background image

zło

ż

enie odwzorowa

ń

 

Je

ż

eli 

:   ,    :   

 to 

  :   

  zdefiniowane 

wzorem 

        

 nazywamy 

zło

ż

eniem odwzorowa

ń

 

odwzorowanie odwrotne do zło

ż

enia 

Niech 

:   , :   

-bijekcje,  

  

 

 

 

Dowód: 

  

                  

  

 

  

    

  

 

    

  

      

    

 

 

  

    

 

   

 

  

odwzorowanie odwrotne do danego 

Niech 

:   

 – bijekcja (warunek istnienia) 

Odwzorowanie 

:   

   takie, 

ż

          

             

  naz. odwrotnym do danego 

moduł iloczynu dwóch liczb zespolonych 

 

 

,  

 

 

, | 

|  |

|  

  

|

· 

|  |

 

 · 

 

|

 

 !

 

 

   ·   

 

zespolon

ą

 w postaci wykładniczej 

|| · e

 - posta

ć

 wykładnicza funkcji zespolonej 

||

 – moduł liczby z, 

- liczba Eulera, 

 - jednostka urojona 

#

 – argument ,  

|

| · e

· |

| · e

 |

| · |

| · e

భమ

  

cosinus i sinus zale

ż

no

ś

ci od fnc wykładniczej. 

cos# 

e೔കeష೔ക

,   

sin# 

e೔ക eష೔ക

 

) e

 cos#  sin# · 

e

 cos*#  sin*# ·  

 

Kiedy wektory  e

1

,...e

n

  nazywamy liniowo niezale

ż

nymi 

gdy 

,

, … , ,

 .   ∑ ,

e0

 0   2  ,

. . .  ,

 0

 

α

1,2  α

4, *1  α

*2,3  0,0,     α

, α

, α

 9

 

baza przestrzeni wektorowej  Co ł

ą

czy dwie bazy

 

Baza przestrzeni wektorowej jest to zbiór wektorów 

e0

, … , e0

 liniowo niezale

ż

nych, które generuj

ą

 dan

ą

 

przestrze

ń

. Dwie bazy tej samej przestrzeni maj

ą

 t

ą

 sam

ą

 

ilo

ść

 elementów.

 

reprezentacj

ę

 macierzow

ą

 odwzorowania liniowego 

Niech 

:, ;

- przestrzenie wektorowe nad 

<

e0

, … , e0

 - 

baza w 

:

E>

, … , E>

 - baza w 

;

 

?: :  ;

- odwzorowanie liniowe. 

 @  A1, … , BC    ?e0

  ∑ 

E>

 - Reprezentacja 

macierzowa odwzorowania 

?

 w danych bazach: 

  D

.

.

E

   

iloczyn macierzy. 

:, ;, F

- przestrzenie wektorowe, 

e0

, … , e0

 - baza w 

:

E>

, … , E>

 - baza w 

;

,

 ε0

, …, ε0

 - baza w 

F

 

?: :  ;,   H: ;  F,   H  ?: :  F

 – odwz. liniowe, 

 – rep. odwzorowania 

?

 

– rep. odwzorowania 

H

 

H  ?I  H?I

, Niech 

 rep. mac. odwz. 

H  ?

 

 @  A1, … , BC  ?e0

  ∑ 

E>

  

   A1, … , C  HE>

  ∑ 

ε0

  

H  ?e0

  H J?e0

K  H∑ 

E>

   ∑ 

HE>

 

∑ 

ε0

 

  

   

∑ ∑ 

ε0

 ∑

ε0

   

 ∑ 

 

       

transpozycj

ę

 iloczynu macierzy 

-macierz 

B L , 

-macierz 

 L M    · 

 

· 

 

Dowód: 

   · ,    

 ∑

  

 

 

  ∑

 

 ∑

 ∑

  

wyznacznik iloczynu macierzy 

Niech 

 - macierze 

B L B

det ·   det  · det 

 

rozwini

ę

cie Laplace’a wyznacznika macierzy 

Niech 

 - macierz 

B L B

det  ∑ 

 gdzie 

  1, 2, … , B

 *1

· P

 - dopełnienie algebraiczne 

elementu 

P

 – minor macierzy 

 

macierz nieosobliwa

 

Macierz

ą

 nieosobliw

ą

 nazywamy macierz kwadratow

ą

której wyznacznik jest ró

ż

ny od zera. Aby sprawdzi

ć

 czy 

macierz jest nieosobliwa nale

ż

y policzy

ć

 wyznacznik. 

wzory Cramera

 

    M  1, 2, … , B

 , 

B

 - liczba niewiadomych 

 – 

M

-ta niewiadoma , 

Q

 – wyznacznik główny macierzy 

 kwadratowej, nieosobliwej , 

Q

 - Wyznacznik 

otrzymany z wyznacznika głównego przez zast

ą

pienie w 

nim 

M

-tej kolumny kolumn

ą

 wolnych wyrazów 

elementy macierzy odwrotnej 

Niech 

 - nieosobliwa macierz 

B L B

 

 

ೕ೔

||

      , @  1, 2, … , B

  gdzie 

 - element macierzy 

 

rz

ę

dem macierzy, zwi

ą

zek z jej wymiarem

 

Rz

ę

dem macierzy 

 nazywamy wymiar najwi

ę

kszej 

nieosobliwej podmacierzy kwadratowej 

. Rz

ą

d to rz

ą

odwzorowania liniowego zwi

ą

zanego z t

ą

 macierz

ą

wyznaczy

ć

 rz

ą

d macierzy 

 - macierz 

 L B

 (niezerowa, je

ś

li zerowa to 

R  0 

). 

Liczymy podwyznaczniki macierzy 

 stopnia 

M

 dla 

M  minA, BC , … , 1

 do momentu otrzymania warto

ś

ci 

niezerowej. Za rz

ą

d przyjmujemy wymiar najwi

ę

kszej mac. 

nieosobliwej b

ę

d

ą

cej podmacierz

ą

 kwadratow

ą

 

twierdzenie Sylvestera 

R ·  T min AU, RC

 

 
 
 
 
 
 
 

Kroneckera – Capelliego. 

V

· 

 W  

· 

 

X

· 

 W  

· 

 

+  I  0

 

Powy

ż

szy układ ma co najmniej jedno rozwi

ą

zanie 

 R  RY

 

Dowód: 

R  RY 

 kolumna 

0

 jest lin. zale

ż

na od 

pozostałych 

 Z,

, … , ,

∑ ,

,

 

      @  1, … , 

  

∑ ,

 

      @  1, …, 

  - układ równa

ń

 

R [ RY 

 kolumna 

0

 jest liniowo niezale

ż

na od 

pozostałych 

 0

 nie jest kombinacj

ą

 liniow

ą

 

∑ ,

 zadany układ równa

ń

 nie ma rozwi

ą

zania 

układ równa

ń

 algebraicznych liniowych b

ę

dzie miał jedno 

rozwi

ą

zanie dla ka

ż

dej kolumny wyrazów wolnych 

V

· 

 W  

· 

 

X

· 

 W  

· 

 

+  I  0

 

Powy

ż

szy układ posiada rozwi

ą

zania 

0  ;  R  

  

Dowód: 

R    RY  

 

 - macierz 

 L B, Y

 - macierz 

 L B  1

 

R T RY T minA, B  1C   T R  RY  

 

R \   Z0 

dla którego 

RY ] R 

 nie ma rozw. 

zwi

ą

zek mi

ę

dzy wyz. mac. a wyz. mac. odwrotnej 

det · ^_`

 1

 

 · 

 Ι

   wobec tego 

det · 

  detΙ  1

 

Z twierdzenia Cauchy’ego 

det · det

 1 

det

 

 

transpozycj

ę

 macierzy odwrotnej 

 

     

 · 

 Ι

     

 · 

 Ι

 Ι

 

Na transpozycj

ę

 iloczynu:   

· 

 Ι

       

 

 

forma dwuliniowa Co nazywamy jej repr. macierzow

ą

 

:, ;

 - przestrzenie wektorowe nad ciałem 

<

 

: : L ;  <

 nazywamy form

ą

 dwuliniow

ą

 gdy: 

1° 0  ; c · , 0 c :  <

 jest form

ą

 liniow

ą

 

2° I  : c I, · c ;  <

 jest form

ą

 liniow

ą

 

Reprezentacja macierzowa: 

 c : L :  <, 

 

e0

, … , e0

 - baza w 

:

,   

I, 0  ∑ 

e0

, ∑ 

e0

  ∑ ∑ 

e0

, e0

 

∑ ∑ 

  

form

ę

 dwuliniow

ą

 nazywamy symetryczn

ą

 (anty)

 

Form

ę

 dwuliniow

ą

 

: : L :  <

 nazywamy form

ą

 

symetryczn

ą

 je

ś

li 

I, 0  :     I,0  0, I

antysymetryczn

ą

 je

ś

li 

I, 0  :     I, 0  *0, I

 

twierdzenie o rozkładzie macierzy na cz

ęść

 sym/anty 

  

 

  gdzie 

 - macierz sym., 

 - macierz anty. 

Dowód: 


  


 * 

 

 

 


 



 *


 

 

 

iloczynu skalarnego 

0  0  |0| · d >d · cos0, 0

 dla 

0, 0 [ 0

 

0  0  

 

 

 

Własno

ś

ci iloczynu skalarnego: 

1° 0, 0, I     0  0  I  0  I  0  I

 

2° 0, 0

 

 ,  9

   

,0  0  ,0  0  0  ,0

 

3° 0, 0        0  0  0  0

 

4° 0            0  0  |0|

e 0

 

5° 0            0  0  0   0  0

 

6° 0, 0        0  0  0  0  0 h 0  0 h 0 i 0

 

iloczynu wektorowego 

Mówimy, 

ż

e iloczyn wektorowy wektorów niezerowych 

0

 i 

0

 jest równy 

I

, je

ż

eli 

1° 

Kierunek wektora 

I

, jest taki, 

ż

I i 0

 i 

I i 0

 

2° |I|  |0| · d >d · sin 0, 0

  

3° 

Zwrot wektora 

I

, jest tak dobrany, by trójka 

0, 0, I

 

tworzył układ o orientacji zgodnej z układem 
współrz

ę

dnych, 

I  0 L 0

 

Je

ż

eli 

0  00 h 0  00

 to 

I  00

 

Własno

ś

ci:  

1° 0, 0, I     0  0 L I  0 L I  0 L I

 

2° 0, 0

 

 ,  9

   

,0 L 0  ,0 L 0  0 L ,0

 

3° 0, 0        0 L 0  *0 L 0

 

4° 0            0 L 0  00

 

5°                  0 L 0  0   0  0 h 0  0 h 0 j 0

 

iloczynu mieszanego 

0 L 0  I  k

k

 

Własno

ś

ci:  

1° 0 L 0  I  *0 L I  0  I L 0  0  0 L I  0

 *0 L 0  I  *I L 0  0

 

2° d0 L 0  Id  l

(obj

ę

to

ść

 równoległo

ś

cianu o 

kraw

ę

dziach 

0, 0, I

)

 

odległo

ść

 punktu od płaszczyzny 

|భభమమయయబ|

||

   

odległo

ść

 punktu 

mn

, n

, n

 od płaszczyzny 

o

 danej 

równaniem 

B

 B

 B

 B

 0

 

k

ą

t miedzy wektorami 

Niech wektor 

0  

 

!

 oraz 

0  

 

!

 

cos0, 0 

ೣ"ೣ೤"೤೥"೥

#ೣమ೤మ೥మ#"ೣమ"೤మ"೥మ

  

k

ą

t miedzy płaszczyznami  

Niech 

o

 

 p

 0

,  

o

 

 

 p

 0

 

cos# 

 

 

q

 

 

q

 

 

 

background image

elipsoidy 


 మ
"మ

!మ
$మ

 1

 

hiperboloidy jednopowłokowej 


 మ
"మ

*

!మ
$మ

 1

 

hiperboloidy dwupowłokowej 


 మ
"మ

*

!మ
$మ

 *1

 

paraboloidy eliptycznej 


 మ
"మ

 

 

paraboloidy hiperbolicznej 


*

 మ
"మ

 

 

walca eliptycznego 


 మ
"మ

 1

 

walca hiperbolicznego 


*

 మ
"మ

 1

 

walca parabolicznego 

 2n

 

twierdzenie o rozkładzie na czynniki pierwsze

 

B  r   Z! n

, … , n

, n

 pierwsze 

Z! ,

, … , ,

%

&೔'(

 takie, 

ż

e

n

\ n

\ W \ n

 oraz 

B  n

&భ

, … , n

&ೝ

 

Liczb

ę

 

B

 nazywamy pierwsz

ą

 je

ż

eli ma tylko dwa dzielniki  

relacji podzielno

ś

ci 

1° |    t   |

 

2° |  |  |

 

3° |  |  | u 

 

4° |  |        ,   t

 

twierdzenie o algorytmie Euklidesa 

Algorytm Euklidesa zawsze daje w wyniku 

vQp, 

 

twierdzenie o przedstawieniu 

vQp, 

  

Niech 

,   r     ZY, w  t  vQp,   Y  w

  

funkcj

ą

 Eulera, Ile dla liczby pierwszej 

Funkcja Eulera 

#: r  r

 dla dowolnej liczby 

B  r

 jest 

okre

ś

lona wzorem: 

#B  A  A0, … , B * 1C c vQp, B  1C

 

Dla liczby pierwszej 

n c  #n  n * 1, #n

&

  n

&

J1 *


K

  

własno

ś

ci relacji kongruencji.  

1° ,           x mod

 

2° , ,       x mod   x mod

 

3° , , ,   x mod,  x mod   x mod 

  

 

 x mod

 i 

 x ^mod    u  x  u ^mod

 

 Je

ż

eli 

 x mod

 i 

^|   x mod^

  

pełnym zbiorem reszt modulo m 

Zbiór zawieraj

ą

cy 

 klas reszt nazywamy pełnym zbiorem 

reszt modulo 

 i oznaczamy jako 

yz  A  t c  x modC

 

 

t

/

 Ayz,  tC

 

Pełny zbiór reszt modulo 4: (co wy

ż

ej, podstawi

ć

 4 za m) 

element odwrotny do elementu ciała sko

ń

czonego 

Liczb

ę

 

  t

 nazywamy odwrotn

ą

 do 

  t

 modulo 

 i 

piszemy 

  

mod

 . Je

ż

eli 

 ·  x 1mod

. Je

ż

eli 

vQp,   1

, to istnieje 

mod 

 

Małe Twierdzenie Fermata? 

Niech 

n

 - liczba pierwsza 

1°   t   

x modn

 

2°   t c n {    

x 1modn

 

twierdzenie o równo

ś

ci pot

ę

modn

 

Je

ż

eli 

– liczba pierwsza, 

n { 

 oraz 

B x modn * 1

 

to 

modn

 

własno

ś

ci funkcji Eulera?  

1° 

Je

ż

eli 

n

 jest liczb

ą

 pierwsz

ą

, to 

#n  n * 1

 

 dla 

, ] 1  #n

&

  n

&

J1 *


K

 

3° 

Je

ż

eli 

vQp, B  1

 to 

#B  # · #B

 

chi

ń

skie twierdzenie o resztach. 

Dany jest układ kongruencji: 

|

 x 

mod

X

 x 

mod

+

 

Je

ż

eli liczby całkowite dodatnie 

, … , 

 s

ą

 parami 

wzgl

ę

dnie pierwsze, a liczby

 

, … , 

 s

ą

 dowolnymi 

liczbami całkowitymi to istniej

ą

 rozwi

ą

zania 

, …

 tego układu kongruencji przy czym 

 

  · P

, gdzie 

P  

· … · 

 

Czemu jest równe 

modB

 

Je

ż

eli 

vQp, B  1

 to 

x 1modB