plik

Jak czytać raporty okresowe?

Raport okresowy to dokument, w którym spółka giełdowa próbuje się
zaprezentować inwestorowi najlepiej jak potrafi.

Niejednokrotnie tylko po wnikliwej lekturze okazuje się, że sytuacja nie jest tak różowa, jak
stara się to przedstawić dział relacji z inwestorami. Dla spółki notowanej na giełdzie, raporty
to, obok prospektu emisyjnego, podstawowa metoda komunikowania się z inwestorami. W
odróżnieniu od prospektu, który spółka publikuje stosunkowo rzadko (tylko przy emisji
nowych akcji), raporty ukazują się regularnie. Prawo nakłada na spółki publiczne obowiązek
publikowania czterech raportów kwartalnych, raportu półrocznego oraz raportu rocznego na
koniec każdego roku rozliczeniowego. Oprócz nich, publikuje się raporty bieżące, informujące
o ważnych wydarzeniach, mogących mieć wpływ na kurs akcji.

Spółka  publiczna,  która  posiada  spółki  zależne  zobowiązana  jest  publikować  raporty
skonsolidowane. Dla inwestora, są one dużo bardziej informacyjne niż raporty jednostkowe. W
przypadku  tych  drugich,  na  wynik  finansowy  wpływ  mogą  mieć  transfery  i  transakcje
pomiędzy  poszczególnymi  firmami  grupy.  Może  to  utrudnić  ocenę  rzeczywistej  sytuacji
pojedynczych przedsiębiorstw. Nie powinno mieć jednak  wpływu na  całość grupy, czyli na
raport skonsolidowany.

Raport  okresowy  powinien  zawierać  informację  o  okresie  objętym  raportem  (kwartalny,
półroczny i roczny), autora, tytuł, trzy rodzaje zestawień finansowych, to jest bilans, rachunek
zysków  i  strat  oraz  zestawienie  zmian  w  kapitale  własnym.  Nie  będziemy  w  tym  miejscu
wymieniać szczegółowo, co jeszcze musi znaleźć się w raporcie okresowym, szczegółową listę
można  zobaczyć  <a  href=”LINK  DO  TEKSTU  Z  GPW”>tutaj</a>.  Skupimy  się  raczej  na
wskazówkach, jak należy raporty czytać.

Każdy raport powinien zawierać opis działalności jaką prowadzi spółka. Pierwsza zasada przy
lekturze raportu jest dość prosta – inwestor powinien ten opis rozumieć. Jeśli tak nie jest,
powinien wybrać jakąś inną spółkę, o bardziej zrozumiałym dla niego profilu. Trudno przecież
ocenić, jaki wpływ na notowania będą miały zmiany w otoczeniu zewnętrznym, jakie naprawdę
są ryzyka, jeśli nie wie, czym tak naprawdę dane przedsiębiorstwo się zajmuje.

Zazwyczaj raporty starają się przedstawić spółkę w tak dobrym świetle, jak to tylko jest
możliwe bez łamania prawa. Uważny inwestor powinien jednak potrafić odczytać także
informacje zawarte między wierszami.

Taką ukrytą informacją może być nawet termin publikacji raportu, a dokładnie to, czy raport
został opublikowany zgodnie z założonym kalendarzem. Opóźnienie może sugerować, że być
może było coś dla ukrycia, albo osoby odpowiedzialne za raport nie mogą dojść do
porozumienia w istotnej dla sprawozdania sprawie. Nie oznacza to, że należy zrezygnować
bądź wycofać się z inwestycji, ale wskazana jest wzmożona czujność.

W jaki sposób czytać liczby

Początkującym inwestorom może wydawać się, że najważniejszą informacją zawartą w
raporcie jest zysk netto. Niekoniecznie jest to prawda. W przypadku spółki, która intensywnie
się rozwija, zysk może być niższy, ze względu na koszty inwestycji. Mimo to, jej akcje mogą

być lepszą inwestycją niż udziały w przedsiębiorstwie, którego zarząd niechętnie rozszerza
działalność.

Lepiej zwrócić uwagę na przychody, nie tylko na ich wysokość, ale także na dynamikę. Jeśli
przychody rosną z kwartału na kwartał i z roku na rok, jest to wskazówka, że firma się rozwija.
Pozytywnie o spółce świadczy sytuacja, gdy zysk operacyjny (EBIT – earnings before
deducting interests and taxes, czyli dochód przed opłaceniem odsetek i podatków) rośnie
szybciej niż przychody. Oznacza to, że firma poprawia swoją rentowność.

Cenną informacją jest zysk operacyjny. Informuje on, czy spółka zarabia, i ile, na swojej
podstawowej działalności. Może być przecież tak, że podstawowa działalność przynosi straty,
a mimo to spółka i tak odnotowała dodatni wynik finansowy dzięki, na przykład, sprzedaży
biurowca w centrum miasta. Takie nadzwyczajne zyski mają jednak to do siebie, że są
jednorazowe. Informacja o takich niestandardowych transakcjach musi się zresztą znaleźć w
raporcie, dlatego warto czytać całość, nie tylko tabelki z zestawieniami finansowymi.

Analizując bilans, szczególną uwagę powinno się zwrócić na poziom zadłużenia. Jeśli kredyty
stanowią istotną część pasywów, może to oznaczać, że firma agresywnie inwestuje. To może
w przyszłości zaowocować szybszym wzrostem obrotów, ale niesie ze sobą ryzyko. Od
inwestora zależy, czy godzi się na ryzyko strat w zamian za szansę na szybką ekspansję.

Sporo mówiącym składnikiem bilansu są zapasy. Jeśli rosną, może to oznaczać, że spółka ma
kłopoty ze zbytem. Trzeba jednak wziąć pod uwagę specyfikę danej branży – być może jest
tak, że w danym okresie zapasy zawsze rosną z powodu sezonowości sprzedaży.

W raportach kwartalnych dynamika wszystkich wartości podawana jest na dwa sposoby – w
porównaniu do poprzedniego okresu i w porównaniu do analogicznego okresu w poprzednim
roku. W pierwszym przypadku porównujemy, na przykład, wyniki z pierwszego kwartału 2011
z  ostatnim  kwartałem  2010,  w  drugim  –  wynik  z  pierwszego  kwartału  2011  z  pierwszym
kwartałem  2010.  Więcej  o  rozwoju  firmy  powie  nam  porównanie  z  analogicznym  okresem
ubiegłego roku. Porównanie do poprzedniego kwartału  może być zaburzone przez zjawisko
sezonowości.  Ot,  choćby  w  przypadku  przedsiębiorstw  sprzedających  dobra  dla  masowego
klienta, ostatni kwartał roku wypada zwykle lepiej niż pierwszy kwartał roku kolejnego, a to ze
względu na konsumpcyjny szał przed Bożym Narodzeniem.

Co jeszcze można znaleźć w raportach

Spółka  publiczna  zobowiązana  jest  zawrzeć  w  raporcie  opis  zagrożeń  i  ryzyk  dla  swojej
działalności.  Można  nie  skupiać  się  za  bardzo  nad  typowymi  ryzykami,  takimi  jak
rozdrobnienie rynku, zmienność cen ropy naftowej i tym podobne. Nie znaczy to, że powinno
się  je  lekceważyć,  ale  lepiej  poświęcić  więcej  uwagi  ryzykom  w  szczególny  sposób
zagrażającym analizowanej spółce.

Takim  specyficznym  zagrożeniem  jest  ryzyko  prawne,  które  może  wynikać  z  wytoczonych
spółce procesów albo potencjalnie niekorzystnych przepisów nad którymi pracuje parlament
lub  organy  Unii  Europejskiej.  Innym  sygnałem  ostrzegawczym  może  być  sytuacja,  gdy
większość przychodów generuje zaledwie kilku klientów  – utrata choćby jednego kontraktu
może oznaczać dla spółki duże kłopoty.