Arkusz pracy — ROZDZIA£ 18

.....................................................................................................

..................................................................................................... ............................................................

imiona i nazwiska uczniów

klasa

data

1. Otrzymaliœcie od nauczyciela próbki dwóch bezbarwnych, krystalicznych substancji organicznych, które znajduj¹ siê wœród poni¿szych substancji:

Zidentyfikujcie te substancje, maj¹c do dyspozycji tylko palnik, czyste probówki i roztwory: wêglanu sodu, kwasu siarkowego(VI), wodorotlenku sodu, chlorku ¿elaza(III) i siarczanu(VI) miedzi(II).

W rozwi¹zaniu zadania pos³u¿cie siê zawart¹ w podrêczniku tabel¹.

1a Jakie substancje znajduj¹ siê w otrzymanych przez Was probówkach?

probówka 1 zawiera: ........................................................................................................................

probówka 2 zawiera: ........................................................................................................................

1b Na jakiej podstawie uwa¿acie, ¿e probówka 1 zawiera tê substancjê (jeœli potraficie, napiszcie od-powiednie równania reakcji)?

1

1c Na jakiej podstawie uwa¿acie, ¿e probówka 2 zawiera tê substancjê (jeœli potraficie, napiszcie od-powiednie równania reakcji)?

1d Do leków dzia³aj¹cych na oœrodkowy uk³ad nerwowy, pochodnych kwasu salicylowego mo¿na za-liczyæ jego sól sodow¹ (natrium salicylicum), amid kwasu salicylowego (salicylamidum), a tak¿e

ester z kwasem octowym (acidum acetylsalicylicum).

Narysujcie wzory strukturalne tych zwi¹zków:

1e Jak salicylan sodu zachowuje siê:

M 1/ w reakcji z kwasem siarkowym(VI) ..............................................................................................

2/ w reakcji z etanolem wobec H2SO4 ..............................................................................................

3/ w reakcji z chlorkiem ¿elaza(III) .................................................................................................

Jeœli potraficie, napiszcie równania stosownych reakcji chemicznych:

2

1f Napiszcie równania reakcji pozwalaj¹cych otrzymaæ salicylamid (amid kwasu salicylowego) M z kwasu salicylowego i amoniaku.

1g Na podstawie budowy cz¹steczki salicylamidu spróbujcie przewidzieæ jego w³aœciwoœci fizyczne M i chemiczne. Opiszcie je.

3