie dla ogólnoustrojowego poziomu energetycznego. 
Odnośnie oczyszczania organizmu z toksyn powstających w wyniku procesu 
przemiany materii można zaobserwować określoną reakcję chi. Gdy do organizmu 
doprowadzimy niezdrowe chi (na przykład spożywając rafinowaną mąkę, cukier, 
słodziki itp.), w ułamku sekundy następuje atak na zęby, szczególnie te, 
których pole energetyczne zostało już wcześniej osłabione. Przy wspomnianych 
wyżej pokarmach, upośledzających zazwyczaj czynności trzustki, chi atakuje 
najczęściej szóste i siódme zęby w dolnej i górnej szczęce. Ogólnie rzecz 
biorąc jest obojętne, które zęby zostaną zaatakowane, gdyż tylko odtruwanie 
przez jelito grube oraz silna czakra podstawowa decyduje o ich sanacji. W 
związku z tym można też zaobserwować, że krótkie posty lecznicze i odpowiednie 
oczyszczanie jelita grubego w ramach jednolitej kuracji mogą ratować nawet 
nadpsute zęby przed usunięciem. 
Odkładanie się czarnego, toksycznego chi przy korzeniach zę- 
89 
bów na zasadzie reflektorycznej może też upośledzać inne funkcje organiczne, 
doprowadzić do wybuchu podprogowych dotychczas chorób, jak również 
niekorzystnie wpłynąć na stan emocjonalny i procesy myślowe. Brak energii oraz 
bliżej niedefiniowalne, ale wyraźnie złe samopoczucie to tylko część objawów 
wynikających ze złogów toksyn kryjących się u korzeni zębów. 
3. Szaro lub czarno przebarwione jelito grube pozwala rozpoznać mocno już 
zaawansowane, chroniczne dolegliwości zwązane z trawieniem. W związku z 
niedoczynnością jelita w zakresie odtruwania należy podejrzewać, że wcześniej 
lub później pojawią się oznaki reumatyzmu stawów lub tkanek miękkich. 
4. Przy silnych negatywnych emocjach typu smutek, żal, rozczarowanie, bądź 
przy wdychaniu zanieczyszczonego powietrza (np. przesyconego dymem tytoniowym) 
dochodzi do przebarwień w obrębie płuc - od barwy jasnoszarej aż po głęboką 
czerń. W zależności od tego, gdzie odłożyło się więcej martwego, trującego 
cni, powstawać będą kolejne zaburzenia, w tym często choroby nowotworowe. 

Czakra czoła (trzecie oko) 
Czakra czołowa znajduje się u nasady nosa, pomiędzy brwiami. Otrzymuje 
fioletowe chi od czakry krtani, jasnoniebieskie od czakry śledziony, czerwone 
i żółte od czakry podstawowej, żółte, różowe, złote i białe od czakry serca 
oraz zielone od czakry splotu słonecznego. Poza tym dopływa do niej chi żółte 
z aury emocjonalnej, spożytkowane w procesach myślowych i innych czynnościach 
intelektualnych. Można więc powiedzieć, że czakra czoła rozświetla się we 
wszystkich podanych tonacjach kolorystycznych. Jej świetlistość zależy jednak 
od zaopatrzenia w czyste chi z dolnych czakr. Czakra czoła przyporządkowana 
jest przysadce mózgowej, sterującej również czynnościami gruczołów dokrewnych. 
Trzeba przy tym zaznaczyć, że przysadka mózgowa jest w stanie sprawnie 
sterować gospodarką hormonalną jedynie przy pomocy podporządkowanych czakr, a 
więc wtedy, gdy te emitują zdrowe, witalne chi w kierunku głowy. 
90 
 
Wielu ludzi, zwłaszcza żyjących w wysoko uprzemysłowionych społeczeństwach, 
podlega zaburzeniom ze strony jadowicie zielonego chi, płynącego z chronicznie 
chorego lub przeciążonego traktu pokarmowego za pośrednictwem czakry splotu 
słonecznego. Chi to odkłada się na przysadce mózgowej, stanowiącej centralę 
rozrządową zarówno systemu hormonalnego jak i procesów odtruwania. Dotknięci 
tą przypadłością, to przede wszystkim ludzie wywodzący się z określonych grup 
zawodowych, związanych z mediami i zajmujący częstokroć wysokie stanowiska w 
gospodarce i polityce. 
Czakra czołowa umożliwia czytanie aury oraz rozwój innych paranormalnych 
zdolności, na przykład prekognicji, jednak jedynie wtedy, gdy jej zależna od 
aury witalnej część wypełniona jest zdrowym, witalnym chi. Dodatkowym 
warunkiem rozwoju takich zdolności jest idealna równowaga pomiędzy udziałami w 
czakrze aury emocjonalnej i umysłowej. Jedynie ich harmonijna współpraca 
umożliwia niezafałszowane postrzeganie i interpretację eterycznych zdarzeń i 
wrażeń. 
Czakra ciemienia (tysiąclistny lotos) 
U świętych, wielkich proroków i reformatorów religijnych czakra ta rozświetla 
się w swym centrum na złoto, przybierając na obrzeżach wszystkie barwy tęczy. 
Dlatego właśnie tych wielkich ludzi przedstawiano w aureoli. Nimb otaczający 
głowę oświeconego symbolizował ich ofiarność, uduchowienie i uniwersalną 
świadomość. Nie tylko rodzaj barw, ale i ich intensywność, struktura oraz 
wielkość czakry i rytm jej rotacji, świadczą o duchowych zaletach. Owa 
przyporządkowana szyszynce czakra otrzymuje swe chi od niżej położonych 
centrów energetycznych, głównie z czakry podstawowej, poprzez czakrę czołową, 
jak również z aury emocjonalnej. Prócz tego czakra ciemienia otrzymuje energię 
poprzez prawdziwe uczucia, modlitwy i medytacje, a przede wszystkim za sprawą 
dobrych uczynków. Z czakry serca, poprzez wszystkie ciała eteryczne, energie 
te absorbowane są przez czakrę ciemienia. Wysiłki zmierzające w kierunku 
samodoskonalenia nagradzane są dodatkowymi porcjami 
91 
Czakra główna, 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
dalsze ośrodki energetyczne, 

Położenie 
Przynależne akupunkty 
Zdrowe barwy 
Chorobliwe przebarwienia 
Występujące zaburzenia 
krąg funkcji 
 
 
 
 
 
 
 
 
i choroby 
CZAKRA CZOŁA 
pomiędzy brwiami 
m.in. Lg 16, 
wszystkie kolory 
szary, czarny, 
przysadka mózgowa, 
96 Szprych 
 
 
Nao Rou; 
 
 
brudnoczerwony, 
podwzgórze, ośrodek 
 
 
 
 
Wrota Mózgu, 
 
 
jadowicie zielony 
wyższego abstrakcyj 
 
 
 
 
Pam 3; Yin Tang 
 
 
 
 
nego myślenia, zdol 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
ności spirytualne 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
(np. jasnowidzenie, 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
prekognicja itp.) 
 
 
 
 
Lg 19, 20, Bai Hui; 
wewnątrz: złoto- 
szary, czarny 
szyszynka, resorpcja 
czakra ciemienia; 
ciemię 
 
 
 
 
szprychy wewnę 
 
 
Stokrotny Zbie 
-biały 
 
 
cni z przemiany ma 
trzne - 12; zew 
 
 
racz, B 6, Cheng 
zewnątrz: 
 
 
terii i energii z pozio 
nętrzne - 960 
 
 

Guang, Potęga 
wszystkie barwy 
 
 
mów duchowych, 
 
 
 
 
Blasku; B 7; Tong 
 
 
 
 
ośrodek świadomości 
 
 
 
 
Tian 
 
 
 
 
kosmicznej 
 
 
 
 
Niebiańskie Wrota 
 
 
 
 
 
 
 
energii, płynącej z najwyższych duchowych poziomów w formie światła 
przybierającego barwy: białą, złotą, różową, niebieską i zieloną. 
Jasnoniebieskie, a szczególnie białe chi prawdziwego spirytualnego oddania i 
medytacji, tworzą sięgające wysoko słupy, kierujące się w stronę nieba. 
Szczególnie wyraziście zjawisko to zaobserwować można u islamskich derwiszy 
tańczących w stanie religijnego transu i zachwycenia. 
Każdy człowiek nosi w sobie swego rodzaju podstawowe uwarunkowanie w postaci 
typowego dla danej jednostki zapasu eteru w czakrze ciemienia, jednak 
wykorzystanie go w dużej mierze zależy od tego, jaką postawę w życiu się 
przyjmie. 
Odnośnie niezamierzonego, częściowego prostowania się ,,węża kundalini", czyli 
emanowania złotej energii ku górze zaobserwowałam, że niekoniecznie musi się 
to wiązać z przykrymi odczuciami typu fale gorąca, stan wyczerpania czy 
wewnętrznego zagubienia. Może natomiast pojawić się nagłe, spontaniczne 
uczucie wolności i całkowitej swobody. U stosunkowo młodych ludzi, bez żadnych 
spirytualnych doświadczeń widziałam kilkakroć nagłą emisję kundalini sięgającą 
aż do serca. Decydująca o jej dalszej ekspansji ku górze była ilość i jakość 
złotego eteru w odpowiednim centrum energetycznym, co z kolei zależy od 
altruistycznych uczynków i odpowiedniego nastawienia psychicznego do otoczenia 

i całego świata. Złoty eter daje kundalini dynamikę konieczną dla dalszego 
wzrostu. 
Podsumowanie: 
cyrkulacja energii chi przez czakry 
Według moich obserwacji eter cyrkuluje w ludzkim organizmie w różnych 
kierunkach. Obserwujemy prądy kierujące się od wewnątrz na zewnątrz oraz ruchy 
poziome, przybierające formy spiral. 
Czakra podstawowa transportuje przede wszystkim chi złote, czerwone, purpurowe 
i pomarańczowe oraz niewielką ilość fioletowego. Droga tych energii w kierunku 
mózgu wiedzie eterycznymi 
93 
kanalikami rdzenia pacierzowego. Ubocznym zadaniem czakry podstawowej jest 
utrzymywanie gwiaździstych formacji kolorowego chi w ciągłym ruchu. 
Obserwujemy je w różnych rejonach ciała, na przykład w okolicy nerek czy 
głowy. 
Przy rozdzielaniu energii złotej i tęczowej (czyli w siedmiu barwach tęczy), 
centralne miejsce zajmuje czakra śledziony. Przekazuje ona chi czerwone, 
pomarańczowe, purpurowe i fioletowe do czakry podstawowej, żółte i białe do 
czakry serca, zielone do czakry splotu słonecznego oraz niebieskie, fioletowe 
i indygowe do czakry krtani. Odbywa się to bezpośrednio lub poprzez inne 
centrum energetyczne. W trakcie pośredniego przekazywania energii może 
dochodzić do jej przekształceń. Chi cyrkuluje jednak również w drugą stronę - 
od każdej czakry w kierunku śledziony. Dzięki temu czakry oddziałują na siebie 
wzajemnie. Czyste energie uruchamiane przez wir energetyczny wokół śledziony 
energetyzują i rozbudowują wiry obracające się wokół wszystkich innych centrów 
energetycznych. Zanieczyszczone, zmętniało chi czakry śledziony lub któregoś z 
pozostałych czterech centrów energetycznych może tłumić, upośledzać, bądź 
nawet niszczyć funkcje wszystkich czakr. W dalszym ciągu chi czakry śledziony 
przemieszcza się wzdłuż horyzontalnych pasów obiegających brzuch, pionowo 
wzdłuż kręgosłupa oraz wzdłuż meridianów śledziony i żołądka do kciuków stóp, 
skąd dwoma kanałami energetycznymi rozdzielane jest aż do końca palców. 
Czakra splotu słonecznego, odpowiadająca kręgowi funkcji woreczka żółciowego i 
wątroby emanuje uderzająco dużą ilością zielonego chi, które kolistym ruchem 
opływa jamę brzuszną, przemieszczając się dalej w górę w kierunku głowy i w 
dół, w stronę nóg. Za przepływ chi w górę, do głowy odpowiada głównie wątroba, 
podczas gdy zadaniem woreczka żółciowego jest odsyłanie go w dół, w stronę 
nóg. 
Czakra serca, której chińska medycyna przyporządkowuje krąg funkcji serce-
jelito cienkie oraz osierdzie-potrójny ogrzewacz, powoduje cyrkulację chi we 
wszystkich systemach naczyniowych, przede wszystkim jednak w krwiobiegu. 
Żółtawe i czerwonoróżowe chi płynie ku górze odżywiając i ogrzewając całe 
ciało, a następnie spływa na powrót ku dołowi, zabierając ze sobą szare, chore 
cząsteczki energii, w celu wydalenia ich na zewnątrz - między 
94 
 
 
\         taj? l A s 
 
r^\ w ilN 
/    "\ P^yl s 
 
Cyrkulacja energti w czakracn 
innymi przez pory skóry. Silny kanał cni prowadzi od czakry serca do głowy. 
Czakra krtani, którą chiński kanon wiąże z kręgiem funkcji płuca-jelito grube 
oddziałuje przede wszystkim poprzez chłodne barwy Yin, takie jak indygo, 
fiolet i jasnoniebieski. Za sprawą oddziaływania tej czakry chi o tych barwach 
spływają przede wszystkim z rejonu głowy w dół, zabierając ze sobą zużyty, 

szary eter. Podobnie jak w wypadku czakry serca, wydalanie zużytego eteru, 
następuje za pośrednictwem porów skóry, bądź też poprzez czakrę podstawową. 
Przy nadczynności tarczycy w rejonie tym zaobserwować można czerwone chi 
pochodzące z czakry podstawowej lub jadowicie zielone z czakry splotu 
słonecznego. Przy niedoczynności natomiast przeważa szare, awitalnechi, 
pochodzące najczęściej z chorych zębów lub toksyn przemiany materii. 
Z powyższego wyraźnie wynika, że cyrkulacja energetyczna obu górnych czakr, 
czyli czołowej i ciemieniowej, w dużej mierze zależna jest od dolnych pięciu 
ośrodków energetycznych. Póki czakry dolne nie zostaną zharmonizowane (za 
pomocą rozmaitych metod obejmujących między innymi dietę wyrównawczą, 
ćwiczenia fizyczne, konstruktywne myślenie i działanie, techniki oddechowe i 
medytację), nie można myśleć o zdrowym, pozbawionym zagrożeń rozwoju czakr 
górnych. Jak do tej pory nie stwierdzono, by stan górnych czakr uległ poprawie 
wyłącznie za sprawą medytacji. 
Detoksykacja 
1. Każda czakra odtruwa się samoistnie, wysyłając ku dołowi, ku stopom, 
szaroczarne, przypominające mgłę masy martwego chi. Zjawisko to wywołać można 
w każdej chwili przez podjęcie odtruwania (na przykład picie właściwych ziół). 
2. Czakra oczyszcza się również poprzez przyporządkowane jej linie 
energetyczne, określane przez chińską medycynę mianem meridianów. Niezdrowe, 
usunięte z czakry chi kumuluje się w samym meridianie, tworząc w określonych 
miejscach nerkowate złogi. Po wkłuciu w taki obszar igły akupunkturowej, chore 
chi wytryskuje na zewnątrz niczym woda z fontanny. 
96 
Czakra, ilość szprych 
Położenie 
Przynależne akupunkty 
Zdrowe barwy 
czakra podstawowa 4 
mostek S4 
Lg 1, Tchrang-Tsiang; Narastanie Siły 
biały, złoty, czerwony, pomarańczowy, fioletowy, purpurowy 
czakra śledziony 6 
nad śledzioną Le 13 Chang-men 
Lg 4 Ming-men 
złoty i wszystkie barwy tęczy 
czakra splotu słonecz. 10 
nad pępkiem 
środek pępka, Kg 8; Chi-i-chung 
trawiasto-zielony, czerwony 
czakra serca 12 
nad sercem 
Lg 14; Pai-Lao 100 Starań 
biały, różowy, złoty, żółty, wszystkie barwy tęczy 
czakra krtani 16 
nad krtanią C 3/4 
Kg 22; Tien Tu; Niebiańska Ścieżka 
fioletowy, jasnoniebieski, indygo 
czakra czołowa 96 
pomiędzy brwiami 
Lg 16, Nao Rou; Wrota Mózgu; Pam 3 Yin Tang 
wszystkie barwy 
czakra ciemienia wewnątrz: 12 zewnątrz: 960 
ciemię 
Lg 19, 20, Bai Hui Stokrotny Zbieracz i in. 
wewnątrz: złoto-biały zewnątrz: wszystkie barwy 
 

97 
Chorobliwe przebarwienia 
Chi przyjmowane 
Chi oddawane 
Krąg funcji i element 
 
 
 
 
szary, również czarny 
z czakry śledziony; czerwone, pomarańczowe, fioletowe, purpurowe 
pomarańczowe, przemieniające się w żółte (pożywka dla intelektu) do mózgu, 
tamże fioletowe i purpurowe, zmieniające się w jasny fiolet religijnego 
myślenia, ciemna czerwień przemieniająca się w róż (miłość uniwersalna) do cz. 
serca; 
złote poprzez kundaliki do mózgu 
nerki woda 
pęcherz 
 
 
 
 
żółtawy, 
brązowawy, 
brunatny 
przeważnie jasnoniebieskie, żółte, białe i zielone chi z pokarmów oraz 
czerwonawo-zło-te atomy witał ności ze Słońca 
różowe do systemu nerwowego, zielone do czakry splotu słonecznego, czerwone, 
pomarań czowe, purpurowe, fioletowe do czakry podstawowej; żółte do czakry 
serca; jasnoniebieskie, fioletowe i indygowe do czakry krtani 
śledziona żołądek 
ziemia 
trzustka 
 
 
 
 
jadowicie zielony, zielonoczarny 
z czakry śledziony zielone z czakry podstawowej czerwone 
głównie wydalanie zużytego chi na zewnątrz, strefa oddziaływania ok 1 m w 
przód i na boki od pępka 
wątroba - woreczek żółciowy 
drewno 
 
 
 
 
szaroróżowy, 
czerwonobrunatny, 
brunatnoczarny 
z czakry śledziony - żółte z czakry podstawowej czerwone 
żółte do górnych ośrodków energetycznych 
serce - jelito cienkie potrójny ogrzewacz 
ogień 
 
 
 

 
biały, szary, czarny 
z czakry śledziony - jasnoniebieskie i fioletowe z czakry podstawowej - 
fioletowe 
niebieskie do śródmóżdża i dolnej części głowy; 
indygowe i fioletowe do czakry czoła i ciemienia 
płuca - jelito grube 
powietrze 
 
 
 
 
szary, czarny, brudnoczerwony, jadowicie zielony 
z czakry serca - żółte 
z czakry krtani - fioletowe 
z czakry podstawowej - żółte, 
ciemnoczerwone, fioletowe, 
purpurowe 
wysublimowane energie do czakry ciemienia, do czakry serca, a poprzez nią do 
całego ciała 
 
 
 
 
szary, czarny 
jak czakra czoła i dodatkowo energie z wyższych poziomów mentalnych 
j.w. do serca i całego ciała 
 
3. Chory lub nadmiernie obciążony martwym chi, wir energetyczny kumuluje je w 
osi pionowej ciała. Tam, po zagęszczeniu opada ono i jest wydalane siłą czakry 
podstawowej. 4. Zużytą energię każdej czakry wydalić można przez płuca i nos, 
pod warunkiem uprawiania określonych technik oddechowych i ćwiczeń jogi. 5. W 
przypadku większości ludzi, czakry odtruwają się automatycznie we wczesnych 
godzinach porannych. Zjawisko to omówiono szerzej w dalszej części tekstu. W 
kwestii oczyszczania się czakr istotną rolę odgrywa centrum energetyczne 
czoła. Stamtąd wychodzi właśnie generalny impuls, postrzegany wyraźnie przy 
podwyższonej temperaturze ciała, a więc na przykład nocą, około godziny 
drugiej, we wczesnych godzinach porannych, w trakcie choroby lub przy 
sztucznym podgrzaniu organizmu. Z przysadki mózgowej, przyporządkowanej 
czakrze czoła wyzwala się opadająca w dół energia, mająca detoksykacyjne 
właściwości. Równomiernym i rytmicznym ruchem porywa ze sobą zużytą energię 
wszystkich pięciu czakr, by wyrzucić je poza organizm w okolicy organów 
wydalniczych. Zużyte chi opuszcza ludzkie ciało najczęściej w okolicy czakry 
podstawowej, kiszki stolcowej, cewki moczowej, pochwy, a przede wszystkim 
gruczołów limfatycznych zlokalizowanych w pachwinie. Jeśli czakra podstawowa 
jest uszkodzona lub upośledzona dziedzicznie, zużyte chi nie dość że kumuluje 
się w jej okolicach, to jeszcze zaczyna zalegać pozostałe czakry. W związku z 
tym widzimy wyraźnie jak istotną rolę dla procesów detoksykacyjnych odgrywa 
czakra podstawowa. Kolejne ważne spostrzeżenie dotyczy wrodzonych skłonności 
(czyli konstytucji), sterowanej również przez czakrę podstawową. W 
fioletowych, czerwonych, pomarańczowych, purpurowych i również białych 
odcieniach eteru czakry podstawowej, już z uwagi na sam kolor, nie mówiąc o 
innych właściwościach, wyraźnie widać dominację Yang. Skoncentrowaną, 
ściągającą siłę Yang należy rozumieć - zarówno w aspekcie fizycznym jak i 
duchowym - jako mobilizującą siłę przeżycia. Siły Yin chi płyną wolniej, mają 
przeto tendencję do horyzontal 100 nego lub okrężnego cyrkulowania wokół osi 
ciała. Najczęściej gromadzą się wokół samych czakr. Jeśli siły te przeważą w 

człowieku, na przykład na skutek nadmiaru Yin w pokarmach (cukier, rafinowana 
mąka, owoce południowe, produkty mleczne) bądź przechłodzenia organizmu, 
duchowej nadwrażliwości, niepewności i lęków, to w szybkim tempie powstają 
blokady składające się z martwej materii chi, ułożone poprzecznie do pionowego 
prądu energii. Proces odtruwania, polegający na usuwaniu z organizmu martwego, 
zużytego, tworzącego przeważnie poziome złoża eteru, często zaburza nocny 
wypoczynek. Zaburzenia mogą polegać na nocnym bądź porannym (około pół do 
czwartej) budzeniu się "bez powodu", względnie na budzeniu się na skutek 
określonych bodźców: konieczności odkasływania gęstego śluzu, ataków kichania, 
napadowego pocenia się, biegunki, parcia na pęcherz, czy nawet skrajnie 
nieprzyjemnego smaku w ustach. Przy tego typu objawach należy bardzo dokładnie 
przeczytać rozdział czwarty, przyporządkowujący poszczególnym czakrom 
określone pory dnia i nocy. Po rozwiązaniu odpowiedniego testu określić można 
jakie centra energetyczne są osłabione, bądź którym czakrom należy pomóc w ich 
codziennym oczyszczaniu się. Zmiany ciała i duszy przez blokady chi Na ogół 
czytanie aury ukazuje wyraźnie, że ludzkie ciało otaczają swoiste obręcze, 
przypominające nieco opony rowerowe czy motocyklowe, składające się ze 
zużytego chi. Niektóre z nich opasują ciało linią ciągłą, inne są w niektórych 
miejscach przerwane. Hamują one pionowy przepływ energii, utrudniają 
dostarczanie świeżego i usuwanie zużytego eteru. Kolejne wysoce niekorzystne 
blokady to zajęcie długich odcinków linii energetycznych (meridianów) - 
przebiegających pionowo, przez cząsteczki chorego eteru. Przybierają one różne 
formy - podłużne, okrągłe, owalne czy nerkowate. W każdym razie są wyraźnie 
rozpoznawalne: tworzą ciemne, szare, brunatne, czarne lub jadowicie zielone 
wysepki pośród lśniącego prądu energetycznego zdrowego chi. 101  
U niektórych chorych ,,opony" nieczystej energii łączą się ze sobą - wtedy 
wygląda to tak, jakby pacjent siedział w beczce. Szerokość patologicznej 
strefy może wynosić do 50 cm, w odległości 30 cm od ciała fizycznego. 
Przyczyną tego zjawiska są najczęściej stłumione lęki i fobie. 
Czakry śledziony i splotu słonecznego odpowiadają za mięśnie i ścięgna ciała 
fizycznego, toteż szczególnie w okolicach brzucha może dochodzić do 
niewidzialnych złogów. Blokady te wywołują niekorzystne reperkusje również w 
innych rejonach ciała - może dojść do skurczów mięśni, bądź patologicznego 
zwiększenia się ich tonusu (czyli napięcia właściwego). Miejsce, gdzie dojdzie 
do tego typu zaburzeń również koresponduje z odpowiednią czakrą i liniami 
energetycznymi. W związku z tym, na podstawie analizy bolesnego miejsca 
ustalić można chorą czakrę oraz strefę, w której doszło do uszkodzeń 
pierwotnych, w formie złogów zużytej energii. Kolejna metoda diagnostyczna to 
termografia - przy pomocy dokładnego badania temperatury skóry w różnych 
miejscach ciała ustalić można tzw. ,,zimne wyspy", traktowane obecnie jako 
zwiastuny chorób degeneracyjnych, łącznie z nowotworami. Strefy te są niczym 
innym, jak zewnętrznymi manifestacjami wewnętrznych blokad energetycznych, a 
możliwość badania ich za pomocą najnowocześniejszej aparatury diagnostycznej 
potwierdza trafność wniosków płynących z czytania aury. 
Efekt procesów odbywających się w aurze emocjonalnej, za pośrednictwem aury 
witalnej, oddziałuje na ciało fizyczne. W ten sposób tłumione uczucia, 
konflikty, trwały stres itp. upośledzają całe ciało eteryczne, co siłą rzeczy 
prowadzi do ograniczeń, bądź zaburzeń w ciele fizycznym. Współczesna 
psychosomatyka już w tej chwili do wielu dysharmonii psychicznych potrafi 
dopasować konkretne dolegliwości fizyczne. Tak zwana psychohigiena, 
szczególnie w naszych czasach nabiera decydującego znaczenia. Mniejsze i 
większe wstrząsy psychiczne, stres, lęk, troski - wszystko to powoduje 
zaburzenia w obiegu chi, z których z biegiem czasu powstają silne eteryczne 
blokady. W postępujący sposób zakłóca to prawidłowe funkcjonowanie wszystkich 
czakr i w konsekwencji niszczy cały system energetyczny ludzkiego organizmu. 
Delikatne kanaliki, rozdzielające eter obciążone zostają szarym, z energe 
102 

 
 
tycznego punktu widzenia martwym chi i obwisają smętnie do dołu. Jedynie silna 
konstytucja, dysponująca skoncentrowaną energią w czakrze podstawowej jest w 
stanie się przed tym ochronić. Tacy ludzie nawet przy silnych i stałych 
obciążeniach zachowują zdrowie, podczas gdy inni chorują przy najmniejszym 
przechłodzeniu czy przemoczeniu. 
Proces przemiany materii kształtowany jest głównie przez dolne czakry, 
znajdujące się w obrębie jamy brzusznej. Stąd właśnie pochodzi całe 
zaopatrzenie organizmu. W tym rejonie odbywa się wymiana wszystkich rodzajów 
chi. W samej głowie widać o wiele mniej witalnego eteru - jej czakry 
zaopatrywane są raczej przez emocjonalne i mentalne energie. 
Podsumowanie 
Duchowe obciążenia, takie jak stres, złość, gniew, rozczarowanie, rezygnacja, 
wstrząs psychiczny prowadzą do: 
@ wyspowatych, poziomych lub pionowych formacji odkładającego się chi oraz 
blokowania się czakr, 
@ zmiany w tonusie mięśni, nieharmonijnej postawy ciała, 
@ zaburzeń w cyrkulacji krwi i limfy, 
@ osłabienia czynności organów i nerwów, 
@ niekorzystnych zmian w systemie hormonalnym, 
@ blokad energii ciała i strat energetycznych, 
@ ewentualnych oddziaływań duchowych w rodzaju wegetatywnej dystonii, 
depresji, psychoz itp. 
@ ewentualnych oddziaływań psychicznych, w rodzaju osłabienia pamięci, 
zaburzeń w koncentracji, braku motywacji, utraty zainteresowania itp. 
Prócz tego we współczesnych czasach zaburzające oddziałują na nas następujące 
czynniki: 
 
@ toksyczne pokarmy, często wywołujące alergie, niedobór witamin i składników 
mineralnych, trujące materiały dentystyczne, 
@ zanieczyszczenie i ogólna degradacja środowiska naturalnego, 
@ fale elektromagnetyczne (prąd elektryczny, radary, żyły wodne i ich odbicia 
itp.), obciążenie hałasem, dysharmonijną muzyką, potop słów i dźwięków, 
@ wymagania stawiane przez rodzinę, krewnych, znajomych, oraz całe 
społeczeństwo, 
@ stres w pracy, 
@ polityczne, moralne i religijne niepokoje, zobowiązania i przymusy. 
W poniższych tabelach jeszcze raz podsumowano medyczne wyjaśnienia dotyczące 
czakr, zarówno w kanonie Wschodu jak i Zachodu. 
Blokady czakr powodują następujące dolegliwości: 
1. Czakra podstawowa: 
lęk, niepewność, stres wewnętrzny. Prowadzi to między innymi do bólów w karku 
(zwiększenie tonusu mięśniowego) oraz w kręgosłupie lędźwiowym, prócz tego 
dolegliwości nerek, pęcherza moczowego, uszu, wypadanie włosów i innych. 
2. Czakra śledziony: 
rezygnacja, przy przesadnym martwieniu się o przyszłość, wieczne gdybanie, 
tłumione uczucia. Powoduje to chroniczne zmęczenie, brak chęci do życia, 
zaburzenia trawienne. Blokada własnych uczuć może doprowadzić między innymi do 
reumatyzmu miękkiego, artretyzmu, paradontozy i innych. 
3. Czakra splotu słonecznego: 
złość, frustracja, lęki egzystencjalne. Rozwiązywanie problemów 
104 
 
 
nastręcza trudności, odbywa się najczęściej przez bezkrytyczne 
podporządkowanie się lub w drodze agresji. W sferze materialnej dochodzi do 

schorzeń wątroby i pęcherzyka żółciowego, zmian w paznokciach jak również 
zaburzeń wzroku. 
4. Czakra serca: 
podniecenie, nerwowość, silne uczucia jak smutek czy radość. Tłumione uczucia 
w połączeniu z agresją owocują dolegliwościami serca, nadciśnieniem oraz 
migrenami. Możliwy nalot na języku (infekcja), zaburzenia mowy, bądź 
poprawnego wysławiania się. 
5. Czakra krtani: 
rozczarowanie, troski, nieokreślony, ale wyraźnie odczuwany żal. Na tym tle 
może dojść między innymi do schorzeń tarczycy. Ubolewanie nad przyszłymi 
rozczarowaniami powoduje między innymi biegunki, zaś tłumienie silnych emocji 
może w tym wypadku doprowadzić do zaparć oraz dolegliwości nosa (stały, 
uporczywy wysięk, zapchany nos, częste infekcje). 
Czakry w zachodniej medycynie 
Gruczoł 
 
 
 
 
 
 
dokrewny czakra 
Zadanie 
Choroby 
Schorzenia chroniczne 
krąg funkcji 
 
 
 
 
 
 
jądra i jajniki 
produkcja testo 
zwiększony popęd 
impotencja, bez 
czakra podsta 
steronu, proge 
płciowy, bóle i in. 
płodność, zespół 
wowa; 
steronu i estro 
zaburzenia mie 
napięcia przed- 
nerki-pęcherz 
genu 
siączkowania, 
miesiączkowego 
 
 
 
 
upławy, odkła 
 
 
 
 

 
 
danie się tłusz 
 
 
 
 
 
 
czu na biodrach 
 
 
 
 
 
 
i piersiach, upła 
 
 
 
 
 
 
wy 
 
 
trzustka 
pobudzanie oraz 
niski poziom cuk 
nadmierne zakwa 
czakra śle 
regulowanie po 
ru we krwi, na 
szenie tkanek, 
dziony; 
ziomu cukru we 
padowe pocenie 
niewydolność 
 
10.5 
śledziona-trzu- 
krwi, wytwarzanie 
się, pragnienie, 
krążenia, słaba 
stka-żołądek 
enzymów i soków 
łomotanie serca, 
pamięć 
 
 
trawiennych 
szybka utrata 
 
 
 
 
 

 
bądź przybiera 
 
 
 
 
 
 
nie na wadze 
 
 
nadnercze 
produkcja kortizo- 
nadaktywność, 
alergie, niski po 
czakry splotu 
nu, hydrokortizo- 
nerwowość, nad 
ziom cukru we 
słonecznego 
nu i oldosteronu, 
ciśnienie, wodne 
krwi, niskie ciś 
wątroba-wo- 
sterowanie gos 
obrzęki, zaburze 
nienie, poranne 
reczek żółcio 
podarką wodną i 
nia poziomu cukru 
zmęczenie, reu 
wy 
ilością soli w org.; 
we krwi, wypada 
matyzm, artre- 
 
 
wpływ na prze 
nie włosów 
tyzm 
 
 
mianę materii 
 
 
 
 
 
 
(białka, tłuszcze 
 
 
 
 
 
 
i węglowodany) 

 
 
 
 
grasica 
przynależy do 
nadprodukcja 
alergie, podat 
czakra serca 
systemu limfa- 
wszelkich wy 
ność na infekcje, 
serce-j. cien- 
tycznego, pobu 
dzielin i śluzów 
karłactwo, opóź 
kie-osierdzie- 
dza produkcję 
 
 
nione dojrzewa 
potrójny 
limfocytów i 
 
 
nie płciowe 
ogrzewacz 
przeciwciał, wy 
 
 
 
 
 
 
twarza retynę, 
 
 
 
 
 
 
pobudza wzrost, 
 
 
 
 
 
 
współdziała z 
 
 
 
 
 
 
systemem odpor 
 

 
 
 
 
 
nościowym 
 
 
 
 
tarczyca i gru 
produkcja tyro- 
nadmierny wzrost 
karłactwo, spo 
czoły przytar 
ksyny i dijodtyro- 
bądź karłactwo; 
wolniona prze 
czyczne; 
zyny, pobudza 
przerost kości, 
miana materii; 
czakra krtani; 
komórkową prze 
silne pragnienie, 
odkładanie się 
płuca-jelito 
mianę materii; 
wahania wagi 
tłuszczu na biod 
grube 
steruje tempera- 
ciała 
rach i udach 
 
 
rą ciała; uodpar- 
 
 
 
 
 
 
nia system ner 
 
 
 
 
 
 
wowy na stres 
 
 
 
 
 
106 

 
 
szyszynka 
ośrodek psycho 
schorzenie psy 
jak obok oraz 
czakra 
somatyczny i uak 
chiczne, hipo- 
nieregularne 
ciemienia 
tywnione seroto- 
chondria, zabu 
miesiączkowa 
 
 
toniny, sterowanie 
rzenie czynnoś 
nie 
 
 
wewnętrznym ze 
ci nadnerczy 
 
 
 
 
garem biologicz 
 
 
 
 
 
 
nym 
 
 
 
 
 
Czakry w tradycyjnej medycynie chińskiej 
 
 
 
Czakra, element, krąg funkcji 
Ogólny zakres funkcji, odporządkowane organy itp, 
 
Typowe objawy chorobowe 
 
 
 
Czakra 
podstawowa, element - woda, nerki-pęcherz moczowy 
kryje w sobie energię życia, dziedziczną siłę określającą ogólną konstytucję, 
rozrodczość, wzrost i inne cechy fizyczne. Przynależne organy: jądra, jajniki, 
kości, kręgi kręgosłupa, stawy, chrząstki, zęby, mózg, rdzeń kręgowy jest 

podstawą Yin i Yang wszystkich organów, decyduje o zdolności do przyjmowania 
energii, steruje cyrkulacją limfy i krwi 
 
chroniczne zziębnięcie, zaburzenia wzrostu i choroby kości i stawów, zębów, 
uszu i włosów, organów rozrodczych, zaburzenia w gospodarce wodnej, choroby 
narządów oddechowych 
 
 
 
Czakra śledziony, element - ziemia, śledziona-trzustka-żołądek 
steruje przemianą energii i jej transportem, łączy ze sobą sympatyczny i 
parasympatyczny układ nerwowy, steruje wchłanianiem substancji witalnych z 
pożywienia, reguluje tonus mięśni, steruje jakością krwi 
zaburzenia gastryczne (odbijanie się, biegunka, gazy), schorzenia dziąseł, 
obrzęki wodne, odczuwanie zmęczenia, ciężkości w kończynach itp. 
 
 
 
 
107 
Czakra serca, element - ogień, serce-jelito cienkie 
współsteruje systemem krwionośnym i hormonalnym oraz potrójnym ogrzewaczem, 
czyli rozdziałem energii pomiędzy górną, środkową i dolną część brzucha, czuwa 
nad niezakłóconym krążeniem krwi, nad tętnem i grasicą, jest siedzibą ducha i 
wyższej świadomości 
zaburzenia rytmu serca, zaburzenia pamięci i snu, zadyszka, nerwowość, 
ziębnięcie, wzdęcia podbrzusza 
 
 
 
 
czakra krtani, element - metal, płuca-jelito grube 
zarządza energią, witalnością i oddechem, czuwa nad rozdziałem energii, 
reguluje obieg limfy, panuje nad skórą i błonami śluzowymi z gruczołami 
potowymi i zakończeniami nerwowymi 
zadyszka, astma, kaszel, wysypki, pocenie się, choroby skóry, ogólne poczucie 
osłabienia 
 
 
 
 
108 
 
 
ROZDZIAŁ IV 
TESTY CZAKR DLA CIAŁA I DUSZY 
WPROWADZENIE 
Poniżej zamieszczono: 
1. Pięć testów dotyczących sprawności i zdrowia czakr, jak również testy 
towarzyszące, aż do testu błyskawicznego. Niecierpliwi czytelnicy będą mogli 
ocenić stan swych czakr już na podstawie testów najprostszych, dotyczących pór 
dnia, zębów, języka, bądź na podstawie testu błyskawicznego. Trzeba od razu 
zaznaczyć, że dla niewprawnych najpewniejsze są testy dotyczące pór dnia oraz 
zębów. 
2. Test 33 barw, jak również pięć wyczerpujących testów psychologicznych do 
każdej czakry. 
3. Opracowany na podstawie czakr test na alergie. 

W celu uzyskania wiarygodnych wyników należy dokładnie przestrzegać poniższych 
wskazówek: 
do pkt. 1. Testy dotyczące stanu zdrowia czakr obejmują łącznie 75 pytań. 
Jeśli któraś z dolegliwości (jedno pytanie często obejmuje ich kilka) 
występuje jedynie słabo, zaliczamy sobie jeden punkt. Jeśli dana dolegliwość 
objawia się wyraźniej, liczymy dwa punkty. Przy wybitnie wykształconych 
symptomach zaliczamy trzy punkty. 
109 
Każde z 75 pytań może dać maksymalnie 10 punktów, nawet jeśli z arytmetycznego 
punktu widzenia wypada ich więcej. Przykład: 
czakra podstawowa, pytanie nr 5, zakreślamy - chroniczne zmęczenie (3 pkt.), 
brak apetytu (3 pkt.), słabe kolana (2 pkt), osłabiony kręgosłup (3 pkt.). W 
wyniku dodawania otrzymujemy 11 punktów, jednak w ogólnym podsumowaniu 
traktujemy, że pytanie dało nam maksymalną liczbę punktów, czyli dziesięć. 
W dzisiejszych czasach najbardziej osłabione są czakry śledziony i czakra 
podstawowa. Nie należy się więc dziwić, jeśli okaże się, że w obrębie rodziny, 
czy nawet w szerszym gronie znajomych i przyjaciół wyniki testów okażą się 
takie same. 
Po udzieleniu odpowiedzi na wszystkie pytania, dotyczące kolejnych pięciu 
czakr, czakra najpodatniejsza na choroby, bądź już chora, wyróżni się 
największą ilością punktów. Następna, niższa liczba wskaże kolejną pod 
względem zagrożenia czakrę. Czakra o najmniejszej ilości punktów (idealnie, 
gdy nie ma ich w ogóle), jest czakra najzdrowszą, najwitalniejszą. 
Indywidualnie obliczona ilość punktów jest sprawą względną: 
jeden człowiek nie będzie swych dolegliwości traktował poważnie, czy wręcz 
będzie je bagatelizował, podczas gdy inny, obdarzony większą wrażliwością 
wyliczy je bardzo skrupulatnie. Na drugim biegunie są ludzie wyolbrzymiający 
każdą nawet najmniejszą niedyspozycję czy dolegliwostkę. Mimo całej jednak 
swej względności, proponowana skala dość wiernie oddaje stan zdrowia czakr 
względem siebie - bez żadnych absolutnych odniesień. 
Do punktu 2. Po zidentyfikowaniu najbardziej podatnej na choroby, bądź chorej 
czakry, należy wypełnić test 33 barw w celu określenia sympatycznych i 
niesympatycznych kolorów. Z doświadczenia wynika, że test ten, choć pozornie 
prosty jest dość dobrą metodą diagnostyczną. Następnie, uwzględniając wyniki 
poprzednich testów, należy wypełnić test psychologiczny, uwzględniający chorą 
czakrę i podstawowe barwy eteru. Jeśli na przykład przy tym teście dla czakry 
śledziony zdecydujemy się na kolor zielony, to po podanych cechach 
wywnioskować będziemy mogli, w jakim stanie znajduje się nasz zakres 
emocjonalny. Istnieje też możliwość określenia dominującej tendencji. Typowy 
indywidualny wzór każ 
110 
 
dej czakry podlega różnorakim wpływom z aury witalnej, emocjonalnej i 
umysłowej, tak, że nawet najdokładniejsze i najbardziej szczegółowe testy nie 
dają stuprocentowej pewności, co do trafności wniosków. Na przykład bardzo 
rzadko trafiają się ludzie wykazujący niedobór chi we wszystkich czakrach, 
bądź jego nadmiary w więcej niż trzech czakrach. 
Na specyficzne cechy osłabionej czakry wpływać można poprzez odpowiednie 
odżywianie się, zioła lecznicze, specyfiki homeopatyczne, automasaż, medytacje 
oraz uprawianie ćwiczeń sportowych, oddechowych bądź jogi. 
Do punktu 3. Na podstawie testu na alergie należy określić, w zakresie jakich 
czakr występuje najwięcej zaburzeń czy schorzeń. Wynik testu w zasadzie 
pokryje się z testem podstawowym (dotyczącym pięciu czakr). 
Przy chorej lub tylko podatnej na schorzenia czakrze należy oczekiwać, że w 
następnych latach w fazę objawową przejdą kolejne zaburzenia tego centrum 
energetycznego - na przykład wymienione w odpowiednim teście. 
Test dla czakry podstawowej (krąg funkcji: nerki-pęcherz) 

1. Pobyt w pomieszczeniach o nawet nieznacznie zużytym powietrzu wywołuje 
zmęczenie lub wyraźnie uwypuklającą się potrzebę świeżego powietrza. Ze 
wszystkich czynników klimatycznych najgorzej znoszone jest zimno: zimne stopy, 
zimna okolica nerek, zimne uda, chroniczne marznięcie. 
2. Chętnie i często jadane są solone potrawy. Wieczorem występuje 
nietolerancja określonych pokarmów, które rano i w południe organizm przyjmuje 
bez żadnych zastrzeżeń. Zapach ciała, potu, uryny i zapach z ust (oraz 
ekstrementy i wymiociny) mają bardzo nieprzyjemny zgniło-słony zapach. 
3. Częste wzdychanie i sapanie, niekoniecznie wiążące się z wysiłkiem 
fizycznym. Twarz blada, przybierająca szary odcień, oczy podkrążone ciemno lub 
podpuchnięte. 
111 
4. U dzieci częste bóle uszu. Podatność na choroby uszu, szum w uszach, 
niedosłyszenie, głuchota (za nią odpowiadają również inne czakry), częste 
przeziębienia, katar, chronicznie zapchany nos. 
5. Chroniczne zmęczenie, brak apetytu, słabe kolana, słabe plecy. 
6. Zapalenie pęcherza, kamienie moczowe, osłabienie pęcherza, chroniczne 
infekcje dróg moczowych, stany zapalne lub schorzenia prostaty, nocne moczenie 
się, bóle nerek, zapalenie nerek, kamienie nerkowe, krew i/lub białko w moczu, 
mocz wydzielany zbyt skąpo, gościec. 
7. Gromadzenie się płynów w przestrzeniach międzytkankowych, napuchnięte 
kostki (w tym wypadku zaburzone są również czynności czakr śledziony, serca i 
splotu słonecznego), napadowe pocenie się, w dzień lub w nocy. 
8. Zadyszka, astma oskrzelowa, uporczywy kaszel, rozedma płuc (mają w tym 
udział i inne czakry), nadciśnienie, zawroty głowy, łomotanie serca i 
zaburzenia rytmu serca, miażdżyca tętnic, udar (przy współudziale innych 
czakr). 
9. Problemy z porostem włosów, wypadanie włosów, przedwczesne siwienie, łupież 
i inne schorzenia włosów, wczesne łysienie, u dzieci opóźniony rozwój 
fizyczny. 
10. Opóźnione lub niecałkowite zarośnięcie ciemiączka, rachityzm, u dzieci 
bóle ,,rozwojowe", np. nocne bóle w kolanach wywołane nieharmonijnym wzrostem 
kości i stawów, skrzywienie kręgosłupa (lordoza, skolioza, kyfoza), wszelkie 
rodzaje artretyzmu (głównie jednak kolana i stawy biodrowe), bóle kolan i 
pleców, ciężkie ząbkowanie u dzieci, kłopoty z uzębieniem - przebarwienia, 
zęby luźno osadzone w szczęce, w stosunkowo wczesnym wieku liczne plomby i 
ubytki. 
11. Charakterystyczna cecha wieku szkolnego - powolność (nawet przy szybkim 
pojmowaniu zagadnień, równie szybkie zapominanie), trudności z nauką i 
koncentracją, słaba pamięć, brak motywacji i zainteresowania, w wieku 
zaawansowanym - przedwczesna demencja. 
112 
 
12. Przy normalnej inteligencji neurastenia, zaburzenia funkcji tarczycy 
(nadczynność lub niedoczynność, również przy współudziale innych czakr), 
częste bóle gardła, zapalenia krtani, obrzmienia gardła o naturze alergicznej 
(częstymi alergenami są w tym wypadku syntetyczne słodziki, miód, mleko 
pełnotłuste i inne przetwory mleczne), obrzmiałe węzły chłonne. 
13. Skąpy okres, zaburzenia cyklu miesiączkowania, upławy, silnie wykształcony 
zespół napięcia przedmiesiączkowego, odbiegające od normy połogi (cesarskie 
cięcie), mała żywotność plemników, zbyt skąpa sperma, przedwczesny wytrysk, 
impotencja, bezpłodność, brak zainteresowania seksem. 
14. Wysypki, owrzodzenia, karbunkuły, trądzik, egzemy, brodawki pojawiające 
się na całym ciele, a zwłaszcza na podeszwach stóp. 
15. Bliżej nieokreślone dolegliwości gastryczne, chroniczne biegunki lub 
zaparcia, cukrzyca, nieustanne odczuwanie pragnienia, wzdęcia po posiłkach 
łączących w sobie białka (mięso, ryby, ser, jajka, fasole) i węglowodany 

(ziemniaki, chleb, kasze itp.). Bóle brzucha, same, lub w połączeniu z innymi 
dolegliwościami pojawiające się pomiędzy 15.00 a 19.00 i często trwające aż do 
północy. 
Test dla czakry śledziony (krąg funkcji śledziona-trzustka-żołądek) 
1. Ze wszystkich czynników pogodowych najgorzej znoszona jest wilgoć - wysoka 
wilgotność powietrza, mgła, opady deszczu i śniegu. Występują przy tym typowe 
objawy reumatyczne - bóle mięśni, stawów itp. Właściwy ciału zapach, zapach 
potu, uryny oraz z ust, nie mają wybitnie nieprzyjemnego charakteru - jego 
nutę zapachową określić by można mianem: słodkawa. 
2. Znacznie lepsze samopoczucie, jeśli zrezygnuje się ze śniadania. 
Dolegliwości gastryczne, jeśli pierwszy posiłek spożywany jest przed godz. 11. 
Bardzo chętnie spożywane są słodycze. Głos jest nierytmiczny, niemelodyjny. 
Cała twarz lub tylko okolice ust przybierają żółtawe zabarwienie. 
113 
3. Słabe umięśnienie rąk i nóg. Mimo obfitych posiłków, niedożywiony wygląd. 
Również generalna skłonność do odkładania tłuszczu, nadwaga lub wyraźna 
otyłość, uderzająco grube uda. 
4. Zmęczenie, ogólne rozbicie, odczuwanie ciężaru kończyn, zakwasy mięśniowe i 
kłucie w boku występujące już przy niewielkich wysiłkach. 
5. Wśród niekorzystnych reakcji na pokarmy uderzają szczególnie: 
alergie na cukier, rafinowaną mąkę, ciasta, alkohol i ostre przyprawy. 
Najczęstszy objaw: wzdęcia i nudności. Ciasta, słodycze i tłuste potrawy 
wywołują silne mdłości i/lub niezwykłe dolegliwości gastryczne, zbliżone do 
obrazu anoreksji. 
6. Skłonność do biegunek, nieregularne trawienie, częste zaleganie pokarmów w 
żołądku, przemienne występowanie biegunek i zaparć, pojawianie się krwi lub 
śluzu w kale, świąd odbytu, łatwe uleganie infekcjom bakteryjnym, grzybicznym 
i drożdżakowym. 
7. Nudności, wymioty, żółtaczka, częste czkawki i/lub odbijanie się, 
pojawianie się bólu lub uczucia zimna w okolicy żołądka, owrzodzenia żołądka i 
dwunastnicy. 
8. Spękane, przesuszone usta, suchość w ustach, schorzenia dziąseł, grzybice 
stóp i paznokci, wilgotne, ślimaczące się wysypki (trądzik, dermatozy itp.), 
egzemy wywoływane grzybicami, dolegliwości skórne wtórnie infekowane 
grzybicami, szczególnie w owłosionych partiach ciała. 
9. Bóle gardła, bóle przełyku, upławy i uporczywy świąd pochwy. 
10. Wciąż nawracające zapalenia nerek i pęcherza moczowego, tendencja do 
krwotoków (np. z nosa, z pękających hemoroidów, bardzo obfity i długi okres 
itp.). 
11. Częste skurcze mięśniowe, kłucie w mięśniach nawet przy niewielkich 
wysiłkach, zapach potu wręcz przyciąga komary i inne owady, trudności w 
uczeniu się występujące u dzieci i dorosłych, trudności w koncentracji, 
zaburzenia mowy. 
12. Osłabienie tkanki łącznej, słabe ścięgna, haluksy, żylaki, he 
114 
 
moroidy, gromadzenie się płynów w przestrzeniach międzykomórkowych, 
nadciśnienie. 
13. Zbyt niski poziom cukru we krwi, bladość, nerwowość, apatia lub 
nadwrażliwość i nadpobudliwość, łatwe uleganie rozdrażnieniu, ogólne rozbicie 
i brak zdecydowania, depresja, skurcze, łomotanie serca, dusznica bolesna, 
nudności i bóle głowy, dzienne i nocne napady wilczego apetytu, trudne 
zasypianie i budzenie się w nocy, koszmary senne, duża podatność na nałogi 
(słodycze, kawa, nikotyna, alkohol, narkotyki). 
14. Pojawianie się wydzieliny (kleistej) z oczu, nosa (zatok przynosowych), 
nieżyty płuc, astma, grzybice oskrzeli, uczucie ciasnoty w piersi. 

15. Skłonność do cukrzycy i chorób nowotworowych, utrata zmysłu smaku, 
szczególnie rano, od 7. do 11, zmęczenie, ogólna niechęć, brak kreatywności. 
Test dla czakry splotu słonecznego (krąg funkcji: wątroba-woreczek żółciowy) 
Podobnie jak w przypadku wszystkich innych czakr i w tym wypadku zaburzenia 
niekoniecznie muszą manifestować się w kręgu przynależnych do czakry funkcji. 
1. Ze wszystkich czynników klimatycznych najgorzej znoszony jest silny wiatr i 
przeciągi. Wiosną pojawiają się nawracające rokrocznie dolegliwości - 
depresje, wysypki itp. Zapach ciała, potu, uryny i smak w ustach są wyraźnie 
kwaśne. 
2. Często i chętnie jadane są pokarmy kwaśne (np. kiszona kapusta, kiszone 
ogórki, wszelkie marynaty) oraz potrawy tłuste i oleiste. Szorstka skóra 
(szczególnie na dłoniach), częste podnoszenie głosu, przez innych ludzi 
odbierane jako wrzeszczenie. 
3. Zaburzenia wzroku: zapalenia spojówek, odklejanie się siatkówki, jaskra, 
krótkowzroczność, pojawianie się plamek w polu widzenia, zezowanie, infekcje 
wirusów typu herpes. 
115 
4. Paznokcie u rąk i/lub nóg są zbyt miękkie, łatwo pękają, bądź ulegają 
deformacjom. Skłonność do słabych kostek. Na ciele z byle powodu pojawiają się 
niebieskie sińce, od bladego na ogół ciała wyraźnie odbijają się tętnice i 
żyły. 
5. Alergie, jak na przykład silne bóle stawów po spożyciu pomidorów, 
pomarańczy, kawy ziarnistej i miodu, wysypki, uczulenie na słońce, 
nietolerowanie leków chemicznych, reumatyzm (za sprawą ogólnoustrojowego 
zakwaszenia). 
6. Słabe mięśnie, przykurcze mięśniowe, dysfunkcje lub podrażnienia, 
schorzenia nadnerczy. 
7. Suchość w ustach, zaburzenia trawienne, wzdęcia, pojawiające się przede 
wszystkim po spożyciu tłustych i słodkich potraw, zaparcia, kwaśne odbijanie 
się, zgaga, wymioty, żylaki i hemoroidy, bardzo wrażliwy i podpuchnięty 
brzuch. 
8. Kamienie nerkowe, kamienie żółciowe, żółtaczka, gwałtowne przybieranie na 
wadze, opuchlizny, dolegliwości brzucha mogące powodować duszności i 
zaburzenia rytmu serca. 
9. Niepokój wewnętrzny w dzień lub w nocy, drżenie rąk, nerwowy tik powieki, 
drętwienie kończyn, wyraźna skłonność do skurczy, zwłaszcza podudzia. 
10. Zbyt niskie ciśnienie, przyspieszony rytm serca, szum w uszach, nagłe, 
przejściowe głuchnięcie, zawroty głowy, lęk wysokości. 
11. Bardzo silnie zaznaczający się zespół napięcia przedmiesiączkowego: zły 
humor, bóle piersi, nerwowość, niepokój, uczucie zranienia w piersi i brzuchu, 
bolesny i nieregularny okres, skurcze miesiączkowe, pojawianie się mięśniaków 
i włókniaków piersi i narządów rodnych, bóle jąder, impotencja, bezpłodność, 
zaburzenia seksualne. 
12. Dolegliwości gardła i krtani, odczuwanie kluchy w gardle, dysfunkcja 
tarczycy (przeważnie nadczynność), wole, anemia. 
13. Przelotne lub dłuższe, ale zawsze występujące nagle dolegliwości, jak 
zawroty głowy, koma, delirium, epilepsja, udar, porażenia, 
116 
 
bóle w stawach, dolegliwości serca, stany wyczerpania psychofizycznego, częste 
ziewanie. 
14. Bóle głowy ogniskujące się w skroniach lub w ciemieniu, późne opanowanie 
mowy przez dzieci, trudności w poprawnym wysławianiu się i budowaniu zdań 
(dzieci i dorośli). 
15. Skłonność do skrzepów i zatorów, pomiędzy godz. 23. a 3. w nocy regularne 
występowanie takich dolegliwości jak: budzenie się, niepokój, napadowe pocenie 
się, odczuwanie fal gorąca, płytki, nie dający pełnego odpoczynku sen. 

Test dla czakry serca (krąg funkcji: serce-jelito cienkie, osierdzie- 
 *                                        \ 
potrójny ogrzewacz) 
Uszkodzenie bądź dysfunkcja czakry serca niekoniecznie objawia się 
dolegliwościami serca. Mogą wystąpić różne inne objawy. 
1. Ze wszystkich czynników klimatycznych najgorzej znoszony jest upał, choć 
organizm jest również bardzo wrażliwy na chłód. Zapach ciała, potu, uryny i 
smak w ustach są gorzkie, bądź jakby przypalone. Chętnie spożywane są pokarmy 
o wyraziście gorzkim smaku. 
2. Dość niska temperatura ciała, dreszcze, zimne kończyny, podatność na 
infekcje. 
3. U dzieci dość wolny rozwój duchowy, późne opanowanie mowy, trudności w 
szkole, zaburzenia mowy oraz brak koncentracji (zapadanie się we własne 
marzenia). 
4. U dzieci duchowe defekty, u dorosłych niekiedy trudności z logicznym 
myśleniem, słaba pamięć, brak przedsiębiorczości, nudzenie się, brak radości 
życia, apatia. 
5. Podniecenie pozbawia energii, dłuższy śmiech powoduje uczucie osłabienia i 
niemocy, twarz ciemnoróżowa, przybierająca czerwony odcień, zwłaszcza przy 
wysiłku fizycznym i przy nadmiernym objadaniu się. 
117 
6. Nadpobudliwość, nerwowość, łatwe irytowanie się, niepokój wewnętrzny i 
lękliwość, tracenie panowania nad sobą, histeria, częsta nieobecność duchem. 
7. Utrata jasnej świadomości, stan zagubienia wewnętrznego, skłonność do 
zaburzeń psychicznych. Dzieci uderzająco wiele płaczą bądź szaleją. 
8. Wszelkiego rodzaju bóle serca, nienormalny, nieregularny, zbyt szybki lub 
zbyt wolny puls, arytmia przechodząca niekiedy w częstoskurcz. 
9. Klaustrofobia, czyli lęk przed zamkniętymi pomieszczeniami, duszności, 
nadczynność tarczycy, zaburzenia krążenia, przede wszystkim układu żylnego. 
10. Zawroty głowy, nadciśnienie, miażdżyca tętnic, udar mózgu, zawał serca, 
pojawianie się wędrujących plamek w polu widzenia. 
11. Obfite pocenie się, nocne, napadowe pocenie się, silne zaburzenia 
gospodarki hormonalnej podczas klimakterium, ogólne zaburzenia hormonalne. 
12. Bóle gardła i krtani, uczucie ciężaru na języku, pojawianie się wrzodów i 
ranek na języku. 
13. Trudności w oddawaniu moczu, nocne moczenie się, mocz ciemny o wyraźnie 
zwiększonej lub zmniejszonej objętości, gromadzenie się płynu w przestrzeniach 
międzytkankowych. 
14. Nieprawidłowy wzrost, zaburzenia w rozwoju fizycznym, niedożywienie, 
anemia, niedoczynność jąder lub jajników. 
15. Wyczuwanie pełni w brzuchu, wzdęcia zwłaszcza w podbrzuszu, bóle brzucha 
przy zmniejszonej emisji gazów. Około południa (pomiędzy 12. a 15) występuje 
wyraźne zmęczenie lub inne dolegliwości. Obiad jest posiłkiem, który 
najbardziej obciąża. 
Test dla czakry krtani (krąg funkcji: płuca-jelito grube) 
1. Organizm bardzo źle znosi suszę oraz powietrze w sztucznie 
118 
 
ogrzewanych pomieszczeniach. Wysoka, szczupła budowa ciała, 
płaska i wąska klatka piersiowa, wąskie i obwisające barki, długie 
kończyny. 
2. Zapach ciała, potu, uryny i smak w ustach są dość ostre 
i przenikliwe, często o odcieniu gnilnym. 
3. Najchętniej spożywane są potrawy ostro przyprawione. Głos najczęściej jest 
słaby, zmęczony, przy zdenerwowaniu popadający w płaczliwą tonację. Sprawia 
wrażenie, jakby mówiący miał zbyt mało energii do mówienia. 

4. Ogólne rozpraszanie sił, niemożność skoncentrowania się na jednym 
zagadnieniu, wieczorem przedwcześnie pojawia się stan wyczerpania. Twarz 
najczęściej blada o białawym odcieniu. Częste choroby uszu (od dziecka). 
5. Różnorakie dolegliwości nosa (jak zapchany nos, stały katar itp.). Choroby 
gardła, zajęte zatoki przynosowe, alergie wziewne (katar sienny przy 
współudziale innych czakr). Zaburzenia zmysłu powonienia (również przy udziale 
innych czakr). 
6. Częste choroby krtani, zapalenie gardła, zatory limfy w rejonie głowy, 
polipy, powiększone węzły limfatyczne przy uszach. 
7. Ogólne dolegliwości skórne, egzemy, łuszczyca, przedwczesne łysienie, 
nadmierny porost włosów na ciele (przy współudziale czakry podstawowej i 
czakry splotu słonecznego). 
8. Uporczywy kaszel, koklusz, bronchit, różnego rodzaju schorzenia płuc. 
 
9. Astma oskrzelowa, duszności, zadyszka, bądź wyraźnie skrócony oddech przy 
nawet niewielkich wysiłkach, przy większych wysiłkach - wymioty. 
10. Zaburzenia czynności tarczycy, wyłupiaste oczy (choroba Basedowa), 
skłonność do niedoczynności tarczycy, opuchnięta twarz. 
11. Skłonność do skurczu mięśni, popadanie w letarg, drżenie kończyn, tetania. 
119 
12. Nocne, napadowe pocenie się, u dzieci pocenie się głowy, ogólnie wzmożona 
potliwość, wyraźne odczuwanie gorąca we wnętrzach dłoni i na podeszwach stóp. 
13. Stany podgorączkowe (bez dodatkowych objawów), pojawiające się wczesnym 
rankiem lub popołudniami, biegunki lub zaparcia, przesuszony stolec. 
14. Bóle wyczuwane w dolnej, prawej części brzucha, podrażnienie wyrostka 
robaczkowego, bliżej niesprecyzowane dolegliwości gastryczne, świąd lub 
palenie odczuwane w odbycie. 
15. Kamienie nerkowe, uderzająco obfity lub skąpy mocz, osteoporoza lub inne 
schorzenia kośćca (w powiązaniu z czakrami: 
podstawową i splotu słonecznego). Od 3. do 7. rano silny kaszel, skłonność do 
wymiotów, silne parcie na stolec z biegunką lub bez. 
Test czakr - pory dnia 
Przedstawione poprzednio testy ukazują typowe, odnoszące się do czakr słabości 
i podatności czakr, odnoszące się do klimatu lub pór roku. Na przykład czakra 
podstawowa w czasie zimowych chłodów dysponuje mniejszą niż normalnie ilością 
energii. To samo dotyczy czakry splotu słonecznego podczas wiosennych 
roztopów, czakry serca w czasie letnich upałów, czakry śledziony przy pogodzie 
wilgotnej i czakry krtani podczas suszy, zwłaszcza wczesnojesiennej. 
Możemy zatem mówić o cyklach wiążących się z porami roku. Jednak podobne 
zależności występują przy okazji cyklów dziennych. Na rysunku (str. 121) na 
wielkim kole zaznaczone są pory dnia i nocy. Otaczające je zewnętrznie półkola 
przyporządkowane są poszczególnym czakrom. Możemy na przykład zastanowić się, 
czy określone dolegliwości występują regularnie o określonych porach dnia. Na 
przykład o, albo od godz. 17.00 pojawiają się bóle głowy, wzdęcia i brak 
apetytu lub ogólnie złe samopoczucie. Nawet niewielkie zaburzenia występujące 
regularnie o tej porze należy traktować bardzo poważnie, gdyż wskazują na 
osłabienie ogólnej konstytu- 
120 
 
/                 \ 
cz. serca    . 
^ splotu słonecznego 
 
\ 
cji. Mamy do czynienia z zaburzeniami czakry podstawowej, a więc przemiany 
materii nerek i pęcherza, w powiązaniu z zaburzeniami czakry krtani, 
czuwającej nad odtruwaniem organizmu poprzez płuca i jelito grube. Tego 

rodzaju zaburzenia przemiany materii diagnozowane są bez większych problemów 
przez klasyczną medycynę i tak też należy je leczyć. Jednak z czysto 
klinicznego punktu widzenia wczesne stadia tych zaburzeń trudno jest rozpoznać 
- a wiadomo: im terapia wcześniejsza, tym lepszy skutek. 
121 
Test tego rodzaju jest szczególnie cennym instrumentem diagnostycznym w 
przypadku małych dzieci, objawiających wyraźne zmiany zachowania w rytmie 
dziennym. Psychiczne objawy powstają w wyniku niedoborów energetycznych w 
odpowiedniej, nie w pełni funkcjonującej czakrze. 
W trakcie realizacji tego testu należy też sprawdzić, czy wyniki pokrywają się 
z rezultatami poprzednich, dotyczących samych czakr testów. Chodzi tu przede 
wszystkim o stwierdzenie, czy ustalona za pomocą tego testu pora dnia pokrywa 
się z odczuwaniem ,,próżni energetycznej" w danej czakrze. Jeśli nie, daną 
czakrę trzeba sprawdzić bardziej wnikliwie, konsultując się na przykład z 
bioenergoterapeutą. 
Test zębów 
Na rysunku zamieszczonym na str. 123 cyfry zamieszczone przy poszczególnych 
zębach odpowiadają jednej lub kilku czakrom. Przy badaniu postępujemy 
następująco: 
1. Najpierw musimy określić (konsultując się na przykład z dentystą) które 
zęby zostały wyrwane lub zaplombowane w pierwszej kolejności, bądź te, które 
mają najwięcej wypełnień. Reprezentują one zasadniczą, dziedziczną słabość 
przemiany materii odpowiadającej czakry. Jeśli więc najwięcej wypełnień jest w 
zębach 6. i 7. (licząc od siekaczy do tyłu) górnej lub dolnej szczęki, to mamy 
do czynienia z dziedziczną słabością czakry śledziony (krąg funkcji: 
śledziona-trzustka-żołądek). Nie musi to koniecznie oznaczać, by bóle czy 
dolegliwości pojawiały się akurat w tych organach. Równie dobrze oddziaływać 
mogą objawy wymienione w teście dla czakry śledziony, a więc zaburzenia w 
gospodarce hormonalnej, wahnięcia w poziomie cukru we krwi, odczuwanie 
zmęczenia przed południem czy grzybice skóry i paznokci, jak również 
osłabienie pamięci. 
2. Następnie - również z pomocą dentysty ustalić należy, które zęby 
najbardziej zagrożone są paradontozą. Tam, gdzie w dziąsłach pojawiają się 
chorobliwe zmiany, gdzie tkanka jest gąbczasta, krwawi lub usuwa się do góry, 
ujawniają się częściowo wrodzone, częściowo nabyte zaburzenia organiczne 
danych czakr. 
122 
 
 
Zgryz dziecięcy 
 
Zgryz osoby dorosłej 
Test zębów: 1. Czakra podstawowa (gruczoły płciowe, nerki, pęcherz). 2. Czakra 
splotu słonecznego (nadnercze, wątroba, pęcherzyk żółciowy). 3. Czakra 
śledziony (trzustka, śledziona, żołądek). 4. Czakra serca (grasica, serce, 
jelito cienkie, krążenie). 5. Czakra krtani (tarczyca, gruczoły 
przytarczyczne, płuca, jelito grube). 6. Czakra czoła (przysadka mózgowa). 7. 
Czakra ciemienia (szyszynka). 
123 
Zarówno w punkcie 1. jak i 2. należy zwrócić uwagę na oddziaływania duchowe i 
psychiczne, szerzej omówione w teście psychologicznym. Do zagadnień tych 
ustosunkowuje się również następny punkt: 
3. Nieprawidłowy zgryz, bądź nieprawidłowe usytuowanie poszczególnych zębów w 
szczęce, obok słabości określonych czakr wskazuje również na osobnicze cechy 
charakteru. Zęby proste wskazują - jak wspomniano w teście psychologicznym - 
na zdrowe i zharmonizowane chi. Zęby zakrzywione do środka wskazują na nadmiar 
cni, natomiast wysunięte do przodu czy wykrzywione do przodu świadczą o jego 

niedoborach. Opisany poniżej test języka również umożliwia szybką i trafną 
autodiagnozę. 
Test języka 
Badanie języka uzupełnia test zębów. Na rysunku i w części tektowej 
zastosowano następujące skróty: 
P - czakra podstawowa 
Ś - czakra śledziony 
SŁ - czakra splotu słonecznego 
SR - czakra serca 
K - czakra krtani 
Wyrazem zdrowych, normalnych funkcji czakr Jest język normalnej wielkości, 
bladoróżowy, lekko błyszczący i miękki, z cieniutkim, ledwo widocznym białym 
nalotem na powierzchni. 
W celu ustalenia niekorzystnych zmian, należy uwzględnić poniższe informacje: 
1. Zwężony, chudy język generalnie wskazuje na niedoczynność czakr, 
objawiającą się niedoborami energetycznymi, podczas gdy język dość szeroki, 
gruby, wskazuje na zwolnioną cyrkulację energii ze skłonnościami do zatorów. 
2. Jeśli swobodny, wolno poruszający się język przy wyciąganiu ucieka krzywo 
na jedną stronę, to mamy do czynienia z ogranicze- 
124 
 
 
Test języka 
niem obiegu energetycznego w czakrze splotu słonecznego lub z udarem, bądź też 
jego zapowiedzią. 
3. Nierówności w obrzeżach języka występujące w jego zakończeniu wskazują na 
zaburzenia w SR, zaś na bocznych powierzchniach w K i Ś. 
4. Jeśli spojrzeć na barwę języka, to nadmierna bladość wskazuje na obniżenie 
się poziomu energetycznego we wszystkich czakrach, podczas gdy silne 
zaczerwienienie, czerwone kropeczki lub czerwone ,,kolce" (czerwone, 
niewielkie brodawki, których dotyk wywołuje ,,kolczaste" odczucie) wskazują na 
istniejące w czakrach stany zapalne. Ciemnoczerwone lub niebieskawe 
zabarwienie charakterystyczne jest natomiast dla spowolnionego, wstrzymywanego 
obiegu chi i energetycznych blokad występujących pomiędzy czakrami. 
5. Zmarszczki, zwłaszcza występujące w większej ilości na po- 
125 
 
 
wierzchni języka, wskazują na osłabienie. Suchość języka, występująca 
najczęściej wraz z bladością wskazuje na ,,wyczerpanie", ,,zmęczone" chi. 
5. Ważne diagnostyczne znaczenie ma też występujący na powierzchni języka 
nalot: 
• Biały, zbyt cienki lub zbyt gruby, oślizgły nalot - osłabienie przede 
wszystkim Ś i SR. 
• Żółto-oślizgły - osłabienie Ś, SŁ i P. 
@ Szarożółty, oślizgły - osłabienie P i Ś. 
@ Czarno-oślizgły - osłabienie P, Ś, SŁ i SR, 
Czarno-suchy osad wskazuje nie tylko na osłabienie wszystkich czakr, ale i na 
ich posuniętą względnie daleko degenerację. Generalnie można powiedzieć, że 
każdy osad sprawiający wrażenie suchego, świadczy o uszkodzeniu większej 
ilości czakr, przede wszystkim jednak czakr P, SR i K. 
Przy gładkiej powierzchni języka (bez nalotu i bez widocznych brodawek), bądź 
też w sytuacji, gdy gładkie powierzchnie występują przemiennie z fragmentami 
wykazującymi nalot, mamy do czynienia z uszkodzeniem S. Jeśli nalot daje się 
łatwo usunąć, to świadczy to o sprawnym systemie immunologicznym i dość 
silnych siłach regeneracyjnych. Wrzody na języku, niegojące się ranki i 
krwawienia wskazują na zaburzenia w obrębie P, S i SR. Białe, łatwe do 

usunięcia plamki, występujące zarówno na wierzchniej jak i spodniej 
powierzchni języka to pleśniawki (przy zaczerwienionym języku). Ich 
występowanie niekoniecznie świadczy o uszkodzeniu którejś z czakr 
- równie dobrze mogą być efektem nadmiernej konsumpcji leków chemicznych. 
Zdrowe naczynia krwionośne dolnej powierzchni języka mają liliowoczerwone 
zabarwienie i charakteryzują się normalnym napięciem. Obrzmiałe naczynia 
krwionośne wskazują na zatory krwi żylnej, wiążące się z zatorami 
energetycznymi w SR, K i SŁ. Natomiast niebieskie plamki na dolnej powierzchni 
języka wskazują jednoznacznie na zatory energetyczne w SR i K. 
 
Test skrócony 
Nawet jeśli nie mamy czasu na przeprowadzenie pełnego testu, wiążącego się 
wszak z koniecznością odpowiedzi na cały szereg pytań, możemy przeprowadzić 
test skrócony. Oczywiście ma on mniejszą siłę wypowiedzi, toteż przy 
stwierdzeniu nieprawidłowości energetycznych należy odwołać się do testów 
bardziej szczegółowych. 
1. Wyczuwanie czakr 
Najpierw należy ustalić, która z obu dłoni jest w stanie dokładniej wyczuć 
aurę witalną i czakry. Posługujemy się nią, zbliżając do kolejnych czakr, 
poczynając mniej więcej od odległości 15 cm. W odległości od 7-12 cm dłoń 
uwrażliwia się. Przy słabości czakry odczuje zimno, pustkę, nieprzyjemne 
mrowienie lub też przyciąganie. Przy zdrowym, witalnym stanie czakry dłoń 
odczuje ciepło czy nawet gorąco. Sprawdzamy w ten sposób wszystkie czakry po 
kolei. 
2. Test czakry bez osoby pomocniczej 
Koncentrujemy się duchowo na wybranej czakrze, jednocześnie tworząc z kciuka i 
palca wskazującego pierścień. Następnie pierścieniem utworzonym z tych samych 
palców drugiej dłoni próbujemy przerwać ów pierścień. Czakra, przy której 
palców nie da się rozerwać, bądź gdy sprawi to największą trudność, jest 
najzdrowsza. 
3. Test z wykorzystaniem osoby pomocniczej 
Jak w pkt. 2 osoba pomagająca próbuje rozerwać palce. Druga dłoń testowanego 
spoczywa na danej czakrze. 
4. Kinezjologiczny test mięśniowy 
Dr J. Diamond opisuje ten test pod tytułem ,,Ciało nie kłamie". Prawą dłoń 
przykładamy do czakry, lewą rękę odwodzimy w bok, pod kątem prostym. Osoba 
pomocnicza mówi: ,,trzymać" i próbuje, na wysokości nadgarstka napierać na 
rękę ku dołowi. Koncentrujemy się na utrzymywaniu ręki pod kątem prostym. Przy 
zdrowej, harmonijnej czakrze, wyciągnięta ręka okazuje wyraźnie odczuwalny, 
silny 
 
126 

127 

opór. Przy czakrze wymagającej terapii, ręka łatwo poddaje się uciskowi osoby 
pomocniczej. 
Test 33 kolorów i barwy ciała eterycznego 
W barwnej wkładce (tab. IV) przedstawiono 49 kolorów. Kilka z nich się 
powtarza, tak że do wykonania sprawdzianu pozostaje 33. Test obejmuje odcienie 
i kombinacje kolorów, które występują najczęściej, bądź są najbardziej w 
naszych aurach uderzające. Intensywność każdego koloru zależy od gęstości chi. 
W swym stanie naturalnym jest ono w ciągłym ruchu, połyskliwe, świecące, 
barwne, a jednocześnie przejrzyste niczym welon. Kolorowa tablica ukazuje 
następujące barwy: 
aura witalna - zdrowe chi       nr 1-7 aura witalna - chore chi        nr 8-14 
aura emocjonalna              nr 15-40 niższa i wyższa aura umysłowa  nr 41-49 
Do sporządzenia tego testu posłużyły wyniki badań naukowych, prowadzonych 
m.in. przez prof. dr M. Lueschera i dr H. Frielinga, jak również moje 
długoletnie doświadczenia dotyczące czytania aury i interpretacji jej barw. 

W wyborze barw sympatycznych i niesympatycznych, przy okazji którego wybieramy 
również (nieświadomie) odpowiadające dźwięki, ujawniamy nasze indywidualne 
cechy, nastroje - niektórzy mówią o ,,dostrojeniu się". Właściwa interpretacja 
umożliwia odsłonięcie związków i relacji pomiędzy stanem fizycznym, sytuacją 
psychiczną oraz duchową świadomością. Test barw ujawnić może czynniki skryte 
do tej pory głęboko w podświadomości. 
Znaczenie dokonanych wyborów 
1. Sympatyczna barwa (lub barwy), wskazują nie tylko na tendencje do chorób, 
ale przede wszystkim na pragnienia i życzenia, zadania i cele. Na przykład 
wybór bieli oznaczać może skłonność do określonych chorób, ale jednocześnie 
stałą gotowość do rozsze- 
128 
 
Tablica I: 
          
 a  
Atom witalności (str. 17) 
Oddziaływanie chi w naturze (str. 19) 
 
7. 7 < 
Czakra śledziony (str. 60) 
 
 
 
 
 
 
 
29 

30 

31 

32 

33 

34 35 

 
41 
 
 
 
 
43 

44 

45 

46 

47 

48 49 

 
rżenia stopnia swej świadomości i wyższe duchowe aspiracje. Wybieranie barw 
delikatnych i pastelowych (a nie silnych i zdecydowanych) świadczy generalnie 
o słabszej witalności wybierającego. 
2. Unikane barwy wskazują na fizyczne lub duchowe problemy, które człowiek 
chciałby z siebie strząsnąć. 
3. Odrzucanie czystych barw tęczy (czerwień, pomarańcz, żółcień, zieleń, 
jasnoniebieski, indygo, fioletowy i biały) wskazują na czyste chi potrzebne w 
celu zachowania ogólnoustrojowej witalności i duchowego dobrego samopoczucia. 
Jeśli na przykład następuje odrzucenie czystej czerwieni, to wybierający 
potrzebuje spokoju i odpoczynku, by móc zebrać w swej czakrze podstawowej 
czyste, czerwone chi, umożliwiające podejmowanie nowej aktywności. Odrzucanie 
koloru jasnoniebieskiego oznacza, że wybierający szuka bądź tęskni za nowymi 
polami do działania. Pośrednio oznacza to stan duchowego niepokoju i obawy 
przed nudą i skostnieniem umysłowym, na skutek zamykania się w dotychczasowym 
kręgu zajęć. W takim przypadku tarczycy lub czakrze krtani brakuje 
jasnoniebieskiego chi. 
4. Barwy mętne lub zmieszane (jak szary, czarny, beżowy, brązowy, jadowicie 
zielony, bądź czyste ale z domieszkami innych) wskazują - o ile zostaną 
wybrane, na obecność danych kolorów w czakrach i aurach, co oczywiście 
negatywnie wpływa na stan ciała i duszy. 

Wybieramy zatem z barwnej tablicy kolor ulubiony (bądź ich większą ilość, 
stopniując je wtedy podług skali, czyli 1. ulubiony, 2. - drugi ulubiony 
itd.), następnie w ten sam sposób wybieramy kolor lub kolory których nie 
lubimy czy nawet żywimy odrazę. Po sporządzeniu takiego rankingu odczytujemy 
znaczenie dokonanych wyborów w zamieszczonej dalej tabeli. 
129 
 
 
 
Test 53 barw a kolory ciała astralnego 
KOLOR NR 
KOLOR ULUBIONY - ZNACZENIE 
KOLOR ODRZUCANY - ZNACZENIE 
1. pastelowo-różowy 
patrz nr 20 
 
 
2. pastelowo-czerwony 
nr 20/21 
 
 
3. pastel.-pomarańczowy 
17/18 
 
 
4. pastelowo-żółty 
15 
 
 
5. pastelowo-zielony 
26/27 
 
 
6. pastelowo-niebieski 
23 
 
 
7. pastelowo-fioletowy 
34/36 
 
 
8. szaro-różowy 
duża wrażliwość, ale i życie w świecie własnych iluzji i marzeń, łatwe 
podleganie cudzym wpływom 
odrzucanie czułostkowości, zdanie się na intelekt, nudzenie się (bez 
przyznawania się do tego), często bierność 
 
niewielka witalność, słabe nerwy, skłonność do zaburzeń w obrębie systemu 
limfatycznego, zaburzenia hormonalne, podatność na choroby nerek i krążerria 
9. szaro-czerwony 
patrz nr 8; pesymizm ogólny, smutek, agresywność 
patrz nr 8; bierność, głód życia 
 
ogólna podatność na infekcje, skłonność do zaburzeń czynności nerek, choroby 
uszu, stawów, zaburzenia psychiczne, nałogi, podatność na nowotwory 
 
 

 
 
10. szaro- 
-pomarańczowy 
patrz nr 19 
 
 
 
 
11. szaro-żółty 
poszukiwanie rozrywki i przyjemności, często natłok myśli, trzymanie się 
sztywnych zasad, okresowo upośledzone myślenie logiczne 
 
dążenie do prowadzenia lepszego życia, chęć objęcia swym oddziaływaniem nowych 
kręgów 
 
 
 
skłonność do miażdżycy tętnic, osłabienie pamięci, niewydolności serca jak 
również schorzeń trzustki, śledziony i żołądka 
 
 
 
12. niebiesko-zielony 
wahanie nastroju i częste słabnięcie chęci do pracy, nowe myślenie, siły 
twórcze, agresywność, skłonność do ekscesów, nadużywanie władzy i despotyzmu 
 
poczucie niesamodzielności, zależności i związanych z tym lęków, tłumienie 
negatywnych uczuć i emocji 
 
 
 
zaburzenia czynności wątroby i woreczka żółciowego, systemu limfatycznego i 
hormonalnego, choroby oczu, alergie, trombozy, skłonność do schizofrenii i in. 
chorób psychicznych 
 
 
 
13. szaro-niebieski 
matematyczne myślenie, dokładność, często rezygnacja i brak wiary 
(areligijność) 
 
lęk przed odpowiedzialnością, potrzeba coraz nowych przeżyć 
 
 
 
podatność nasłany wyczerpania (również nerwowego), infekcje, skurcze mięśni, 
bóle głowy, zaburzenia czynności płuc, jelita grubego, nosa, zatok 
przynosowych, skłonność do chorób skórnych (infekcje bakter. i grzybice) oraz 
chorób tarczycy 
14. szaro-fioletowy (patrz też nr 40) 
niezależność i kształtowanie własnych poglądów, duchowa ruchliwość, 
dyplomacja, ale skłonność do depresji 
utrzymywanie dystansu do wszystkich i do wszystkiego, zdolność do wyczekiwania 
na chwilę odpowiednią do realizacji własnych pragnień i życzeń 
 
 

 
 
słabe miejsca to jelito grube (grzybica i infekcje bakteryjne), płuca, 
tarczyca, gruczoły przytarczyczne, osteoporoza, choroby nowotworowe 
(niekoniecznie złośliwe) 
 
 
 
15. kanarkowo-żółty 
jasne, analityczne myślenie, zdolność do ferowania samodzielnych wyroków, 
poszukiwanie nowych zainteresowań 
wszelkie przejawy i okoliczności życia odczuwane są jako przymus 
 
 
 
 
podatność na alergie (katar sienny), napadowe pocenie się, zaburzenie snu, 
arytmia serca, dolegliwości reumatyczne, chroniczne wyczerpanie 
 
 
 
16. jasno-żółty (barwa masła) 
dążenie do wiedzy i inklinacje naukowe, pomysłowość, poszukiwanie nowych 
wrażeń, zmiany wolności, dążenie do rozjaśnienia świadomości, żyłka 
podróżnicza 
 
zablokowane możliwości rozwojowe, tendencja do zawężonych poglądów, 
pedanteria, krytykanctwo i nieurzeczywistniona potrzeba wolności 
 
 
 
podatność na chroniczne zmęczenie, alergie, zaburzenie rytmu serca, osłabienie 
pamięci, kłopoty z sercem 
 
 
 
17. jasno- 
pomarańczowy 
wszechstronne zainteresowania, poszukiwanie duchowej wolności i no- 
silne obawy przed zawężeniem spirytualnych, psychicznych i fizycznych możli 
 
 
 
 
wych horyzontów, ale również nowych barw w codziennym bytowaniu, poszukiwanie 
często wieńczone szczęściem i sukcesem 
 
wości, skłonność do sztywnych schematów myślowych 
 
 
 
skłonność do alergii, schorzeń trzustki, w nieco mniejszym stopniu choroby 
kośćca, zębów, śledziony, nerek, kręgosłupa i stawów 
 
 
 
18. czerwono--pomarańczowy 

duma i ambicje, uzasadniona wiara we własne siły, głód życia i wiedzy, 
przedsiębiorczość, zapał do pracy, łatwe uleganie fascynacjom, uczuciowość, 
zainteresowania kulturalne 
nietolerancja na stres, niechęć do podnieceń, rzeczy codziennych, niewygód, 
lęk przed utratą wolności, niepewność wobec własnych, silnych uczuć 
 
 
 
 
skłonność do zapaleń nerek, jelita grubego i stawów, podatność na zapalenie 
żył, osierdzia i uszu, wczesne i szybkie łysienie u mężczyzn, u kobiet 
tendencja do łysienia plackowatego 
 
 
 
19. brązowo- 
-pomarańczowy 
cierpi na ograniczenia w sferach zainteresowania, częste rozczarowania 
dotyczące przeżyć, dość często brak przedsiębiorczości 
otwartość na zmiany i nowe możliwości 
 
 
 
 
podatność na infekcje, zagrożenie alergiami, zaburzenie koncentracji, 
dolegliwości nerek i stawów 
 

20. poziomkowy 

duża wrażliwość, dążenie do harmonii, skłonność do budowania w marzeniach 
lepszego świata i zamykanie się w jego obrębie 
 
odrzucanie wszelkich sentymentów, pragmatyzm, mocne (nieraz zbyt mocne) 
stąpanie po ziemi, cierpienie w wyniku rozczarowań 
 
 
 
najczęściej niska witalność, łatwe męczenie się, zaburzenia czynności nerek, 
kłopoty z krążeniem i równowagą hormonalną 
 
 
 
21. czerwony 
odwaga, wola walki, miłość, namiętność, łatwe uleganie fascynacjom, siła woli 
i duża siła przebicia, witalność, dynamika, wiara we własne możliwości, 
samodyscyplinowanie się 
 
obawa przed uleganiem silnym emocjom, potrzeba wypoczynku, skłonność do 
chronicznego zmęczenia 
 
 
 
skłonność do zapalnych i degeneratywnych schorzeń kośćca, zaburzenia czynności 
nerek, arytmia serca, dolegliwości przewodu pokarmowego, bóle kręgosłupa, 
zapalenie ucha 
 
 
 
22. szaro-rubinowy 

intensywność uczuć, wojownicza natura, aktywność, skłonność do despotyzmu, 
cechy przywódcze 
nieświadome tłumienie głębokich lęków, poszukiwanie możliwości wypoczynku i 
oderwania się od pracy 
 
 
 
 
tendencje do zapalnych (również chronicznych) schorzeń nerek, kośćca i nerwów 
 
 
 
23. jasno-niebieski 
potrzeba harmonijnego, spokojnego otoczenia,, idealistyczne myślenie i 
odczuwanie, głęboka wiara wewnętrzna (religijność) ufne patrzenie w przy- 
 
dążenie przede wszystkim do realizacji własnych celów, cierpienie wynikające z 
utraty harmonii z ludźmi z otoczenia 
 
 
 
szłość, dobroduszność i poprawne kontakty międzyludzkie 
skłonność do migreny i bólów głowy, często skurcze mięśni, tężyczka, 
schorzenia płuc, jelita grubego i skóry 
 
 
 
24. lapis-niebieski 
dążenie do spokoju i harmonii zarówno wewnętrznej jak i w stosunkach z innymi 
ludźmi, wierność zasadom, stanowczość, talenty pedagogiczne 
 
obawa przed nudą i zdaniem się wyłącznie na własne siły, często bierność i 
ucieczka przed samym sobą 
 
 
 
często zbyt mała witalność w stosunku do stawianych sobie zadań, często 
chroniczne schorzenia kręgosłupa, stawów i nerek, podatne na infekcje płuca, 
choroby skórne 
 
 
 
25. jasno-turkusowy 
potrzeba ustawicznego udowadniania własnej wartości, pęd do zabezpieczeń 
materialnych, w uczuciach chęć dystansu, często dyplomatyczne bądź wyrachowane 
postępowanie 
 
wrażliwość, niecierpliwość, obawa przed zależnością od innych, ogromna 
potrzeba wolności osobistej 
 
 
 
26. zielony 
szybkie wyrabianie sobie osądu, dążenie do ugruntowanej, możliwej do 
praktycznego zastosowania wiedzy, odrzucanie spekulacji i innych niepewnych 
przedsięwzięć, wytrwałość, poczucie własnej wartości, kreatywność, zmysł 
porządku i talent organizacyjny, zdrowy instynkt 

 
chęć zachowania własnej niezależności, uchylanie się od wszelkiej kontroli, 
często poczucie ciasnoty i niespełnienia 
skłonności do chorób organów brzusznych, wątroby, woreczka żółciowego i 
trzustki, podatność na choroby oczu i organów podbrzusza, choroby nowotworowe 
o niezłośliwym przebiegu 
 
 
 
27. jasnozielony 
wrażliwość i podatność na silne wahania uczuć, brak skrępowania, hojność, 
poprzestawanie na małym, współczucie, duchowa ruchliwość, tendencja do 
marzycielstwa, otwartość na nowinki wszelkiego rodzaju 
 
potrzeba opierania się na kimś lub na czymś, natura obdarzona zdrowymi 
popędami, jednak lęki przed silnymi emocjami, tendencja do zamykania się w 
sobie i niezdradzania się z uczuciami 
 
 
 
stany nerwowego wyczerpania, podatność na grzybice paznokci dłoni i stóp, 
zagrożenie chorobami wątroby, często kłopoty z oczami 
28. niebiesko-zielony 

patrz nr 12 

 
 
 
29. oliwkowy 
(brązowo-zielony) 
odrzucanie egoizmu, skromność i chętne udzielanie pomocy, typ oszczędny, a 
przy tym beztroski, przy pewnej surowości tęskni w gruncie rzeczy za 
mieszczańskim spokojem i dostatkiem 
silnie uwypuklona potrzeba swobody niezależności 
 
 
 
 
podatność na choroby trzustki i wątroby, przy niekorzystnych warunkach 
zewnętrznych chroniczne zapalenia spojówek, podatność na miażdżycę tętnic oraz 
na rozmaite nałogi 
 
 
 
30. szarozielony 
duża wrażliwość i gwałtowne wahania nastroju, niepewność wewnętrzna, 
 
ucieczka przed izolacją i depresją 
 
 
 
często nieuświadomione kompleksy, chęć utrzymywania kontaktów z ludźmi, ale 
przy pozostawaniu na uboczu 
wybitna skłonność do alergii, zaburzenia gastryczne, słaba tolerancja na 
alkohol, tendencja do skurczy mięśni i tików nerwowych 
 
 
 
31. czerwono-brązowy 

potrzeba mocnych wrażeń, siła przebicia, cieszenie się przytulnością i 
zmysłowością, nastawienie praktyczne, realistyczne, umiejętność zgrabnego 
wybrnięcia z większości opresji 
 
nieświadome agresje, antypatie, często nieżyczliwość przy poczuciu własnej 
małostkowości 
 
 
 
skłonność do cukrzycy i innych zaburzeń trzustki, stany wyczerpania nerwowego, 
zaburzenia hormonalne, dolegliwości serca i krążenia 
 
 
 
32. beżowy 
wytrwały, systematyczny, myślący realistycznie, chętnie udzielający pomocy, 
talent organizacyjny, zdrowa dawka wspomagającego we wszelkich 
przedsięwzięciach egoizmu 
 
z trudem podejmuje decyzje, bierność, apatia, unikanie konfrontacji nawet w 
korzystnych dla siebie sytuacjach 
 
 
 
skłonność do rozlicznych, trudno rozpoznawalnych dolegliwości, ogólne 
osłabienie czynności trzustki, śledziony i żołądka 
 
 
 
33. ciemnobrązowy 
potrzeba prostoty, silne związki z naturą, dobry obserwator, dokładny i 
pomocny, silnie zagrożony nałogami 
nieustanne próby kształtowania i poprawy własnej osobowości, lęki przed 
niesprostaniem życiowym okolicznościom 
 
skłonności do cukrzycy, kamicy moczowej oraz miażdżycy tętnic, zaburzenia 
przemiany materii, zagrożenie zaburzeniami psychicznymi - mania prześladowcza 
i samobójcza 
 
 
 
34. jasno-fioletowy 
lękliwy, wrażliwy i współczujący, często silnie obciążony stresem i 
zmartwieniami, zainteresowanie sztuką, magią i mistyką 
 
silne lęki przed stratami materialnymi, skłonność do hipochondrii, nerwice na 
tle obawy przed wypadkami losowymi i śmiercią w rodzinie 
 
 
 
ogólne osłabienie organów brzusznych, szczególnie jelita grubego i nerek, 
choroby skóry, podatność na infekcje bakteryjne i grzybiczne 
 
 
 
35. czerwono-liliowy 

pewny siebie, choć podlegający wahaniom nastrojów, kieruje się własnymi 
wyobrażeniami i często nieuświadomionymi uprzedzeniami, usiłuje urzeczywistnić 
ideały, skłonny do dogmatycznego myślenia 
 
często lęki egzystencjalne i uleganie nowym prądom religijno-filozoficznym 
przy odrzucaniu tradycyjnej w środowisku wiary 
 
 
 
ogólna tendencja do zapalnych i degeneracyjnych schorzeń traktu pokarmowego, 
płuc oraz tętnic, podatność na zmiany reumatyczne 
 
 
 
36. niebiesko-fioletowy 
wszechstronność zainteresowań, elastyczność i duża ruchliwość umysłowa, częste 
wykraczanie poza przyjęte konwencje, poszukiwania estetyczne, mistyczne i 
spirytualne 
 
pragnienie niezawisłości co do osądów, walka z własnymi i cudzymi 
uprzedzeniami, zainteresowania skierowane głównie na teraźniejszość i 
konkretne obiekty, często utajone lęki 
 
 
 
podatność na choroby krtani i zatok przynosowych, często zaburzenia tarczycy i 
gruczołów przytarczycznych, podatność na nowotwory jelita grubego 
 
 
 
37. szary 
powściągliwość, ostrożność, skłonność do izolowania się, tłumienie frustracji, 
rozczarowań i smutku, również: dwuznaczny sposób wypowiadania się, 
utrzymywanie emocjonalnego dystansu nawet w bliskich związkach 
 
żądza mocnych wrażeń, próby unikania rozczarowań, obawa przed brakiem 
akceptacji 
 
 
 
ogólne osłabienie witalności, skłonność do chronicznych schorzeń, przede 
wszystkim nerwowych, choroby kręgosłupa 
 
 
 
38. czarny 
jeśli kolorem ulubionym jest czarny to należy koniecznie wybrać jeszcze jeden 
z ulubionych kolorów. Czarny może oznaczać rozczarowanie,  uleganie przymusom 
i natręctwom, skrajny pesymizm, bunt, lekceważenie lub pogardę dla całego 
świata, jak również poszukiwanie prawdy ostatecznej 
 
dążenie do niezależności, chęć pokonania własnych lęków i słabości, chęć 
spełnienia w życiu 
 
 
 
silne siły witalne, skłonność do nałogów, chorób psychicznych i nowotworów 

 
 
 
39. fioletowo-brązowy 
agresywny i wybuchowy charakter, silne uczucie zazdrości, destrukcyjne ataki 
złości, przeważają zainteresowania materialne 
 
tendencja do autorytatywności, często pesymizm i posługiwanie się utartymi 
schematami myślowymi, oporne poddawanie się zmianom 
podatność na zaburzenia hormonalne, nałogi oraz zaburzenia psychiczne, 
schorzenia nerek oraz krążenia - przede wszystkim na tle miażdżycy 
 
 
 
40. szaro-fioletowo--czerwony patrz też nr 14 
skłonność do depresji, niekonwencjonalne  pojmowanie  rzeczywistości, zmienne 
poglądy 
zajmowanie postawy wyczekującej, niechętne angażowanie się, potrzeba dystansu 
 
 
 
 
zagrożenie chorobami tarczycy, zaburzeniami hormonalnymi, schorzeniami płuc i 
nerek, kłopoty z kręgosłupem, przede wszystkim przy siedzącej pracy 
 
 
 
40 a. j.w., 
ale z przewagą czerwieni 
silny egoizm i agresywne, trudne do przewidzenia zachowanie w warunkach 
obciążenia 
ochocze stawianie czoła przeciwnościom, ciągłe starania o wprowadzenie w życie 
korzystnych zmian 
 
 
 
 
osłabienie pamięci na tle miażdżycowym, podatność na reumatyzm stawów, 
nowotwory niezłośliwe i zaburzenia psychiczne o lekkim przebiegu 
 
 
 
41. biały 
koniecznie trzeba dobrać jeszcze drugi ulubiony kolor. Biel może oznaczać chęć 
ucieczki przed twardą rzeczywistością w świat iluzji, ale również prawdziwą, 
głęboką mądrość, dążenie do poznania własnej świadomości i do duchowej 
wolności 
 
wątpienie w lub odrzucanie spirytualnych wartości, przyziemność, wyznaczanie 
sobie wyłącznie materialnych celów 
 
 
 
podatność na choroby serca i płuc oraz na zmiany zwyrodnieniowe rdzenia 
kręgowego 
42. złoty 
silnie uwypuklony idealizm, ofiarność, altruizm, poszukiwanie absolutu 

ograniczone możliwości materialnego urzeczywistniania ideałów, brak 
zdecydowania 
 
częste stany zapalne, dolegliwości serca i zaburzenia hormonalne 
43. bladoróżowy 
patrz nr 20 
44. czerwono-biały 
patrz nr 20/21 
45. pomarańczowo-biały 
patrz nr 17 
46. żółto-biały 
patrz nr 16 
47. zielono-biały 
patrz nr 27 
48. niebiesko-biały 
patrz nr 23 
49. fioletowo-biały 
patrz nr 34-36 
 
TESTY PSYCHOLOGICZNE 
Przed rozpoczęciem badania osobowości warto jeszcze raz przeczytać ogólne 
wprowadzenie do testów, zamieszczone we wstępie do rozdziału IV (str. 109). 
Testy ograniczają się do kilku wybranych, najważniejszych cech charakteru. 
Każdy test charakteryzuje trzy podstawowe ludzkie typy. Na przykład przy 
czakrze podstawowej chodzi o: 
1. Typ harmonijny (środkowa kolumna) 
2. typ Yin        (lewa kolumna) 
3. typ Yang      (prawa kolumna) 
Typ Yin cierpi na niedobór, niedoczynność lub niedostateczne zaopatrzenie w 
chi, w przeciwieństwie do typu Yang, w którego przypadku mamy do czynienia z 
nadmiarem chi, ze zbyt dużym potencjałem energetycznym. Pomimo, że w podawanym 
przykładzie punktem odniesienia jest czakra podstawowa, można stwierdzić że w 
każdej czakrze w stanie Yin następuje zastępowanie brakującego, zdrowego chi, 
chi chorym. Czakra w stanie Yang bardzo często - pomimo swego ,,wypełnienia", 
zawiera również domieszki negatywnego chi. 
142 
TEST DLA CZAKRY PODSTAWOWEJ 
Oddziaływaniem tej czakry tłumaczy się występowanie charakteru cholerycznego i 
sangwinicznego 
 
 
 
NIEDOBÓR YIN lub (chore chi) 
HARMONIA 
(zdrowe chi) 
NADMIAR YANG lub (chore chi) 
 
 
 
 
Wpływ czerwonego chi - odwagi (woli), ducha walki 
 
 
 
lęk, bojaźliwość 
odwaga i wola walki 
nadaktywność, nadmierna impulsywność 

 
 
 
 
niestałość, brak silnej woli i siły przebicia 
 
trzeźwość, zdrowa, silna wola, wiara we własne siły 
 
skrajnie silna potrzeba stawiania na swoim, również niezwykła możliwość 
opanowywania się 
 
 
 
brak energii, zamykanie sił w sobie, silne tendencje introwertyczne 
 
posiłkowanie się własną, silną energią dla urzeczywistnienia realnych celów 
 
osobowość o wybitnie silnej woli, ,,kowal własnego losu" bez oglądania się na 
innych 
 
 
 
brak poglądów, brak wewnętrznego oparcia 
samodyscyplina 
popadanie w ascezę lub nadmierna popędliwość 
 
 
 
 
pęd do działania 
nadaktywność 
chroniczne wyczerpanie, pasywność 
 
 
 
brak własnej inicjatywy, pogląd zdobywczość, duch przedsiębior- tendencje do 
nadużywania władzy 
 
 tak wszystko zależy od innych, potężniejszych" 
czości, wytrwałe dążenie do obranego celu 
brak zahamowań, nadmierne zuchwalstwo i zawadiackość, również: doskonałe 
planowanie i realizacja 
 
 
 
skłonność do depresji, naiwności, jednostronność, niezdolność do porywów serca 
i emocji 
fascynacje i porywy serca przy trzeźwym osądzie rzeczywistości 
niepodatność na zewnętrzne wpływy, fanatyzm, również: porywanie się na 
niemożliwe 
 
 
brak ambicji i wiary we własne siły 
zdrowa duma, ambicje i wiara we własne siły 
wyniosłość, pogarda dla innych, również: realna ocena własnej wartości 
 
 

niemożność podjęcia decyzji 
realistyczne osądy 
oportunistyczna dyplomacja lub bezkompromisowość 
 
 
brak żądzy wiedzy, pozostawanie na małym 
zdrowa żądza wiedzy 
chorobliwa ciekawość 
 
 
chroniczne zmęczenie i niechęć do podejmowania decyzji 
aktywność i duch przedsiębiorczości 
awanturnictwo 
 
 
Wpływ fioletowo/purpurowego chi - spirytualizm/zmienność 
 
 
gubienie się w iluzorycznych marzeniach, również religijnych 
zainteresowanie magią, mistyką, religijne oddanie, możliwy do realizacji 
spirytualizm 
religijny dogmatyzm lub fanatyzm, trzymanie się konwencjonalnych form i 
ewentualnie duża obrotność 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
niemożność szybkiego podjęcia decyzji 
gotowość do kompromisów, zwrotów i ewentualnej rezygnacji 
dwie skrajności: bezkompromisowość lub bezkrytyczne uleganie 
 
 
ospałość 
uważność, czujność 
beztroska 
 
 
 
nadwrażliwość 
wrażliwość 
małostkowość lub gruboskórność 
 
 
generalny brak zainteresowań 
wszechstronność, ruchliwość umysłowa 
niemożność skupienia się na jednym zagadnieniu, bądź uparte obstawanie przy 
pryncypiach 
 

 
brak zdolności przywódczych ,,lokajska dusza" 
zachowywanie przeglądu nad całością sytuacji, walory przywódcze 
skłonność do uporu i bezwzględności, niekiedy znakomite zdolności przywódcze 
 
 
ogólny nastrój: smutek, nieokreślony żal itp. 
optymizm, radość życia, patrzenie w przód 
skłonność do rozdokazywania, również do manii 
 
 
odseparowywanie się, izolacja 
towarzyskość 
gadatliwość 
 
 
chęć ucieczki, poczucie bezradności 
wykorzystywanie własnych zdolności do obrony, bitność 
agresywność, chęć walki i atakowania, upór, również fair play 
 
 
ogólna oziębłość i obojętność 
opanowane emocje i zdolność do głębokiego przeżywania, ogólna wrażliwość 
stany silnego wzbudzenia, zatracanie się w emocjach, zachowanie schizoidalne, 
również skrajnie skuteczne opanowanie 
 
 
ucieczka od problemów, odsuwanie decyzji w przyszłość 
 
rozwiązywanie problemów (lub podejmowanie prób) w prawidłowym odniesieniu do 
rzeczywistości 
 
upór, autorytatywność, chęć dominacji, również: pomysłowość 
 
 
 
już przy niewielkich obciążeniach chęć ucieczki w chorobę, duża podatność na 
stres 
 
dobre zdolności adaptacyjne, odporność na stres 
 
nieświadome obciążenie siebie i innych, stała potrzeba silnych obciążeń, 
nałogowa potrzeba stresu 
 
 
 
brak energii, brak motywacji, brak inicjatywy, unikanie pracy, bierność, 
nieusportowienie 
 
silna, wydolna energia, stała potrzeba tworzenia, usportowienie 
 
wielka, nieopanowana dynamika, nieograniczone siły witalne dla pracy, seksu i 
sportu 
 
 
 
brak opanowania, uleganie nałogom, które obciążają i czynią chorym 

 
stanowczość, opanowanie, nie uleganie nałogom 
 
uleganie nałogom pomimo istnienia wydatnych sił, umożliwiających 
przeciwstawienie się im 
 
 
 
TEST DLA CZAKRY ŚLEDZIONY 
Czakra ta umożliwia zrównoważenie czterech temperamentów: sangwinicznego, 
cholerycznego, flegmatycznego i melancholijnego. Czakra śledziony wespół z 
czakrą splotu słonecznego najsilniej wpływa na siły regeneracyjne ludzkiej 
aury witalnej. 
NIEDOBÓR YIN lub (chore chi) 
HARMONIA (zdrowe chi) 
NADMIAR YANG lub (chore chi) 
Wpływ różowego chi - siła nerwów/miłość uniwersalna 
wyczerpanie nerwowe 
zdrowe, silne nerwy 
gruboskórność 
Wpływ czerwonego chi - odwaga/siła woli/duch walki 
lękliwość, słaba wola 
odwaga, siła woli 
duże opanowanie, niewykorzystane możliwości 
Wpływ pomarańczowego chi - ambicja/żądza wiedzy 
 
 
zdrowe ambicje i żądza wiedzy 
wyniosłość, chorobliwa ciekawość, również silne poszukiwanie prawdy 
brak ambicji i żądzy wiedzy 
 
 
 
Wpływ żółtego chi - myślenie/ocenianie 
utrudnione, spowolnione myślenie 
jasny umysł 
łatwe zmienianie zasad i światopoglądu, również: zachowywanie przeglądu nad 
całością 
Wpływ zielonego chi - kreatywność/porządek 
brak inicjatywy i pomysłowości 
kreatywność 
nadaktywność 
Wpływ jasnoniebieskiego chi - ufność/zaufanie 
nieufność 
zaufanie, wiara 
fałszywy optymizm 
V 
Wpływ fioletowo-purpurowego chi - uduchowienie, zmienność 
brak zainteresowań, obojętność 
wszechstronność 
łatwe zmienianie zasad, również: elastyczność 
Wpływ indygowego chi - zmysł sztuki 
brak zainteresowań 
rozumienie sztuki, wczuwanie się w nastrój 
jednostronność, upór, również: silna ruchliwość 
 
TEST DLA CZAKRY SPLOTU SŁONECZNEGO 

Czakrze splotu słonecznego przyporządkowany jest temperament zarówno 
choleryczny jak flegmatyczny 
 
 
 
NIEDOBÓR YIN lub (chore chi) 
HARMONIA 
(zdrowe chi) 
NADMIAR YANG lub (chore chi) 
 
 
 
 
Wpływ zielonego chi - kreatywność/zmysł porządku 
 
 
 
silne wahania nastroju, nadwrażliwość, często frustracja 
 
harmonijna, stabilna uczuciowość i dobre duchowe samopoczucie 
 
wybuchowe rozładowywanie u-czuć, łatwość wpadania w gniew, również: 
zrównoważenie 
 
 
 
niekontrolowane emocje, gwałtowny zapał do pracy, przemiennie z lenistwem 
 
zharmonizowane emocje i pęd do działania, nie uleganie nałogom 
 
brak umiaru we wszystkim, nałogi, które trudno opanować, również: 
samodyscyplina 
 
 
 
brak pomysłowości i szerszych zainteresowań 
 
spontaniczność, kreatywność, wydolność 
 
nadaktywność, popadanie w manię na tle pracy 
 
 
 
chwiejność, łatwe zmienianie poglądów 
 
dążenie do obranego celu, elastyczność, skuteczność 
 
bezkompromisowość, upór, również: duża wytrwałość 
 
 
 
nieumiejętność    organizowania czasu, bałaganiarstwo 
 
utrzymywanie porządku i talent organizacyjny, planowanie i przegląd całości 
 
pedantyczność, uporczywe trzymanie się sztywnych zasad, przymusy 
zatracenie naturalnego instynktu, niezdolność do głębokich uczuć 

 
zdrowy instynkt, silne związki z naturą 
 
instynkt panujący nad rozsądkiem, również: szósty zmysł 
 
 
 
brak uczuć wyższych 
wrażliwość, współczucie 
twardość i chłód lub narzucanie siłą swej pomocy 
 
 
 
 
snucie spekulacji i opieranie się na nich 
 
dążenie do ugruntowanej i możliwej do praktycznego wykorzystania wiedzy 
 
silna żądza wiedzy, również: niezłomny dogmatyk 
 
 
 
obojętność 
brak zazdrości 
zazdrość i/lub nadmierna pewność siebie 
 
 
 
charakter flegmatyczny 
równowaga wewnętrzna 
choleryk, łatwo rozbudzone emocje, również: harmonia 
 
 
 
 
często fałszywy osąd rzeczywistości, uleganie iluzjom 
realistyczna ocena sytuacji 
zachowywanie przeglądu nad całością, również: nie uznawanie cudzych racji 
 
 
 
 
introwertyzm, brak kontaktu z ludźmi 
 
łatwość w nawiązywaniu kontaktów 
 
wiele znajomości, ale mało przyjaźni, również: wykorzystywanie innych do 
własnych celów 
 
 
 
zbytnia uległość 
cierpliwość tolerancja, pokojowość, dokładność 
nietolerancja, zapalczywość i otwarta agresja, również: nadmierna cierpliwość 
 
 
 

 
małostkowość 
wielkoduszność 
czasami nadmierna hojność wpadająca w marnotrawstwo 
 
 
 
kompleks niższości 
docenienie własnych sił i możliwości 
realistyczna ocena lub nieuzasadnione mądrzenie się 
 
 
 
 
Wpływ czerwonego chi - odwaga/sita woli/duch walki 
 
 
 
bojaźliwość, słaba wola 
odwaga, silna wola 
zawadiactwo, awanturniczość, niespożyte siły, również: samodoskonalenie 
 
TEST DLA CZAKRY SERCA 
Czakry serca przyporządkowane są temperamenty: sangwiniczriy i choleryczny 
NIEDOBÓR YłN lub (chore chi) 
HARMONIA (zdrowe chi) 
NADMIAR YANG lub (chore chi) 
Wpływ białego chi - czujność/sumienie 
ospałość, brak koncentracji 
czujność, uważność 
napięcie, ale również prawdziwe oświecenie 
niechęć do walki o sprawiedliwość 
•sprawiedliwość 
wykształcony zmysł sprawiedliwości lub despotyzm 
nadmiar skrupułów 
postępowanie zgodnie ze swym sumieniem 
brak skrupułów lub obłudna świętoszkowatość 
marzycielstwo, brak czynów 
idealistyczna idea i uczynki 
skrajnie materialne zainteresowania lub przesadna asceza 
brak zainteresowania duchową swobodą, ucieczka od rzeczywistości 
dążenie do rozszerzenia świadomości 
chęć realizacji duchowych celów, również: zbytni egoizm 
przewaga osobistych problemów nad ideowością 
intuicja, wyższe poznanie 
silna intuicja, ale wyłącznie we własnych sprawach 
 
00 
 
 
 
 
 
Wpływ złotego chi - ofiarność/szacunek 
 
 
niewdzięczność 

umiejętność dziękowania i odwdzięczanie się 
zbytnia wylewność, często deklaracje bez pokrycia 
 
 
lękliwość 
wewnętrzny spokój, pokojowość 
absolutny spokój wewnętrzny, również: egoizm i zimna krew 
 
 
depresyjne zagłębianie się w siebie 
ofiarność 
przesadna, często zbędna ofiarność 
 
 
nieuważność, brak szacunku, nieuznawanie autorytetów 
uważność, szacunek 
zbytnia czołobitność 
 
 
Wpływ różowego chi - siła nerwów/miłość uniwersalna 
 
 
nerwowe wyczerpanie 
dobre, zdrowe nerwy 
gruboskórność 
 
 
pogrążenie się w iluzjach 
realizm 
materializm 
 
 
rezygnacja, izolacja 
dążenie do harmonii 
silne pragnienie harmonii, również: niezrównoważenie 
 
 
niemożność uporania się z własnymi problemami 
współczucie, ofiarność, altruizm, miłość uniwersalna 
narzucanie swej pomocy, również: egoizm 
 
 
Wpływ żółtego chi - myślenie/ocenianie 
 
 
 
utrudnione logiczne myślenie, gonitwa myśli, roztargnienie i słaba pamięć 
 
jasne przedmiotowe i abstrakcyjne myślenie, dobra pamięć i koncentracja 
 
znakomita pamięć, jednostronne zainteresowania, znakomity obserwator 
 
 
 
bierność,  brak zainteresowań, chwiejność 
 
pęd do wiedzy i informacji, wszechstronność, pomysłowość 

 
żądza wiedzy, upór, genialność, również: łatwe zmienianie zasad 
 
 
 
bezkrytyczność, brak własnego zdania 
 
twórcza, konstruktywna krytyka, własne zdanie i trafny osąd 
 
krytykanctwo, narzucanie innym własnego zdania 
 
 
 
TEST DLA CZAKRY KRTANI 
Czakra krtani odpowiada głównie za temperament melancholijny i sangwiniczny 
 
 
 
NIEDOBÓR YIN lub (chore chi) 
HARMONIA 
(zdrowe chi) 
NADMIAR YANG lub (chore chi) 
 
 
 
 
Wpływ jasnoniebieskiego chi - zaufanie 
 
 
 
nieufność, niepewność, lęk przed przyszłością 
 
ufność, wiara w pomyślną przyszłość 
 
nieuzasadniony optymizm, również: zapobiegliwość 
 
 
 
obojętność 
tęsknoty spirytualne 
prawdziwe poszukiwanie uduchowienia, również: dogmatyzm 
 
 
 
 
depresyjne nastroje, smutek 
radość, beztroska 
przesadne okazywanie dobrego humoru 
 
 
 
 
małostkowość, lęk przed stratami 
 
wytrwałość, zdolność do godzenia się z nieuniknionym 
 
rozrzutność, również: geniusz organizacyjny 

 
 
 
nietowarzyskość, rezerwa, brak kontaktów 
 
łatwość nawiązywania przyjaźni 
 
zbytnia   wylewność,   również: 
,,brat-łata" 
 
 
 
ograniczone możliwości komunikowania się, zaburzenia (np. mowy) 
 
szybkie i precyzyjne myślenie i wyrażanie się, brak trudności komunikacyjnych 
 
dusza towarzystwa, wybitnie ekstrowertyczne nastawienie 
Wpływ indygowego chi - zmysł sztuki 
 
 
 
brak zainteresowania 
współczucie i umiejętność innego spojrzenia na rzeczywistość 
jednostronne postrzeganie rzeczywistości, również: głębokie zrozumienie 
 
 
 
 
brak talentu  dyplomatycznego i zdolności negocjacyjnych 
talent dyplomatyczny 
upór i sztywność poglądów lub zbytnia giętkość i tendencje do krętact 
 
 
wa 
 
 
 
brak gustu, brak rozeznania w kwestiach sztuki 
 
zrozumienie sztuki i zagadnień mistycznych 
 
fanatyczne podejście do zagadnień artstycznych, również: wybitne zdolności 
artystyczne 
 
 
 
życie we własnym świecie marzeń i wyobrażeń 
próby realizacji ideałów 
nadmierny idealizm lub silne nastawienie materialistyczne 
 
Podsumowanie: 
Czakry, barwy chi i cechy charakteru 
Na wstępie trzeba podkreślić, że: 
1. Każda kolorowa energia chi, a więc każdy odcień kolorystyczny, odpowiada 
określonej cesze charakteru lub ich zespołowi. 
2. Każda czakra składa się z większej ilości barwnych energii chi, 
charakteryzujących się specyficznymi wibracjami. Istniejące cechy charakteru 

można harmonizować i zmieniać za pomocą określonych programów terapeutyczno-
harmonizacyjnych (patrz rozdz. VI). 
Przedstawione poniżej zestawienie czakr wraz z przynależnymi do nich barwami 
chi i odpowiednimi cechami charakteru nie jest kompletne. Z konieczności 
uwzględniono jedynie czyste, niezmącone chi, występujące w zharmonizowanych 
czakrach. 
Zdrowe, różowe chi w czakrach serca, ciemienia i czakrze czołowej wskazuje 
m.in. na wysoki współczynnik energii nerwowej oraz uniwersalną miłość. 
Czyste czerwone chi w czakrach: śledziony, podstawowej i splotu słonecznego 
wskazuje na siłę woli, odwagę i wolę walki z przeciwnościami. 
Jaśniejące, pomarańczowe chi w czakrze śledziony i czakrze podstawowej oddaje 
ambicję, dumę oraz żądzę wiedzy. 
Zdrowe, żółte chi w czakrach śledziony, serca, czoła i ciemienia oznacza 
zdolność do realistycznego myślenia oraz dobry osąd danych sytuacji. 
Czyste, zielone chi w czakrach śledziony, splotu słonecznego, serca, czoła i 
ciemienia wskazuje na zdolność do prawdziwego współczucia, związki z naturą, 
stabilność uczuciową, produktywność, kreatywność, talent organizacyjny oraz 
zmysł porządku. 
Przejrzyste, jasnoniebieskie chi w czakrach śledziony, krtani, czoła i 
ciemienia mówi między innymi o religijności i wysokich aspiracjach duchowych. 
Czyste indygo w czakrach krtani i obu czakrach głowy wskazuje na 
zainteresowania sztukami pięknymi oraz wyrozumiałość. 
157 
Niezmącone fioletowo-purpurowe chi w czakrach śledziony, podstawowej, krtani, 
czoła i ciemienia świadczy o prawdziwych zainteresowaniach religijnych, 
zdolnościach spirytualnych oraz dużej elastyczności umysłowej. Jednak zdolność 
czytania aury, prekognicji i innych paranormalnych umiejętności zależy również 
od harmonicznego współdziałania wszystkich czakr. 
Z tego zestawienia, jak również z obserwacji że zdrowa, niezakłócona 
cyrkulacja chi zależy przede wszystkim od pięciu dolnych czakr, czyli od 
środków energetycznych zlokalizowanych w tułowiu, wynika podstawowa zasada 
zachowania dobrego zdrowia tizycznego i psychicznego. Jego utrzymanie bądź 
odtworzenie bez zharmonizowania ich czynności nie jest możliwe. 
Jeśli chi pięciu dolnych wirów energetycznych jest awitalne lub chore, to ani 
czakra czołowa ani czakra ciemienia nie otrzymują dostatecznej ilości energii. 
Zaś oba górne ośrodki służą rozwojowi świadomości i kontaktom z wyższą jaźnią 
- ogólnie rzecz biorąc - z transcendencją. Wiele znaczących cech charakteru, 
między innymi siła woli, kształtowanych jest przez trzy dolne czakry (przez 
czerwone chi w zharmonizowanych czakrach: podstawowej, śledziony i splotu 
słonecznego). Często spotkać można ludzi, którzy nie są w stanie praktycznie 
wykorzystać swej inteligencji i nawet wybitnych talentów, ponieważ ich 
czerwona energia jest za słaba. Programy harmonizujące, przedstawione w 
rozdziale VI dla każdej czakry z osobna, umożliwiają osiągnięcie dużej 
witalności i regenerację energii, pomimo oddziaływania niekorzystnych 
czynników zewnętrznych i wewnętrznych, z jakimi w dzisiejszych czasach mamy do 
czynienia na co dzień. Czynniki zewnętrzne to przede wszystkim postępujące 
zanieczyszczenie środowiska naturalnego, zaś wewnętrzne - stresy, nieustanny 
pośpiech i ciągła pogoń za sukcesem. 
158 
CZAKRY I LECZNICZE BARWY I DŹWIĘKI 
CZAKRA 
BARWA ZDROWEGO CHI 
BARWY LECZN!CZO-MEDYTACYJNE 
DŹWIĘKI 
CIEMIENIA l CZOŁA 
złoty, biały 
złoty, biały 

czyste dźwięki pełnej gamy 
KRTANI 
jasnoniebieski, fioletowy, indygo 
jasnoniebieski, fioletowy, indygo 
jasnoniebieski: G fioletowy: B indygo: A 
SERCA 
biały, złoty, różowy, wszystkie barwy tęczy 
biały, złoty, różowy 
czyste dźwięki pełnej gamy 
SPLOTU SLONECZNEGO 
czerwony, zielony 
zielony 
zielony: F 
ŚLEDZIONY 
różowy, czerwony. żółty, pomarańczowy, zielony, niebieski, fioletowy 
różowy, żółty, zielony, niebieski, fioletowy 
różowy: C żółty: E zielony: F niebieski: G fioletowy: B 
PODSTAWOWA 
biały, czerwony, pomarańczowy, fioletowy, purpurowy 
biały, różowy, żółty, fioletowy, purpurowy 
biały - czyste dźwięki pełnej gamy różowy/czerwony: C żółty: E fioletowy: G 
purpurowy: H 
 
CZAKRY: TEMPERAMENTY I ZADANIA 
CZAKRA 
TEMPERAMENT 
ZADANIA 
CIEMIENIA l CZOŁA 
 
 
intuicja, zdolności paranormalne (prekognicja, jasnowidzenie), połączenie z 
poziomami spirytualnymi 
KRTANI 
melancholijny i sangwiniczny 
porozumiewanie się, mowa, kultura i sztuka 
SERCA 
choleryczny i sangwiniczny 
połączenie z poziomami transcendentalnymi, sympatia, miłość 
ŚLEDZIONY 
zrównoważony 
nabyta konstytucja i witalność 
SPLOTU SŁONECZNEGO 
choleryczny i flegmatyczny 
harmonia, kreatywność, głębia wewnętrzna 
PODSTAWOWA 
sangwiniczny i choleryczny 
wrodzona konstytucja i witalność 
 
ROZDZIAŁ V 
OGÓLNE PROGRAMY AUTOTERAPEUTYCZNE 
Czakry a lecznicze barwy chi 
Na podstawie testów stanu czakr ustaliliśmy już najsłabszą czakrę i na 
podstawie testu kolorystycznego stwierdziliśmy barwę brakującego nam chi - 
czyli leczniczej, konstruktywnej energii. Mówiąc ,,chora" czakra, mamy na 
myśli stan, w którym w danej czakrze, bądź w odpowiadającym jej kręgu funkcji 
znajduje się awitalna, chora energia eteryczna. 

Jeśli na przykład stwierdziliśmy, że najsłabszą czakra jest ośrodek splotu 
słonecznego, to w większości przypadków leczniczą barwą chi będzie zieleń. 
Istnieje wiele różnych metod wprowadzenia leczniczej energii do organizmu: 
możemy wchłaniać ją poprzez usta, przez skórę, nosem lub uszami. 
1. Lecznicze chi wchłaniamy wraz z pożywieniem. Jak już wspomniano, każdy 
pokarm zawiera przede wszystkim jasnoniebieską energię, jednak określone 
rodzaje pokarmów zawierają również wibracje o innych kolorach. Pasujący dla 
każdej czakry pokarm ustalamy za pomocą tabeli ,,Czakry a współczesna 
dietetyka" (str. 172). 
2. Nosimy odzież w kolorach odpowiadających ustalonej barwie chi. Również 
obrazy i kwiaty utrzymane w tej tonacji kolorystycznej przekazują regenerującą 
energię. 
161 
3. Nalewamy wodę mineralną do szklanki o barwie odpowiadającej leczniczemu chi 
i wystawiamy ją na kilka godzin na działanie słońca. Następnie pijemy ją 
małymi łyżeczkami. 
4. Okna można częściowo lub całkowicie zakleić kolorowymi, przezroczystymi 
foliami i koncentrując się na ich barwie wchłaniać energię ze światła. 
5. Poprzez skórę wchłaniać można kolorowe chi, jakim emanują kamienie 
szlachetne i półszlachetne. Emanują one jednak często inną barwą niż 
wskazywałby na to ich kolor materialny-na przykład różowy kwarc promieniuje 
jasnoniebieskim chi. 
6. Dobre efekty daje aromaterapia, czyli wdychanie zapachu leczniczych 
esencji. 
7. W medytacjach kolorystycznych należy bardzo wstrzemięźliwie stosować barwę 
czerwoną i pomarańczową, gdyż silnie pobudzają one popędy, w efekcie czego 
może nastąpić niekorzystna dominacja. 
8. Generalną poprawę fizycznego, duchowego i psychicznego stanu osiągnąć można 
za sprawą dźwięków lub muzyki w tonacjach odpowiadających wibracjom ustalonego 
leczniczego chi. 
9. Do naświetlań odpowiednią barwą własnego ciała bądź pokarmów i napojów 
potrzebujemy żarówki w kolorze leczniczego chi oraz zwykłej lampy z 
elastycznym ramieniem. Czas naświetlania wynosi od trzech minut do godziny 
dziennie. Przy pierwszych oznakach nerwowości lub występowaniu starych 
dolegliwości i bólów, czas naświetlania należy skrócić. Do wystąpienia 
niekorzystnych efektów - jeśli przesadzimy z czasem naświetlania - doprowadzić 
mogą przede wszystkim takie kolory jak czerwony, pomarańczowy, purpurowy, 
żółty i fioletowy. Dowolnie długo może natomiast oddziaływać kolor zielony. 
Naświetlanie barwami tęczy ma efekt wybitnie harmonizujący. 
Oddziaływanie leczniczych barw 
Skutki czerwonego i pomarańczowego chi: 
działa witalizująco, rozgrzewająco i wpływa korzystnie na ukrwienie. 
162 
 
Przy nerwicach, nadpobudliwości, nadczynności tarczycy, wysokim ciśnieniu oraz 
stanach zapalnych kolor czerwony i pomarańczowy należy stosować w niewielkich 
dawkach, bądź też stosować bezpośrednio po nich kolory: niebieski i zielony. 
Skutki żółtego chi: 
wzmacnia resorbującą i witalizującą energię śledziony. Kolor żółty regeneruje 
system nerwowy oraz czynności organów brzusznych. Przy zbyt długim lub 
wyłącznym naświetlaniu kolorem żółtym, mogą wystąpić te same skutki uboczne co 
przy barwie czerwonej i pomarańczowej. 
Skutki zielonego chi: 
najskuteczniej regeneruje wątrobę oraz wszystkie organy wiążące się z nią 
bezpośrednio lub pośrednio (na przykład oczy). 
Skutki niebieskiego chi: 

łagodzi stany zapalne i gorączkę, działa uspokajająco i chłodzące. W 
niektórych krajach tropikalnych maluje się framugi drzwi i okien na 
jasnoniebiesko dla ochrony przed insektami. Stary hinduski przekaz głosi też, 
że nawet najgroźniejszy tygrys nie napadnie na oborę pomalowaną na niebiesko. 
Naświetlanie kolorem niebieskim przez 40 minut i dłużej powoduje często 
zmęczenie i senność, dlarego też po zasadniczym zabiegu należy stosować 
dodatkowe naświetlanie inną barwą, na przykład żółtą, pomarańczową, czerwoną 
lub zieloną. 
Skutki indygowego/fioletowego/purpurowego chi: 
barwy te powstają wskutek mieszania w różnych proporcjach koloru czerwonego i 
niebieskiego. Purpura to przewaga czerwieni, indygo, przewaga niebieskiego, 
kolor fioletowy to równowaga obu barw podstawowych. Obowiązują zatem wskazania 
dotyczące koloru czerwonego lub niebieskiego. Przy zaburzeniach równowagi 
duchowej naświetlanie fioletowym chi należy uzupełniać oddziaływaniem 
jasnoniebieskiego, zielonego lub żółtego. 
W naturze atomy witalności składające się z leczniczych barw -- czerwonej, 
żółtej, pomarańczowej, zielonej, niebieskiej, indygo i fioletowej - wnikają w 
nasze ciała z Kosmosu, przy czym purpura wiąże się z kolorem czerwonym lub 
fioletowym. 
163 
Zamieszczony poniżej wykaz schorzeń przyporządkowuje barwy leczniczego chi 
wielu dolegliwościom. Określonym chorobom przyporządkowano również właściwe im 
czakry. 
Alfabetyczny spis chorób 
z przyporządkowaniem najskuteczniej leczącego 
chi i odpowiedniej czakry 
W zestawieniu użyto następujących skrótów oznaczających barwy: 
C - czerwony 
P - pomarańczowy 
Ż  - żółty 
Zi - zielony 
FP - fiolet, purpura 
l   - indygo 
N - niebieski 
R - różowy 
WB - wszystkie barwy 
Skrócono również nazwy najważniejszych, odpowiedzialnych za dany stan czakr, w 
kolejności odpowiadającej ich znaczeniu: 
1   = czakra podstawowa 
2   == czakra śledziony 
3   = czakra splotu słonecznego 
4   = czakra serca 
5   = czakra krtani WC == wszystkie czakry 
Zabiegi związane z wykorzystywaniem barw należy traktować jako terapię 
pomocniczą - nie zastępują one przepisanych medykamentów. 
164 
 
Choroba 
Barwy 
Czakry 
ago raf obie 
N, Zi 
4,3, 1,5,2 
AIDS 
WB 
2, 1,3,5,4 
alergie 

WB 
WC 
anemia 
C, Zi, WB 
2, 3, 1 
angina pectoris 
N,Zi,Ż 
4,2,1,3 
anoreksja patrz: 
brak apetytu 
 
 
a rt rety z m 
N,Zi,Ż 
1,3,2 
artretyzm deformujący 
WB 
WC 
asthma cardiale 
Ż, Zi, N 
1,2,3,4 
astma oskrzelowa 
C, P, Zi 
1,2,5 
Basedowa, choroba 
N, Zi 
5, 3, 2, 1 
bezpłodność 
WB 
1,3,2 
bezsenność 
WB 
3, 2, 5, 1 
bliznowacenie patrz: pęknięcia 
skóry (głęb.) 
 
 
biegunka 
N, Zi, Ż, P 
2, 1, 3 
biegunka z wymiotami 
N, Zi 
3,2, 1,5 
ból brzucha 
Zi, N 
2,3, 1,4 
ból głowy 
N, F, R 
3,2, 1,4 
ból kolan 
N, Zi 
1, 2, 3 
bóle mięśni 
Zi, N, R 
2,3,1 
bóle nerek 
N, C, Zi 

1,3,2 
bóle serca 
Zi, N 
4, 1,3,2 
bóle stawów 
N, Zi, F, Ż 
1,3,2 
bóle w krzyżu patrz: 
rwa kulszowa 
 
 
ból w uszach 
N, Zi 
1,3,2 
bóle w krzyżu bądź słabość 
WB 
1,3,2, 5 
bóle zębów 
N, Zi 
WC 
bronchit (ostry i chroniczny) 
N, Zi 
1,2,3,5 
brak apetytu 
WB 
2, 3, 1 
brak energii 
WB 
.WC 
brak koncentracji 
WB 
1,2,3,4,5 
brak pokarmu 
P, Zi 
1, 2, 3 
brak witalności 
WB 
1, 2 i WC 
 
165 
cukrzyca 
WB 
2,3, 1,5 
depresja 
F, N, Zi, Ż 
3,2,5, 1,4 
dolegliwości krtani 
WB 
5, 1,2,3,4 
dolegliwości wątroby 
Zi, P, Ż 
3, 2, 1 
drętwienie kończyn 
WB 
3, 2, 1 
drgawki nerwowe 
WB 

3, 1, 2 
dyspersja fermentacyjna 
Zi, P, Ż 
3,2, 1,5 
(wzdęcia, mdłości) 
 
 
 
 
egzemy: 
 
 
 
 
sucha 
Zi,Ż 
1,2,3, 5 
tłusta 
Zi, F, Ż 
3, 2, 5, 1 
zapalna 
N, Zi 
5, 3, 2, 1 
z wysiękiem 
Zi,Ż 
3, 2, 5, 1 
epilepsja 
N, Ż 
WC 
fale gorąca patrz: 
pocenie się 
 
 
figówki 
Zi, P, N 
5, 2, 3, 1 
gangrena 
N, Zi 
1, 5,2 
gorączka 
N, Zi 
3, 2, 5, 1 
gościec 
N, Zi, Ż, R 
3, 2, 1 
grypa patrz: 
przeziębienie 
 
 
grzybice 
F, N, Zi 
2,3, 1 
grzybica stóp i paznokci 
Zi, Ż, N 
2,5, 1,3 
guz piersi 
WB 

3, 2, 1,5,4 
hemoroidy 
N, Zi 
3, 2, 1, 4 
hipoglikemia 
WB 
2, 1, 3 
histeria 
N,Zi,F 
1,2,3, 4 
choroby oczu: 
 
 
 
 
jaskra 
WB 
WC 
słaby wzrok 
WB 
3, 2, 1 
zaćma 
WB 
WC 
zapalenie spojówek 
N, Zi 
3, 2, 1 
choroba lokomocyjna 
Zi, N 
2, 1,3 
choroby kości 
Zi, P, N 
1,3,2 
chromanie przestankowe 
WB 
WC 
chroniczne zmęczenie 
WB 
1, 2, 4, 3, 5 
 
166 
 
chrypa 
N, C, Zi 
1, 3, 2 
impotencja 
WB 
1,3,2 
infekcje dróg moczowych 
N, Zi, P 
1,5,2 
kamienie moczowe 
C, P, N, Ż 
1,2 
kamienie nerkowe 
C, N, P, F 
1,3,2 

kamienie żółciowe 
N, Zi, F, l 
3,2, 1 
karbunkuł 
N, Zi 
5,3, 1,2 
katar 
N, Zi 
5,2, 1 
katar sienny 
N, Zi, P 
5, 1,2,3 
klimakterium 
WB 
1,2,3,4,5 
kłopoty z uczeniem się 
WB 
1,2,3,4 
koklusz 
N, Zi, P 
1,5,2,3 
kolki 
N, Zi 
3, 1, 2 
kostki u nóg, osłabienie 
WB 
3,2, 1 
koszmary senne 
Ż, Zi, R 
3,4,2 
krwawienie dziąseł 
WB 
2,3, 1 
krwotok 
N, Zi 
3,2 
krwotoki z nosa 
N, R, Zi 
2,3,5 
kurzajki 
C, Zi, P, Ż, F 
1,2,3,5 
leczenie ran 
N, Zi 
5, 1,2 
lumbago patrz: 
rwa kulszowa 
 
 
łomotanie serca 
Zi, N 
4, 3, 2, 1 
łuszczyca 
Zi, P, N, Ż 
3,2, 1,5 
marznięcie chroniczne 
C, P, R, Zi 

1,3,2 
Meningitis 
N, Zi 
3, 2, 1 
miażdżyca tętnic 
WB 
WC 
mięśniaki 
Zi, F, N, Ż 
2,3, 1 
migrena 
WB 
2, 3, 1, 5, 4 
moczenie się (nocne) 
WB 
1,3,2 
nadciśnienie 
N, Zi, Ż 
1,4,3,2 
nadmierny porost włosów 
 
 
 
 
na ciele 
WB 
5, 1,3 
nadczynność tarczycy 
Zi, N 
5, 1,2,3 
nadwaga 
patrz: otyłość 
 
 
nadkwasota 
Zi, Ż 
1, 3, 2 
nerka ruchoma (wędrująca) 
P, Ż, Zi 
2, 1 
 
167 
neurastenia 
WB 
WC 
nerwowość 
Zi, N 
3, 4, 1, 2 
neuralgia nerwu 
 
 
 
 
trójdzielnego 
Zi, N 
3,5,2 
newralgie 

N, Zi, Ż 
3, 1,2 
niedobór kwasów trawiennych 
Zi, C, WB 
2, 1,3,4,5 
niedoczynność tarczycy 
C, P, Ż 
3,2, 1 
niepokój wewnętrzny 
Zi, N 
3,4,1,2 
niedociśnienie 
C, P, Zi 
3,2, 1 
niedosłyszenie 
WB 
1,2,3,5,4 
niepełny zrost ciemiączka 
WB 
1,5 
niewydolność m. sercowego 
Zi, N 
4, 2, 3, 1 
niewydolność serca (starcza) 
WB 
WC 
nieżyt jelit 
Zi, N 
2,3, 1,5 
nieżyt pęcherza moczowego 
N,Zi,Ż 
1,3,2 
nieżyt zatok 
 
 
 
 
przynosowych 
WB 
WC (1, 2!) 
niski poziom cukru patrz: 
hipoglikemia 
 
 
nocne drętwienie kończyn 
 
 
 
 
górnych 
 
 
 
 
(Brachialogia paraesthetica) 
N, F, C 
WC 

nocne pocenie się 
F, N, Zi 
5, 1,2,3 
nocne moczenie się 
WB 
4, 1,2,3,5 
nos, zapchany 
Zi, P, Ż 
1,2,3 
obrzęk węzłów chłonnych 
Zi, C, F 
1,5,2 
obrzęk węzłów chłonnych 
Zi, N, P 
5, 1,2,3 
obrzęki wodne 
Zi, C, N 
1,2,4,3,5 
odbijanie się 
Zi 
3,2, 1,4 
odmrożenia 
N, C, P, Ż 
1,2,3 
odleżyny 
N, Zi, C 
5, 3, 2, 1 
odór z ust 
Zi, P, Ż 
3,2, 1,5,4 
okres, bolesny, nieregularny 
N, Zi, R 
3, 2, 1 
omdlenie 
Zi, R, N 
WC 
opuszczenie się jelita 
P. Zi, Ż 
2, 1, 3 
opuszczenie się żołądka 
WB 
2, 3, 1 
osłabienie pamięci 
P, Zi, Ż 
4, 1,2,3 
 
168 
 
osteoporoza 
WB 
5, 1,3,2 
otyłość 
N, F, l 
2,3 
owrzodzenie 
N, Zi 
2,5, 1 

owrzodzenie dwunastnicy 
N, Zi 
2,3, 1 
ogniopiór 
R, N, Zi 
5, 2, 3, 1 
oziębłość płciowa 
C, P, Zi, Ż, F 
WC 
paradontoza 
WB 
2, 1,3,5,4 
paznokcie miękkie, pękające 
Zi, WB 
3, 1, 2, 5 
Pavor nocturnus (nocna 
 
 
 
 
wrzaskliwość dzieci) 
WB 
2, 3, 1 
pocenie się 
 
 
 
 
(również napadowe) 
WB 
5,3, 1,4,2 
pocenie się stóp 
C, N, Zi 
1,5,2 
podatność na infekcje 
N,Zi, P 
1,2,5,3,4 
pokrzywka 
N, Zi 
3, 1,2,5 
poliartroza, ostra 
N, Zi, Ż 
1, 3, 2 
chroniczna 
P, Zi, N 
3, 1,2 
polipy 
Zi, P, Ż 
5, 2, 3, 1 
poparzenia 
Zi, N 
pomoc 5, 2,1 
porażenie 
WB 
1,3,2 
postrzał (wypadanie dysku) 
N, Zi, C 

1,3,2 
półpasiec 
N, Zi, l 
3,2, 1,5 
próchnica 
WB 
2,3, 1,5 
przedwczesne starzenie 
WB 
WC 
przetoka jelitowa 
N, Zi, Ż 
5, 1,3, 2 
przetoka zębowa 
Zi, P, Ż 
WC 
przeziębienie 
Zi, P 
2, 1,5, 3 
przytępiały słuch 
WB 
1,4,3 
puchlina wodna 
Zi, R, P, Ż 
2,3, 1, 5,4 
rak 
Zi, WB 
2, 1, 3, 5, 4 
rac h i tycz n ość 
Zi, R 
1,2,5,3 
rehabilitacja powypadkowa 
WB 
WC 
reumatyzm mięśniowy 
Zi, N, R 
2,3, 1, 5 
reumatyzm stawów 
N, Ż, Zi 
1,2,3,5 
rozedma płuc 
WB 
1,5,2, 4,3 
rwa kulszowa (podatność) 
N, Zi, R, Ż 
1,3,2 
 
169 
schorzenia aparatu ruchowego 
Zi, N, Ż 
2,3, 1 
schorzenia nadnerczy 
WB 
3, 2, 1 
schorzenia prostaty 
N, Zi 
1, 2, 3 

schorzenia skóry patrz: 
egzemy 
 
 
schorzenia śledziony 
WB 
2, 3, 1 
słabość 
WB 
1, 3, 2, 5 
słaby wzrok 
WB 
3,2, 1 
skrzywienie kręgosłupa 
WB 
1,5,2,3 
skurcz mięśnia zwieracza 
 
 
 
 
odbytu 
Zi 
3 
skurcze 
Zi, N, Ż 
3, 1 
skurcze żołądka 
N, Zi 
2,3, 1 
SM 
WB 
WC 
spękana skóra (głęboko) 
P, Zi, N, WB 
5, 1,2 
stany lękowe 
Zi, F, R 
1, 5, 2, 3, 4 
stany zapalne 
N, Zi 
3, 2, 1 
stłuczenie 
N, Zi 
- 
suche, spękane usta 
WB 
2,3, 1 
szum w uszach 
WB 
1, 2, 5, 3, 4 
świąd odbytu 
N, Ż 
5, 2, 3, 1 
świąd skóry 
N, Zi 
3, 2, 1 

świąd starczy 
N, Zi, Ż, F 
2,3, 1,5 
tężec 
N, F, l 
WC 
tężyczka 
Zi, WB 
1,3,2,4 
tiki nerwowe 
WB 
3, 1,2 
trądzik 
N, C, WB 
1,5,2,3 
udar mózgu 
Zi, R, P, N 
4, 1,3 
ukąszenia owadów 
N, Zi, WB 
2,3, 1 
upławy 
N, Zi, Ż, P 
2, 5, 3, 1 
utrata: smaku 
WB 
2,3, 1,5,4 
węchu 
WB 
WC 
wada zastawki 
WB 
4, 1, 2, 3 
wole 
N, Zi, R 
5, 1,3,2 
wrzody żołądka 
N, Zi, F 
3,2, 1,5 
wspieranie zagrożonej ciąży 
WB 
WC 
wstrząs mózgu 
N, Zi, Ż 
- 
 
170 
 
wychudzenie 
WB 
2, 3 
wyczerpanie chroniczne 
P, Zi, N, Ż 
2, 1,3,4 
wylew 
N, Zi 
2, 3, 1 

wymioty podczas ciąży 
N, Zi 
WC 
wypadanie włosów 
Zi, C, P, Ż 
1,3,2 
wzdęcia 
Zi,Ż 
2,3, 1, 5,4 
zaburzenia krążenia 
WB  
WC 
zaburzenia krążenia 
Zi, R, N 
2,3,5 
zaburzenia mowy 
WB 
2. 1,3,4,5 
zaburzenia nerwowe 
 
 
 
 
(mózg i rdzeń kręgowy) 
WB 
WC 
zaburzenia rytmu serca 
N, Zi 
1,4,2 
zaburzenia trawienne 
Zi, R, Ż 
3,2, 1, 5,4 
zaburzenia w wydalaniu moczu 
WR 
2, 1 
zaburzenia wzrostu 
WB 
1,4,3, 2, 5 
zaćma 
WB 
WC 
zadyszka 
WB 
4, 1,2,3 
zakażenie krwi 
N, F, Zi 
2, 3, 1 
zanik mięśni 
WB 
WC 
zapalenie dziąseł 
N, R, Zi 
1,3,2 
zapalenie gardła patrz: 
zapalenie 
migdałów 
zapalenie gruczołów sutkowych 

 
 
 
 
(mastitis) 
N, Ż 
1,2,5, 3 
zapalenie jajników 
N, Zi 
1, 2, 3 
zapalenie jąder 
N, Zi 
1,3,2 
zapalenie kaletek maziowych 
N, Zi 
2,3 
zapalenie miedniczek 
 
 
 
 
nerkowych 
N, Ż, Zi 
1,2,5 
zapalenie migdałków 
N, Zi 
1,3,2,5 
zapalenie opłucnej 
N, Zi, P 
5, 1,2 
zapalenie opłucnej żebrowej 
patrz: zapal. 
opłucnej 
zapalenie pęcherza moczowego 
N, Zi 
3,2 
zapalenie nerek 
N,Zi,Ż 
1,3,2,5 
zapalenie płuc 
C, F, Zi 
1,3,5,2 
zapalenie pochewki ścięgna 
N, Ż 
2, 1, 3 
zapalenie przyusznic 
N, Zi, R 
1,2,3, 5 
 
171 
zapalenie stawu biodrowego 
Zi, F 
3, 1, 2 
zapalenie ucha środkowego 
N, Zi 
1, 3, 2 
zapalenie śluzówki jamy ustnej 

N, Zi 
2,3, 1,5 
zapalenie zatok przynosowych 
WB 
1,3,2,5 
zapalenie żołądka (gastritis) 
N, Zi, Ż 
2,3, 1 
zapalenie żył 
N, Zi 
3, 2, 1 
zapaść 
P, Zi, Ż 
WC 
zaparcie 
Zi, P, Ż 
3, 2, 5, 1 
' zatrucie nikotyną 
WB 
WC 
zawał serca (rehabilitacja) 
WB 
2, 4, 3, 1 
zawroty głowy 
Zi, N, C 
3, 2, 1 
ząbkowanie 
N, R, Zi 
1,3,2 
zezowanie 
Zi, WB 
3, 2, 1 
zgaga 
Zi, N 
2,3, 1 
złamania 
P, Ż, Zi 
2,3, 1 
żołądek rozepchany 
P, Zi, Ż 
2, 3, 1 
żółtaczka 
Zi, N, WB 
3,2, 1 
żylaki 
N, Zi 
2, 3, 4, 5, 1 
 
Czakry a współczesna dietetyka 
1. Czakra podstawowa 
Szkodzi: 
patrz czakra śledziony, tłuszcze pochodzenia zwierzęcego, sól kuchenna, 
nadmiar produktów mlecznych. 
Pomaga: 
dziennie 3 g soli morskiej, 35-45 g głównie roślinnego białka, pokarmy z 
przewagą zasad: wszelkie warzywa i sałatki, gryka, orkisz, ziemniaki, groch, 
fasola, zielony groszek, jogurt z żywymi kulturami (Bifidus i Acidophilus), 

orzechy laskowe, ziarno sezamu, migdały. Owoce - wiele z owoców południowych 
dostarczanych jest do sklepów w postaci niedostatecznie dojrzałej, stąd są 
kwa- 
172 
 
sotwórcze. Zaleca się głównie jabłka (słodkie), gruszki, maliny, jagody, 
banany i morele. 
2. Czakra śledziony 
Szkodzi: 
zimne napoje i pokarmy, drożdże, nadmiar tłuszczów, cukier, wszystkie 
słodziki, mleko krowie, biała mąka, nadmiar przypraw, zwłaszcza ostrych. 
Pomaga:                                            cebula, chrzan, czosnek 
(surowy) - redukują one fermentację i osłabiają zagrożenie grzybicami. Zaleca 
się dietę zasadową (patrz czakra podstawowa), dość dużo witaminy A (żółte 
warzywa i jarzyny liściaste) oraz regularne spożywanie ciepłych posiłków. 
3. Czakra splotu słonecznego 
Szkodzi: 
tłuszcz kokosowy i ogólnie - tłuszcze palmowe, smalec wieprzowy, tłuszcze 
zwierzęce, nadmiar kwasów (ocet), zbyt duża ilość surówek, alkohol, kawa 
ziarnista (patrz czakra podstawowa i czakra śledziony). 
Pomaga: 
zupy gotowane na pełnym ziarnie z warzywami, ryba o białym mięsie, białe 
mięso, tofu (twaróg sojowy), przed spaniem wilgotno-ciepłe okłady na okolicę 
wątroby (z termoforem) na ok. 20-30 minut. 
4. Czakra serca 
Szkodzi: 
sól kuchenna (ograniczone ilości soli morskiej), nadmiar tłuszczów, również w 
wędlinach i serach dojrzewających (zawierają do 70 procent tłuszczu w suchej 
masie), nadmiar goryczek. 
Pomaga: 
dziennie do 50 g niepodgrzewanych tłuszczów roślinnych, poziom cholesterolu 
ulega znacznemu zredukowaniu za sprawą spożywa- 
173 
nią cebuli, porów oraz surowego czosnku (by uniknąć nieprzyjemnego zapachu 
należy połykać plasterki czosnku - nie przeżuwając ich podczas jedzenia), 
surowa kapusta, jabłka, owies, niepodgrzewana oliwa z oliwek. 
5. Czakra krtani 
Szkodzi: 
wszystkie ostro przyprawione potrawy. Przy nadczynności tarczycy szkodzi 
nadmiar soli kuchennej, rzeżuchy, kawy, zarówno naturalnej jak i bezkofei 
nowej, czarna herbata i matę (herbata paragwajska). Dyskusyjne jest spożywanie 
alg morskich, choć z obserwacji wynika, że w zasadzie nie jest to obarczone 
skutkami ubocznymi. Przy niedoczynności tarczycy szkodzi nadmiar surowej i 
gotowanej kapusty. Przy schorzeniach gruczołów przytarczycznych i płuc - patrz 
czakra podstawowa. 
Pomaga: 
patrz czakra podstawowa i czakra śledziony. Ponadto: co najmniej dwa razy w 
tygodniu surowa kapusta oraz biologiczny jogurt z żywymi kulturami (patrz też 
czakra podstawowa). 
Czakry a odżywianie 
1. Czakra podstawowa 
Pokarmy pobudzające: 
sól morska, czosnek, jagnięcina, kaczka, dziczyzna, jajka, kasztan jadalny, 
orzechy włoskie, tran, ryż niełuszczony. 
Pokarmy uspokajające: 
zielone i żółte gotowane warzywa, ziarno sezamowe, pestki słonecznika. 
2. Czakra śledziony 

Pokarmy pobudzające: 
patrz czakra krtani, prócz tego - węgorz, kraby, jajka, śliwki, gryka i kasza 
gryczana, świeże morele i brzoskwinie. 
174 
 
Pokarmy uspokajające: 
dynia, sałata głowiasta, zielony groszek, jabłka, kukurydza, ziarno sezamowe. 
3. Czakra splotu słonecznego 
Pokarmy pobudzające: 
sól morska, algi morskie, kraby, drób (zwłaszcza kura i pularda), szczypior, 
cebula, orzechy włoskie, wiśnie, biała kapusta. 
Pokarmy uspokajające: 
sałata głowiasta, soja, tofu, pszenica, orkisz, ziarno sezamowe, pestki dyni. 
4. Czakra serca 
Pokarmy pobudzające:                               
gorzka herbata, rośliny o wyraźnej goryczce, papryka, czosnek, 
kolendra, cebula, por, indyk, białe ryby, owies, świeże morele. 
Pokarmy uspokajające: 
banany, brzoskwinie, fasola, fasola azuki, fasola mung. 
5. Czakra krtani 
Pokarmy pobudzające: 
szpik kostny, imbir, oliwki, sól morska, algi morskie, tran, kaczka, zając, 
gołąb, jajka, seler, jęczmień, ryż niełuszczony, rzeżucha. 
Pokarmy uspokajające: 
rośliny strączkowe, soja, tofu, brzoskwinie, dynia, szpinak, marchew, orzechy 
ziemne, daktyle, figi. 
Czakry a zioła lecznicze 
Jest to jedynie niewielki wybór roślin leczniczych dobroczynnie działających 
na dane czakry. Określone zioła i rośliny zwracają uwagę intensywnym chi o 
bardzo czystych barwach oraz z uwagi na silną strukturę swych pól eterycznych. 
Cechy te predestynują je 
175 
do lepszego niż w przypadku innych roślin, odpierania wszelkich toksyn 
środowiskowych. 
Czakra ciemienia: odżywiana jest głównie energią dolnych czakr. Czakra 
czołowa: patrz ,,czakra ciemienia". 
Czakra krtani: podbiał, szałwia, tymianek, dziewanna, babka lancetowata, kwiat 
lipy, ślaz. 
Czakra serca: serdecznik, melisa, rozmaryn, jemioła, głóg, pierwiosnek, miłek 
wiosenny. 
Czakra splotu słonecznego: mniszek lekarski, cykoria, podróżnik, kurkuma, 
rzepik pospolity, tatarak, ostropest, perz. 
Czakra śledziony: rumianek, kminek, kolendra, krwawnik, nagietek, imbir, 
korzeń arcydzięgla. 
Czakra podstawowa: skrzyp, pokrzywa, borówka, nawłoć, połonicznik gładki. 
Czakry a leki homeopatyczne 
Czakra ciemienia: chi leków homeopatycznych oddziałuje zarówno za 
pośrednictwem pięciu dolnych czakr, jak i na ośrodek ciemienia bezpośrednio. 
Czakra czołowa: jak czakra ciemienia, oraz Argentum met. 
Czakra krtani: Spongia, Jodum, Fucus vesiculosus, Tartarus emet, Marum verum, 
Kalium bichromicum, Hydrastis, Ignatia, Ferrum met. 
Czakra serca: Kalmia, Crataegus, Spigelia, Cactus, Convallaria, Adonis 
vernalis, Naja tripudians, Kalium carbonicum, Secale cornutum, Aurum met. 
Czakra splotu słonecznego: Lycopodium, Bryonia, Taraxacum, Cholesterinum, 
Myrica cerifera, Leptandra, Fel tauri, Chelidonium, Stannum met., Ferrum met. 
176 
 

Czakra śledziony: Condurango, China, Sedum repens, Lachesis, Nux yomica, 
Ceanothus americanus, Carduus marianus, Robinia, Dioscorea villosa, Natrium 
muriaticum, Plumbum met. 
Czakra podstawowa: Berberis, Urtica, Solidago, Apis mellifica, Carbo 
vegetabilis, Ferrum met., Rhus toxicodendron, Plumbum aceticum, Causticum, 
Cuprum met., Argentum met. 
Wymieniono tu jedynie niewielką część z olbrzymiej palety leków 
homeopatycznych. Oczywiście dobranie indywidualnej terapii jest sprawą 
doświadczonego homeopaty. 
Czakry - Witaminy - Pierwiastki śladowe - Mikroelementy 
Na odtruwanie i witalizację czakr dobroczynny wpływ mają następujące 
substancje witalne, doprowadzane do organizmu wraz z pokarmami: 
Czakra krtani: witaminy - A, B5, B6, B15, C, E, magnez, mangan, potas, cynk, 
czosnek, ekstrakt z alg morskich - tabletki. 
Czakra serca: witaminy- B3, B6, B12, C, E, lecytyna, magnez, selen, cynk, 
żelazo, potas, bioflawonoidy, tabletki z ekstraktem alg morskich. 
Czakra splotu słonecznego: witaminy - A, B3, B6, B12, C, D, E, F, K, karoten, 
potas, magnez, mangan, cynk, lecytyna, cholina, lizyna, metionina, otręby, 
kwas foliowy, oliwa z oliwek. 
Czakra śledziony: A, cały kompleks witamin B, a szczególnie B3, B5, B6, C, E, 
F, inositol, tauryna, mangan, magnez, chrom, cynk, selen, tabletki z 
ekstraktem alg morskich. 
Czakra podstawowa: witaminy - A, kompleks witamin B, a szczególnie witamina 
B3, B5, B6, B12, C, potas, magnez, lecytyna, bromelaina, selen, cynk. 
177 
Zaopatrzenie we właściwą ilość substancji witalnych pięciu dolnych czakr 
odbija się oczywiście na funkcjonowaniu czakr czołowej 
i ciemienia. 
Czakry a kamienie szlachetne 
Czakra czołowa i ciemienia: biały opal, morion, niebieski szafir, cytryn, 
jadeit, topaz, ametyst, diament. 
Czakra krtani: bursztyn, ametyst, staurolit, awenturyn, chryzokola, azuryt, 
lapis lazuli, aksynit, chalcedon, szafir, perła, wiwionit, uwarowit. 
Czakra serca: biały ametyst, chiastolit, diament, różowy kwarc, rodochrozyt, 
pirop, chryzokola, złoty beryl, koral, ortoklaz, opal, szmaragd, różowy 
turmalin. 
Czakra splotu słonecznego: akwamaryn, spinel, almandyn, zielony chryzolit, 
eleolit, malachit, oliwin, spodumen, rubin, chalcedon, złoty topaz, kamień 
księżycowy, zielony szmaragd. 
Czakra śledziony: heliotrop, euklaz, azuryt, diotopaz, sard, obsydian, żółty 
karneol, cyrkonia, jaspis, grossular, hematyt, złoty topaz, zielony turmalin. 
Czakra podstawowa: beryl, cytryn, agat, jaspis, nefryt, czerwony karneol, 
różowoczerwony turmalin, kamień księżycowy, tygrysie oczko, heliotrop, 
demantoid. 
Noszone dla ozdoby kamienie szlachetne i półszlachetne często wciągają w 
siebie chorą, negatywną aurę osoby, która je nosi, co następnie niekorzystnie 
oddziałuje na swobodę przepływu materii. Swe pierwotne, czyste chi kamienie 
szlachetne odzyskują poprzez wielogodzinne naświetlanie ich promieniami 
słonecznymi. Niewidzialna emanacja eteryczna określonego kamienia szlachetnego 
nie zawsze pokrywa się z jego widzialną barwą. Na przykład intensywnie zielony 
kamień może promieniować czerwonym chi. 
178 
 
Czakry a muzyka 
Czakra ciemienia: wszystkie czyste, harmonijne dźwięki (patrz czakra serca). 
Czakra czołowa: patrz czakra serca. 

Czakra krtani: dźwięki: G - jasnoniebieski, B - fioletowy, A - indygo; muzyka: 
pełne siły i energii kompozycje. Na przykład muzyka Haendla emanuje 
najintensywniejszym witalnym kolorem jasnoniebieskim. 
Czakra serca: pełna gama, odpowiadająca kolorom: białemu i złotemu. Muzyka: 
sakralna muzyka baroku (Vivaldi, Telemann, J. S. Bach i inni). 
Czakra splotu słonecznego: dźwięki: C - czerwień, F - zieleń. Melodykai 
dźwięki natury-szum morza, plusk strumieni szum lasu itp. 
Czakra śledziony: dźwięki: C - różowy/czerwony, E - żółty, F-zielony, B/H-
fiolet/purpura, C-Dur-trójdźwięk. Regenerujące działa muzyka romantyczna i 
klasyczna. 
Czakra podstawowa: dźwięki: C - czerwień, D - pomarańczowy, E-żółty, B/H-
fiolet/purpura, również biel. Muzyka rytmiczna jak bębny, marsze wojskowe, 
klasyczny jazz. 
Oczyszczanie czakr: masaż piersi i brzucha 
Zabiegu tego nie wolno przeprowadzać przy jakichkolwiek stanach zapalnych 
występujących w żołądku, jelitach, pęcherzu moczowym i narządach podbrzusza. W 
normalnych warunkach zaleca się wykonywanie takiego masażu dwa razy w 
tygodniu, w celu pobudzenia odtruwania czakr. Każda z nich dysponuje strefami 
reflektorycznymi w rejonie brzucha (patrz rys. 1 str. 180). Po masażu pacjent 
rozluźnia się przez 30 minut leżąc na brzuchu; w tym czasie uwalniają się 
większe ilości chorego chi, opadającego w formie chmur w kierunku nóg, skąd są 
wydalane. (Proces ten zachodzi 
179 
Rys. 1 
 
Rys. 3 
 
 
 
Rys. 2 
 
Rys. 4 
 
 
 
P = Czakra podstawowa; Ś = Czakra śledziony; SŁ = Czakra splotu słonecznego; 
SR = Czakra serca; K = Czakra krtani 
180 
 
również w pozycji wstępnej do Pozycji Kobry - Bhujangasana - patrz str. 227. 
Utrzymując przez pół godziny tę postawę, tzn. wspierając się na przedramionach 
można np. czytać lub pisać w trakcie przemieszczania się chorego chi w 
kierunku strefy hara i wydalania go poprzez nogi.) 
Metodyka 
1. Rano leżymy w łóżku na plecach z uniesionymi kolanami i stopami opartymi 
całymi powierzchniami na podłożu. W tej pozycji okrężnym ruchem prawej dłoni 
masujemy rejon pod lewym obojczykiem (okolica serca). Po kilku minutach tę 
samą czynność wykonujemy lewą ręką pod prawym obojczykiem (str. 180, rys. 
2/1.1.). 
• 
 
2. W celu ułatwienia spływu zużytej energii masujemy następnie kolistym 
ruchem, przy średnim nacisku obie pachwiny (str. 180, rys. 2/2.2.). 
3a. Następnie podążamy za chi śledziony przesuwając czterema palcami prawej 
dłoni pod lewym łukiem żebrowym od strony zewnętrznej do środka brzucha - 
ciągnące ruchy przy niezbyt silnym nacisku (str. 180, rys. 2 /3a).                       

3b. Takie same płynne, "ciągnące" ruchy wykonujemy czterema palcami lewej 
dłoni po prawej stronie brzucha (str. 180, rys. 2 /3b). Łącznie powinno zająć 
to około pięciu minut. 
4. Obie dłonie przykładamy do pępka, który staje się ośrodkiem, wokół którego 
spiralnym ruchem zataczamy coraz większe kręgi, uciskając przy tym palcami. 
Czas trwania: ok. 3-5 minut (str. 180, rys. 3 /4.). 
5. Następnie pobudzamy czakrę podstawową ugniatającymi i wałkującymi ruchami 
wykonywanymi z dołu i z boków w kierunku pępka. Czas trwania: 2-3 minuty (str. 
180, rys. 3 /5). 
6. Cały zabieg kończymy lekko kolistymi, wałkującymi ruchami wykonywanymi od 
prawej strony podbrzusza dość szerokim łukiem wokół pępka, kończąc po lewej 
stronie podbrzusza. Czas trwania: 
3-5 minut (str. 180, .rys. 4 /6). 
181 
stopa 
bóle 
 
 
macica 
autonomiczny system nerwowy 
dolna 
czakra 
pleców 
zaparcie 
kręgosłup piersiowy 
barki kark 
dziąsła, podniebienie 
 
 
oko Czakra czoła i ciemienia zależy od czakr dolnych. 
czakra krtani - płuca - jelito grube 
cz. serca, serce, jelito cienkie (zamiast strefy reflektorycznej serca lepiej 
pobudzać wrażliwe strefy czakr śledziony, splotu słonecznego lub cz. 
podstawowej 
i 
czakra śledziony, śledziona - trzustka - żołądek 
cz. splotu słonecznego - wątroba - pęcherz żółciowy 
cz. podstawowa - nerki - pęcherz 
 
Ostatnim akcentem jest pobudzanie perystaltyki jelit. Prawą dłoń formujemy w 
,,pudełeczko" tak, jakbyśmy trzymali w nim dość duże jabłko i oklepujemy 
trzykrotnie całą długość przebiegu jelita grubego - a więc po linii opisanej w 
pkt. 6. 
Czakry i masaż reflektory czny ucha 
Masaż ten wykonywać można niezbyt ostrym patyczkiem, pałeczką kosmetyczną po 
zdjęciu z niej warstwy waty lub nawet długopisem (ze schowanym wkładem). 
Odpowiadające najsłabszej czakrze strefy reflektoryczne obu uszu masować 
należy 2-3 razy w tygodniu (najlepiej przed południem) przez około 3 minuty. 
By stwierdzić, które punkty są najboleśniejsze, masujemy na każdej sesji po 
jednym punkcie, przechodząc od punktów wewnętrznych do zewnętrznych. Ucisk 
łączymy z lekko kolistymi ruchami. Strefy masażu zaznaczone w centrum ucha 
odpowiadają przyporządkowanym im przez akupunkturę kręgom funkcji. 
Pobudzanie czakr - reflektoryczny masaż dłoni i stóp 
By skutecznie przeprowadzić energetyzujący masaż dłoni i stóp potrzebować 
będziemy kilku rzeczy: 
1. Długopis ze schowanym lub usuniętym wkładem do stosowania silnych, 
punktowych ucisków. 

2. Drewnianą łyżkę (trzonek) do masażu uciskowego i rotacyjnego. 
3. Spinacze do bielizny do przytwierdzania ich na sekundy/minuty do palców rąk 
i nóg, w celu trwałego pobudzenia krążenia. 
4. Plastykowy grzebień do masażu głaszczącego. 
5. Szklane lub metalowe kulki. Kładzie się je na twardym podłożu, np. na 
podłodze i przydeptuje stopą lub dociska dłońmi. 
183 
 
 
 
 
 
Przy masażu dłoni najboleśniejsze miejsca masowane są najpierw bardzo 
delikatnie - dopiero po kilku tygodniach podjąć można silniejsze zabiegi. 
Ważne elementy to masaż: a) wnętrza dłoni, b) palców, c) grzbietu dłoni, i d) 
bocznych powierzchni palców (patrz rys.). Analogicznie postępuje się przy 
masażu stopy. 
Po wstępnym wymasowaniu następuje zasadnicza część zabiegu. 
* Każdy palec (u rąk i nóg) należy najpierw lekko wyciągnąć, a następnie 
równie delikatnym ruchem wpychać pionowo w staw. Kolejny ruch to rotacja - 
przekręcamy go 7-10 razy w prawo i w lewo. Zabieg ten trwale pobudza przepływ 
energii w aurze witalnej. 
* Każdy palec u rąk i nóg odginamy powolnym i równomiernym ruchem do tyłu. 
Zatrzymujemy się na granicy bólu. 
* Przyciskamy wnętrze dłoni silnie do siebie i utrzymujemy tę pozycję przez 
kilka, kilkanaście sekund. 
Przy masażu reflektorycznym stóp masujemy dwa razy w tygodniu (przed 
południem) najboleśniejsze miejsca przez 15 minut. Zabieg ten przeprowadzony 
po południu spowodować może zaburzenia snu. Strefa pokazana na rysunku (str. 
185, dolny środek) jest zwykle bardzo wrażliwa przy wyczerpaniach nerwach, 
alergiach i silnych stresach. Masujemy ją silnie od pięty w kierunku palców 
uciskając jej ośrodek krążącym ruchem kciuka. 
184 
 
 
Reflektoryczny masaż stóp 
Czakry a uroda - kosmetyczny masaż twarzy 
Zasadnicza barwa cery mówi nam o osłabieniu jednej lub większej ilości czakr. 
Na przykład przy barwie szarawej mamy do czynienia z zaburzeniami czakry 
podstawowej, przy żółtawej-czakry śledziony, przy odcieniu sinoniebieskim (jak 
również przy pojawianiu się niebieskawych żyłek) - czakry splotu słonecznego, 
przy czerwonawej czakry serca, a przy bladości - czakry krtani. Przy stawianiu 
diagnozy należy też uwzględnić określone cechy skóry w odpowiadających 
określonej czakrze segmentach skóry. Dotyczy to zarówno takich cech jak 
suchość, tłustość, wrażliwość skóry jak i dalszych szczegółów - np. cera 
normalna, mieszana, o wielkich porach, właściwe jej ukrwienie, plamki 
wątrobowe jak i przebarwienia pigmentacyjne, czy pojawianie się naczyń 
krwionośnych na jej powierzchni. Niezwykłe, bądź po prostu charakterystyczne 
zmiany w obrębie jednego lub większej ilości segmentów wskazują na 
zmniejszenie się energii określonych czakr. 
Opisany poniżej masaż twarzy w ref l e kto rycz n y sposób odbija się na 
funkacjach wszystkich czakr. Najlepiej przeprowadzać go trzy razy w tygodniu, 
po opisanym już wcześniej masażu piersi i brzucha. 
W masażu twarzy najpierw uwalniamy swobodny spływ limfy po obu stronach szyi. 
Przy daleko wyciągniętym języku łagodnym ruchem głaszczemy od uszu w dół, 
masując następnie okrężnymi ruchami w kierunku twarzy. Samą twarz lekko 

oklepujemy czubkami palców. Zabieg ten można wykonywać oburącz, jednocześnie 
na prawej i lewej połowie twarzy i szyi. 
Czakry i masaż segmentarny pleców 
Zgodnie z zasadami akupunktury diagnozę stanu czakr i kontrolowanych przez nie 
organów ustalić można za pomocą ucisków wykonywanych na tzw. punkty zgodne 
umiejscowione ,na plecach. Jeśli punkty położone w strefie odpowiadającej 
danej czakrze reagują na ucisk bólem, to mamy do czynienia z osłabieniem lub 
chorobą przyporządkowanych jej organów (patrz rys. str. 188). 
186 
 
czakra krtani - oddziałuje na krąg funkcji: 
płuca - jelito grube 
czakra serca 
- oddziałuje na krąg funkcji: 
serce - jelito cienkie, osierdzie - potrójny ogrzewacz 
czakra śledziony 
- ddziałuje na krąg funkcji: 
śledziona - trzustka - żołądek 
czakra splotu słonecznego - oddziałuje na : 
wątroba - pęcherz żółciowy 
(c)czakra podstawowa - oddziałuje na: nerki i pęcherz 
 
 
Kosmetyczny masaż twarzy 
187 
dynie fakt, że większość owego ociekającego tłuszczem mięsa spożywana była na 
surowo. 
W naszych warunkach klimatycznych i obyczajowych sprawy mają się oczywiście 
zgoła inaczej. Warto więc wyliczyć ilości białka zawarte w kilku wybranych a 
powszechnie używanych produktach spożywczych: 
1-2 g białka zawarte są w 100 g zielonej sałaty, surówkach warzywnych i ryżu 
(współczynnik ten jest nieco wyższy w przypadku brokułów, brukselki, zielonego 
groszku oraz pieczarek (które nie zaliczają się wprawdzie do warzyw, jednak 
uwzględnione są w tym miejscu wyłącznie z uwagi na zawartość białka). Dalsza, 
daleko silniejsza pozycja to rośliny strączkowe - 25 g białka w 100 g 
suszonych ziaren (wyjątek fasola azuki - 38 g białka na 100 g suszu). Około 10 
g białka otrzymamy z 40 g gotowanej cielęciny/ /kury, 48 g gotowanej wołowiny, 
48 g sznyclówki wieprzowej, 67 g chudej baraniny, 36 g prawdziwego salami, 100 
g pieczonej kiełbasy, 100 g dorsza/pstrąga/flądry, 83 g płastugi/turbota, 42 g 
sardynek w oleju, 66 g chudego twarogu, 40 g sera typu edamer/tylżycki/gouda, 
200 g jogurtu naturalnego, 1/2-1 jajka, 100 g pieczywa chrupkiego, 125 g 
pełnoziarnistego pieczywa Grahama (dwie średniej wielkości kromki lub jedna 
bułka), 71 g orzechów laskowych, 66 g orzechów włoskich i 56 g migdałów (ok. 
40 sztuk). 
Pełnowartościowe białko - wszystkie osiem esencjonalnych aminokwasów zawarte 
jest wyłącznie w produktach pochodzenia zwierzęcego (mięso, ryby) oraz w soi 
(również lizyna i metionina). Najbardziej wartościowa jest czerwona fasola 
azuki (azuki lub aduki, pochodząca z Azji Południowo-Wschodniej, uprawiana 
również w Japonii). Na Dalekim Wschodzie tradycyjnie stosuje się ją przeciwko 
dolegliwościom nerek. Zgodnie z ogólnymi obserwacjami spożywanie 
wystarczającej ilości fasoli azuki poprawia pamięć oraz krążenie, zarówno 
obwodowe jak i tzw. mały obieg, tzn. krążenie zaopatrujące bezpośrednio serce. 
Regularne spożywanie fasoli azuki znacznie zmniejsza dolegliwości występujące 
w okresie przekwitania, szczególnie jeśli chodzi o odczuwanie fal gorąca oraz 
o nocne, napadowe pocenie się. 
196 
 

Fasolę azuki najlepiej spożywać przygotowaną w tradycyjny sposób: po 
przebraniu i umyciu na sicie moczymy przez 12 lub 24 godziny w wodzie, z 
dodatkiem jednej łyżki stołowej octu owocowego lub winnego. Po odcedzeniu 
gotujemy ją przez 90 minut w dość dużej ilości wody, dodając do niej, w 
zależności od upodobań kilka ząbków czosnku lub kminek. (Nie zaleca się 
gotowania w szybkowarach, które - co wynika z licznych obserwacji - negatywnie 
wpływa na substancje odżywcze we wszystkich właściwie pokarmach.) Po 
wystudzeniu ugotowaną fasolę bez problemu przechowywać można do trzech dni w 
lodówce. Dodajemy jej od 1 do 4 łyżek stołowych przede wszystkim do potraw 
warzywnych. Wodę w której gotowano fasolę używać można do gotowania zup. Można 
spożywać też samą fasolę - wtedy jej smak znacznie poprawi dodanie ciemnego 
lub jasnego sosu sojowego (niesłodzonego). 
Przy lekkich jedynie zaburzeniach w czakrze podstawowej wystarczy codzienne 
spożywanie około 3 g soli morskiej. Zawiera ona 95 procent chlorku sodu oraz 5 
procent składników mineralnych i pierwiastków śladowych. Pełna sól morska, w 
odróżnieniu od innych gatunków soli promieniuje intensywnym, witalizującym. 
kolorem jasnoniebieskim. 
Różne rodzaje przetworów mięsnych i rybnych, gotowe sosy, sery, chleb, napoje 
i in. zawierają często duże ilości tzw. soli ukrytej - co oznacza po prostu, 
że nie uwzględnia się jej na etykietach z opisem składników. Zbyt wysokie 
spożycie soli negatywnie oddziałuje na cały organizm. Przy schorzeniach czakry 
podstawowej z podwyższonym ciśnieniem (niezależnie od tego czy występują 
dolegliwości serca i gromadzenie się płynów w tkankach) sprawdza się, obok 
zabiegów na aurze witalnej, następująca dieta oczyszczająca, trwająca w 
zależności od skali zaburzeń od 1 do 6 tygodni: dziennie spożywa się 200-250 g 
ryżu niełuszczonego (całą tę ilość gotujemy jednorazowo po uprzednim moczeniu 
przez 12 godz.), dzieląc go na 3-5 posiłków. Do ryżu wolno spożywać wyłącznie 
owoce i warzywa, przy czym pierwszeństwo mają jabłka i selery. Jako jedyną 
przyprawę dopuszcza się sól morską - do trzech gram dziennie. Podczas diety 
pije się wyłącznie herbatki ziołowe (alkrzyp, nawłoć, pokrzywa, liść brzozy), 
niesłodzony i nieklarowany sok jabłkowy oraz naturalne wody mineralne (bez 
sztucznego wzbogacania). Jedynie 
197 
 
Punkty zgodne akupunktury 
Dokładnie w miejscu strefy reflektorycznej (lub też w jej bezpośrednim 
sąsiedztwie) chorego organu, bardzo często tworzą się plamy wątrobowe. Mamy w 
tym wypadku do czynienia z odkładaniem się ciał białkowych w skórze. Plamy 
takie, występujące na plecach już u małych dzieci, służyć mogą za cenną pomoc 
diagnostyczną. Wskazują one zarówno na przebyte chorobym jak i na podatność 
względem określonych zaburzeń, umożliwiając jak najwcześniejsze 
przeciwdziałanie. 
Średniej wielkości monetą przesuwamy (przy lekkim ucisku) po obu stronach 
kręgosłupa, mniej więcej w odległości dwu centymetrów od jego środka. Kierunek 
ruchu nie ma przy tym żadnego znaczenia: miejsca, które pozostaną blade, a 
więc nie zaczerwienią się pod wpływem tego bodźca wskazują na osłabienia 
występujące w określonej czakrze, bądź przyporządkowanych jej organach. 
Jeśli prawym kciukiem wywrzemy nacisk na prawą stronę danego kręgu, kontrując 
ów nacisk uciskiem wywieranym lewym kciukiem w stronę przeciwną, to brak bólu 
udowadnia, że dany krąg pozbawiony jest zaburzeń. Przy występowaniu bólu 
sprawdzić należy odpowiednią czakrę przy pomocy ogólnego testu na stan 
energii. 
Autoterapia segmentarna 
Masaż reflektoryczny jako taki, powinien być przeprowadzany przez 
wykwalifikowanego masażystę lub bioenergoterapeutę. Pomimo to istnieje kilka 
możliwości oddziaływania na czakry za pomocą punktów zgodnych: 
• ciepły lub zimny prysznic na dany segment, 

• wcieranie leczniczych maści lub olejków, 
• przez lekki masaż, a więc ugniatanie, wałkowanie, bądź okrężne ruchy 
wykonywane monetą. W segmencie serca nie wolno samodzielnie podejmować 
jakichkolwiek zabiegów, gdyż grozi to zapaścią. 
• przez opisane w tej książce ćwiczenia gimnastyczne i asany jogi. 189 
Medytacje kolorystyczne dla wszystkich czakr 
Ćwiczenia te należy wykonywać przez dwa tygodnie po dwa razy dziennie przez 
ok. 15 minut, następnie zaś raz w tygodniu. 
Za pomocą opisanych w tej książce testów ustalamy swą najsłabszą czakrę. Dla 
medytacji kolorystycznych stosujemy bardziej pastelowe odcienie kolorów, w 
odróżnieniu od dość jaskrawych barw stosowanych w ściśle fizycznej terapii: 
Czakra czołowa i ciemienia: kolor biały i złoty. 
Czakra krtani: jasnoniebieski, fioletowy i indygo. 
Czakra serca: kolor biały, złoty i różowy. 
Czakra splotu słonecznego: zieleń. 
Czakra śledziony: różowy, żółty, zielony, niebieski, fioletowy. 
Czakra podstawowa: biały, różowy, żółty, fioletowy. 
W środkowej kolumnie testu psychologicznego (harmonia, zdrowe chi) znajdziemy 
pozytywne cechy medytacyjne, z których kilka podano dla przykładu przy czakrze 
podstawowej. 
Siadamy prostując kręgosłup, z dłońmi luźno spoczywającymi na kolanach i 
rozluźniamy się całkowicie. Jeśli decydujemy się na odprężanie w pozycji 
leżącej na plecach, to dłonie spoczywają wzdłuż tułowia wnętrzami skierowane 
ku górze. 
W tej pozycji obojętniejemy na wszystkie myśli, pozwalamy im przeciągać przed 
sobą niczym chmury na niebie. Cała nasza uwaga kieruje się w stronę barwy 
brakującej naszej najsłabszej czakrze. Wyobrażamy ją sobie związaną z jakimś 
ulubionym bądź sympatycznym przedmiotem czy rzeczą, na przykład jasnoniebieski 
kolor nieba, świeża zieleń łąk i lasów wiosennych, fiolet w postaci różnych 
kwiatów itp. 
Wyczuwamy, że kolor ten zaczyna nas spowijać, wdychamy go. Wyobrażamy sobie 
związane z tym kolorem określone - pozytywne - cechy charakteru, którymi 
pragnęlibyśmy dysponować (patrz test psychologiczny) i które wchłaniamy wraz z 
wdychanym powietrzem. 
Przy wydechu wyobrażamy sobie jak chore, zużyte chi wydalane jest ze środka 
naszego ciała, od głowy w dół. Razem z tym chi 
190 
 
wyrzucamy z siebie wszystkie negatywne cechy i odczucia. Szare, zużyte chi 
równie dobrze możemy wydychać przez nos. 
W celu osiągnięcia duchowej i psychicznej regeneracji, wyobrażamy sobie jak 
przy każdym wdechu w nasze ciemię wnika białe i złote światło, składające się 
z czystego, lśniąco wibrującego chi. Przy wydechu kierujemy je w stronę czakry 
serca, która rozprzestrzenia je dalej po całym organizmie. 
Skuteczność oddziaływania medytacji kolorystycznej zależy przede wszystkim od 
intensywności i głębi indywidualnej wyobraźni, jak również od stopnia 
intoksykacji aury przez chore chi. Ta ostatnia, patrząc z globalnego punktu 
widzenia, tak przybrała na sile, że medytacja kolorystyczna sama w sobie nie 
przynosi spodziewanych wyników. Jeśli siła naszej wyobraźni skutkować ma 
długofalowo, należy łączyć ją z innymi technikami wspierania zdrowia. Polega 
to na regularnym i systematycznym wykorzystywaniu diety, ćwiczeń fizycznych 
oraz zabiegów wspomagających odtruwanie czakr. 
Zgodnie z moimi obserwacjami stan chi oraz czakr nie odbija się wyłącznie na 
medytacji kolorystycznej, ale również na koncentracji, ogólnych siłach 
myślowych oraz sile przebicia jednostki. Wiele kierunków spotykanych we 
współczesnej nauce o człowieku twierdzi, że jednostka formowana jest wyłącznie 
za sprawą czynników dziedzicznych bądź też, że wyłączną siłą sprawczą jest 

jego wychowanie, usytuowanie w społeczeństwie oraz walory umysłowe. Z 
pewnością wszystkie te czynniki mają bardzo silny wpływ na formowanie się 
człowieka we wszystkich jego aspektach - fizycznym, emocjonalnym i 
spirytualnym. 
Wytrwałość, siła, zainteresowania, zdolność do przekształcania duchowego 
poznania w realia, w dużym stopniu określane są przez siłę i czystość czakry 
podstawowej. Na czynniki negatywnie oddziałujące na jej rozwój i sprawność 
wielokrotnie w tej książce zwracano uwagę. Jednym z istotniejszych jest 
chroniczne zatrucie metalami pochodzącymi z plomb amalgamatowych, które 
podrażniają wszystkie czakry, a szczególnie czakrę podstawową i czołową 
(przysadka mózgowa) i które w czasie ciąży przenoszone jest z matki na 
dziecko. Czarne opary rtęci porównać można do tolkienowskich Mocy Ciemności, 
które hamują bądź zagradzają drogę dla światła, będącego uosobieniem poznania 
i wyższej świadomości. 
191 
ROZDZIAŁ VI 
PROGRAMY HARMONIZUJĄCE 
DLA POSZCZEGÓLNYCH CZAKR 
Wprowadzenie 
Bezwzględnie należy przestrzegać poniższych wskazówek: 
1. Przed rozpoczęciem jakichkolwiek ćwiczeń naradź się z terapeutą, czy możesz 
wykonywać je bez żadnych zastrzeżeń. Wywodzą się one przeważnie z hatha-jogi i 
niektóre zaburzenia stanowią przeciwwskazanie dla ich wykonywania. 
2. Ćwiczenia należy wykonywać na złożonym kilkakroć kocu, bądź na grubym 
dywanie. Nie rozpoczynaj programu ćwiczeń odczuwając jakiekolwiek bóle, 
zwłaszcza dotyczące stawów lub kręgosłupa. 
3. Załóż sobie mały dzienniczek, w którym odnotujesz, z datą i godziną, jakie 
codzienne ćwiczenia wykonałeś. 
4. W pierwszym tygodniu wykonuj jedynie dwa ćwiczenia trwające po pięć minut. 
Dopiero później możesz przedłużyć czas ćwiczeń do 20-30 minut. Nowe ćwiczenia 
włączaj pojedynczo i poćwicz przez kilka dni - do pełnego opanowania, nim 
włączysz do programu następne. 
192 
 
5. Jeśli zdarzy ci się przerwa w ćwiczeniach trwająca dłużej niż tydzień, 
wznawiaj je pomału, przestrzegając zasad zawartych w pkt. czwartym. Kobiety 
mające okres nie powinny w tym czasie wykonywać żadnych ćwiczeń gimnastycznych 
- jedynie rozluźniające. 
6. Spróbuj wykonywać ćwiczenia regularnie, ale bez pośpiechu i stresu, mniej 
więcej na trzy godziny przed posiłkiem. 
7. ćwiczenia wykonuj mając już rozgrzane ciało, a przede wszystkim rozgrzane 
stopy - w innym przypadku może dojść do niekorzystnych napięć mięśniowych. W 
razie potrzeby weź ciepłą kąpiel stóp, lub zrób intensywną rozgrzewkę. 
8. Gdyby przy wykonywaniu jakiegokolwiek ćwiczenia miały wystąpić bóle, powróć 
do niego nie przekraczając tej granicy. Rozluźnij się i wykonaj je raz jeszcze 
w sposób rozluźniony, utrzymując pozycję, po której ból wystąpił. Dajesz w ten 
sposób mięśniom spiętym fizycznym i psychicznym stresem możliwość powolnego 
rozciągnięcia się i odprężenia. Po wysiłku związanym z ćwiczeniem zawsze 
wstrząśnij kilkakrotnie kończynami lub też odpocznij leżąc na brzuchu lub na 
plecach. 
9. ćwiczenie rozluźniające: 
leżąc na plecach, przy zachowaniu rytmu oddechu do jakiego nawykliśmy i 
zamkniętych oczach, rozluźniamy się od stóp aż po głowę, po kolei oddziałując 
świadomie na poszczególne grupy mięśni. Przy odczuwaniu ciepła bądź ciężaru, 
próbujemy wyczuwać własne ciało, jednak bez najmniejszej presji. Obserwujemy 
oddech, myśli, odczucia i emocje, nie próbując w nie jednak ingerować. Przy 
nabraniu odrobiny wprawy możemy głośno zapowiadać bądź komentować ruchy i 

drgnięcia mięśni np.: ,,Moja szczęka i lewy bark na powrót się rozluźnią", 
,,Drgnęła powieka, ale nie ma to najmniejszego znaczenia". W świadomości 
należy też odnotować sobie najczęstsze przyczyny rozproszenia się bądź 
niewłaściwych postaw. 
Jeśli w ten sposób uda nam się skierować własną uważność na swe ciało, 
będziemy mogli łatwiej zharmonizować jego czynności również w czasie, gdy nie 
ćwiczymy świadomie. Na podstawie bacznej obserwacji rychło dojdziemy do 
wniosku, że określone napięcia i sytuacje stresowe wywołują charakterystyczne 
dla sie- 
193 
bie napięcia mięśni.W ciągu dnia warto przypominać sobie o tym częściej i 
rozluźniać właściwe partie ciała - szczególnie dotyczy to barków, pleców oraz 
kończyn. 
10. Ćwiczenie barków: 
siedząc lub stojąc podciągamy dość gwałtownym ruchem barki, tak by ramiona 
niemal dotknęły do uszu, a następnie pozwalamy im łagodnie opaść. Ćwiczenie to 
powtarzamy około dziesięciu razy. 
 
11. Rozluźnianie pleców i kończyn:           stajemy w lekkim rozkroku - stopy 
są w odległości około 40 cm od siebie. Pomału unosimy obie ręce nad głową. 
Następnie zginamy się w pasie, pozwalając głowie opaść aż do wysokości kolan, 
ale w dość znacznej od nich odległości. Wykonujemy w ten sposób kilka skłonów, 
starając się wyczuwać jeden krąg kręgosłupa po drugim. Przy schorzeniach 
kręgosłupa (bądź określonej na podstawie testów podatności na takie 
schorzenia) ćwiczenie to należy wykonywać bardzo pomału. Nieważne przy tym, 
czy zwiesimy głowę aż do kolan, bądź dotkniemy palcami ziemi. Chodzi o to, by 
przy każdym skłonie wstrząsnąć solidnie zwisającymi ramionami, barkami, 
karkiem i całym tułowiem. Po wstrząśnięciu prostujemy się powoli i powtarzamy 
ćwiczenie. 
12. Utrata nadwagi: 
jeśli naszym życzeniem jest zniwelowanie nadwagi czy walka z otyłością, należy 
konsekwentnie raz w miesiącu ważyć się oraz dokonywać pomiaru podstawowych 
parametrów ciała (obwód piersi, talii, bioder i ud). By stracić na wadze, 
należy przeprowadzać cztery razy w tygodniu po 30 minut ćwiczenia właściwe dla 
najsłabszej czakry - za wyjątkiem czakry serca. W jej przypadku również 
ćwiczymy cztery razy w tygodniu, ale tylko po piętnaście minut. Przy tych 
ćwiczeniach tętno powinno wzrosnąć do około 130 uderzeń na minutę. 
Program usprawniania własnego ciała dobrany pod kątem najsłabszej czy 
najpodatniejszej na uszkodzenia czakry jest dużo skuteczniejszy niż metody 
zalecające realizację całego programu bez wyboru. 
194 
 
Harmonizowanie czakry podstawowej 
Uwagi ogólne 
Uszkodzenie czakry podstawowej może nastąpić poprzez zimno, wyziębienie 
organizmu, za sprawą stresu, lęków, oraz określonych produktów żywnościowych. 
Czynnikiem regenerującym i pobudzającym czakrę podstawową (przeciwdziałającym 
i leczącym niewydolność nerek, zaburzenia w poroście włosów, strzelanie 
stawów, odwapnienie kości i różne formy artretyzmu) jest kuracja tranowa. Dla 
optymalnej resorpcji odżywczych składników zawartych w tranie zaleca się dwie 
kuracje - jesienną i wiosenną. Trwa ona za każdym razem od dwu do trzech 
miesięcy i polega na piciu (przed snem) ok. 1/4 łyżeczki od herbaty tranu 
mieszanego przez ok. 2 minuty z sokiem jabłkowym, sokiem z marchwii bądź 
biologicznie czystym jogurtem. Bardzo dobre oddziaływanie na tę czakrę mają 
również mieszanki ziołowe (niezbyt silne) przygotowywane na dolegliwości 
nerek, pod warunkiem, że będą przyjmowane po południu. 

Eksperci w dziedzinie chorób nerek przy lekkiej jedynie niewydolności, nie 
podlegającej jeszcze dializie (a więc przy uszkodzonej czakrze podstawowej) 
zalecają od 0,5 do 0,6 g białka na kilogram wagi ciała, co dla statystycznego 
dorosłego oznacza od 30 do 45 g dziennie. Wegetarianie, którzy generalnie 
przyjmują mniej białka i jest to wyłącznie białko pochodzenia roślinnego, 
cierpią - w porównaniu do mięsożerców - znacznie rzadziej na choroby serca i 
krążenia, choroby nowotworowe i w związku z tym żyją statystycznie dłużej. 
Testy wykonywane w różnych krajach, w odniesieniu do różnych, a więc i 
pozaeuropejskich ras, wykazują jednoznacznie - białko pochodzące ze świeżych, 
nieobrabianych termicznie produktów jest o wiele lepiej przyswajalne, niż z 
takiej samej ilości produktów gotowanych, smażonych, duszonych czy wędzonych. 
Wyjaśnia to też fenomen, który wprawił w zadziwienie wielu naukowców 
zajmujących się dietetyką. Eskimosi spożywający niemal wyłącznie tłuste mięsa 
(a więc zgodnie z kanonem współczesnej medycyny predystynowani do chorób serca 
i Dążenia z uwagi na wysokie spożycie cholesterolu) nie objawiali ich niemal 
wcale. Kwestią decydującą w tym względzie nie był współczynnik np. HDL (high 
density cholesterol do LDL - Iow density cholesterol), a je- 
195 
rano można wypić filiżankę kawy lub herbaty - nie jest to jednak 
zalecane. 
Po czterech tygodniach pacjenci, którzy do tej pory z trudem i zadyszką 
wchodzili po schodach, odzyskiwali siły, dolegliwości mijały - łącznie z 
opuchniętymi kostkami. 
Przy poważniejszych zaburzeniach pracy nerek z, lub bez nadciśnienia, nadwagi, 
obrzęków i wzdęć, obok biologicznych zabiegów na aurze witalnej, sprawdziła 
się również dieta rozdzielna Haya - do stałego stosowania. W jej przypadku w 
ściśle określonych odstępach czasu (4,5 bądź 5 godzin) podaje się dwie 
alternatywne kombinacje 
pokarmów. 
1. Białko łączy się tylko z sałatkami, warzywami lub produktami neutralnymi 
(czyli posiłek może składać się z mięsa, ryb, jajek, roślin strączkowych, 
jabłek, jagód, wiśni, owoców cytrusowych, orzechów, kiełków, przetworów 
mlecznych, masła, oleju, itp.). 
2. Węglowodany również łączy się tylko z sałatkami, warzywami, lub produktami 
neutralnymi (np. ziarna z pełnego przemiału, syrop, miód, pieczywo, suszone 
morele, rodzynki, sałata, gotowane i surowe warzywa itp.). 
Dieta ta rozdziela ściśle białka i węglowodany, toteż na kanapki do chleba 
wolno stosować wyłącznie rzodkiewki, pomidory, czarną rzepę, plasterki 
kalarepy i inne warzywa. Istnieją też określone wskazania odnośnie proporcji - 
na jedną część zbóż i ich przetworów muszą przypadać cztery części surówek, 
sałatek, owoców i warzyw. 
Ćwiczenie oddechowe 
Zamykanie podstawy lub Mula-Bandha energetyzuje przede wszystkim czakrę 
podstawową. Wdychamy głęboko powietrze. Przy wydechu staramy się jak 
najgłębiej wciągnąć do środka zwieracz odbytu, cewkę moczową oraz pępek. Całe 
podbrzusze staramy się jak najsilniej przycisnąć do kręgosłupa lędźwiowego. 
Powoduje to, że chi, spoczywająca w czakrze podstawowej energia życia, zostaje 
wyrzucona ku górze i płynąc wzdłuż kręgosłupa dostaje się do głowy. Jest to 
ćwiczenie proste, jednak wymaga wielokrotnych powtórzeń 
198 
 
i regularnego wykonywania, gdyż wyrzucone z czakry podstawowej chi może 
wywołać pozytywne zmiany dopiero po przedostaniu się do świadomości. 
Zabiegi balneologiczne 
Do najskuteczniejszych sposobów oczyszczania tej czakry należy trzymanie w 
ustach zwykłej wody wodociągowej (lub filtrowanej uprzednio, jeśli jest silnie 
chlorowana) podczas np. mycia głowy, prysznica czy szczotkowania skóry na 

sucho. Następnie jamę ustną należy wielokrotnie wypłukać. W trakcie tego 
zabiegu woda trzymana w ustach nasyca się prawie natychmiast zużytym, szarym 
chi, płynącym ku górze z czakry podstawowej. 
Energia tej czakry oddziałuje skutecznie jedynie przy ciepłych stopach, toteż 
należy dbać o ich właściwe rozgrzanie i ukrwienie za pomocą biegania lub 
kąpieli stóp. 
Kąpie! stóp: do tego celu potrzebujemy jedno lub dwa wiadra - na tyle wysokie, 
by woda w nich sięgała mniej więcej na szerokość dłoni poniżej kolana. Przez 
7-10 minut moczymy nogi w wodzie o temperaturze 37-38 stopni C, by następnie 
poddać je działaniu wody zimnej, ale jedynie przez kilka sekund (drugie wiadro 
lub prysznic, którym polewamy wyłącznie stopy i podudzia). Przy żylakach lub 
dziedzicznej do nich skłonności, temperatura wody nigdy nie powinna 
przekraczać 37-38 stopni C. W takiej sytuacji należy przy opalaniu się chować 
nogi w cień lub przykrywać ręcznikiem - słońce powoduje rozszerzanie naczyń 
krwionośnych. 
Narastająca kąpiel stóp: zaczynamy od wody o temperaturze około 36 stopni C. 
Co 1-3 minuty zwiększamy temperaturę o jeden stopień (dolewając wodę 
prysznicem lub np. z czajnika). Końcowa temperatura nie powinna nieprzyjemnie 
parzyć. Na zakończenie stopy i podudzia omywamy zimną wodą. 
Przemienna kąpiel stóp: obie nogi zanurzamy na 3-5 minut w ciepłej wodzie (37-
38 stopni C), a następnie na kilka sekund w zimnej (drugie wiadro lub pod 
prysznic). Zabieg powtarzamy dwu-trzykrot-nie, kończąc zawsze wodą zimną. 
199 
Poranne stąpanie w wodzie: wybitnie pobudzającym zabiegiem jest poranne 
stąpanie w wodzie, wykonywane w wannie, do której napuszcza się od 1 do 5 cm 
wody. Przed "spacerkiem" wykonywanym w wannie stopy muszą być porządnie 
rozgrzane. Po ich wyziębnięciu, rozgrzewamy gorącym prysznicem i zabieg 
powtarzamy - do trzech razy. W ciepłych porach roku (wiosna, lato, jesień) 
zaleca się poranne stąpanie w trawie mokrej od rosy. Warunek - stosunkowo 
czysta, nienawożona łąka, o ile to możliwe z dala od ruchliwych tras 
komunikacyjnych. 
Zadziwiające, jak wiele dolegliwości związanych z zatokami, schorzeń 
podbrzusza oraz bólów i skurczy prę- i menstruacyjnych udaje się wyleczyć 
wyłącznie za sprawą regularnych kąpieli stóp. 
Z obserwacji aury jednoznacznie wnioskować można: kąpiele stóp to nie tylko 
zabieg rozgrzewający i pobudzający ukrwienie, ale i doskonała metoda 
odtruwania, szczególnie w odniesieniu do dolnych ośrodków energetycznych. 
Podczas zanurzania stóp w ciepłej wodzie wyraźnie widać, jak woda stopniowo 
wypełnia się szarym, zużytym chi, spływającym wzdłuż linii energetycznych z 
czakry podstawowej. 
 
 
Oklepywanie nerek 
Nerki odfiltrowują z krwi produkty przemiany materii. Jeśli jest ich zbyt 
dużo, powstają złogi, upośledzające ich pracę. Regularne, lekkie oklepywanie 
okolicy nerek zapobiega temu niekorzystnemu zjawisku, jednocześnie 
usprawniając wydalanie. 
 
Korygowanie postawy 
Niewłaściwa postawa powoduje, że eteryczna energia jedynie wolno i z 
przeszkodami przedostaje się z czakry podstawowej do głowy. Dlatego właśnie 
stałe utrzymywanie właściwej postawy ma tak wielkie znaczenie dla cyrkulacji 
chi. 
Przy prawidłowej postawie energia witalna bez przeszkód napływa do głowy, w 
optymalny sposób zaopatrując wszystkie nerwy, 
200 
 

a) postawa prawidłowa; b) plecy płaskie; c) plecy wypukłe 
mięśnie i organy. Przy plecach płaskich lub nadmiernie wypukłych zbyt mała 
ilość energii dociera przede wszystkim do nerek - a one stanowią 
konstytucjonalną podstawę dla czynnego systemu energetycznego jakim jest 
człowiek. Chi nerek ma zasadnicze znaczenie dla naszych nerwów, dla aparatu 
mięśniowego i takich organów jak serce, płuca, wątroba, trzustka i żołądek. 
Przy płaskich plecach dochodzi do przemieszczania się pasa barkowo-
ramieniowego, podczas gdy zbyt wypukłe plecy powodują wyraźne zmniejszanie się 
intensywności aury, występujące w różnych miejscach. Równie istotną rolę 
odgrywają wszelkie nieprawidłowości w ustawieniu miednicy (wymuszane na 
przykład chodzeniem w obuwiu na szpilkach itp.). W takich przypadkach 
obserwuje się wyraźne ubytki aury witalnej w okolicy karku, a ściślej mówiąc - 
kręgosłupa szyjnego. Ubytki te wyrównać można jedynie poprzez prawidłową 
postawę 
201 
- czyli stałe jej korygowanie i wykonywanie odpowiednich ćwiczeń 
gimnastycznych. W wybitnie patologicznych przypadkach konieczna jest 
interwencja chiropraktyka. 
Prawidłową postawę rozpoznajemy między innymi po tym, że jeśli staniemy przy 
ścianie, to między nią a plecami powstanie pięć pustych przestrzeni. Górna 
krawędź miednicy (wyrostki kolczyste górne) ustawione są poziomo. Przy plecach 
płaskich miednica pochylona jest do tyłu. Zmienia to całą statykę ciała, aż do 
górnych kręgów szyjnych. Przy plecach wypukłych miednica pochyla się do 
przodu. Często wskazuje to na nadmiernie wypełnione jelita, chroniczne zmiany 
w obrębie narządów podbrzusza jak również na osłabione mięśnie pleców. 
Podobnie jak przy plecach płaskich, skutki mogą być odczuwane w obrębie całego 
kręgosłupa - aż po głowę. 
Ćwiczenia na płaskie plecy 
Zabawa w kota: (rys. a, str. 203). Przy wykonywaniu tego ćwiczenia należy 
wystrzegać się gwałtownych ruchów, które mogą doprowadzić do niekorzystnych 
przeciążeń w obrębie kręgosłupa szyjnego i lędźwiowego. Po uklęknięciu 
opuszczamy się na rękach, tak, by brodą dotknąć do ziemi. Postawę taką 
utrzymujemy przez kilka sekund, normalnie oddychając, następnie unosimy się 
płynnym ruchem, wyginając jednocześnie grzbiet ku górze - niczym przeciągający 
się kot. Po kilku sekundach rozluźniamy się i przemiennie przesuwamy kolana w 
kierunku brody, starając się jej dotknąć. Na koniec odwodzimy po kolei nogi 
daleko do tyłu i do góry, odginając jednocześnie głowę do tyłu. 
Usprawnianie mięśni: (rys. b, str. 203). Zachowujemy szczególną ostrożność 
przy zaburzeniach związanych z kręgosłupem, szczególnie przy tendencji do 
wypadania dysku. Ustawiamy krzesło przy ścianie, oparciem do siebie, stajemy w 
odległości równej mniej więcej długości tułowia i opieramy się dłońmi o 
oparcie. Nogi wyprostowane, stopy w odległości 30-40 cm od siebie. Oddychamy 
normalnie, wypinając siedzenie do góry. Pozycję tę utrzymujemy przez kilka 
sekund, następnie przemiennie uginamy i prostujemy kolana. Na koniec 
rozluźniamy się. 
202 
 
 
 
 
 
 
Uelastycznianie kręgosłupa: jest to ćwiczenie przypominające jedną z asan jogi 
- Ustrasana (Wielbłąd). W postawie wyprostowanej klęczymy na podłodze, dłonie 
zwisają swobodnie, nieco odchylone do tyłu w okolicy ud. Przy głębokim wdechu 
odchylamy głowę, szyję i cały tułów do tyłu, na tyle, na ile to możliwe, 
wspierając się na dłoniach chwytających za pięty. Przy wydechu powracamy do 

pozycji pierwotnej, czyli klęku wyprostowanego. Całe ćwiczenie powtarzamy 
dziesięciokrotnie, następnie odprężamy się. 
 
 
Usprawnianie stawów biodrowych: leżąc na plecach, na grubym dywanie lub 
złożonym kocu po kolei przyciągamy kolana i wykonujemy nimi kółeczka o 
średnicy od 30 do 50 cm - w zależności od tego jak sprawne są nasze stawy. Po 
dziesięciu kółeczkach wykonanych do wewnątrz, wykonujemy dziesięć na zewnątrz, 
a następnie odprężamy się. 
Przyciąganie kolan leżąc: kolejne ćwiczenie również wykonujemy leżąc na 
plecach. Po wydechu chwytamy za każdym razem jedną nogę i pomału, ostrożnie 
przyciągamy ją do piersi. Pozycję tę utrzymujemy przez kilka sekund. Odwodzimy 
ją wraz z wdechem i przechodzimy do następnej nogi. ćwiczenie powtarzamy 
kilkakrotnie, starając się przedłużać czas, kiedy kolano jest najbliżej 
piersi. Następnie odprężamy się. 
 
Ćwiczenia na wypukłe plecy 
• 
Balansowanie: boso, na czubkach palców spacerujemy z wysoko uniesionymi rękami 
po pokoju. Następnie opuszczamy ręce i spa 
204 
 
cerujemy dalej balansując poduszką umieszczoną na głowie. Po opanowaniu tej 
sztuki balansujemy przedmiotami trudniejszymi np. pustą doniczką, koszem na 
papiery itp. Postawę możemy korygować przeglądając się w dużym lustrze. 
Usprawnianie mięśni: stajemy plecami do ściany i próbujemy przesunąć ją dolną 
ich częścią. Zachowujemy przy tym lekki rozkrok - odstęp pomiędzy stopami 
powinien wynosić ok. 20 cm. Następnie uginamy kolana, osuwając się lekko do 
dołu. Napinamy przy tym mięśnie brzucha by plecy pozostały płaskie. 
Wytrzymujemy w tej pozycji przez kilka minut, po czym osuwamy się do końca, do 
pozycji kucznej. Ćwiczenie powtarzamy kilkakrotnie, następnie odprężamy się. 
Rozciąganie kolan i ud: (Baddha Konasana) siedząc na podłodze przykładamy do 
siebie podeszwy stóp i odchylamy kolana na boki. Następnie obejmujemy palce 
stóp i przyciągamy je do siebie - na ile to możliwe. Celem ćwiczenia jest 
przyciągnięcie pięt do krocza, tak by całe nogi swymi zewnętrznymi 
powierzchniami spoczywały płasko na podłodze. 
W harmonizowaniu czynności czakry podstawowej pomocne są również ćwiczenia: 
Kobra (patrz str. 227), Ryba (str. 229), oraz.Łuk (str. 215). 
205 
Codzienne 10 minut dla czakry podstawowej 
Co drugi dzień, przemiennie z ,,Zabawą w kota" i ,,Usprawnianiem stawów 
biodrowych" wykonujemy jedną z kąpieli stóp, łącząc ten zabieg z oklepywaniem 
okolicy nerek. Przy osłabieniu lub zaburzeniach występujących jednocześnie w 
czakrach podstawowej i serca z kąpielami stóp, łączymy ćwiczenia z dłońmi, 
opisane w rozdziale dotyczącym czakry serca (str. 224). 
Harmonizowanie czakry śledziony 
Uwagi ogólne 
Na czakrę śledziony niekorzystnie wpływają: wilgotna pogoda (wysoka wilgotność 
powietrza, mgła, deszcz, śnieg), globalny efekt cieplarniany, zimne napoje, 
nieregularne spożywanie (zwłaszcza zimnych) posiłków oraz określone produkty 
spożywcze (cukier, wszelkie słodziki syntetyczne, w wielu przypadkach również 
miód, rafinowana mąka, mleko pełnotłuste oraz nadmiar tłuszczów pochodzenia 
zwierzęcego). Obecnie problemy dietetyczne w tej akurat dziedzinie są mało 
doceniane, tymczasem około 66 procent przypadków cukrzycy pierwotnej 
(nieuleczalnej, ujawniającej się wśród dzieci i młodzieży) wynika z wrodzonej 
a nieprawidłowej reakcji trzustki i systemu immunologicznego na białko zawarte 
w mleku krowim. 

Najczęściej niedocenianym problemem są też wahania w poziomie cukru we krwi 
powiązane właśnie z czakrą śledziony. Przejściowe lub trwające dłużej 
obniżenie się tego poziomu jest zjawiskiem niekorzystnym, mogącym objawiać się 
występowaniem jednego lub większej ilości objawów typu: nagły spadek 
sprawności, nerwowość, drżenie dłoni, osłabienie koncentracji, osłabienie 
pamięci, apatia, depresja, zaburzenia zachowania, skurcze mięśni, łomotanie 
serca, zawroty głowy, bóle głowy, zaburzenia snu, nocne i dzienne napady 
wilczego głodu, jak również nałogowym pochłanianiu słodyczy, kawy, czy 
nikotynizmem, alkoholizmem bądź narkomanią. 
Stwierdzono też, że drastycznie obniżony poziom cukru we krwi można 
wyregulować podając co trzy godziny łyżkę stołową zwie- 
206 
 
rzęcego lub roślinnego białka (np. jajko, ser, tofu, soja, orzechy i nasiona) 
oraz dodatkowo dwa razy dziennie surową, tartą marchew z olejem roślinnym lub 
ziarnem sezamu. Uzupełnieniem są ćwiczenia sportowe lub joga (dwa razy 
dziennie po dwadzieścia minut). 
Przy niwelowaniu zaburzeń wynikających z wahań poziomu cukru oraz dla 
zapewnienia właściwej sprawności psychofizycznej ważną rolę odgrywa pierwszy 
posiłek - czyli dające energię śniadanie. Unikać należy posiłków zimnych lub 
słodkich (np. muesli z suszem owocowym na zimno), gdyż osłabiają one energię 
ośrodka śledziony. Korzystne jest natomiast spożywanie posiłków ogrzanych 
przynajmniej do temperatury ciała. 
Niekorzystnie oddziałuje też dieta oparta wyłącznie na pokarmach gotowanych -w 
energetyce każdej komórki istotną rolę odgrywają enzymy, a około 75 procent 
enzymów niszczonych jest przez gotowanie lub inną obróbkę cieplną. Przed 
każdym posiłkiem należy zatem podawać surówki, np. z dodatkiem orzechów, 
migdałów i kiełków. 
W ogólnym teście dotyczącym stanu zdrowia śledziony pojawiło się zagadnienie 
chorób nowotworowych. Fakt, że czakrą śledziony (której podlegają żołądek, 
trzustka i śledziona) odgrywa istotną rolę w powstawaniu i rozwoju tego typu 
schorzeń został jednoznacznie potwierdzony przez badania prowadzone ostatnio w 
USA. Po długoletnich badaniach laboratoryjnych stwierdzono, że przy niektórych 
odmianach złośliwych nowotworów w organizmie stwierdzić można jedynie śladowe 
ilości chymotrypsyny oraz niemal bez wyjątku niedobory innych enzymów 
trzustki, jak również niedobór kwasu żołądkowego. Tego rodzaju niedobory 
powodują niedostateczną resorpcję wszystkich składników pokarmowych - a więc 
również witamin i składników mineralnych. U pacjentów, u których wystąpił 
niedobór soków trawiennych stwierdzono daleko posunięte braki substancji 
mineralnych i pierwiastków śladowych: wapnia, magnezu, sodu, potasu, miedzi, 
żelaza, manganu i chloru. Z doświadczeń tych wynika również, że sztuczne 
podawanie enzymów lub rozcieńczonego kwasu solnego (podstawowego składnika 
soku żołądkowego) nie prowadzi - wbrew wcześniejszym nadziejom - do 
rzeczywistej poprawy i prawidłowego wykształcenia enzymów i soków trawiennych. 
Alternatywę do tej metody - która w dodatku może 
207 
na całe życie uzależnić, jest leczenie metodami bioenergoterapeutycznymi - 
przede wszystkim w zakresie oddziaływania na czakrę śledziony. Ów ośrodek 
energetyczny odgrywa istotną rolę nie tylko w przypadku schorzeń 
nowotworowych, ale i w szeregu innych zaburzeń, związanych np. z przemianą 
materii. Generalnie można stwierdzić, że przy słabej czakrze śledziony niemal 
zawsze występuje skłonność do wyniszczających i degeneratywnych chorób. 
Ćwiczenie oddechowe 
Jest to ćwiczenie oczyszczające, wywodzące się z hatha-jogi, zwane 
Kapalabhati. Wpływa korzystnie na krwiobieg oraz jamę brzuszną i organy klatki 
piersiowej, pobudzając jednocześnie sprawne myślenie. 

1. Przyjmujemy pozycję medytacyjną (opisaną przy ćwiczeniu oddechowym na 
czakrę podstawową). Przy głębokim wdechu wysuwamy brzuch do przodu - na ile to 
tylko możliwe i staramy się zaczerpnąć maksymalną ilość powietrza. 
2. Następnie z całej siły wciągamy brzuch dosłownie dociskając go do 
kręgosłupa (możemy pomóc sobie uciskiem dłoni). Powietrze wyrzucane jest przy 
tym nozdrzami. Pełny cykl, czyli wdech-przerwa-wydech nie powinien przekraczać 
1,5 minuty. Ćwiczenie powtarzamy kilkakrotnie wsłuchując się w rytm oddechu i 
własny organizm. 
 
 
2 
 
 
208 
 
Ćwiczenia na czakrę śledziony 
Ćwiczenie 1: kładziemy się na plecach na twardym podłożu. Jedną stopę 
kładziemy na drugą. Górna mocno prze do dołu, podczas gdy dolna do góry. 
Następnie zamieniamy je ze sobą. 
Ćwiczenie 2: leżąc tak jak poprzednio, na plecach, kładziemy obie nogi na 
słupku utworzonym z kilku książek tub na krawędzie fotela, kanapy itp. Na to 
podłoże napieramy obu stopami do dołu i wzajemnie na siebie. Łącznie 
wykonujemy trzy siedmiosekundowe cykle z krótkimi przerwami między nimi. 
 
2 
 
 
Siedzenie na piętach (Yajrasana): klękamy na podłodze, następnie siadamy tak, 
by pośladki oprzeć na piętach lub pomiędzy nimi. Dłonie spoczywają na kolanach 
lub na udach. Ćwiczenie to można wykonywać zaraz po jedzeniu - przeciwdziała 
wtedy wzdęciom i uczuciu pełni w brzuchu. Jeszcze skuteczniejszą odmianą tego 
ćwiczenia jest ,,Zrolowany liść" (str. 212). 
 
Ćwiczenia stabilizujące chi śledziony, trzustki i żołądka 
Jest to maksymalne wzbudzanie niezakłóconego przebiegu energii w liniach 
energetycznych organów brzusznych. Wzmacnia ono jednocześnie wiązadła kolanowe 
i mięśnie ud oraz zapobiega żylakom. Ćwiczenie to można wykonywać nawet przy 
dolegliwościach stawów kolanowych. 
209 
1. Stajemy w pozycji wyprostowanej i wykonujemy wykrok, np. lewą nogą na 
długość ok. jednego metra. Stopę nogi wykrocznej stawiamy nieco do wewnątrz, 
podczas gdy drugą stopę - na zewnątrz. Napinaniem mięśni przedniej części uda 
unosimy prawe kolano i podbicie. Utrzymujemy tę pozycję przez chwilę, 
następnie rozluźniamy się, powracając do pozycji wyjściowej. 
2. Jak w ćwiczeniu pierwszym, prawe kolano znów podciągamy do góry, a 
przeciwko jego uginaniu pracują mięśnie uda. Chwilę utzymujemy tę pozycję, po 
czym kolano uginamy jeszcze bardziej i odprężamy się. 
3. i 4. stopniowo prowadzimy ćwiczenie dalej aż do chwili gdy udo ustawione 
jest równolegle do podłogi, a kolano tworzy kąt prosty. Ćwiczenie wykonujemy 
dość wolno i zawsze upewniamy się, czy kolano jest w jednej linii ze stopą. 
Następnie w ten sam sposób ćwiczymy z drugą nogą. 
 
3 
 
 
Pompa (Urdhva Prasarita Padasana): ćwiczenie to poprawia trawienie, wzmacnia 
mięśnie brzucha, pobudza trzustkę do wytwarzania fermentów, zapobiega 

zaburzeniom traktu pokarmowego i podbrzusza oraz pomaga w zrzuceniu nadmiernej 
ilości tłuszczu. 
1. Leżymy na plecach z dłońmi ułożonymi płasko na podłodze przy biodrach. 
Wyprostowane nogi unosimy powoli do góry dociskając jednocześnie dłonie do 
podłogi. Nogi pozostają złączone. 
210 
 
2. Mniej więcej po 10-20 sekundach nogi powinny być uniesione pod kątem 
prostym do podłogi. 
3. W tej pozycji chwilę odpoczywamy, następnie bardzo powolnym ruchem 
opuszczamy nogi do pozycji wyjściowej, ćwiczenie powtarzamy kilkakrotnie. Inna 
możliwość to dzielenie tego ćwiczenia na etapy: unosimy nogi pod kątem 20 
stopni i utrzymujemy tę pozycję przez 10 sekund, zwiększając kąt o kolejne 20 
lub 30 stopni i ponownie odczekujemy 10 sekund. Tak samo postępujemy przy 
opuszczaniu nóg. Oddychamy przy tym normalnie, nóg nie zginamy w kolanach i 
nie rozłączamy ich. Jest to dość wyczerpujące ćwiczenie i jeśli przesadzimy na 
początku, może spowodować zakwasy mięśniowe. 
 
2 
 
3 
 
 
Ćwiczenie na mięśnie brzucha: wzmacnia mięśnie i ścięgna współpracujące z 
traktem pokarmowym, poprawia umięśnienie pośladków i pobudza chi organów 
brzusznych do wzmożonej cyrkulacji. 
1. Leżąc na plecach uginamy kolana tak, by stopy oparły się płasko o podłogę. 
Dłonie układamy na przedniej części ud. 
2. Bardzo pomału unosimy głowę i tułów, tak by utworzyły z podłogą kąt około 
30 stopni. Dłonie przemieszczają się przy tym w kierunku kolan - czubki palców 
mają dotknąć stawów kolanowych. W tej pozycji pozostajemy około 30 sekund, 
następnie bardzo pomału powracamy do pozycji wyjściowej i rozluźniamy się. 
ćwiczenie powtarzamy dwu- pięciokrotnie. 
211 
 
Zrolowany liść: ćwiczenie to wypiera chory eter z jamy brzusznej, sprzyja 
ukrwieniu organów brzusznych, silnie pobudza cyrkulację chi w czakrze 
śledziony, zapobiega żylakom oraz poprawia zdolność koncentracji i logicznego 
myślenia. Jest to znakomite ćwiczenie rozluźniające i odprężające. 
Siadamy na piętach układając obok nich dłonie skierowane wnętrzami ku górze. 
Pochylamy czoło do podłogi - klatka piersiowa dotyka do kolan i ud. Kręcimy 
głową w lewo i prawo, rozluźniając się w każdej pozycji karku. Bardzo podobne 
oddziaływanie ma również "siedzenie na piętach". Szczególną ostrożność należy 
zachować przy wszelkiego rodzaju dolegliwościach związanych ze stawami 
kolanowymi. 
 
212 
 
Codzienne 10 minut dla czakry śledziony 
Wykonujemy ćwiczenie stabilizujące chi oraz Pompę, przemiennie co drugi dzień 
z innymi ćwiczeniami tego programu. 
Harmonizowanie czakry splotu słonecznego 
Uwagi ogólne 
Czakra splotu słonecznego uszkadzana jest głównie przez silne wiatry, 
przeciągi, skrywane lub hamowane emocje, alkohol, kawę naturalną oraz zbyt 
kwaśne bądź tłuste pokarmy (patrz tabela "Czakry a współczesna dietetyka" w 
rozdz. 5). 

Dorosły człowiek potrzebuje dziennie przeciętnie 50 g tłuszczów. 15 gram 
tłuszczu zawierają na przykład 2 płaskie łyżeczki masła, 5 g znajduje się w 
150 g surowego filetu rybnego, lub 125 g surowego drobiu, a po 10 g w 1 łyżce 
stołowej wyciskanego na zimno oleju słonecznikowego, 30-50 g sera (ementaler, 
tylżycki), 50 g kiełbasy (1-3 plasterki), 1/3 tabliczki czekolady lub 20 g 
prażonych orzeszków ziemnych. Najwięcej tłuszczów ukrytych, tzn. niewidocznych 
i nie branych na ogół pod uwagę w sporządzaniu bilansu kalorycznego znajduje 
się w wędlinach, wszelkich wypiekach, orzechach i czekoladzie. 
Spotykane już powszechnie w handlu niepodgrzewane, wyciskane na zimno oleje 
np. słonecznikowy lub oliwa z oliwek promieniują czystym, leczniczym chi. 
Zawierają one korzystny dla serca i krążenia kwas linolowy, obniżający poziom 
cholesterolu. Z uwagi na to zaleca się na ogół spożywanie od dwu do czterech 
łyżek stołowych tego rodzaju tłuszczów dziennie. W czystej oliwie z oliwek 
(wyciskana na zimno, najlepiej typu virgin, czyli z pierwszego tłoczenia) 
odkryto związki, które przedłużają życie i chronią przed schorzeniami 
nowotworowymi. Z drugiej jednak strony odkryto również substancje o 
charakterze patogennym, i być może spowodowane jest to do tej pory 
niekontrolowanym obciążeniem substancjami zaburzającymi naturalną, biologiczną 
równowagę - np. pozostałościami pestycydów, insektycydów czy nawozów 
sztucznych. 
213 
Występujące pomiędzy godz. 1 a 3 zaburzenia snu świadczą o nieprawidłowościach 
w funkcjonowaniu czakry splotu słonecznego. Wpływ na to ma nie tylko 
spożywanie kolacji, ale i obiadu. Jelito cienkie, silnie związane z tym 
ośrodkiem podlega najsilniejszej energetyzacji w godzinach południowych i 
wczesnym popołudniem. Jednak przy spożywaniu pokarmów zbyt obfitych bądź 
nieodpowiednio dobranych dochodzi w nich do fermentacji, które szczególnie 
przy zaburzeniach w czynności żołądka i innych elementów traktu pokarmowego 
mogą powodować trudności w zasypianiu i koszmary senne po północy. Ludzie, 
których zdrowe chi w tym ośrodku jest już zredukowane nie powinni również 
przemęczać wzroku, zwłaszcza siedząc przed ekranem komputera bądź przed 
telewizorem. 
Regularny wysiłek fizyczny, np. ćwiczenia gimnastyczne wykonywane cztery razy 
w tygodniu po czterdzieści minut oraz ćwiczenia oddechowe (opisane dalej) 
regenerują czakrę splotu słonecznego. Pomagają również okłady na wątrobę, 
stosowane przed lub po obiedzie: ręcznik zanurzamy w dość ciepłej (ale nie 
gorącej) wodzie, wyżymamy i składamy w kwadrat o boku 20 cm. Układamy go pod 
prawym łukiem żebrowym. Na ręczniku kładziemy termofor wypełniony ciepłą, ale 
nie gorącą wodą przykładając na wierzch, dla lepszej izolacji, niewielką 
poduszkę. 
Zdrowa czakra splotu słonecznego pozwala rozwinąć w sobie silnego ducha 
przedsiębiorczości, jak również zapał do pracy i dużą wydolność. Ludziom o 
nadczynności czakry splotu słonecznego trudno jest zachować umiar we wszystkim 
- czy to w pracy, czy w jedzeniu, czy w emocjach. 
Przy schorzeniach nadnerczy, przyporządkowanych właśnie tej czakrze, wskazana 
jest również (obok zabiegów na czakrze splotu słonecznego) harmonizacja czakry 
podstawowej. 
Ćwiczenie oddechowe 
W hatha jodze ćwiczenie to określa się mianem Sama Vrtti Pranayama. Przy 
badaniu aury ludzi chorych na wątrobę można zaobserwować jak silnie ćwiczenie 
to pobudza cyrkulację leczniczego, zielonego chi. Następuje również pobudzenie 
odtruwania odbywającego się poprzez trakt pokarmowy. Niezależnie od tego, ta 
technika oddechowa zapobiega depresjom i poprawia pamięć. 
214 
 
 
 

 
 
1. Siadamy w pozycji wyprostowanej na krześle (alternatywą jest siedzenie na 
piętach lub po turecku). Przy wyraźnie wyprostowanym kręgosłupie i klatce 
piersiowej nieco wypiętej do przodu wykonujemy powolny świadomy i głęboki 
wdech przez nos. Przy wdechu, trwającym około dziesięciu sekund brzuch musi 
wyraźnie się wydąć. Pierwsze pięć sekund wdechu wypełnia dolną część płuc, 
drugie - górną. 
2. Po krótkiej przerwie następuje powolny wydech. Resztki powietrza z płuc 
wyrzucane są dość gwałtownym napięciem mięśni brzucha. Ćwiczenie powtarzamy 
kilkakrotnie. 
Ćwiczenia na czakrę splotu słonecznego 
Wszystkie opisane poniżej ćwiczenia pobudzają chi wątroby oraz aktywizują jej 
regenerację i dynamikę. Pomagają również w pokonywaniu depresji i pozwalają na 
szybkie pozbycie się zmęczenia. 
Łuk: podobnie jak większość ćwiczeń wymagających odchylania się do tyłu, w 
kierunku pleców, łuk pobudza przemianę materii zachodzącą w wątrobie i 
woreczku żółciowym, nadnerczach i trzustce. 
215 
2 
 
 
1. Leząc na brzuchu zginamy kolana (pięty prawie dochodzą do pośladków) i 
chwytamy dłońmi za kostki. 
2. Unosimy głowę i górną część tułowia, jednocześnie przyciągając kostki do 
siebie i do góry. W pozycji tej początkowo pozostajemy jedynie przez kilka 
sekund, przedłużając ten czas (w ciągu tygodni) do 30 sekund. Po dojściu do 
wprawy pozycję tę utrzymujemy przez pełną minutę. Powrót do pozycji wyjściowej 
następuje bardzo pomału. Przed powtórzeniem ćwiczenia chwilę odpoczywamy. 
Ćwiczenia izometryczne 
1. Leżąc na brzuchu, z dłońmi ułożonymi przy twarzy przez pięć sekund, 
grzbietami stóp dociskamy do podłogi grubą poduszkę lub niską sofę. 
2. Leżąc na plecach układamy podudzia na niskim krześle lub fotelu. Przez pięć 
sekund dociskamy podłoże podudzi do podłogi. 
3. Leżąc na boku dociskamy przez pięć sekund podłoże (stos książek, poduszki 
itp.) zewnętrzną powierzchnią stopy do podłogi. ćwiczenie wykonujemy raz na 
prawym, raz na lewym boku. 
216 
 
 
 
 
Krążenie tułowia: stajemy w lekkim rozkroku z dłońmi wspartymi na biodrach. W 
tej pozycji krążymy tułowiem po siedem razy w obu kierunkach. Ruch powinien 
wychodzić z talii. 
Wyciąganie i przysiad: z lekkiego rozkroku stajemy na palcach i wyciągamy ręce 
wysoko do góry. Po głębokim wdechu wykonujemy 
przysiad, pozwalamy rękom opaść lub wyciągamy je do tyłu i wykonujemy wydech. 
Obroty tułowia: ćwiczenie to można wykonywać siedząc na krześle bądź też 
przysiadając na podłodze, na piętach. Rozluźniamy mięśnie nóg i barków i 
wykonujemy skręty tułowiem w obie strony - mniej więcej przez minutę w każdą 
stronę lub też przemiennie. 
Rozciąganie: pozycją wyjściową do tego ćwiczenia jest szeroki rozkrok. Odstęp 
pomiędzy stopami (palce stóp skierowane w przód) powinien wynosić 1-1,30 m. 
Rozkładamy szeroko ręce i rozluźniamy przy tym barki, ćwiczenie powtarzamy 
dwukrotnie. Czas trwania - ok. minuty. 
 

217 
 
 
 
Rozciąganie boków: stajemy w szerokim rozkroku i przenosimy ciężar ciała na 
zewnętrzne krawędzie stóp. Odchylamy się w jedną stronę (przytrzymując się 
dłonią ściany lub oparcia krzesła), przekręcając stopę na zewnątrz. 
Rozluźniamy barki, a głowę odchyloną w bok przekręcamy do góry. Utrzymujemy tę 
pozycję przez kilka sekund na każdą stronę. 
Trójkąt: korzystnie wpływa na bóle kręgosłupa, dolegliwości wątroby, zespół 
napięcia przedmiesiączkowego, jak również na zwiotczałe mięśnie nóg i bioder. 
1. Stajemy w szerokim rozkroku - odstęp pomiędzy stopami wynosi około metra. 
Ręce rozkładamy szeroko na boki, prawą stopę przekręcamy o 90 stopni na 
zewnątrz, a lewą tylko lekko w lewo. 
2. Pochylamy się w prawo chwytając prawą dłonią zewnętrzną część prawej nogi, 
jak najniżej. Lewą rękę unosimy, tak by z prawą utworzyła linię prostą. 
Spoglądamy na uniesioną dłoń i utrzymujemy tę pozycję przez kilka sekund. To 
samo ćwiczenie wykonujemy w drugą stronę - niczym w lustrzanym odbiciu. 
3. ćwiczenie to można modyfikować - staramy się wtedy maksymalnie zbliżyć lewą 
rękę do zewnętrznej krawędzi prawej stopy. 
 
Uelastycznianie pleców 
Jedynie nieskrępowana elastyczność pleców 
barków umożliwia 
 
 
218 
 
swobodny przepływ energetyczny chi, co łączy się z efektywnym i skutecznym 
rozwiązywaniem wszelkich problemów - w sensie fizycznym i psychicznym. 
Napięcie właściwe barków oraz ich pozycja względem reszty ciała wskazywać może 
na cały szereg emocji wiążących się ściśle z przemianą materii zachodzącą w 
wątrobie. Na przykład mocno ograniczona siła przebicia objawia się na ogół w 
wąskich barkach. Hamowane i spiętrzające się z wolna emocje, przede wszystkim 
agresje, powodują na ogół odciąganie barków do tyłu. Przy odczuwaniu 
permanentnego poczucia winy obserwujemy głowę pochyloną do przodu, przy czym 
pas mięśniowy barków przemieszcza się do przodu i do góry. Przy częstym 
powstrzymywaniu silnych emocji górna część klatki piersiowej zapada się, a 
barki wysuwają się do przodu, co oczywiście musi łączyć się ze spłyceniem 
oddechu. 
Przedstawione poniżej ćwiczenia (jak również kilka z przedstawionych 
uprzednio) pomagają w uświadomieniu sobie własnego stanu psychicznego i 
dokonania odpowiedniej korekty. Ogólnie można powiedzieć, że są to ćwiczenia 
potęgujące energię, aktywność i siłę przebicia. 
Ćwiczenie barków l: stojąc w lekkim rozkroku splatamy przed sobą palce obu 
dłoni (wnętrzami na zewnątrz), następnie unosząc je wysoko nad głowę. 
Wyciągamy się wysoko do góry i utrzymujemy tę pozycję przez kilka sekund, 
kiwając się lekko w przód i tył. ćwiczenie powtarzamy kilkakroć. 
Ćwiczenie barków II: w lekkim rozkroku zakładamy obie dłonie na plecy i 
staramy się uchwycić je wzajem. Jeśli nie jest to możliwe, początkowo bierzemy 
linijkę na której możemy śledzić postępy uelastyczniania stawów. Ćwiczenie 
należy ponawiać regularnie i cierpliwie zatrzymując się zawsze na granicy 
bólu. 
219 
 
 
 

Rozciąganie boków: stajemy w szerokim rozkroku i przenosimy ciężar ciała na 
zewnętrzne krawędzie stóp. Odchylamy się w jedną stronę (przytrzymując się 
dłonią ściany lub oparcia krzesła), przekręcając stopę na zewnątrz. 
Rozluźniamy barki, a głowę odchyloną w bok przekręcamy do góry. Utrzymujemy tę 
pozycję przez kilka sekund na każdą stronę. 
Trójkąt: korzystnie wpływa na bóle kręgosłupa, dolegliwości wątroby, zespół 
napięcia przedmiesiączkowego, jak również na zwiotczałe mięśnie nóg i bioder. 
1. Stajemy w szerokim rozkroku - odstęp pomiędzy stopami wynosi około metra. 
Ręce rozkładamy szeroko na boki, prawą stopę przekręcamy o 90 stopni na 
zewnątrz, a lewą tylko lekko w lewo. 
2. Pochylamy się w prawo chwytając prawą dłonią zewnętrzną część prawej nogi, 
jak najniżej. Lewą rękę unosimy, tak by z prawą utworzyła linię prostą. 
Spoglądamy na uniesioną dłoń i utrzymujemy tę pozycję przez kilka sekund. To 
samo ćwiczenie wykonujemy w drugą stronę - niczym w lustrzanym odbiciu. 
3. ćwiczenie to można modyfikować - staramy się wtedy maksymalnie zbliżyć lewą 
rękę do zewnętrznej krawędzi prawej stopy. 
 
Uelastycznianie pleców 
Jedynie nieskrępowana elastyczność pleców 
barków umożliwia 
 
 
218 
 
swobodny przepływ energetyczny chi, co łączy się z efektywnym i skutecznym 
rozwiązywaniem wszelkich problemów - w sensie fizycznym i psychicznym. 
Napięcie właściwe barków oraz ich pozycja względem reszty ciała wskazywać może 
na cały szereg emocji wiążących się ściśle z przemianą materii zachodzącą w 
wątrobie. Na przykład mocno ograniczona siła przebicia objawia się na ogół w 
wąskich barkach. Hamowane i spiętrzające się z wolna emocje, przede wszystkim 
agresje, powodują na ogół odciąganie barków do tyłu. Przy odczuwaniu 
permanentnego poczucia winy obserwujemy głowę pochyloną do przodu, przy czym 
pas mięśniowy barków przemieszcza się do przodu i do góry. Przy częstym 
powstrzymywaniu silnych emocji górna część klatki piersiowej zapada się, a 
barki wysuwają się do przodu, co oczywiście musi łączyć się ze spłyceniem 
oddechu. 
Przedstawione poniżej ćwiczenia (jak również kilka z przedstawionych 
uprzednio) pomagają w uświadomieniu sobie własnego stanu psychicznego i 
dokonania odpowiedniej korekty. Ogólnie można powiedzieć, że są to ćwiczenia 
potęgujące energię, aktywność i siłę przebicia. 
Ćwiczenie barków l: stojąc w lekkim rozkroku splatamy przed sobą palce obu 
dłoni (wnętrzami na zewnątrz), następnie unosząc je wysoko nad głowę. 
Wyciągamy się wysoko do góry i utrzymujemy tę pozycję przez kilka sekund, 
kiwając się lekko w przód i tył. ćwiczenie powtarzamy kilkakroć. 
Ćwiczenie barków II: w lekkim rozkroku zakładamy obie dłonie na plecy i 
staramy się uchwycić je wzajem. Jeśli nie jest to możliwe, początkowo bierzemy 
linijkę na której możemy śledzić postępy uelastyczniania stawów. Ćwiczenie 
należy ponawiać regularnie i cierpliwie zatrzymując się zawsze na granicy 
bólu. 
219 
 
 
 
 
Codzienne 10 minut dla czakry splotu słonecznego 
Wykonujemy Luk (str. 215) oraz Trójkąt (str. 218) co drugi dzień, przemiennie 
z innymi wybranymi ćwiczeniami. 

Harmonizowanie czakry serca 
Uwagi ogólne 
Na czakrę serca najkorzystniej jest oddziaływać około południa. Wielkie 
korzyści przynosi głęboki, regenerujący sen przede wszystkim pomiędzy godz. 
23.00 a 3.00. Na ośrodek ten zaburzające wpływa upalna pogoda, pośpiech, 
stres, brak ruchu oraz nieprawidłowe odżywianie się. Z racji takich, a nie 
innych uwarunkowań (czyli na silny wpływ godzin pomiędzy południem a godziną 
14.00), zaleca się w tym czasie przyjmować jedynie niewielkie posiłki oraz 
generalnie, dopasowanie ilości przyjmowanych płynów do odczuwanych, 
rzeczywistych potrzeb. 
Z obserwacji aury widać wyraźnie, że w przypadku pacjentów cierpiących m.in. 
na angina pectoris, obrzęki, zadyszkę oraz chroniczne zmęczenie, następowała 
wyraźna poprawa przy zredukowaniu ilości przyjmowanych płynów poniżej 
zalecanych dwu litrów. Ludzie, w przypadku których zaburzenia czynnościowe 
czakry serca manifestują się dolegliwościami mięśnia sercowego, powinni 
wyhamować - w ich naturze leży skłonność do podejmowania nowych obowiązków 
(przy już istniejącym przeciążeniu). W wielu wypadkach nawet urlop staje się 
dla nich stresem. Trzy razy dziennie, w spokojnej chwili (ale również w 
sytuacjach ekstremalnego, stresu) powinni 
220 
 
oni wykonać minimedytację nad kilkoma zdaniami, zaczerpniętymi z treningu 
autogennego: 
,,Spokojnie i bez pośpiechu uporam się ze swoimi kłopotami". ,,Myślę jasno, 
jestem rozluźniony i panuję nad sytuacją". ,,Dzięki głębokiej koncentracji i 
zdolnościom bez najmniejszego problemu uporam się z tym zadaniem". 
Są to oczywiście tylko przykłady - podobnych, pozytywnie oddziałujących 
sformułowań jest tyle, ile sytuacji w życiu. 
Najistotniejsze jest wczesne rozpoznanie gromadzącego się stresu i jego 
świadome ukierunkowanie - szok adrenalinowy niekoniecznie musi być 
destrukcyjny, równie dobrze można obrócić go na swą korzyść, by organizm 
szybciej i sprawniej uporał się z pojawiającymi się kłopotami. Kolejne 
propozycje dla uspokojenia ciała i duszy znajdziemy w rozdziale pt.,,Medytacje 
kolorystyczne dla wszystkich czakr". W sytuacji silnego stresu nie musimy 
wcale wykonywać pełnej medytacji kolorystycznej - wystarczy wstępne ćwiczenie 
rozluźniające. 
Przy schorzeniach grasicy, przyporządkowanej temu ośrodkowi energetycznemu 
wskazana jest również harmonizacja czynności czakr śledziony i krtani. 
Ćwiczenie oddechowe 
Jest to ćwiczenie wywodzące się z hatha-jogi (Uddiyana Bandha) lub ,,wciągacz 
brzucha". Jego wykonywanie masuje i sprzyja ukrwieniu zewnętrznych powłok 
brzucha, a poprzez jelito cienkie oddziałuje na serce. Nawet w sytuacji, gdy 
brzuch osłonięty jest grubą warstwą tłuszczu należy cierpliwie ćwiczyć - 
dzięki wytrwałości grubość warstwy tłuszczowej rychło się zmniejszy. 
Klękamy i pochylamy tułów do przodu, opierając się na dłoniach. Cały ciężar 
ciała przemieszczamy na dłonie. Wykonujemy głęboki wdech i bardzo wolno 
wydychamy. W trakcie dalszego ćwiczenia już nie oddychamy! 
Rozluźniamy teraz całkowicie brzuch i wciągamy go głęboko, w dół i do góry. 
Próbujemy uplasować go jak najbliżej kręgosłupa. Utrzymujemy tę pozycję przez 
sekundę, następnie pozwalamy by brzuch na powrót opadł. 
221 
Następnie raptownym ruchem wciągamy go ponownie w głąb i do góry. Ruch ten 
powinien być tak silny, by napięły się mięśnie szyi. Po sekundzie znów się 
rozluźniamy i brzuch opada. Przerwy robimy wyłącznie na oddech, cały cykl 
powtarzamy trzykrotnie. Potem przerwa na oddech i znów trzykrotny cykl. W 
ciągu kilku tygodni stopniowo poprawiamy osiągnięcia dochodząc do dziesięciu 
wciągnięć i rozluźnień pomiędzy przerwami oddechowymi. Pracujemy cały czas na 

wydechu. Jeśli po wykonaniu tego ćwiczenia będziemy musieli powietrze 
wypuścić, oznacza to, że całe ćwiczenie przeprowadzaliśmy prawidłowo. 
Ćwiczenia dla czakry serca 
Trening serca i krążenia: poranne okrężne szczotkowanie na sucho ramion i nóg, 
zawsze w kierunku do serca sprzyja lepszemu ukrwieniu całego ciała. Jest to 
zabieg delikatniejszy niż przemienny, zimno-gorący prysznic. Zabiegi 
balneologiczne przeprowadzane na całym ciele, zwłaszcza dłuższe, odciągają 
ciału konieczną dla życia energię i wyczerpują aurę witalną. Tego rodzaju 
zabiegi - zarówno przy wykorzystaniu wody ciepłej jak zimnej nadają się 
jedynie wówczas, gdy występują mocne siły witalne - a więc są to zabiegi 
raczej dla pykników niż dla bladych i anemicznych asteników. Minimum treningu, 
jak na przykład bieganie, to dla zdrowego serca trzy minuty, przy czym tętno 
powinno w tym czasie wzrosnąć do około 120-130 uderzeń na minutę. 
Po przekroczeniu 50 roku życia zaleca się przestrzeganie zasady: 
180 minus lata życia na minutę, a więc tętno w przypadku pięćdziesięciolatka 
powinno wynosić 180-50=130 uderzeń na minutę. Po kilku minutach treningu 
mierzymy więc puls, u zdrowego 60-ciola tka powinien on wynosić 120/min, u 70-
ciolatka, 110/min. 
Jeśli nie ma możliwości ćwiczenia na miękkiej ściółce leśnej lub np. łące, 
zaleca się uprawianie biegu w miejscu na grubym dywanie, mniej więcej dwa razy 
po trzy minuty lub raz siedem minut. Przy zaburzeniach występujących w sercu 
lub krążeniu 
222 
 
cztery razy w tygodniu wykonujemy szybki spacer 20-40 minut. 
Z opisanych poniżej ćwiczeń codziennie należy wykonywać te, które sprawiają 
największą trudność, nawet jeśli wykonujemy je niedokładnie lub ,,nie do 
końca". Główne linie energetyczne serca przebiegają przez ramiona, toteż przed 
przejściem do ćwiczeń ,,ambitniejszych" najpierw próbujemy delikatnego 
ćwiczenia rąk i ramion. Przy chorobach obłożnych część ćwiczeń ramion można 
wykonywać co rano w łóżku. 
Ćwiczenia izometryczne 
 
 
 
 
1. Stajemy w rozkroku na skakance lub na kawałku sznura. Podnosimy ją z obu 
stron (ręce wyprostowane) i próbujemy wyprostować tułów. 
2. Stajemy na skakance owiniętej kilka razy wokół dłoni. Uginamy ręce w 
łokciach (90 stopni) i kilkakroć napinamy mięśnie przedramion. 
3. Stajemy na skakance, kilka razy owiniętej wokół przegubów. Prostujemy ręce 
na boki i ciągniemy ją, starając się pokonać opór stóp. 
4. W tej samej pozycji, tyle że ręce odciągnięte są do tyłu. 
5. Stoimy wyprostowani, twarzą do ściany, końce palców skierowane są do 
wewnątrz i dotykają się. Odchylamy się od ściany na odległość ok. 70 cm, 
następnie przechylamy się ponownie, dotykając czołem do ściany. Pozycję tę 
utrzymujemy ok. 10 sek. Pracują wyłącznie łokcie, całe ciało jest 
wyprostowane. 
 
223 
 
 
Ćwiczenia dłoni 
6. Pojedyncze palce po kolei (a potem razem) przyginamy drugą dłonią, a 
następnie w tej samej kolejności odginamy, następnie energicznie wstrząsamy 
dłońmi. 

7. Przykładamy do siebie obie wewnętrzne powierzchnie dłoni jak najbliżej 
ciała i wykonujemy silny, przeciwstawny ucisk - mniej więcej na 3-5 sekund. 
8. Pozycja wyjściowa jak poprzednio, tyle, że wysuwamy obie ręce przed siebie, 
gdy kąt pomiędzy obu łokciami wyniesie 180 stopni wykonujemy ucisk. 
9. Przy łokciach rozsuniętych na boki mocno ściskamy obie dłonie na 3-7 sek. 
Ramiona zachowują przy tym pozycję poziomą. 
10. Złączone palce obu dłoni formujemy w kształt haków i zazębiamy je o 
siebie. Próbujemy je rozerwać, unosząc przemiennie jeden łokieć do góry (przy 
wydechu). 
11. Rozczapierzone dłonie unosimy do wysokości piersi (łokcie pozostają 
poziomo), przykładamy do siebie palce i silnie uciskamy. 
12. Jak w ćwiczeniu 11, tyle, że dłonie uformowane są w pięści. Po chwili 
otwieramy je i odginamy palce w kierunku grzbietu dłoni. Po kilkakrotnym 
powtórzeniu rozluźniamy dłonie wielokrotnym wstrząsaniem. 
13. Przy wszelkich złogach i artretyzmie rozcapierzamy palce i wciskamy je 
silnie we wnętrze drugiej dłoni. 
224 
 
Codziennie 10 minut dla czakry serca 
Wykonujemy ćwiczenie oddechowe Uddiyana Bandha (str. 221) oraz biegamy kilka 
minut w miejscu co drugi dzień, przemiennie z innymi ćwiczeniami wg 
upodobania. Ćwiczenia dla dłoni i ramion można wygodnie wykonywać np. w łóżku 
po przebudzeniu się, w trakcie kąpieli stóp czy nawet siedząc w samochodzie 
(ale nie jako kierowca). Wszystkie te ćwiczenia skutecznie oddziałują na 
krążenie. 
Harmonizowanie czakry krtani 
Uwagi ogólne 
Na czakrę krtani negatywnie oddziałuje sucha pogoda, negatywne nastawienie do 
życia oraz określone pokarmy (patrz tabela ,,Czakry a współczesna dietetyka", 
rozdz. 5). Wszelkie zaburzenia snu pojawiające się pomiędzy godz. 3.00 a 7.00 
wiążą się z zaburzeniami czynności czakry krtani. Ośrodkowi krtani podlegają 
wszelkie zaburzenia tarczycy, płuc oraz jelita grubego. Program ćwiczeń dla 
tego rodzaju dolegliwości przedstawiono na następnych stronach z jednym 
zastrzeżeniem - przy zaburzeniach gruczołów przytarczycznych zalecana jest 
również harmonizacja czakry podstawowej. 
Ćwiczenie oddechowe 
Ćwiczenie Ujayi Pranayama (senny oddech, oddychanie przez sen) służy 
wyciszaniu wewnętrznemu i uspokojeniu myśli. Regularne ćwiczenie przyczynia 
się do uzyskania spokoju wewnętrznego, 
równowagi psychicznej i wzmacnia odporność na wszelkiego rodzaju stresy. 
Kładziemy się na piecach na kanapie, łóżku lub na podłodze, koncentrując się 
na krtani przy lekko przymkniętym przełyku. Krtań formujemy tak, jak byśmy 
chcieli powiedzieć ,,a". Przy bardzo powolnym wdechu nosem niemal nie 
poruszamy nozdrzami. Wyobraźmy sobie przy tym, że powietrze nie napływa nosem 
lecz przez dziurę w krtani. Powstaje przy tym odgłos porównywalny do lekkiego 
chrapania, który z czasem rzeczywiście zaczyna się urzeczywistniać. Bez 
najmniejszego wysiłku i napięcia koncentrujemy się na 
225 
odgłosach oddechowych, osiągając dzięki temu całkowite odprężenie. 
Ćwiczenia dla czakry krtani 
Przy zaburzeniach bądź dysfunkcji tarczycy osiągnięcie poprawy stanu zdrowia 
nie jest możliwe, o ile nie spełni się podstawowych warunków typu: leczenia 
bądź zredukowanie stresu, leczenie bądź usunięcie ognisk zapalnych 
zlokalizowanych w okolicy zębów, jak również usunięcia wypełnień zębowych, do 
których użyto szkodliwych związków metali (amalgamat). 
Przy nadczynności tarczycy znakomitymi ćwiczeniami odprężającymi są 
przedstawione w poprzednich rozdziałach "Zwinięty liść" oraz ,,Siedzenie na 

piętach". Zalecane jest również stosowanie zabiegów opisanych w rozdziale 
,,Medytacje kolorystyczne dla wszystkich czakr", przy czym nadwrażliwą 
tarczycę uspokajają przede wszystkim barwy utrzymane w czystych niebieskich i 
zielonych odcieniach. 
Przy niedoczynności tarczycy wskazane są natomiast wizualizacje 
barwne, dotyczące takich kolorów jak czerwień, pomarańcz i wszystkie odcienie 
żółcieni. Skuteczną pomocą są również następujące 
ćwiczenia: 
 
Świeca ze wspomaganiem 
1. Przystawiamy do ściany taboret lub krzesło, kładziemy się na podłodze i 
układamy na nim podudzia - kolana są zgięte pod kątem prostym. 
2. Przytrzymujemy się bliższych nóg krzesła i przesuwamy stopy na skraj 
krzesła. 
3. Stopy kładziemy płasko na siedzeniu krzesła i wolno unosimy plecy przy 
jednoczesnym wciąganiu pośladków. Pozycję tę utrzymujemy przez kilka sekund, 
przedłużając ten czas w miarę nabierania wprawy. 
226 
 
Kobra (Bhujangasana) 
Pobudza działanie tarczycy, wzmacnia mięśnie brzucha, nerki, nerwy i łagodzi 
bóle kręgosłupa. Ćwiczenie to można wykonywać również przy nadczynności 
tarczycy, o ile nie będzie się zbyt mocno akcentować wychylenia głowy do 
pleców. 
1. Leżymy na plecach, dłonie spoczywają płasko na podłodze na wysokości 
barków. 
 
2. Wysuwamy do przodu szczękę i bardzo powoli unosimy głowę odchylając ją do 
tyłu. Próbujemy unosić się wyłącznie przy wykorzystaniu mięśni pleców. 
Miednica płasko spoczywa na podłodze. Jeśli dojdzie do jakichkolwiek bólów w 
obrębie kręgosłupa lędźwiowego lub w karku, natychmiast powracamy do pozycji, 
gdy ból nie był jeszcze odczuwalny. Utrzymujemy pozycję podpierając się dłońmi 
lub przedramionami przez 1-2 minuty, następnie pomału opadamy na powrót ku 
podłodze. Przy bólach w krzyżu wyobrażamy sobie, że nasz kręgosłup jest bardzo 
elastyczny i że przy powracaniu do pozycji wyjściowej każdy krąg po kolei 
opuszcza się do podłogi. 
 
Podczas ćwiczenia utrzymujemy normalny rytm oddechu. Jeśli wykonujemy je kilka 
razy z rzędu, przerwy poświęcamy na odpoczynek i odprężenie. 
Kolejnym, istotnym dla wzmocnienia funkcji tarczycy (i nerek) ćwiczeniem jest 
Luk (patrz str. 215). 
Jeśli z jakichkolwiek powodów nie jesteśmy w stanie wykonać opisanego 
wcześniej ćwiczenia oddechowego (oddychanie senne) należy spróbować 
następująco: 
Przemienny oddech nozdrzami: siedzimy wyprostowani na krześle (bądź po turecku 
na podłodze) i prawym palcem serdecznym zamykamy lewe nozdrze. Wdychając przez 
prawe nozdrze odliczamy 4-5 sekund. Następnie kciukiem zamykamy prawe nozdrze 
i przez 1-4 sekundy wstrzymujemy oddech. Następnie otwieramy lewe 
227 
nozdrze i wydychamy przez 4-8 sekund. Płuca powinny zostać całkowicie 
opróżnione z powietrza. Następuje wdech prawym nozdrzem, liczymy przy tym 
pomału do czterech. Zamykamy je następnie palcem serdecznym i zatrzymujemy 
powietrze na cztery sekundy. Wydychamy przez prawe nozdrze (4-8 sek.) i 
ponownie rozpoczynamy od prawego. 
Brzmi to wprawdzie skomplikowanie, lecz w praktyce jest dużo prostsze. Przy 
bezsenności taki cykl oddechowy utrzymujemy przez ok. 10 minut. Przeciwko 
ogólnemu rozdrażnieniu i nerwowości wystarczy 5-7 minut. W trakcie już nie