Microsoft Word - 734502_Introligator.doc

Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej

w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej

Sektorowy Program Operacyjny Rozwój Zasobów Ludzkich, projekt „Opracowanie i upowszechnienie krajowych
standardów kwalifikacji zawodowych”.

KRAJOWY STANDARD KWALIFIKACJI ZAWODOWYCH

Introligator poligraficzny (734502)

Autorzy
–

mgr inż. Katarzyna Maćkowska
Instytut Technologii Eksploatacji – PIB, Radom

–

mgr inż. Jakub Klus
Drukarnia Naukowo-Techniczna, Warszawa

Konsultant ds. metodologii

–

mgr Marcin Olifirowicz
Instytut Technologii Eksploatacji – PIB, Radom

Recenzenci

–

dr inż. Henryk Godlewski
Politechnika Warszawska, Instytut Poligrafii

–

mgr inż. Marek Jędra
MJ-DRUK PWP, Goryń

Ewaluatorzy zewnętrzni

–

mgr inż. Krzysztof Sońta
Państwowa Wytwórnia Papierów Wartościowych, Warszawa

–

mgr inż. Urszula Łobejko
Zespół Szkół Poligraficznych, Warszawa

–

mgr inż. Andrzej Janicki
Drukarnia Naukowo-Techniczna, Warszawa

Komisja zatwierdzająca

−

mgr Maciej Prószyński – przewodniczący

Związek Rzemiosła Polskiego, Warszawa

−

mgr Jolanta Kosakowska

Związek Rzemiosła Polskiego, Warszawa
–

Grażyna Bączkowska-Wysocka
POL-INTRO Agencja Reklamowo-Wydawnicza, Warszawa

–

Grzegorz Strusiński
Introligatornia Andrzej i Grzegorz Strusińscy, Warszawa

Wydawnictwo Instytutu Technologii Eksploatacji – PIB
26-600 Radom, ul. K. Pułaskiego 6/10, tel. (048) 364-42-41, fax (048) 364-47-65
e-mail: instytut@itee.radom.pl http://www.itee.radom.pl

SPIS TREŚCI

Wstęp

................................................................................................................ 4

Podstawy prawne wykonywania zawodu .................................................. 9

Syntetyczny opis zawodu ............................................................................ 9

3. Stanowiska

pracy

...................................................................................... 10

4. Zadania

zawodowe .................................................................................... 10

Składowe kwalifikacji zawodowych......................................................... 11

6. Korelacja

między zadaniami zawodowymi

a składowymi kwalifikacji zawodowych.................................................. 11

7. Kwalifikacje

ponadzawodowe .................................................................. 11

Specyfikacja kwalifikacji ogólnozawodowych, podstawowych
i specjalistycznych dla zawodu ................................................................. 13

Wstęp

Gospodarka oparta na wiedzy i współczesny rynek pracy potrzebują instru-

mentów wspierających rozwój zasobów ludzkich. W związku z tym duże nadzieje
wiąże się z ustanowieniem norm kwalifikacyjnych, które pozwoliłyby z jednej
strony zwiększyć przejrzystość kwalifikacji zawodowych potrzebnych gospodarce,
a z drugiej strony mogłyby być wykorzystywane do poprawy jakości kształcenia
i doskonalenia zawodowego w systemie szkolnym i pozaszkolnym.

Podstawę prawną tworzenia w Polsce systemu krajowych standardów kwali-

fikacji zawodowych stanowi Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrud-
nienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2004 r. Nr 99, poz. 1001 z późn. zm.),
w której określono m.in. (Art. 4), że:

„…Minister właściwy do spraw pracy realizuje zadania na rzecz rynku pracy

przez dążenie do uzyskania wysokiego poziomu i rozwoju zasobów ludzkich,
w szczególności przez:
–

prowadzenie badań i analiz rynku pracy,

–

ustalanie klasyfikacji zawodów i specjalności na potrzeby rynku pracy,

–

koordynowanie opracowywania standardów kwalifikacji zawodowych dla za-
wodów występujących w klasyfikacji zawodów i specjalności oraz prowadzenie
baz danych o standardach kwalifikacji…”.

W Polsce nadzorem i koordynacją opracowywania standardów kwalifikacji

zawodowych o randze krajowej zajmuje się Departament Rynku Pracy Minister-
stwa Pracy i Polityki Społecznej. Będą one uaktualniane okresowo w miarę potrzeb
i zmian w wykonywaniu zawodu.

Zbiór sukcesywnie opracowywanych krajowych standardów kwalifikacji zawo-

dowych jest udostępniany w internetowej bazie danych, założonej na serwerze Mini-
sterstwa Pracy i Polityki Społecznej http://www. standardyiszkolenia.praca.gov.pl.

Opis standardu zawiera następujące elementy:

Podstawy prawne wykonywania zawodu (zawierają przepisy związane ściśle
z wykonywaniem zawodu).

Syntetyczny opis zawodu.

Wykaz stanowisk pracy z przyporządkowaniem do pięciu poziomów kwalifikacji.

Wykaz zadań zawodowych.

Wykaz składowych kwalifikacji zawodowych.

Zbiory umiejętności, wiadomości i cech psychofizycznych pracownika przy-
porządkowane do:
–

pięciu poziomów kwalifikacji zawodowych,

–

grup kwalifikacji: ponadzawodowych, ogólnozawodowych, podstawo-
wych i specjalistycznych.

W obecnym stanie prawnym standardy kwalifikacji zawodowych nie są obli-

gatoryjnym dokumentem. Aktualnie opracowane standardy funkcjonują na zasa-
dzie dokumentu rekomendowanego przez Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej
i mogą być wykorzystywane przez zainteresowane osoby i instytucje do różnych
celów, np. poradnictwa zawodowego, dostosowania ofert pracy do kwalifikacji

osób poszukujących pracy, oceny „luki kwalifikacyjnej” osób bezrobotnych i po-
szukujących pracy, opracowania programów staży i praktyk zawodowych w ra-
mach przygotowania zawodowego, przygotowania podstaw programowych kształ-
cenia w zawodzie, programów kształcenia i doskonalenia zawodowego.

Model krajowych standardów kwalifikacji zawodowych przedstawia rys. 1.

Rys. 1. Model krajowych standardów kwalifikacji zawodowych

KLASYFIKACJA
ZAWODÓW
I SPECJALNOŚCI

Standard
kwalifikacji
dla zawodu 1

Standard
kwalifikacji
dla zawodu 2

kolejne zawody ....

Nazwa zawodu zgodnie z klasyfikacją

Słownik pojęć

Podstawy prawne wykonywania zawodu

Syntetyczny opis zawodu

Stanowiska pracy

Zadania zawodowe

Składowe kwalifikacji zawodowych

Specyfikacja kwalifikacji zawodowych według grup
i poziomów:

Standard
kwalifikacji
dla zawodu 3

Standard
kwalifikacji
dla zawodu 4

ponadzawodowe

ogólnozawodowe

podstawowe

specjalistyczne

–

umiejętności

–

wiadomości

–

cechy
psychofizyczne

POZIOM 1

ponadzawodowe

ogólnozawodowe

podstawowe

specjalistyczne

–

umiejętności

–

wiadomości

–

cechy
psychofizyczne

POZIOM 2

ponadzawodowe

ogólnozawodowe

podstawowe

specjalistyczne

–

umiejętności

–

wiadomości

–

cechy
psychofizyczne

POZIOM 5

(itd. ...)

* * *

Krajowy standard kwalifikacji zawodowych powstaje w oparciu o analizę za-

wodu, która polega na wyodrębnieniu zakresów pracy w zawodzie oraz typowych
zadań zawodowych Z-n (n = 1, 2, 3…). Przyjęto, że zakres pracy ma odpowiadać
potrzebom rynku pracy, tzn. powinna istnieć możliwość zatrudnienia pracownika
w danym zakresie pracy, na jednym lub kilku stanowiskach. Zakresom prac przy-
porządkowano tzw. składowe kwalifikacji zawodowych K-i (i = 1, 2, 3…). Każ-
dej składowej kwalifikacji zawodowych przyporządkowano co najmniej jedno
(najczęściej kilka) zadań zawodowych. Korelację między zadaniami zawodowymi
a składowymi kwalifikacji zawodowych przedstawia tabela 2 opisu standardu.

W kolejnym kroku analizy każde zadanie zawodowe rozpisane zostało na

zbiory: umiejętności, wiadomości i cech psychofizycznych. W grupie kwalifikacji
podstawowych dla zawodu i specjalistycznych poszczególnym umiejętnościom,
wiadomościom i cechom psychofizycznym przyporządkowano oznaczenia tych
składowych kwalifikacji zawodowych K-i, w których dana umiejętność, wiado-
mość i cecha jest wykorzystywana. W grupie kwalifikacji ogólnozawodowych
i ponadzawodowych nie indeksuje się umiejętności, wiadomości i cech psychofi-
zycznych symbolami K-i, gdyż z definicji są one przypisane do wszystkich skła-
dowych kwalifikacji zawodowych K-i.

Rysunek 2 przedstawia etapy analizy zawodu.

Rys. 2. Etapy analizy zawodu

Zbiory umiejętności, wiadomości i cech psychofizycznych przypisane zostały

do czterech grup kwalifikacji: ponadzawodowych, ogólnozawodowych, podsta-
wowych dla zawodu i specjalistycznych, które różnią się zasięgiem i stopniem
ogólności.

Kwalifikacje ponadzawodowe opisane są zbiorami umiejętności, wiadomo-

ści i cech psychofizycznych wspólnych dla branży lub sektora gospodarki, w której
zawód funkcjonuje (np. branża budowlana, informatyczna). Kwalifikacje po-
nadzawodowe obejmują także kwalifikacje kluczowe, które definiuje się jako
wspólne dla wszystkich zawodów. Kwalifikacje ogólnozawodowe są wspólne dla
wszystkich zakresów pracy w zawodzie, czyli dla tzw. składowych kwalifikacji

ZAWÓD

ZAKRES PRACY
(SKŁADOWA KWALIFIKACJI ZAWODOWYCH)

ZADANIE ZAWODOWE

UMIEJĘTNOŚCI – WIADOMOŚCI
– CECHY PSYCHOFIZYCZNE

zawodowych K-i. Kwalifikacje podstawowe dla zawodu są charakterystyczne dla
jednej lub kilku (ale nie wszystkich) składowych kwalifikacji zawodowych. Kwali-
fikacje specjalistyczne także są charakterystyczne dla jednej lub kilku (ale nie
wszystkich) składowych kwalifikacji zawodowych, ale ponadto są to umiejętności,
wiadomości i cechy psychofizyczne rzadziej występujące w zawodzie, które wy-
konuje stosunkowo mała grupa pracowników wyspecjalizowanych w dość wąskiej
działalności w ramach zawodu. Rysunek 3 przedstawia zasięg poszczególnych
rodzajów kwalifikacji zawodowych.

W Krajowym Standardzie Kwalifikacji Zawodowych zdefiniowano pięć po-

ziomów kwalifikacji. Uporządkowanie kwalifikacji zawodowych według pozio-
mów ma na celu ukazanie złożoności pracy, stopnia trudności i ponoszonej odpo-
wiedzialności. Zasadą było niemieszanie ze sobą dwóch kwestii: wykształcenia
towarzyszącego zdobywaniu kwalifikacji zawodowych oraz umiejętności wyma-
ganych do wykonywania pracy na typowych stanowiskach pracy w zakładach pra-
cy. Przyjęto nadrzędność wymagań stawianych pracownikom na stanowiskach
pracy nad wymaganiami określonymi w podstawach programowych kształcenia
w zawodzie i wynikającymi z nich wymaganiami programów nauczania oraz wy-
maganiami zewnętrznych egzaminów potwierdzających kwalifikacje zawodowe.

GOSPODARKA
(Klasyfikacja zawodów i specjalności)

Kwalifikacje kluczowe (np. porozumiewanie się w języku obcym, umiejętność wyszukiwania
i przetwarzania informacji, przedsiębiorczość, umiejętność pracy zespołowej itp.)

BRANŻA (SEKTOR GOSPODARKI)

Kwalifikacje ponadzawodowe

ZAWÓD

Kwalifikacje ogólnozawodowe

ZAKRES PRACY
(SKŁADOWA KWALIFIKACJI ZAWODOWYCH)

Kwalifikacje podstawowe i specjalistyczne

ZADANIE ZAWODOWE

Kwalifikacje podstawowe i specjalistyczne

Rys. 3. Zasięg rodzajów kwalifikacji zawodowych

Na poziomie pierwszym umieszcza się umiejętności towarzyszące pracom

prostym, rutynowym, wykonywanym pod kierunkiem i pod kontrolą przełożonego.
Najczęściej jest to praca wykonywana indywidualnie. Do wykonywania pracy na
poziomie pierwszym wystarcza przyuczenie. Osoba wykonująca pracę ponosi za
nią indywidualną odpowiedzialność za działania zawinione.

Poziom drugi wymaga samodzielności i samokontroli przy wykonywaniu ty-

powych zadań zawodowych. Pracownik potrafi pracować w zespole pod nadzorem
kierownika zespołu. Ponosi indywidualną odpowiedzialność za działania zawinione.

Na poziomie trzecim kwalifikacji zawodowych pracuje pracownik, który wy-

konuje złożone zadania zawodowe. Złożoność zadań generuje konieczność posia-
dania umiejętności rozwiązywania nietypowych problemów towarzyszących pracy.
Pracownik potrafi kierować małym, kilku- lub kilkunastoosobowym zespołem
pracowników. Ponosi odpowiedzialność zarówno za skutki własnych działań, jak
i za działania kierowanego przez siebie zespołu.

Poziom czwarty wymaga od pracownika umiejętności wykonywania wielu

różnorodnych, często skomplikowanych i problemowych zadań zawodowych. Za-
dania te mają charakter techniczny, organizacyjny i specjalistyczny oraz wymagają
samodzielności powiązanej z poczuciem ponoszenia wysokiej osobistej odpowie-
dzialności. Pracownik musi potrafić kierować zespołami średniej i dużej liczebno-
ści, od kilkunastu do kilkudziesięciu osób, podzielonymi na podzespoły.

Poziom piąty reprezentują pracownicy, którzy kierują organizacjami i podej-

mują decyzje o znaczeniu strategicznym. Potrafią diagnozować, analizować i pro-
gnozować złożoną sytuację gospodarczą i ekonomiczną oraz wdrażać swoje pomy-
sły do praktyki organizacyjnej i gospodarczej. Są w pełni samodzielni, działający
w sytuacjach przeważnie problemowych, ponoszący odpowiedzialność i ryzyko
wynikające z podejmowanych decyzji i działań. Pracownicy ci ponoszą także od-
powiedzialność za bezpieczeństwo i rozwój zawodowy podległych im osób i całej
organizacji.

1. Podstawy prawne wykonywania zawodu

–

Ustawa z dnia 11 maja 2001 r. o opakowaniach i odpadach opakowaniowych
(Dz. U. Nr 63, poz. 638 z późn. zm.).

–

Ustawa z dnia 11 stycznia 2001 r. o substancjach i preparatach chemicznych
(Dz. U. Nr 11, poz. 84 z późn. zm.).

–

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów i Ministrów Pracy i Opieki Społecz-
nej oraz Zdrowia z dnia 22 listopada 1951 r. w sprawie bezpieczeństwa i hi-
gieny pracy w zakładach graficznych (Dz. U. Nr 65, poz. 447).

2. Syntetyczny opis zawodu

Podstawowym zadaniem zawodowym introligatora poligraficznego jest wyko-

nywanie opraw książek i broszur, a więc przygotowanie wkładu i okładki oraz
połączenie tych dwóch elementów w jedną całość. Przygotowując wkład publikacji
introligator wykonuje wiele operacji m.in. krojenie papieru, złamywanie zadruko-
wanych arkuszy, kompletowanie i łączenie składek we wkład. Operacjami uzupeł-
niającymi przy wykonywaniu wkładu mogą być: wykonywanie dodatkowych ele-
mentów składek, prasowanie składek i wkładów, wzmacnianie i kształtowanie
grzbietu wkładu itp. Kolejnym zadaniem introligatora poligraficznego jest przygo-
towanie okładki, jej uszlachetnienie i zdobienie, a następnie połączenie przygoto-
wanego wkładu i okładki w całość: książkę lub broszurę. Introligator poligraficzny
wykonuje również obróbkę wykończeniową druków luźnych i łączonych, skoro-
szytów, teczek do akt, segregatorów i opakowań. Po zakończeniu cyklu produkcyj-
nego introligator pakuje gotową produkcję i przygotowuje ją do ekspedycji.

Poszczególne operacje technologiczne wykonuje za pomocą specjalistycznych

maszyn, urządzeń i linii potokowych. Introligator obsługujący maszyny wykonuje
szereg czynności związanych z wymianą narzędzi, regulacją i bieżącą konserwacją
maszyn introligatorskich.

Introligator poligraficzny jest zobowiązany do bieżącej kontroli jakości wyko-

nywanej pracy i kontroli wyrobów gotowych.

Osoby pracujące w tym zawodzie powinny charakteryzować się sprawnością

manualną, gdyż w zależności od wielkości przedsiębiorstwa wiele operacji wyko-
nuje się ręcznie. Zawód introligatora wymaga dokładności, cierpliwości i wytrwa-
łości oraz samokontroli dla oceny jakości wykonywanej pracy. W zawodzie tym
przydatne są również uzdolnienia techniczne ze względu na obsługę maszyn
i urządzeń.

Introligator pracuje w firmach introligatorskich lub w wydziałach zakładów

poligraficznych. Pracę wykonuje indywidualnie podczas realizacji introligatorskich
operacji jednostkowych lub zespołowo – w zakładzie przemysłowym, podczas
obsługi linii potokowych tworzących ciąg technologiczny.

Praca introligatora zalicza się do średnio ciężkich, gdyż pozycja stojąca, cho-

dzenie i dźwiganie oraz manipulowanie ciężkimi przedmiotami wymaga dobrej

Stan prawny na dzień 30 czerwca 2007 r.

kondycji fizycznej. Powietrze w introligatorni jest zapylone pyłami papieru, mogą
także występować opary kleju i rozpuszczalników.

Osoby pracujące w tym zawodzie najczęściej zatrudniane są na stanowisku in-

troligatora lub operatora poszczególnych urządzeń introligatorskich. W miarę pod-
noszenia kwalifikacji i zdobywania doświadczenia mogą awansować na brygadzi-
stę lub operatora linii potokowej, co łączy się ze wzrostem odpowiedzialności za
wykonywaną pracę i kierowaniem zespołem pracowników.

3. Stanowiska pracy

Tabela 1. Przyporządkowanie stanowisk pracy do poziomów kwalifikacji zawodowych

Poziom

kwalifikacji

zawodowych

Typowe stanowiska pracy

UWAGI

)

– Introligator.
– Operator urządzeń introligatorskich.

– Brygadzista działu introligatorni.
– Operator potokowych linii introligatorskich.
– Kontroler jakości produkcji.

)

Nie zidentyfikowano w badaniach.

4. Zadania zawodowe

Z-1.

Organizacja stanowiska pracy introligatora poligraficznego zgodnie

z przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej,
ochrony środowiska oraz zasadami ergonomii.

Z-2.

Przestrzeganie zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpoża-
rowej oraz ochrony środowiska.

Z-3.

Dobieranie materiałów introligatorskich.

Z-4.

Dobieranie narzędzi i materiałów eksploatacyjnych.

Z-5.

Wykonywanie ręcznych operacji jednostkowych w procesach introligator-
skich.

Z-6.

Wykonywanie operacji jednostkowych na maszynach operacyjnych.

Z-7.

Wykonywanie opraw i innych wyrobów na agregatach i liniach potokowych.

Z-8.

Wykonywanie egzemplarzy sygnalnych lub korekta egzemplarzy nakładowych.

Z-9.

Pakowanie wyrobów gotowych i przygotowanie do ekspedycji.

Z-10.

Współpraca z zespołem roboczym, kierownictwem zakładu.

Z-11.

Kontrola jakości dostarczonych materiałów i kontrola jakości wykonywanej
pracy.

5. Składowe kwalifikacji zawodowych

K-1.

Wykonywanie introligatorskich operacji jednostkowych ręcznie.

K-2.

Wykonywanie introligatorskich operacji jednostkowych maszynowo.

K-3.

Wykonywanie wyrobów introligatorskich na agregatach i liniach potokowych.

K-4.

Wymiana narzędzi, regulacja i konserwacja maszyn, urządzeń i linii poto-
kowych.

6. Korelacja między zadaniami zawodowymi a składowymi

kwalifikacji zawodowych

Tabela 2. Korelacja między zadaniami zawodowymi a składowymi kwalifikacji zawodowych

Składowe kwalifikacji zawodowych

Zadania

zawodowe

K-1 K-2 K-3 K-4

Z-1

X X X X

Z-2

X X X X

Z-3

X X X X

Z-4

Z-5

Z-6

X X

Z-7

Z-8

Z-9

X X X

Z-10

X X X X

Z-11

X X X X

7. Kwalifikacje ponadzawodowe

UWAGA: Kwalifikacje na poziomie wyższym zawierają kwalifikacje z poziomów
niższych.

Tabela 3. Przyporządkowanie kwalifikacji ponadzawodowych do poziomów kwalifikacji

Poziom

kwalifikacji

zawodowych

Kwalifikacje ponadzawodowe

UMIEJĘTNOŚCI

)

–

Organizuje własne stanowisko pracy.

–

Stosuje zasady i przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpoża-
rowe i ochrony środowiska na swoim stanowisku pracy.

–

Posługuje się dokumentacją techniczną związaną z wykonywanym zadaniem
zawodowym, instrukcjami obsługi, poradnikami, normami itp.

–

Obsługuje komputer i urządzenia peryferyjne.

Poziom

kwalifikacji

zawodowych

Kwalifikacje ponadzawodowe

–

Zachowuje ład i porządek na stanowisku pracy.

–

Doskonali swoje umiejętności zawodowe.

–

Udziela pierwszej pomocy przedmedycznej.

–

Bezpośrednio komunikuje się z przełożonymi i współpracownikami.

–

Przestrzega zasad współżycia społecznego.

–

Dokonuje samooceny własnej pracy.

–

Organizuje stanowiska pracy zgodnie z zasadami organizacji pracy, ergonomii i bhp.

–

Dzieli się doświadczeniem zawodowym z innymi członkami zespołu pracowni-
czego.

–

Inicjuje i wprowadza rozwiązania organizacyjne wpływające na poprawę warun-
ków i jakość pracy.

–

Korzysta z różnych źródeł informacji (literatura, Internet itp.).

–

Stosuje przepisy prawne niezbędne do realizacji zadań zawodowych.

–

Motywuje pracowników zespołu do efektywnej, odpowiedzialnej i bezpiecznej
pracy.

–

Kształtuje poprawne relacje międzyludzkie w zespole.

–

Przygotowuje bieżące i okresowe informacje dotyczące realizacji zadań oraz
sprawozdania z wykonywanej pracy.

–

Określa zadania członków nadzorowanego zespołu pracowników.

–

Rozwiązuje problemy na nadzorowanych stanowiskach pracy.

–

Dokonuje oceny pracy nadzorowanych członków zespołu pracowniczego.

)

WIADOMOŚCI

)

–

Zasady organizacji stanowiska pracy.

–

Podstawowe wiadomości z zakresu ergonomii.

–

Obsługa komputera i urządzeń peryferyjnych.

–

Przepisy, zasady bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ochrony przeciwpożarowej
i ochrony środowiska naturalnego na zajmowanym stanowisku.

–

Typowe dokumentacje techniczne i instrukcje dotyczące użytkowania sprzętu.

–

Zasady i metody udzielania pomocy przedmedycznej.

–

Zasady współżycia społecznego.

–

Elementarne podstawy komunikacji społecznej.

–

Podstawy organizacji pracy.

–

Planowanie pracy.

–

Zasady sporządzania i przechowywania dokumentacji technologicznej.

–

Przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy, przeciwpożarowe i ochrony środowiska
na poziomie umożliwiającym sprawowanie nadzoru.

–

Techniki komunikowania się.

)

CECHY PSYCHOFIZYCZNE

)

– Zdolność współpracy w zespole.
– Komunikatywność.

– Uzdolnienia organizacyjne.

)

Nie zidentyfikowano w badaniach.

8. Specyfikacja kwalifikacji ogólnozawodowych,

podstawowych i specjalistycznych dla zawodu

UWAGA: Kwalifikacje na poziomie wyższym zawierają kwalifikacje z poziomów
niższych.

POZIOM 1

–

Nie zidentyfikowano.

POZIOM 2

Kwalifikacje ogólnozawodowe

Umiejętności

–

Posługuje się terminologią techniczną w zakresie introligatorstwa.

–

Rozróżnia i charakteryzuje główne grupy materiałów poligraficznych.

–

Stosuje podstawowe szeregi formatów papieru i druków.

–

Klasyfikuje, charakteryzuje i rozróżnia materiały podstawowe i pomocnicze
używane w introligatorstwie.

–

Dobiera materiały introligatorskie zgodnie z parametrami technicznymi zapi-
sanymi w dokumentacji technologicznej.

–

Posługuje się urządzeniami kontrolno-pomiarowymi.

–

Stosuje procedury postępowania w przypadku stwierdzenia uszkodzenia ma-
szyny lub urządzenia.

–

Wyrównuje stos arkuszy półproduktów i produktów introligatorskich.

–

Liczy arkusze, składki oraz inne półprodukty i produkty.

Wiadomości

–

Terminologia techniczna z zakresu procesów introligatorskich.

–

Podstawowe i pochodne formaty papieru.

–

Klasyfikacja, właściwości i zakres zastosowania materiałów introligatorskich.

–

Zasady wykonywania pomiarów urządzeniami kontrolno-pomiarowymi.

Cechy psychofizyczne

–

Sprawność manualna.

–

Rozróżnianie barw.

–

Uzdolnienia techniczne.

–

Samokontrola.

–

Odpowiedzialność.

–

Wytrwałość.

–

Cierpliwość.

Kwalifikacje podstawowe dla zawodu

Umiejętności

–

Kroi na krajarce (K-2, K-4).

–

Wykonuje operacje: wykrawania, perforowania, nadkrawania i wiercenia (K-2, K-4).

–

Obsługuje złamywarkę (K-2, K-4).

–

Prasuje arkusze, półprodukty i produkty poligraficzne (K-2, K-4).

–

Wykonuje operacje przyklejania, naklejania, oklejania, zaklejania z uwzględ-
nieniem rodzajów klejów (K-1, K-2, K-4).

–

Wykonuje elementy dodatkowe składek (K-1).

–

Stosuje metody kompletowania wkładów (K-3, K-4).

–

Wykonuje maszynowe szycie nićmi i przedstawia rodzaje ściegów (K-3, K-4).

–

Wykonuje szycie drutem (K-3, K-4).

–

Charakteryzuje sposoby łączenia klejowego składek lub kartek we wkład
i wykonuje łączenie klejowe (K-3, K-4).

–

Charakteryzuje połączenia specjalne stosowane do łączenia wkładów i wyko-
nuje łączenie specjalne (K-3, K-4).

–

Wykonuje łączenie składek nićmi termoplastycznymi (K-3, K-4).

–

Wykonuje operację okrawania wkładów na urządzeniach jedno- i trójnożo-
wych (K-3, K-4).

–

Określa zasady i wykonuje kształtowanie grzbietu wkładu (K-3, K-4).

–

Charakteryzuje sposoby i wykonuje wzmacnianie grzbietu wkładu (K-3, K-4).

–

Klasyfikuje i charakteryzuje budowę okładek jednolitych i łączonych, wskazu-
je zakres ich stosowania (K-3).

–

Wykonuje okładki jednolite i łączone (K-3, K-4).

–

Charakteryzuje i wykonuje oprawy proste, złożone i specjalne (K-3, K-4).

–

Stosuje zakładki lub inne elementy uzupełniające oprawy (K-1, K-2).

–

Uzupełnia książki o erraty (K-1).

–

Wykonuje kieszonki, opaski, obwoluty i futerały do opraw (K-1, K-2).

–

Banderoluje druki, bloki akcydensowe, etykiety, czasopisma i książki (K-1).

–

Wykonuje koperty, skoroszyty, teczki do akt, segregatory, futerały, kalendarze
(K-3, K-4).

–

Charakteryzuje rodzaje i sposoby wykonywania opakowań (K-3).

–

Dobiera sposoby, pakuje i ekspediuje produkty poligraficzne (K-1, K-2).

–

Naprawia wadliwe wyroby gotowe (K-1).

Wiadomości

–

Zasady krojenia i cięcia (K-2).

–

Budowa i zasady eksploatacji urządzeń jednonożowych i trójnożowych (K-2, K-4).

–

Budowa maszyn i zasady wykonywania operacji wykrawania, perforowania,
nadkrawania i wiercenia (K-2, K-4).

–

Zasady złamywania arkuszy papieru (K-2).

–

Zasady działania i obsługi złamywarek (K-4).

–

Rola prasowania arkuszy, półproduktów i produktów poligraficznych (K-2).

–

Budowa i zasada działania pras introligatorskich (K-4).

–

Charakterystyka operacji przyklejania, naklejania, oklejania, zaklejania (K-1, K-2).

–

Zasady wykonywania elementów dodatkowych składek (K-1).

–

Sposoby kompletowania wkładów (K-3).

–

Zasady łączenia wkładów poprzez różne rodzaje szycia drutem (K-3).

–

Sposoby szycia nićmi z zastosowaniem różnych rodzajów ściegów (K-3).

–

Sposoby łączenia klejowego składek lub kartek we wkład (K-3).

–

Zasady łączenia wkładu nićmi termoplastycznymi (K-3).

–

Zasady kształtowania grzbietu wkładu, zaklejanie i wzmacnianie grzbietu
wkładu (K-3).

–

Budowa i zasady eksploatacji maszyn do kompletowania wkładu – zbierarki,
nakładarki (K-4).

–

Budowa i zasady eksploatacji maszyn do łączenia składek lub kartek we wkład
(K-4).

–

Budowa i zasady eksploatacji maszyn do zaklejania grzbietu, do kształtowania
i wzmacniania grzbietu wkładu (K-4).

–

Klasyfikacja, zakres stosowania i sposoby wykonywania okładek jednolitych
i łączonych (K-2, K-3).

–

Budowa i zasady działania maszyn i urządzeń do montowania okładek (K-4).

–

Charakterystyka opraw prostych, złożonych i specjalnych (K-3).

–

Zasady wykonywania łączenia wkładu z okładką (K-3).

–

Zasady wykonywania kieszonek, opasek, obwolut i futerałów do opraw (K-1, K-2).

–

Rodzaje i sposoby wykonywania opakowań (K-3).

–

Zasady banderolowania druków luźnych i łączonych (K-1, K-2).

–

Klasyfikacja i sposób wykonywania kopert, skoroszytów, teczek do akt, segre-
gatorów, futerałów, kalendarzy (K-3).

–

Zasady wykonywania brulionów, zeszytów i bloczków (K-3).

–

Zasady pakowania i ekspediowania wyrobów gotowych (K-1, K-2).

Cechy psychofizyczne

–

Nie zidentyfikowano.

Kwalifikacje specjalistyczne dla zawodu

Umiejętności

–

Zdobi boki wkładów opraw (K-3, K-4).

–

Wykonuje zdobienie okładek (K-2, K-4).

Wiadomości

–

Sposoby uszlachetniania i zdobienia druków (K-2).

–

Budowa i zasady działania maszyn i urządzeń do uszlachetniania i zdobienia
druków (K-4).

Cechy psychofizyczne

–

Nie zidentyfikowano.

POZIOM 3

Kwalifikacje ogólnozawodowe

Umiejętności

–

Identyfikuje procesy fizykochemiczne zachodzące w trakcie obróbki introliga-
torskiej wynikające ze stosowanych materiałów.

–

Sporządza harmonogram realizacji prac w introligatorni.

–

Rozróżnia zasady pracy i możliwości techniczne maszyn i urządzeń introliga-
torskich.

–

Dobiera maszyny i urządzenia do poszczególnych procesów introligatorskich.

–

Rozlicza zużyte do produkcji materiały.

–

Stosuje sposoby przechowywania i składowania materiałów introligatorskich,
półproduktów i wyrobów gotowych zgodnie z zaleceniami norm.

Wiadomości

–

Procesy fizykochemiczne zachodzące w trakcie obróbki introligatorskiej, wy-
nikające ze stosowanych materiałów.

–

Zasady planowania i sporządzania harmonogramów realizacji prac.

–

Zasady pracy i możliwości techniczne maszyn i urządzeń introligatorskich.

–

Określanie czasu realizacji zleceń.

–

Zasady obliczania ilości materiałów introligatorskich do wykonywanych za-
dań.

–

Systemy kontroli przebiegu produkcji.

Cechy psychofizyczne

–

Inicjatywność.

–

Operatywność i skuteczność.

–

Zaangażowanie.

Kwalifikacje podstawowe dla zawodu

Umiejętności

–

Opracowuje sposoby wykonania dodatkowych elementów składek (K-1).

–

Charakteryzuje zasady działania poszczególnych zespołów i obsługuje linię
potokową do oprawy prostej (K-3, K-4).

–

Charakteryzuje zasady działania poszczególnych zespołów i obsługuje linię
potokową do oprawy złożonych (K-3, K-4).

–

Analizuje i planuje proces wykonywania druków luźnych i łączonych opako-
waniowych (K-1, K-2, K-3).

–

Opracowuje sposoby naprawy wyrobów wadliwych (K-1).

–

Przekazuje wyroby gotowe do magazynu (K-1).

–

Kieruje procesem ekspedycji wyrobów gotowych (K-1).

–

Kontroluje jakość odbitek drukarskich przeznaczonych do obróbki introligator-
skiej (K-1).

–

Ocenia jakość półproduktów introligatorskich w trakcie całego procesu pro-
dukcji (K-1, K-2, K-3).

–

Kontroluje jakość jednostkowego wyrobu gotowego oraz całego nakładu (K-1,
K-2, K-3).

Wiadomości

–

Budowa i eksploatacja linii potokowych do opraw prostych (K-3, K-4).

–

Budowa i eksploatacja linii potokowych do opraw złożonych (K-3, K-4).

–

Zasady przekazywania wyrobów gotowych do magazynu (K-1).

–

Wady druków i zasady ich oceny wizualnej (K-1).

–

Zasady oceny jakości wyrobu poligraficznego (K-1, K-2, K-3).

Cechy psychofizyczne

–

Nie zidentyfikowano.

Kwalifikacje specjalistyczne dla zawodu

–

Nie zidentyfikowano.

POZIOM 4

–

Nie zidentyfikowano.

POZIOM 5

–

Nie zidentyfikowano.