background image

Nauka telegrafii – Paweł SQ5STS 

 

 

 

 

UWAGA! JeŜeli jesteś krótkofalowcem z długim staŜem nie czytaj tego tekstu! 
Tekst jest przeznaczony jedynie dla Ŝółtodziobów takich jak ja ;) 
 

Jak nauczyłem się telegrafii? 

Napiszę w kilku słowach moją drogę do nauki telegrafii. 
Jest to dość prosty i bardzo efektywny sposób. Oczywiście pamiętaj, Ŝe to tylko moja droga, nie jedyna i być 
moŜe nie najlepsza, kaŜdy z nas wykształcił w sobie inne mechanizmy uczenia się kaŜdy, więc moŜe odnaleźć 
swoją drogę do osiągnięcia tego celu. 
Przedstawiony poniŜej pomysł jest składową porad 4 ludzi Rafała SQ5FWR, Jurka SQ5NPW, Mariusza SQ5M  
i moich własnych. W dalszej części znajdziesz jeszcze sporo uwag Tomka SP5XO, który pomagał mi stawiać 
pierwsze kroki na paśmie. 
 
Jak to zrobić? 
Proponuje kolejne etapy nauki. 
 

Etap 1 
Pierwsze Kroki 

„Just Learn Morse Code”  
Zapoznanie się ze znakami i osłuchanie się słyszalnego dla ciebie tempa łączności  
Czas:  
1 max 2 tygodnie / 30 minut dziennie 
Efekt:  
Naucz się pierwszych 6 – 8 znaków w tempie 14 lub 18 WPM (WPM - 

words „PARIS” per minute) 

i opatrz się jak 

wyglądają wszystkie pozostałe… 
Nie musisz ich słyszeć waŜne byś na pamięć znał ile, który znak ma kresek i kropek tak byś wiedział, co 
policzyć 
 

Etap 2 
Szybkość i Pojemność

 

Praca na programach Morse Runner i RufzXP 
Czas:  
1 max 2 miesiące / 30 minut dziennie 
Efekt:  
1  Naucz  się  efektywnej  pracy  w  Morse  Runner'ze  zwiększając  sukcesywnie  tempo  do  25WPM. 
25WPM  to  maksymalne  tempo  uŜywane  przez  normalnych  ludzi  na  paśmie  w  „realu”,  więcej  moŜna,  ale  z 
czasem  sam  uznasz,  Ŝe  jest  tam  bardzo  niewielu  ludzi,  którzy  potrafią  usłyszeć  więcej. 
Praca w zawodach powyŜej tego tempa jest nieefektywna, chyba, Ŝe masz abstrakcyjnie łatwy i krótki znak. 
Praca  na  pasmach  raczej  się  nie  zdarza,  bo  niegrzecznie  jest  sprawdzać  ile,  kto  moŜe  usłyszeć. 
To  przykład  często  spotykanego  zwyczajnego  chamstwa  jak  stary  krótkofalowiec  podchodzi  do  ciebie  z  40 
grupami… W Polsce zdarzył się zaledwie jeden taki przypadek, o którym nie będę tu wspominał… ;)  
2. Powiększ pojemność swojej pamięci do 6 liter/cyfr wspomagając się RufzXP’m  
 

Etap 3 
Zawody 

Podejdź do zawodów na pasmach 
Na początek zawody krajowe z prostym raportem takim jak w Morse Runner’ze 
czas:  
nie ma czasu, aŜ się znudzi…

 

Efekt:  
musisz się poczuć pewnie tak by w 24H zawodach zrobić 300 – 500 QSO 

 

Etap 4 
DX’y

 

Podejdź do wywołań w pileupp’ie innych stacji 

background image

Nauka telegrafii – Paweł SQ5STS 

 

 

 

Wybieraj tylko tych korespondentów, którzy nie rozgadują się, podają jedynie raport i TU 

 

 
Etap 5. 
Pogaduchy 

Pogadaj  na  telegrafii  jak  osłuchasz  się  około  10  –  15  podstawowych  słów  uŜywanych  w  takich  QSO 
Słowa wymagane:

 

DE, DR, OM, UR RST, MY NAME IS, QTH, QSO, QSL, TU, GD, DX, TNX, ANT, TX, K, BK

 

ja od siebie dodawałem jeszcze SRY IM LID… to zawsze pomagało… 
Nie  wstydź  się,  Ŝe  nie  potrafisz  wszystkiego  odebrać…  nie  liczy  się  ile  razy  poprosisz  kogoś  o  powtórzenie, 
waŜne byś odczytał jego Imię i imiennie mu podziękował. ;) 
 

Etap 6. 
Marzenie

 

 
KaŜdy z tych etapów postaram się krótko opisać. 

 
 
 
 
 

Etap 1  Pierwsze Kroki 
Just Learn Morse Code 
 

Ten program w zasadzie nie nadaje się do nauczenia morsa dla większości z 
nas.  Dzieje  się  tak  z  powodu  podstawowej  zasady  związanej  z  naszym 
tempem pisania na maszynie. Program uczy metodą Koch’a i jeŜeli uznamy 
samą  metodę  za  prawidłową…,  choć  dla  mnie  jest  koszmarnie  nudna  to 
problem  się  robi,  gdy  okazuje  się,  Ŝe  nie  potrafisz  pisać  na 
maszynie/klawiaturze. Nawet, gdy słyszysz litery to twoje palce nie nadąŜają 
ich  zapisać…  Dodatkowo  koncentracja  poświęcona  na  szukanie  klawiszy 
zabiera  cenne  milisekundy  na  naukę  morsa  i  zapycha  mózgownicę 
niepotrzebnymi zadaniami. 
 
Dlatego  proponuję  nauczyć  się  tylko  6  -  8  pierwszych  liter  i  później 
wyświetlać  sobie  jedynie  okienko  z  listą  znaków.  Okienko  ma  jeszcze 
dodatkową  cechę  polegającą  na  tym,  Ŝe  "wytita"  wciśnięty  znak.  Jak 
zaczniesz  liczyć  pierwsze  znaki  w  Morse  Runner'ze  to  okienko  będzie 
niezastąpione.  
 
Nie  poświęcaj  na  pracę  w  tym  programie  zbyt  duŜo  czasu,  tydzień 
maksymalnie  dwa  tygodnie  wystarczy.  Poświęcaj  ok.  30  minut  codziennie. 
Jak  uznasz,  Ŝe  kłopoty  klawiaturowe  zaczynają  cię  nuŜyć  przejdź  do 
następnego etapu. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

background image

Nauka telegrafii – Paweł SQ5STS 

 

 

 

 
 
 
Motywacja.
 
Na  tym  etapie  waŜne  byś  wyznaczył  sobie  jakiś  cel  do  osiągnięcia.  MoŜe  być  czasowy  np.  by  osiągnąć 
rozumienie  20WPM  w  ciągu  miesiąca. Ale jeŜeli  masz wredną  naturę, jak  moja…    proponuję  pościgać  się  z 
kimś. Moim pierwszym zającem był Rafał FWR, który pokazał mi swój wynik w Morse Runner’ze na 30 minut 
do pobicia…  Znajdź kolegę, który równieŜ chce się nauczyć telegrafii i się pościgajcie albo zwyczajnie poproś 
swojego  mistrza  by  wygenerował  dla  ciebie  wynik  w  tym  programie  i  pokonaj  mistrza  to  proste… 
Ja  biednemu  Rafałowi  wysyłałem  codziennie  maila  z  postępami  mojej  pracy  aŜ  mnie  znielubił  ;) 
To wredna acz bardzo efektywna metoda samo-stymulacji, mobilizacji i autokontroli. 
 
 

 

 

Etap 2  Szybkość i Pojemność  
 

Proponuję wykorzystać dwa programy na pierwszym Morse Runne’rze zbudujesz mozolnie szybkość 
percepcji, na drugim RufzXP’ie rozepchniesz swoja pamięć tak byś mieścił w niej 6 liter/cyfr korespondenta. 
Naukę rozpocznij od Morse Runnera. 

 
Morse Runner 

Kilka słów samouczka piszę dla tych, co chcieliby popracować w tym programie znają juŜ kilka liter a nie 
wiedzą jak się za to zabrać…

 

 

 

Il.2 

 
 
 
 
 

background image

Nauka telegrafii – Paweł SQ5STS 

 

 

 

1. Dlaczego warto poświęcić na ten program chwilę? 
- praca na Morse Runner'ze pozwoli tobie oswoić się z pileup’em 
- pozwoli efektywnie zwiększyć prędkość odsłuchu. 
- pozwoli oswoić się z rytmem zawodów w tym z prostymi raportami 
 
2. Przygotowania przed pracą 
naucz się na pamięć podstawowych zbitek znakowych 
potrzebnych do pracy. Wygeneruj je w jakimś programie np. JLMC lub internetowym LCWO.net 

nr?, AGN, DE, R, 5NN, TT1, TT2, TT3, TU

 

znaki powinny być generowane z prędkością o 2 grupy wyŜszą niŜ zamierzasz pracować… waŜne by były dla 
ciebie rozpoznawalne w całości. 
Wystarczy na początku odsłuchać ich dosłownie kilka razy 5-10 przed rozpoczęciem pracy z programem. 
 
3. Uruchamianie programu 
- ustaw program tak jak widać w załączonym obrazku nr 2 
- dobierz tempo na słuch…, czym wyŜsze tym lepiej, optymalnie jest rozpocząć pracę od 18WPM, ale jeśli ich 
nie słyszysz, albo, jeśli jesteś jeszcze świeŜaczkiem i musisz liczyć kreski i kropki nie krępuj się ustawić na 12 
lub nawet 10 WPM.  
(w mądrych ksiąŜkach piszą, Ŝe prawidłowo jest nie liczyć kropek i kresek tylko próbować usłyszeć cały 
znak… no i pewnie mają rację tyle, Ŝe jeśli nie słyszysz tak jak byłoby prawidłowo to, co… przecieŜ nie 
zrezygnujesz… ;)  później w łatwy sposób podniesiesz tempo odsłuchu) 
- wyłącz wszystkie przeszkadzacze QRM, QRN… itd. 
- activity ustaw na „1” 
- wybierz run/single calls 
 i start… 
 
 
4. Praca liczymy…. 
słyszysz pierwszy znak 
  
np. 

SP6IHE

 

oczywiście nic nie rozumiesz… nie szkodzi… 
znak bez twojej reakcji zostanie powtórzony 3 do 6 razy… czasem mniej… 
 
policz pierwszą literę  

s

 

policz drugą 

p

 

jeŜeli to trwało bardzo długo nie czekaj na kolejny znak tylko wpisz pierwsze 2 litery w okienko 
Call i wciśnij enter dzięki temu zyskasz jeszcze minimum 3 krotne powtórzenie 
wygenerujesz: 
 

SP 5NN TT1

 

skrót oznacza kawałek znaku, raport 599 i kolejny nr łączności 001

 

 

 
usłyszysz 

DE   SP6IHE   SP6IHE   SP6IHE 

lub 
usłyszysz 

DE SP6IHE 5NN TT1  SP6IHE 5NN TT1  SP6IHE 5NN TT1 

oczywiście nr raportu moŜe być inny

 

 
WaŜne byś nauczył się rozróŜniać de od reszty znaku - de  (_.. .) jest charakterystyczne - wówczas będziesz 
miał kolejne 3 szansy na zrobienie tego znaku, poniewaŜ znak z raportem będzie powtórzony jeszcze 3 razy. 
JeŜeli nie zdąŜysz odebrać całości znaku nie przejmuj się, wpisz kolejne dwa znaki… uzyskasz kolejną partię 
powtórzeń. 
 
Gdy uciułasz cały znak wciskasz enter 
generujesz 

SP6IHE 5NN TT1

 

background image

Nauka telegrafii – Paweł SQ5STS 

 

 

 

 
usłyszysz 

R 5NN TT1 

czyli potwierdzenie 

lub 

NR?

 czyli prośbę o twój raport 

 
W pierwszym przypadku odsłuchujesz nr łączności, który musisz wpisać w okienko NR. 
W drugim przypadku wciskasz F2 by podać swój nr po podaniu nr czasami usłyszysz jeszcze 

AGN

 – „ponów” 

wciskasz więc ponownie F2 słyszysz wreszcie upragnioną erkę i raport dla ciebie. 
 

R 5NN TT1

 

 
Po rozszyfrowaniu nr. i wpisaniu go w pole nr wciskasz enter 
Generujesz: 

SP6IHE 5NN TT1 TU 

lub

 TU 

 
Łączność wyświetli się w programie. 
JeŜeli pole błędu: Chk jest puste to oznacza, Ŝe zrobiłeś pierwszą wirtualną łączność. 
Gratulacje!

  

 

 

 

 

 
 

Podsumowanie: 
 
prosta wersja 

SP6IHE   SP6IHE   SP6IHE 

SP 5NN TT1 

DE   SP6IHE   SP6IHE   SP6IHE 

SP6I 5NN TT1 

DE SP6IHE 5NN TT1  SP6IHE 5NN TT1  SP6IHE 5NN TT1 

SP6IHE 5NN TT1

 

R 5NN TT1 

TU

 

background image

Nauka telegrafii – Paweł SQ5STS 

 

 

 

 
długa wersja

  

SP6IHE   SP6IHE   SP6IHE 

SP 5NN TT1 

DE   SP6IHE   SP6IHE   SP6IHE 

SP6I 5NN TT1 

DE SP6IHE 5NN TT1  SP6IHE 5NN TT1  SP6IHE 5NN TT1 

SP6IHE 5NN TT1 

NR?

 

5NNTT1 

AGN

 

5NNTT1

 

R 5NN TT1 

TU 

 
optymalna wersja przy szybkiej pracy na następnym etapie nauki

 

SP6IHE    

SP6IHE 5NN TT1 

R 5NN TT1 

TU 
 
 

5. Czas 
Skoro  juŜ  wiesz  jak  pracować  z  tym  programem  kilka  nietechnicznych  porad.  Na  początek  CZAS.  Pracuj 
systematycznie najlepiej 30 minut codziennie, ale jak masz 15 min wolnego czasu nic nie szkodzi. Z czasem 
np.  po  miesiącu  przyjdzie  moment,  gdy  zauwaŜysz  zmęczenie,  moŜe  nawet  nieznacznie  spaść  tempo 
odsłuchu.  Przerwij  wówczas  naukę,  ale  nie  dłuŜej  niŜ  na  3  dni.  Będzie  to  czas,  gdy  twoja  mózgownica 
przyswoi  całą  twoją  pracę  i  wszystkie  twoje  wysiłki  przekuje  w  odruchy.  Powrót  do  pracy  nad  telegrafią 
będzie  bardzo  przyjemny.  ZauwaŜysz  natychmiast,  Ŝe  bez  wysiłku  podkręcasz  tempo  do  szybkości,  jakich 
wcześniej nie dotykałeś… ;) Ja miałem takie trzy "resety". 
 
6. Tempo 
Staraj się kaŜdego dnia popracować chwilę w tempie, w którym czujesz się dobrze, w którym wygodnie ci się 
słucha. Chwilę tzn. ok. 30% czasu, który zamierzasz poświęcić – by się „rozgrzać”. Następnie podkręć tempo 
o  schodek  w  górę  i  poświęć  na  to  70%  czasu.  Nie  przejmuj  się  tym,  Ŝe  pracujesz  w  tempie,  które  słabo 
czytasz…  zawsze  pracuj  tak  by  przezwycięŜać  jakąś  trudność  w  rozumieniu.  Taka  strategia  spowoduje,  Ŝe 
będziesz wciąŜ podnosił tempo odsłuchu aŜ do dnia, gdy sam zaskoczony spostrzeŜesz, Ŝe przestajesz liczyć 
kreski i kropki a zaczynasz rozumieć cały znak. 
 
7. "Przeszkadzacze" 
Gdy uda ci się robić 2 – 2.5 QSO na minutę zaczynaj włączać "przeszkadzacze". Ten etap osiągniesz po 2-4 
tygodniach  systematycznej  pracy.  Przeszkadzacze  dozuj  sobie  powolutku…  znacznie  spadnie  tempo 
odsłuchu, przestaniesz rozumieć… dobrze by ten proces skończyć podniesieniem Activity do max3. 
 
 
8. WPX COMPETITION 
Ten  etap  jest  dla  bardziej  zaawansowanych.  Największą  frajdą  pracy  na  tym  etapie  jest  moŜliwość 
porównania  wyników  z  innymi  radioamatorami  po  przez  listę  rekordów  on  line.  Największą  wadą  jest  czas 
pracy minimum 60 minut. Myślę, Ŝe warto się tym chwilę pobawić. Taka praca wymusi podniesienie twoich 
umiejętności. 
 
 
 

 
 
 

background image

Nauka telegrafii – Paweł SQ5STS 

 

 

 

 
 
 
RufzXP

 

 
1. Dlaczego warto poświęcić na ten program chwilę? 
- praca na RufzXP’ie pozwoli powiększyć pojemność twojej pamięci do minimum 6 liter/cyfr 
- pozwoli nabrać pewności siebie i zaufania do swojej pamięci 
 
2. Kiedy rozpocząć pracę z programem? 
Proponuję rozpocząć pracę z tym programem w chwili gdy w Morse Runne’rze uda się osiągnąć tempo 1,5 
do 2 znaków na minutę. Pracować naleŜy dla rozpręŜenia i relaks tak często jak się chce. Nie polecam 
rozpoczęcia nauki od tego programu. W pierwszej fazie będzie zbyt trudny. Program nie wybacza błędów i 
nie powtarza. 
 
 

 

 
3. Uruchamianie programu 
1. ustaw swój znak 
2. ustaw tempo, w którym wygodnie pracujesz 
3. rozpocznij pracę   
 
4. Praca 
Program jest banalny - wpisujesz znak, który słyszysz… 
Staraj  się  zapamiętać  cały  znak.  Nie  zapisuj  znaku  na  kartkę  tylko  wpisuj  bezpośrednio  z  klawiatury. 
Fenomen  tego  programu  polega  na  tym,  Ŝe  palce  zapisują  litery  znacznie  wolniej  niŜ  20-25WPM’ów  a  to 
oznacza,  Ŝe  by  efektywnie  pracować  musisz  starać  się  zapamiętać  litery/cyfry  tak  by  dopiero  w  chwile 
później zapisać je w oknie  dialogowym. Program dobiera tempo nadawania do twoich moŜliwości obniŜając 
je  za  kaŜdym  razem  gdy  Twoja  próba  skończy  się  niepowodzeniem  i  podnosząc  prędkość  gdy  uda  się 

background image

Nauka telegrafii – Paweł SQ5STS 

 

 

 

prawidłowo  wpisać  znak  korespondenta.  Ten  program  nie  podniesie  twojej  prędkości  ale  jest  najlepszym 
narzędziem do rozepchnięcia pamięci. Świetnie równieŜ wykaŜe jakie jest twoje efektywne tempo odsłuchu. 
 
 
5. Informacje nietechniczne 
Jak to się dzieje, Ŝe pamiętamy znak… 
Na początku przetworzenie kresek i kropek na konkretną literę zajmuje twojemu mózgowi konkretną chwilę 
czasu. 
JeŜeli  więc  mówię  o  pobudzeniu  pamięci  to  nie  oznacza,  Ŝe  zapamiętuje  usłyszane  litery,  a  oznacza,  Ŝe 
zapamiętuje usłyszane kreski i kropki… i pamiętając odpowiednio długi ciąg tych sygnałów odtwarzam go w 
pamięci dokonując odpowiedniej zamiany na litery i cyfry w czasie gdy korespondent juŜ dawno przestawał 
nadawać.  To  jak  bufor  pamięci  w  komputerze.  Twój  bufor  zapamiętywania  tych  dźwięków  ma  pewną 
określona pojemność, na początku góra dwie litery bądź cyfry. Jest niezwykle waŜne by rozepchnąć go do 6, 
bo  to  pozwoli  rozszyfrować  w  całości  nazwę  stacji  korespondenta  a  w  kolejnym  etapie  rozumieć  konkretne 
słowa podczas konwersacji. 
 
Po 2 miesiącach systematycznej pracy jesteś gotowy na kolejny etap nauki. 

 

 

 

Etap 3  Zawody  
 

To fantastyczny moment, jak skok na bandŜi. 
JeŜeli  tylko  masz  moŜliwość  poproś  doświadczonego  kolegę  o  pomoc.  Nie  ma  w  tym  nic  zdroŜnego.  Moje 
pierwsze kroki pomagał mi stawiać Mariusz SQ5M za co jestem niewypowiedzianie wdzięczny. 
 
1. Zawody Krajowe. 
Na początek proponuje zacząć od krajowych zawodów z prostym raportem. 
Przygotuj się do tych zawodów. Przeczytaj regulamin. Ustaw program logujący. Ustaw makra w np. N1MM. 
Przejrzyj logi z poprzednich lat zobaczysz jakich znaków moŜesz się spodziewać.  
Na  początku  zawodów  nie  stawaj  na  wywołaniu  -  zjedzą  cię.  Jesteś  świeŜynką,  której 

skalp  kaŜdy  chciałby 

zerwać. Dostaniesz pile up 2 - 4 korespondentów na raz, jeŜeli nie zrobisz ich sprawnie, odpłyną. Pamiętaj, 
Ŝe oni nie mają czasu stać przy Tobie. Oni MUSZĄ zrobić wynik. 
Podchodź  więc  do  wywołujących  stacji.  Przeczytaj  dokładnie  ich  znak.  Masz  duŜo  czasu.  Przeczytaj  kolejne 
raporty jakie nadają do stacji, które do nich podchodzą. Mając pewność zrób ich na zimno. 
Znak  - raport  - nr 
Nie  dziękuj,  nie  załączaj  pozdrowień  i  całusków,  nikt  nie  ma  na  to  czasu…  gdy  usłyszysz  TU  juŜ  moŜesz 
zacząć kręcić gałą. 
Proste? 
Bynajmniej. 
Pot płynie po plecach, twarz płonie, ręce się trzęsą… adrenalina wisi w powietrzu jak dym w palarni… 
JeŜeli po pierwszych 30 minutach zrobisz 3, 4 łączności jest nieźle… Co z tego, Ŝe w Morse Runnerze miałeś 
tempo 3 QSO na minutę… tu wszystko jest inaczej… 
Kolejnych 30 minut i maŜ juŜ 15 – 20 QSO w logu… i… i koniec…  
Zawody krajowe trwają zazwyczaj godzinę Ty jednak przeskoczyłeś całe lata świetlne… 
 
Oczywiście  nie  byłbym  sobą  gdybym  nie  ostrzegł  Ciebie  przed  niemiłym  rozczarowaniem jakie  moŜe  Ciebie 
spotkać…  OtóŜ  jeŜeli  twój  staŜ  krótkofalarski  jest  tak  króciutki  jak  mój,  spodziewaj  się,  Ŝe  Twój  udział  w 
zawodach wprawił Twoich starszych kolegów w zakłopotanie. Nie zdziw się gdy Twój e-mail ze zgłoszonym 
logiem nie dojdzie, zaginie, nie zostanie rozpatrzony z przyczyn formalnych. Ja nie odnalazłem się wśród listy 
uczestników.  Ktoś  wolał  na  wszelki  wypadek  nie  uznać  jakieś  dziwnej  stacji…  „a  moŜe  to  Ŝart  był…”  
później się okazało, Ŝe miałem nie po kolei skonstruowany nagłówek i komputer nie przyjął mojego logu…   
W  zawodach  w  których  wystartowało  ledwie  70  uczestników  jakoś  nikomu  nie  chciało  się  pochylić  na 
sprawą….  NiewaŜne,  nie  startujesz  po  to  by  zdobyć  laury,  nie  startujesz  nawet  po  to  by  być  na  liście 
uczestników,  startujesz  by  się  czegoś  nauczyć.  Takich  przygód  wystarczy  Tobie  2  w  zupełności,  chyba  Ŝe 
lubisz kopać się z koniem… :) 

background image

Nauka telegrafii – Paweł SQ5STS 

 

 

 

 
 
 
 
2. Kolejne zawody - zagraniczne 24H 
Ja  rozpocząłem  od  zawodów  węgierskich  pracując  na 
klubowym  znaku  SO5A  u  boku  Mariusza  SQ5M.  Najpierw 
przez  godzinę  przyglądałem  się  jego  pracy,  później  pod  jego 
czujnym  okiem  pracowałem  przez  około  4  godziny.  To  jest 
kolejny wielki krok. Pod koniec tego czasu zacząłem pracować 
z  tempem  i  luzem  znanym  mi  wcześniej  z  Morse  Runnera.  
Oczywiście przeŜycie niesamowite. 
Znać musisz jedynie to czego uŜywałeś juŜ wcześniej: 
DE, AGN, NR?, 5NN i TU tyle wystarczy… 
Wówczas stanąłem pierwszy raz na wywołaniu… nie wiem jak 
mi poszło… byłem tak zdenerwowany, Ŝe nic nie pamiętam… 
trzeba by się zapytać Mariusza. 
 
Moje pierwsze samodzielne zagraniczne 24h zawody to 
UBA DX 2010, w których byłem 2 w SP. Frajda niesamowita… 
Polecam… 
 
Podsumowanie: 

SP1XXX test 

SQ5STS 

SQ5STS 5NN 001 

5NN 001 

TU

 

 

Praca  w  zawodach  ma  wielkie  znaczenie  dla  nabrania  pewności  siebie  i  pewnej  automatyki  odruchów. 
Będzie  dla  ciebie  łatwa  zakładając,  Ŝe  solennie  przyłoŜyłeś  się  do  poprzednich  etapów  nauki.  Zawody 
pozwalają równieŜ zrozumieć pasma i propagację.  
 
 
 

Etap 4  DX’y 
 

Oczywiście  tacy  jak  my,  Ŝółtodzioby  stu  watowcy  o  wywołaniu  moŜemy  sobie  pomarzyć…  zbierzemy 
momentalnie 100 sąsiadów zza Odry z których co drugi będzie chciał z nami pogadać, a przecieŜ na ten etap 
nie jesteśmy jeszcze gotowi. Trzeba więc znaleźć odpowiednią zwierzynę.  
 
Na  początek  szukaj  stacji,  która  stoi  na  wywołaniu  i  ma  umiarkowany  pile  up.  Znaleźć  taką  stację,  wbrew 
pozorom,  wcale  nie jest  łatwo.  WaŜne  by  stacja  podawała  znak  kolejnego  korespondenta  raport  5NN  i TU. 
Wołaj swoim znakiem podaj raport i tym razem grzecznie podziękuj (TNX lub TU) dajesz tym informację, Ŝe 
odczytałeś raport dla siebie i twój znak został prawidłowo odebrany przez wywołującego. JeŜeli wywołujący 
źle odczyta Twój znak. Nie podawaj raportu a jedynie powtórz swój znak. 
 
Pamiętaj! Na początku pracuj zawsze z prędkością nie większą niŜ 20 WPM’ów  a najlepiej o  2 grupy niŜszą 
niŜ  wywołanie  korespondenta.  Dajesz  tym  do  zrozumienia,  Ŝe  nie  jesteś  orłem,  dzięki  czemu  w  95% 
przypadków zyskujesz sobie cierpliwość, wyrozumiałość i często sympatię współuŜytkowników pasma. 
 
Podsumowanie: 

SP1XXXx QRZ 

SQ5STS 

SQ5STS 5NN 

5NN TU 

background image

Nauka telegrafii – Paweł SQ5STS 

 

 

10 

 

TU 
 

Czasem usłyszysz 
Samo 

QRZ 

 

 
 
 
 
Czasem 
SP1XXX UP lub QRZ UP 
UP będzie oznaczał pracę stacji wywołującej w Splicie. 
 
Mariusz  SQ5M  twierdzi,  Ŝe  jest  to  znacznie  łatwiejszy  typ  łączności  niŜ  łączność  w  zawodach.  Twierdzi 
równieŜ,  Ŝe  moŜna  się  pokusić  z  powodzeniem  na  pracę  w  trybie  DX  na  długo  przed  pierwszym  startem  w 
zawodach,  dzieje  się  tak  poniewaŜ  jak  mniemam  dla  Mariusza  programem  wyjściowym  do  nauki  morsa  by 
RufzXP podczas gdy moim, program symulujący pracę w zawodach. Mi łatwiej było stanąć w zawodach, ale 
wybór  takiej  drogi  ma  teŜ  swoje  minusy  poniewaŜ  później  miałem  spory  kłopot  by  przestawić  się  na  inny 
schemat  prowadzenia  łączności.  KaŜdy  z  was  wybierze  swoją  drogę,  niewaŜne  którędy  dotrzesz  do 
szczęśliwego końca, waŜne byś codziennie przezwycięŜał trudności. KaŜda droga jest dobra. 
Tak  czy  inaczej  od  tej  chwili  „rarytasy”  będą  przybywać  w  twoim  dzienniku  łączności  w  zastraszającym 
tempie… 
 
3. Co jest szczęśliwym końcem… ;) 
Szczęśliwym  końcem  jest  chwila  gdy  uzmysłowisz  sobie  wszystkie  zalety  tej  emisji…  Gdy  dostrzeŜesz,  Ŝe 
zdobywanie  DX’ów  z  byle  jakich  balkonowych  anten  z  małej  mocy  staje  się  rutyną.  Zrobienie  100 
potwierdzonych  DXCC  to  rok  przyjemnej  bezstresowej  pracy.  Twoi  starsi  koledzy  posiadający  licencję  od 
wielu lat ale nie posługujący się telegrafią o takim tempie pozyskiwania DX’ów mogą pomarzyć. Dodatkowo 
pamiętaj,  Ŝe  cały  czas  są  zakamarki  tego  świata  gdzie  uzyskanie  łączności  fonicznej  do  dziś  jest  bardzo 
trudne pomimo uŜywania drogiego sprzętu. 
 

 
 
 
Etap 5  Pogaduchy 
 

Bardzo  ciekawe  doświadczenie.  Przychodzi  taki  czas  gdy  będziesz  chciał  stanąć  na  wywołaniu.  CóŜ, 
zakładam, Ŝe tak jak ja masz ledwie 100 Wat i jakąś  tam, mało ostrą antenę. Zakładam równieŜ, Ŝe jesteś 
Polakiem,  czyli  krótkofalowcem,  który  reprezentuje  całkiem  sporą  grupę  podobnych  znaków.  Niestety  
(a  moŜe  stety  ;))  nie  jesteśmy  poszukiwani  jak  Północna  Korea  i  do  łączności  z  nami  raczej  nie  będzie  się 
ustawiała kolejka taka, byś mógł pracować jak DXowa wyprawa, albo jak unikat w zawodach. Będzie sporo 
czasu,  mały  ruch  a  więc  wypada  trochę  pogadać.  Ja  na  początku  poradziłem  sobie  z  tym  w  sposób 
KARYGODNY!  OtóŜ  załadowałem  makra  w  programie  logującym  N1MM  całymi  sentencjami…  o  mojej 
antenie,  o  QTH,  o  pogodzie  i  całymi  tabunami  pytań…  o  wszystko…  były  tam  prośby  o  powtórzenie 
raportów,  o  powtórzenie  Imienia,  QTH…  itd…  wyglądało  to  dość  komicznie…  na  deser  załadowałem 
najwaŜniejsze makra z informacją „SRY SRY IM LID PSE AGN” co w wolnym tłumaczeniu brzmi „przepraszam 
jestem idiotą proszę o powtórzenie…” Aby opisać zaŜenowanie jakie tym wzbudziłem u Tomka SP5XO musiał 
bym  napisać  kolejną  rozprawę,  dość  powiedzieć,  Ŝe  się  ulitował  i  rozpoczął  mozolną  pracę  w  poskramianiu 
mojej  bezpośredniości.  Prawda,  Ŝe  mało  elegancka  ale  ta  szalona  metoda  pozwoliła  mi  robić  całkiem  miłe 
łączności na długo przed opanowaniem w stopniu podstawowym klucza… (choć tak naprawdę cały czas się 
uczę klucza i cięŜko mi to idzie:)  Dodatkowo pozwoliła przyzwyczaić się do rytmu takich pogaduch, pozwoliła 
otrzaskać się z wieloma słowami i skrótami uŜywanymi w tego typu pracy.  
 
Uwaga! 
Przychodzi  taki  czas,  taki  moment  gdy  pewne  pojedyncze  słowa  zaczniesz  odsłuchiwać  nie  jako  zbitkę 
znaków  lecz  jako  całe  słowa  o  konkretnym  znaczeniu…  Jak  dziecko  uczące  się  czytać  spostrzeŜesz,  Ŝe  po 

background image

Nauka telegrafii – Paweł SQ5STS 

 

 

11 

 

dziesiątym  piętnastym  kolejnym  przeczytaniu  „Ala  ma  kota”  przestajesz  literować  a  widzisz  całe  3  słowa 
układające się w sens… WSPANIAŁE… 
Pierwsze słowa, które będziesz słyszał w całości to CQ, 5NN, TU 
Następne chwilę później TNX, 73, RST, OP, QSO, QTH, QSL i DE, OM, GD DX, ANT 
Złapiesz się na tym, Ŝe zrozumiesz swoje imię w całości „PAWEL…” to waŜne bo nawet gdy pogubisz się w 
łączności  odszukasz  sens  jak  znak  drogowy,  który  pozwoli  ci  się  na  nowo  odnaleźć.  Titanie  przez 
korespondenta  twojego  imienia  obok  tego,  Ŝe  grzeczne  i  miłe  daje  tobie jednocześnie  chwilkę  czasu  by  się 
pozbierać.  Co  miłe  dla  ciebie  miłe  równieŜ  dla  innych,  więc  zawsze  zwracaj  się  do  korespondenta  jego 
imieniem. 
Gdy  się  zacznie  prace  w  tym  rygorze,  wbrew  pozorom  nie  potrzeba  wiele  czasu  by  dość  sprawnie  sobie 
radzić… miesiąc intensywnej pracy, to aŜ nadto… 
 
standardowa pogadanka… 
 

CQ CQ DE SQ5STS SQ5STS PSE K 

UA1XXXx UA1XXXx 

UA1XXXx  DE  SQ5STS  TNX  UR  RST  5NN  MY  NAME  IS  PAWEL  PAWEL  MY  QTH  NR  WARSAW 
UA1XXXx DE SQ5STS BK 

SQ5STS DE UA1XXXx TU DR PAWEL UR 5NN MY NAME IS ALEX ALEX MY QTH ST PETERSBURG 
TX FT1000 ANT GP PWR 100W SQ5STS DE UA1XXXx K 

UA1XXXx DE SQ5STS TNX DR ALEX  MY TX TS450 ANT DBL ZEPPELIN  PWR 100W TNX  FR QSO 
QSL ? UA1XXXx DE SQ5STS K 

SQ5STS DE UA1XXXx TU PAWEL QSLL GD DX 73 SQ5STS DE UA1XXXx EE 

TU 73 EE 
 

Tłumaczenie: 

Wywołanie ogólne od stacji SQ5STS zapraszam do ł

ą

czno

ś

ci i słucham. 

Woła UA1XXXx 

UA1XXXx z SQ5STS, Dzi

ę

kuj

ę

, twój raport 599, mam na imi

ę

 Paweł, nadaj

ę

 z pod Warszawy, UA1XXXx z 

SQ5STS, przekazuj

ę

 rozmow

ę

 do ciebie 

SQ5STS z UA1XXXx, Dzi

ę

kuj

ę

 drogi Pawle, twój raport 599, mam na imi

ę

 Alex, nadaj

ę

 z Sant Petersburga, 

pracuje na FT1000 na antenie ground plane z moc

ą

 100 wat. SQ5STS z UA1XXXx przekazuj

ę

 rozmow

ę

UA1XXXx  z  SQ5STS,  Dzi

ę

kuj

ę

,  drogi  Aleksie,  moim  radiem  jest  TS450,  pracuj

ę

  na  antenie  podwójny 

cepelin  z  moc

ą

  100  Wat,  Dzi

ę

kuj

ę

  za  ł

ą

czno

ść

.  Wymienimy  kart

ę

  QSL?  (potwierdzimy?)  UA1XXXx  z 

SQ5STSprzekazuje rozmow

ę

SQ5STS z UA1XXXx, Dzi

ę

kuj

ę

 Pawle, tak potwierdzimy. 

ś

ycz

ę

 dalekich ł

ą

czno

ś

ci, pozdrawiam. SQ5STS z 

UA1XXXx, ko

ń

cz

ę

Dzi

ę

kuj

ę

, pozdrawiam, ko

ń

cz

ę

. 

 

Zielonym kolorem zaznaczyłem słowa, które rozumiesz na początkowym etapie nauki. 
Czerwonym to co musisz koniecznie wyłapać. 
 

CQ CQ DE SQ5STS SQ5STS PSE K 

UA1XXXx UA1XXXx 

UA1XXXx  DE  SQ5STS  TNX  UR  RST  5NN  MY  NAME  IS  PAWEL  PAWEL  MY  QTH  NR  WARSAW 
UA1XXXx DE SQ5STS BK 

SQ5STS DE

 UA1XXXx 

TU

 DR PAWEL UR 

5NN

 MY 

NAME IS 

ALEX ALEX

 MY 

QTH

 ST PETERSBURG 

TX FT1000 

ANT

 GP PWR 100W 

SQ5STS DE 

UA1XXXx 

K

 

UA1XXXx DE SQ5STS TNX DR ALEX  MY TX TS450 ANT DBL ZEPPELIN  PWR 100W TNX  FR QSO 
QSL ? UA1XXXx DE SQ5STS K 

SQ5STS DE 

UA1XXXx 

TU

 PAWEL QSLL GD DX 

73 SQ5STS DE 

UA1XXXx 

EE

 

TU 73 EE 

 
Jak widzisz, aby ta łączność miała sens wystarczy zrozumieć znak korespondenta jego imię i dosłownie kilka 
słów.  Z  czasem  zasób  słów,  które  rozumiesz  poszerza  się...  nabierasz  wprawy,  rozrasta  się  bufor  twojej 
pamięci. Z czasem będzie łatwiej. Na początek wystarczy. 
 

background image

Nauka telegrafii – Paweł SQ5STS 

 

 

12 

 

Podstawowym  błędem  jaki  popełniają  ci,  którzy  się  chcą  nauczyć  morsa  to  fakt,  Ŝe  chcą  go  poznać  w 
sterylnych warunkach od początku do końca tak, by gdy pierwszy raz wyjdą na pasmo nie najeść się wstydu. 
Łatwo  teraz  zrozumieć  dlaczego  ludziom  z  10-20  letnim  staŜem  na  pasmach  tak  trudno  się  przełamać  do 
pracy  na  CW.  W  starych  czasach  gdy  telegrafia  była  jeszcze  na  egzaminie  kategorii  A  uczono  się  w  wielu 
przypadkach „na egzamin”. Osiągnięty efekt okazywał się nietrwały. Dziś starzy krótkofalowcy którzy dawno 
wypracowali  sobie  markę  na  fonii  i  nie  chcą  się  narazić  na  śmieszność  i  unikają  pracy  nad  telegrafią  jak 
ognia.  
 
Mam nadzieję, Ŝe czytając ten tekst rozumiesz dobrze moje intencję. Nauka morsa to proces, który dzieje się 
w  twojej  głowie  i  trwa  w  czasie.  Nic  nie  stoi  na  przeszkodzie  by  DX’ami  cieszyć  się  w  trakcie  trwania  tego 
procesu.  Pamiętaj,  Ŝe  bezpośrednia  praca  na  pasmach  zmusza  ciebie  do  znacznie  większej  mobilizacji. 
Wstyd… cóŜ to większy problem ale ja się na tym nie znam… ;) Ja zwyczajnie nie mam wstydu! :D 
 
JeŜeli jesteś młodym krótkofalowcem masz licencję od roku… nawet się nie zastanawiaj! 
Zabieraj się do pracy! 
Ty nie musisz walczyć ze swoimi kompleksami, tobie wszystko wybaczą! 

 

Etap 6. 
Marzenie 
 

Marzenie to etap, który jest jeszcze przede mną. Etap, który wydaje się być niedościgniony. Etap, w którym 
telegrafia nie będzie mi sprawiała Ŝadnej trudności i będę się nią posługiwać z łatwością z jaką posługuje się 
dziś moją mową ojczystą. Gdzie trzymając córkę na kolanach będę sobie mógł spokojnie kluczem na CW Ŝuć 
szmaty mieszając jednocześnie kawkę i oglądając kontem oka kreskówki w TV… ;) 
 
 
 

 

 

 

 

 

 

   

 

 

do usłyszenia 

 
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

SQ5STS 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Paweł Włodarczyk 

 
 
 
 
 
 
Słowniczek: 
 
- DE – od 
- TU – dziękuję 
- TNX – dziękuję 
- UR – twój 
- RST – raport 
- 73 – pozdrawiam 
- DG DX – dalekich łączności ( Ŝyczę) 
- QSO – łączność 
- QTH – moje połoŜenie, miejsce nadawania mojej stacji  
- QSL – potwierdzam / prześlę kartę 
- QSLL – wymienimy karty 
- AGN - powtórz 
- PSE - proszę 
- BK – przerwa/”przekazuję mikrofon” 
- K – proszę nadawać 
- R – potwierdzam 
- DR – drogi (przyjacielu) 
- OM – przyjaciel / stary 
- EE – kończę