plik

_______________________________________________
|

| |
|

|_______________________________________________|

Ujrzałem go pewnej bezsennej nocy, kiedy kr

ąż

yłem rozpaczliwie

ulicami, usiłuj

c uchroni

dusz

i wizj

. Przyjazd do Nowego Jorku

okazał si

pomyłk

- poszukiwałem bowiem cudów, uroku i inspiracji,

które miałem nadziej

znale

źć

ród labiryntu starych uliczek

wij

cych si

bez ko

ca od zapomnianych podwórców, placów i nabrze

po równie zapomniane podwórza, place i nabrze

a w cyklopowych,

nowoczesnych wie

owcach i pinaklach wznosz

cych si

niczym czarne

wie

e Babilonu pod bladym sierpem ksi

ęż

yca. Odnalazłem za

jedynie

groz

i uczucie osobliwego nacisku, które groziły mi zdominowaniem,

sparali

owaniem i absolutnym unicestwieniem.

Rozczarowanie przychodziło stopniowo. Przybywaj

c do miasta, ujrzałem

je po raz pierwszy z mostu wznosz

cego si

majestatycznie ponad

wodami rzeki, a niewiarygodne szczyty i piramidy podnosiły si

delikatnie, niczym główki kwiatów z oparów fioletowej mgły, aby igra

z rozpalonymi do czerwono

ci chmurami i pierwszymi wieczornymi

gwiazdami. Pó

niej ponad tocz

cymi si

leniwie falami zapłon

ły

wiatła w oknach, rozpalały si

jedno po drugim, a poni

ej, na wodzie

kiwały si

i migotały latarnie, syreny mgielne zawodziły swe sm

tne,

charakterystyczne melodie i ogólnie widok ten przywiódł mi na my

rozgwie

ony firmament snów przesycony niebia

muzyk

dorównuj

cy swym majestatem tudom Carcassonne, Samarkandy, Eldorado i

innych wspaniałych, na wpół mitycznych miast. Niedługo potem
wyruszyłem owymi pradawnymi uliczkami tak drogimi mej wyobra

ni -

skimi, kr

tymi alejkami i przesmykami, gdzie rz

dy murów z

czerwonej, georgia

skiej cegły mrugały małymi okienkami z drobnych

szybek ponad oflankowanymi kolumnami, drzwiami do domów, łypi

cymi

wynio

le na pozłacane karoce i panelowe powozy - wówczas po raz

pierwszy stwierdziłem,

e skoro udało mi si

urzeczywistni

to z

dawna odczuwane pragnienie, nic nie stoi na przeszkodzie, abym w
swoim czasie stał si

równie

poet

Sukces i szcz

ęś

cie nie były mi jednak dane. Jasny dzie

ujawnił

jedynie brud, obco

ść

i dra

liw

obskurno

ść

wszechobecnych, pn

cych

jak najwy

ej kamieni wsz

dzie tam, gdzie ksi

ęż

yc zapowiadał

istnienie pi

kna i starszej magii. Tłumy za

, zaludniaj

ce ciasne,

te uliczki, okazały si

nale

do rasy

niadych, kr

pych

cudzoziemców o zhardziałych obliczach i w

skich oczach, sprytnych,

inteligentnych, obcych, pozbawionych snów i wi

zi z tym, co

rozgrywało si

wokół nich, którzy nie mieli nic do zaoferowania

bł

kitnookiemu potomkowi starego ludu, w którego sercu płon

ło

umiłowanie czystych, zielonych plantów i białych dachów domów, jakie
widuje si

na terenie Nowej Anglii.

Tak wi

c zamiast weny, na któr

liczyłem, doznałem jedynie uczuci a

niezmo

onej samotno

ci i przyprawiaj

cej o zimny dreszcz ciemno

otaczaj

cej mnie z wszystkich stron. Poznałem równie

ostatni

przera

liw

prawd

, której nikt nigdy nie wa

ył si

wcze

niej

wyjawi

, niewysłowion

tajemnic

tajemnic, która brzmiała,

e owo

miasto z kamieni i szkła nie stanowi przedłu

enia

ywota dawnego

miasta, które znajdowało si

kiedy

w tym miejscu, tak jak Londyn

jest Starym Londynem, a Pary

Starym Pary

em, ale

e jest ono martwe,

a jego rozci

gni

te bezładnie cielsko zostało niedokładnie

zabalsamowane i zaroiło si

, niczym robactwem, osobliwymi,

animowanymi istotami, które ma z nim tyle

wspólnego, co ów nie

ywy

twór z prawdziwym istnieniem. Dokonawszy tego odkrycia, nie mogłem
sypia

spokojnie, w ko

cu jednak osi

łem stan pewnej (aczkolwiek

zrezygnowanej) równowagi, w miar

jak wyrobiłem w sobie nawyk

unikania ulic za dnia i przemierzania ich wył

cznie noc

, która

wydobywa z zapomnienia t

odrobin

przeszło

ci, jaka jeszcze w nich

pozostała, a stare bielone odrzwia przypominaj

sobie skulone

sylwetki, które dawno temu prze

lizgiwały si

przez nie cichaczem.

Z pewn

ulg

napisałem kilka wierszy, ale wci

ąż

nie chciałem powróci

do mego ludu, nie dopuszczaj

c do siebie my

li o pora

ce.

I wtedy, pewnej bezsennej nocy, spotkałem tego m

ęż

czyzn

. Stało si

to na ukrytym podwórzu w dzielnicy Greenwich, gdzie zamieszkałem
wskutek mej ignorancji, gdy

doszły mnie słuchy,

e tu wła

nie

znajduje si

najwi

ksze naturalne skupisko poetów i artystów.

Archaiczne alejki, domy i niespotykane nigdzie indziej podwórza oraz
dziedzi

ce rzeczywi

cie wywarły na mnie nader pozytywne wra

enie,

lecz poeci i arty

ci, których tam odnalazłem, okazali si

jedynie

krzykliwymi oszustami, amatorami, sztucznymi jak tania błyskotka, ich

ycie za

pozbawione było (za ich przyzwoleniem) czystego pi

kna

składaj

cego si

na poezj

i sztuk

, czyli tego wszystkiego, co w

gł

bi serca ukochałem. Wyobra

ałem sobie,

e s

tacy jak w czasach,

gdy wioska Greenwich t

tniła samoistnym

yciem, nie wchłoni

jeszcze przez wielkomiejsk

metropoli

, a w godzinach przed

witu,

kiedy wszyscy birbanci i lumpy układali si

na spoczynek, kroczyłem

samotnie po

ród kr

tych, tajemnych alejek, rozmy

laj

c o osobliwych

sekretach pozostawionych przez pokolenia zamieszkuj

cych tu ludzi. To

utrzymywało m

dusz

przy

yciu i obdarzało snami oraz wizjami,

które, aczkolwiek nieliczne, zaspokajały pragnienia tkwi

cego we mnie

poety.
M

ęż

czyzna natkn

ł si

na mnie około drugiej pewnej chmurnej,

sierpniowej nocy, kiedy przemierzałem rz

d rzadko ucz

szczanych, na

wpół zapomnianych podwórzy, do których obecnie mo

na było doj

ść

jedynie przez nie o

wietlone przej

cia dziel

cych je budynków, a

które niegdy

tworzyły cał

sie

uroczych, malowniczych alejek.

Usłyszałem o nich niejako przypadkiem i nie otrzymałem

cisłych

informacji, okazało si

bowiem,

e nie ma ich na

adnej współczesnej

mapie, niemniej fakt, i

zostały zapomniane, tylko wzbudził moje

zainteresowanie i ze zdwojon

gorliwo

wyruszyłem na ich

poszukiwanie. Teraz, gdy je odnalazłem, o

ywiłem si

raz jeszcze,

gdy

w ich układzie niejasno sugerowało,

e mogły stanowi

ledwie

zacz

tek całej sieci mrocznych, odrzuconych alejek i uliczek,

ogrodzonych i ograniczonych wysokimi murami,

cianami domów czy nie

wietlonymi przej

ciami, do których nigdy nie zapuszczali si

niadzi cudzoziemcy i których strzegli skryci, małomówni arty

zajmuj

cy si

rzeczami nie przeznaczonymi dla szerokiej publiczno

i nie ogl

daj

cymi nigdy

wiatła dziennego.

Odezwał si

do mnie bez

adnej zach

ty z mojej strony, zwracaj

uwag

na mój nastrój i spojrzenia, jakimi obrzucałem pewne

zaopatrzone w kołatki odrzwia ponad otoczonymi balustrad

schodami.

Blada po

wiata z umieszczonych nad wej

ciami okienek nie

miało

wietlała m

twarz.

Jego oblicze ton

ło w cieniu. Nosił na głowie szerokoskrzydły

kapelusz, który nadspodziewanie dobrze pasował do jego
staro

wieckiego płaszcza. Zanim jednak odezwał si

do mnie, poczułem

dziwny, niczym nie wytłumaczony niepokój. Był bardzo szczupły, wr

chudy, istna skóra i ko

ci, głos miał niewiarygodnie mi

kki i pusty,

ale nieszczególnie gł

boki. Stwierdził,

e widział mnie kilkakrotnie

podczas mych nocnych w

drówek, i dodał,

e przypominam mu jego samego

z przeszło

ci, kiedy to wiedziony skrywanymi w gł

bi ducha

pragnieniami odbywał podobne wycieczki. Czy nie zechciałbym
przewodnika, kogo

, kto dłu

ej ode mnie prowadził podobne

poszukiwania, a jego zasób informacji i wiedza o tutejszych
zakamarkach były du

o wi

ksze ni

nowo przybyłego w

drowca takiego

jak ja?
Kiedy mówił, przez mgnienie oka dostrzegłem jego twarz w strudze

ółtego

wiatła z pojedynczego okna na poddaszu. Było to przystojne,

niemłode ju

oblicze zdradzaj

ce szlachecki rodowód, które w tym

czasie i miejscu wydawało si

cz absurdalne. Było w nim jednak co

jeszcze, co zaniepokoiło mnie równie mocno, jak widok ostrych,
silnych rysów natchn

ł mnie rado

. By

e było zbyt blade, zbyt

pozbawione wyrazu i zbyt ró

ne od fizjonomii tutejszej społeczno

ci i

wła

nie dlatego poczułem si

dziwnie nieswojo. Tak czy inaczej,

pod

ąż

yłem za nim, w tych ponurych dniach poszukiwanie tego, co stare,

kne i tajemnicze, było bowiem wszystkim, co pozwalało utrzyma

dusz

przy

yciu, i uznałem za rzadkie zrz

dzenie losu spotkanie z

człowiekiem, który, podzielaj

c w pełni me zainteresowania, uzyskał

rezultaty dalece przewy

szaj

ce moje skromne osi

gni

cia.

, by

e sama noc, sprawiło,

e otulony płaszczem m

ęż

czyzna

pogr

ąż

ył si

w pos

pnym milczeniu i przez dług

godzin

prowadził

mnie, nie wypowiedziawszy cho

by jednego niepotrzebnego słowa; rzucał

jedynie zdawkowe komentarze dotycz

ce prastarych nazw, dat i zmian, a

pełni

c rol

mego przewodnika, posługiwał si

głównie gestami. W ten

oto sposób przeciskali

my si

przez w

skie ł

czniki, przemierzali

ciasne, mroczne korytarze, pokonywali

my ceglane murki, a raz nawet

przepełzli

my na czworakach przez niskie, łukowato sklepione kamienne

przej

cie, którego niesamowita długo

ść

i przyprawiaj

ca o zawroty

głowy liczba zakr

tów pozbawiła mnie do szcz

tu resztek orientacji,

jakie do tej pory udało mi si

zachowa

. Rzeczy, które widzieli

my,

były bardzo stare i przecudowne lub takie si

wydawały, kiedy

postrzegałem je w słabym, blado

ółtym

wietle. Nigdy jednak nie

zapomn

gigantycznych jo

skich kolumn,

łobkowanych pilastrów i

bogato zdobionych,

elaznych ogrodze

, o

wietlonych okien o małych

szybkach i ozdobnych latarni, które stawały si

coraz rzadsze i coraz

dziwniejsze, im gł

biej zapuszczali

my si

w ten niewyczerpany

labirynt nieznanej i zapomnianej przeszło

ci.

Nie spotkali

my nikogo i w miar

upływu czasu coraz mniej było

wietlonych okien. Z pocz

tku widzieli

my tylko latarnie naftowe,

pó

niej za

pojawiły si

latarnie ze

wiecami, a

w ko

cu, pokonawszy

pewne przera

liwe, nie o

wietlone podwórze, gdzie mój przewodnik

musiał szuka

w ciemno

ci, po omacku sw

osłoni

kawic

dłoni

by odnale

źć

, drewnian

bram

w wysokim murze, dotarli

my do

fragmentu alejki, gdzie lampy paliły si

przy co siódmym domu. Były

to - rzecz niesłychana - kolonialne, blaszane latarnie ze sto

kowymi

nasadami i otworami w bocznych

ciankach. Alejka ta wiodła stromo pod

gór

- bardziej stromo ni

wydawało mi si

to mo

liwe w tej cz

ęś

Nowego Jorku - a jej górny koniec przegradzał poro

ty bluszczem

mur prywatnej posesji, za którym mogłem dostrzec szczyt bladej kopuły
i wierzchołki drzew kołysz

ce si

na tle rozja

niaj

cego si

nieba. W

murze tym znajdowała si

mała, nisko sklepi ona brama z nabitego

wiekami, czarnego d

bu, któr

ęż

czyzna otworzył olbrzymim kluczem.

Wprowadziwszy mnie do

rodka, ruszył po

ród kompletnych ciemno

wzdłu

, jak mi si

zdawało,

wirowej

cie

ki i w ko

cu po kilku

kamiennych stopniach do drzwi frontowych domu, które otworzył kluczem
i uchylił przede mn

Weszli

my i w tej samej chwili zrobiło mi si

słabo, gdy

poczułem

niesamowity fetor przesycaj

cy powietrze, którego fala wypłyn

ła nam

na spotkanie. Była to odra

ca wo

, której nagromadzenie

wytłumaczy

na było jedynie trwaj

cym od stuleci procesem

rozkładu.
Gospodarz mój zdawał si

tego nie zauwa

, a ja z uwagi na swe dobre

wychowanie zachowałem stosowne milczenie, gdy przeprowadził mnie po
kr

tych schodach na pi

tro i korytarzem do pokoju, którego drzwi, jak

usłyszałem, skrz

tnie zamkn

ł za nami na klucz. Nast

pnie ujrzałem,

jak zaci

ga zasłony trzech okien o małych szybkach, które na tle

niejszego nieba wydawały si

prawie niewidoczne. To uczyniwszy,

podszedł do obramowania kominka, by przy u

yciu stali i krzesiwa

zapali

dwie z licz

cego dwana

cie

wiec kandelabru, po czym

stosownym gestem oraz miłym słowem zaprosił mnie, bym usiadł.
W słabym, migotliwym

wietle ujrzałem,

e znajdowali

my si

przestronnej, dobrze umeblowanej, wyło

onej boazeri

bibliotece

pochodz

cej z pocz

tku osiemnastego wieku, z przepysznymi pedymentami

przy wej

ciu, wspaniałym doryckim karnesem i ozdobnym obramowaniem

kominka. Ponad półkami wypełnionymi ksi

gami, w przerwach na

cianach

wisiały udatne portrety rodzinne, wszystkie jednak zmatowiałe do
stanu enigmatycznej szaro

ci i nosz

lad wyra

nego podobie

stwa do

ęż

czyzny, który wskazał mi wła

nie krzesło stoj

ce obok zgrabnego

stołu chippendale. Zanim zasiadł po drugiej jego stronie, naprzeciw
mnie, gospodarz mój znieruchomiał na chwil

, jakby zakłopotany, po

czym skrz

tnie zdj

ł r

kawiczki, szerokoskrzydły kapelusz oraz

peleryn

, staj

c w teatralnej pozie, by ukaza

strój, jaki miał na

sobie, pełny kostium z połowy okresu georgia

skiego, pocz

wszy od

utrefionej, upudrowanej peruki i kryzy, po si

gaj

ce kolan bryczesy,

jedwabne po

czochy i buty ze sprz

czkami, których wcze

niej nie

zauwa

yłem. M

ęż

czyzna osun

ł si

wolno na krzesło z oparciem w

kształcie liry, wbijaj

c we mnie przenikliwy wzrok.

Bez kapelusza wydał mi si

o starszy, ni

przypuszczałem, i

zastanawiałem si

, czy owa ledwie dostrzegalna wcze

niej oznaka

osobliwej długowieczno

ci nie stanowiła zasadniczego

ródła mego

zaniepokojenia. Kiedy w ko

cu przemówił, jego mi

kki, pusty i

starannie tłumiony głos cz

sto si

łamał. Od czasu do czasu miałem

c trudno

ci, aby za nim nad

ąż

, niemniej słuchałem go z

nieskrywanym zdumieniem i niejasnym niepokojem, który narastał we
mnie z minuty na minut

- Macie przed sob

, panie - zacz

ł mój gospodarz - człowieka wielce

ekscentrycznych nawyków, za którego ubiór osoby o waszej
inteligencji, skłonno

ciach i przekonaniach bynajmniej nie trzeba

przeprasza

. Rozmy

laj

c o lepszych czasach, bez skrupułów przyj

łem

tamtejszy styl ubierania oraz maniery; nawyk ów, je

li nie nazbyt

ostentacyjny, nie powinien wyda

nikomu obra

liwy. Miałem

szcz

ęś

cie utrzyma

wiejsk

posiadło

ść

moich przodków, pomimo i

pochłon

ły j

dwa miasta - najpierw Greenwich, które zbudowano tu

po roku 1800, a nast

pnie Nowy Jork, przył

czony około roku 1830.

Wiele było w mojej rodzinie powodów do zachowania tej posesji i
starałem si

liwie jak najlepiej wypełnia

spoczywaj

ce na mnie

powinno

ci. Dziedzic, który przej

ł ten maj

tek w 1768 roku,

studiował pewne sztuki i dokonał pewnych odkry

, które wi

zały si

nierozerwalnie z moc

zawart

w tym szczególnym zak

tku ziemi,

wymagaj

cym stałego i wzmo

onego nadzoru. Zamierzam ukaza

wam pewne

osobliwe rezultaty owych sztuk i odkry

, naturalnie w

cisłej

tajemnicy, ufam jednak - a znam si

troch

na ludziach -

zawierzaj

c wam swe sekrety, z uwagi na wasze niezwykłe

zainteresowania, nie sprawicie mi, panie, zawodu.
Przerwał, a ja tylko skin

łem głow

. Wspomniałem ju

e byłem

zaniepokojony, lecz dla mojej duszy nie było nic bardziej zabójczego
ni

Nowy Jork za dnia, a niezale

nie od tego, czy człek ten był

niegro

nym ekscentrykiem czy znawc

miertelnie niebezpiecznych

sztuk, nie miałem innego wyboru, jak tylko da

mu poprowadzi

pozwoli

, by zadziwił mnie swymi sekretnymi rewelacjami. Tak wi

zamieniłem si

w słuch.

- Dla mego przodka - ci

ł łagodnym tonem - ludzka wola zdawała si

posiada

pewne wyj

tkowe wła

ciwo

ci, wła

ciwo

ci z rzadka

podejrzewanej dominacji wywieraj

cej wpływ nie tylko na poczynania

własne i innych osób, lecz na wszelkiego rodzaju siły i rzeczy
istniej

ce w naturze, jak równie

na rozliczne

ywioły i wymiary

wydaj

ce si

jeszcze bardziej uniwersalne ni

li sama natura. Czy mam

jeszcze doda

, i

blu

nił on tak powszechnie uznanym

ciom, jak

czas i przestrze

, przeprowadzaj

c osobliwe rytuały pewnych półkrwi

Indian, którzy zamieszkiwali ongi

na tym wzgórzu? Indianie ci stali

istn

plag

, kiedy zbudowano t

posiadło

ść

, i naprzykrzali si

niepomiernie, domagaj

c si

, by zezwolono im na odwiedzanie tych

terenów podczas ka

dej pełni ksi

ęż

yca. Przez całe lata, kiedy tylko

mogli, przekradali si

w okre

lone noce przez mur i w skryto

dokonywali okrutnych, mrocznych rytuałów. W 1868 roku nowy dziedzic
przyłapał ich podczas jednego z obrz

dów i to, co ujrzał, wprawiło go

w osłupienie. Od tej pory handlował z nimi i zezwalał na odwiedzanie
posiadło

ci, kiedy tylko tego zapragn

li, w zamian za

cisłe

informacje na temat tego, co robili. Dowiedział si

e obrz

dy te

były po cz

ęś

ci spu

cizn

ich czerwonoskórych przodków, po cz

ęś

ci za

pochodziły od starego Holendra z czasów Stanów Generalnych. Niech go
zaraza ze

re. W tydzie

po tym, jak poznał tajemnic

Indian, dziedzic

- czy to celowo czy przypadkiem - pocz

stował ich wyj

tkowo

nie

wie

ym rumem, tak czy inaczej, pozostał jedynym człowiekiem

znaj

cym tajemnic

starego plemienia. Wy, panie, jeste

cie pierwszym

człowiekiem z zewn

trz, który poznał prawd

o tym zdarzeniu i niech

mnie piekło pochłonie, gdybym miał ryzykowa

jej ujawnienie, wiem

wszelako,

ywo interesujecie si

tego typu sprawami - przeszło

i z dawna zapomnianymi mocami.
Wzdrygn

łem si

, słysz

c słowa i niezwykłe, pochodz

ce z przeszło

akcenty w jego głosie. A mój gospodarz jak gdyby nigdy nic mówił
dalej.
- Musicie jednak wiedzie

, panie,

e to, czego ów dziedzic dowiedział

od tych czerwonych dzikusów, stanowiło zaledwie drobn

stk

zdobytej przeze

wiedzy. Nie na darmo ucz

szczał do Oksfordu czy

wiódł długie dysputy z prastarym chemikiem i astrologiem w Pary

Stało si

dla

jasne - a teraz pragn

ł to jedynie udowodni

e cały

wiat jest jeno dymem naszych intelektów, który przepływa obok dla

wszystkich ignorantów i wulgarnych prostaków, a którymi ludzie
roztropni mog

zaci

z lubo

niczym dymem przedniego

wirgi

skiego tytoniu. Jeste

my w stanie urzeczywistni

nasze

pragnienia, a to, czego nie chcemy, mo

emy gładko odrzuci

. Nie

powiem,

e to wszystko jest w stu procentach prawd

, niemniej jest

z pewno

na tyle, aby od czasu do czasu do

wiadczy

udatnego

widowiska. Wy, jak mniemam, z zadowoleniem przyjmujecie krótki wgl

w czasy, których ujrzenia nie dozwala wam wasza wyobra

nia, przeto

postarajcie si

stłumi

w sobie l

k przed drobnym pokazem, którego

dziecie teraz

wiadkiem. Podejd

cie do okna i nie mówcie nic.

Gospodarz uj

ł mnie za r

i podprowadził do jednego z dwóch okien w

dłu

szej

cianie odra

co cuchn

cego pokoju. Ju

pierwsze

dotkni

cie jego nie przyobleczonych w r

kawiczk

palców zmroziło mnie

do szpiku ko

ci. Jego ciało, cho

suche i twarde, było chłodne jak

lód, mało brakowało, a gwałtownie wyrwałbym r

z nieprzyjemnego

cisku. Znów jednak pomy

lałem o pustce i grozie rzeczywisto

ci i

zebrawszy w sobie

miało

ść

, wyruszyłem na spotkanie nieznanego.

Znalazłszy si

przy oknie, m

ęż

czyzna rozsun

ółte, jedwabne zasłony

i nakazał, bym wyjrzał na zewn

trz. Przez chwil

nie widziałem nic

oprócz miliarda drobnych, ta

cych

wietlnych punkcików, daleko,

bardzo daleko przede mn

. Wtem, jakby w odpowiedzi na sekretny ruch

dłoni mego gospodarza, niebo przeci

ła błyskawica, a ja ujrzałem

przed sob

morze bujnej ro

linno

ci, ro

linno

ci nieskalanej wsz

dzie

tam, gdzie ka

dy normalny człowiek spodziewałby si

zobaczy

morze

dachów. Po mojej prawicy migotały zjadliwe fale Hudsonu, a w oddali,
na wprost, dostrzegłem niezdrowe l

nienie rozległych, słonych

trz

sawisk, nad którymi unosiły si

chmary

wietlików.

wiatło

błyskawicy dogasło i złowieszczy u

miech rozja

nił woskowe oblicze

starego nekromanty.
- To było przed moimi czasami - przed nastaniem nowego dziedzica.
Spróbujmy raz jeszcze.
Czułem si

słabo, byłem w znacznie gorszym stanie ni

ten, który

wywołała we mnie znienawidzona nowoczesno

ść

przekl

tego miasta.

- Dobry Bo

e! - wyszeptałem - czy mo

ecie to czyni

, kiedy zechcecie?

- A gdy skin

ł głow

i obna

ył czarne pie

ki tego, co było kiedy

ółtymi kłami, schwyciłem si

mocno zasłony, by nie upa

ść

. On jednak

podtrzymał mnie zimnymi jak lód szponami palców i ponownie wykonał
zło

ony, sekretny gest.

Znowu błysn

ło - lecz tym razem obraz nie był ju

tak obcy. Było to

Greenwich, takie jak w przeszło

ci, tu i ówdzie wida

było dachy

domów, przecudowne zielone alejki, pola i skrawki trawiastych
plantów. W oddali wci

ąż

skrzyły si

moczary, lecz poza nimi ujrzałem

wierzchołki nowojorskich budowli - Trinity, St Paul i Brick

Church górowały nad innymi, a w powietrzu unosiła si

mgiełka dymu

palonych drew. Oddychałem ci

ęż

ko, nie tyle wstrz

ąś

ty samym

widokiem, ile raczej mo

liwo

, i

na m

wyobra

rzucony został

jaki

straszliwy urok.

- Czy mo

ecie - odwa

ycie si

- pój

ść

jeszcze dalej? - spytałem

zdj

ty groz

i przez chwil

wydawało mi si

e podzielał moje

odczucia, lecz w ko

cu znów u

miechn

ł si

zjadliwie.

- Dalej? To, com widział, zmieniłoby was w szalony słup soli! Wstecz
i w przód, wstecz i w przód. Patrz, t

paku, patrz!

I zmełłszy w ustach te słowa, wykonał jeszcze jeden gest - tym razem
błysk był znacznie silniejszy ni

poprzednie. Przez pełne trzy

sekundy oczom mym ukazał si

pandemoniczny widok, wizja, która od tej

pory ju

zawsze prze

ladowa

mnie b

dzie w snach. Ujrzałem niebiosa,

w których roiło si

od osobliwych, lataj

cych istot, a w dole

piekielne, czarne miasto z wielkimi, kamiennymi tarasami,
blu

nierczymi piramidami mierz

cymi wierzchołkami ku ksi

ęż

ycowi i

diabelskimi

wiatłami gorej

cymi w niezliczonych oknach. Na

napowietrznych galeriach za

dostrzegłem odra

ce kł

bowisko

ółtoskórych, sko

nookich mieszka

ców tego miasta przyodzianych w

przera

liwe, pomara

czo-woczerwone szaty i pl

saj

cych obł

czo w

rytm wygrywany na groteskowych kotłach, obscenicznych krotalach i
zawodz

cych upiornie rogach, których d

ki wznosiły si

i opadały

niby fale blu

nierczego, bitumicznego oceanu.

Jak mówi

, ujrzałem to wszystko i usłyszałem niejako w gł

bi duszy

przera

liw

, blu

niercz

kakofoni

, która towarzyszyła tym obrazom.

Ten wyj

cy koszmar niepoj

tej grozy, owo trupie miasto, którego widok

przepełnił m

dusz

dojmuj

groz

, sprawiły,

e zapomniałem o

nakazie zachowania bezwzgl

dnej ciszy i zacz

łem krzycze

Krzyczałem, wyłem i ryczałem, wysiadły mi bowiem nerwy, a

ciany

wokół mnie dygotały niczym galareta.
Wtem, kiedy

wiatło pioruna przygasło, ujrzałem,

e mój gospodarz

y równie

- wyraz wywołanego szokiem przera

enia na wpół wymazał z

jego oblicza grymas zjadliwego gniewu spowodowany mymi wrzaskami.
Zachwiał si

i schwycił kotary, tak jak ja poprzednio, i jak

cigane

zwierz

ł obraca

głow

z boku na bok. Bóg jeden wie,

e miał po

temu powód, gdy

kiedy ucichło echo mego krzyku, rozległ si

kolejny

odgłos tak piekielnie sugestywny,

e jedynie ogólne odr

twienie i

przyt

pienie odbieranych wra

pozwoliło mi zachowa

wiadomo

ść

oraz

zdrowe zmysły. Było to regularne, dziwnie ukradkowe skrzypienie
schodów za zamkni

tymi drzwiami, jakby wspinała si

po nich cała

horda bosonogich lub nosz

cych mi

kkie obuwie ludzi, a

w ko

rozległo si

ostro

ne zrazu grzechotanie mosi

ęż

nej zasuwki,

błyszcz

cej w w

tłym

wietle migocz

cych

wiec. Starzec zachwiał si

na nogach i zamachn

ł na mnie, zakrzywiaj

c lodowate palce w szpony.

Z jego ust wraz z kropelkami

liny popłyn

ły warkliwe, jakby z oporem

wyrzucane słowa.
- Pełnia ksi

ęż

yca... b

przekl

ty... ty... ty... skoml

cy psie...

przywołałe

ich... id

po mnie! Stopy obute w mokasyny... umarli...

niech was piekło pochłonie, czerwone diabły, nie zatrułem waszego
rumu... czy

nie strzegłem nale

ycie sekretów magii, które mi

powierzyli

cie?... przekl

winie, zaszkodził wam nadmiar alkoholu,

odejd

cie, powiadam! Nie wi

cie dziedzica za to, co si

stało!

Odejd

cie, nic tu po was! Zostawcie te drzwi...

W tej samej chwili trzy powolne i bardzo silne, nieprzypadkowe
uderzenia zadygotały grubymi drzwiami, a w k

cikach ust

rozgor

czkowanego czarownika pojawiła si

piana. Jego przera

enie

przerodziło si

w depresj

i znów poczuł przypływ w

ciekło

wzgl

dem mnie. Chwiejnie post

pił w stron

stołu, którego brzegu

kurczowo si

przytrzymywałem. Zasłony, które

ciskał w prawej r

ce,

zamachuj

c si

lew

, napr

ęż

yły si

i ostatecznie run

ły wraz z

wyrwanym karniszem, a wn

trze pokoju zalał blask ksi

ęż

yca w pełni,

srebrzyste

wiatło rozja

niaj

ce ciemno

ść

nieba. Migocz

wiece

przygasły, a cuchn

cy st

chlizn

pokój wydał mi si

jeszcze bardziej

zapomniany ni

dotychczas, pomieszczenie toczyła zgnilizna, boazeri

erały korniki, klepki podłogi były wypaczone, kominek

poobtłukiwany, meble stare i zniszczone, zasłony postrz

pione.

Wra

enie to nie omin

ło równie

starca, cho

nie wiem, czy

ródłem

była ksi

ęż

ycowa po

wiata, czy mo

e aura jego l

ku i gor

czkowej

pasji, faktem jest,

e ujrzałem, jak czernieje i kurczy si

podchodz

c do mnie na uginaj

cych si

nogach, by ponownie spróbowa

mnie dosi

ąć

zakrzywionymi niby szpony palcami. Tylko jego oczy

pozostały nie zmienione, emanuj

c dodaj

cy mu sił biały blask,

podczas gdy reszta oblicza wokół nich marszczyła si

, zapadała i

przybierała barw

glonego drewna.

Łomotanie narastało z minuty na minut

, a

w ko

cu do odgłosów

głuchych uderze

doł

czył charakterystyczny zgrzyt metalu. Czarna

istota naprzeciw mnie zmieniła si

teraz w sam

głow

z oczami, która

bezskutecznie usiłowała przepełzn

ąć

w moj

stron

po zapadaj

cej si

podłodze i raz po raz wyrzucała z siebie syk przepełniony
niezmierzon

zjadliwo

i nie

mierteln

nienawi

. Teraz na mocno

naruszone odrzwia posypał si

istny grad uderze

, w szczelinach,

jakie si

na nich pojawiły, raz po raz dostrzegałem złowró

bny błysk

ostrza tomahawka.
Nie ruszyłem si

z miejsca, bo nie byłem w stanie, patrzyłem jedynie

w niemym osłupieniu, jak drzwi rozsypuj

na kawałki, by wpu

rodka gigantyczn

, bezkształtn

mas

atramentowej substancji

upstrzon

niezliczonym mrowiem łypi

cych złowrogo oczu. Przelewała

szybko g

, oleist

strug

, jak strumie

oleju przebijaj

przegniły bukszpryt. Rozlewaj

c si

coraz dalej, przewróciła krzesło,

w ko

cu przepłyn

wszy pod stołem, dotarła na drugi koniec pokoju,

gdzie wci

ąż

łypała na mnie poczerniała głowa z oczami. Zamkn

ła si

wokół niej, zupełnie j

pochłaniaj

c, a w chwil

pó

niej zacz

ła si

wycofywa

, zabieraj

c swe niewidoczne brzemi

, nawet mnie nie

dotkn

wszy. Wypłyn

ła przez poczerniałe wej

cie i w dół niewidocznych

schodów, które zaskrzypiały jak poprzednio, tyle

e dokładnie na

odwrót.
Wła

nie wtedy run

ła podłoga, a ja osun

łem si

, nawet nie

krzykn

wszy, w gł

b sypialni poni

ej, dławi

c si

paj

czynami i o

mało nie trac

c przytomno

ci z przera

enia. Zielony ksi

ęż

yc,

wiec

przez powybijane okna, ukazał mi na wpół otwarte frontowe drzwi, a
gdy podniosłem si

z usłanej gruzami podłogi i, odwracaj

c si

oderwałem wzrok od zapadni

tego sufitu, ujrzałem przepływaj

opodal, odra

fal

czerni z połyskuj

cymi w niej dziesi

tkami

złowrogich oczu. To szukało drzwi do piwnicy, a gdy je odnalazło,
znikło w jej mrocznym wn

trzu. Jednocze

nie poczułem,

e równie

podłoga tego pokoju, tak jak wcze

niej biblioteki powy

ej, zaczyna,

ust

powa

, a gdy z góry dobiegł przera

liwy, głuchy łomot i co

wielkiego przeleciało obok zachodniego okna, zrozumiałem,

e musiały

to by

szcz

tki kopuły. Pospieszyłem czym pr

dzej przez korytarz ku

frontowym drzwiom, a gdy okazało si

e nie mog

ich otworzy

schwyciłem za krzesło, wybiłem okno i jak oszalały wypełzłem przez
nie na zaro

ty trawnik, gdzie

wiatło ksi

ęż

yca ta

czyło po

ród

wysokich na jard chwastów i

beł traw. Mur był wysoki, a wszystkie

bramy zamkni

te, lecz przystawiwszy sobie w rogu stert

skrzy

zdołałem wspi

ąć

na gór

i przywrze

do znajduj

cej si

szczycie ogromnej, kamiennej urny. W stanie skrajnego wyczerpania, w
jakim si

znalazłem, widziałem jedynie dziwne mury, okna i stare

dwuspadowe dachy. Nigdzie nie mogłem dostrzec stromej uliczki, któr

tu przyszedłem, a to, co widziałem, przesłoniła niebawem g

sta mgła,

która nadpłyn

ła od rzeki pomimo

wiec

cego jasno ksi

ęż

yca. Nagle

urna, któr

kurczowo

ciskałem, zacz

ła dygota

, jakby udzieliło si

jej moje roztrz

sienie, i nie wytrzymała tak wielkiego napi

cia, gdy

w chwil

potem run

łem bezradnie w dół, ku niewiadomemu

przeznaczeniu.
M

ęż

czyzna, który mnie znalazł, stwierdził,

e musiałem przepełzn

ąć

nielichy szmat drogi pomimo pogruchotanych ko

ci, gdy

lady krwi

ły si

tak daleko, jak odwa

ył si

ąć

wzrokiem. Ulewny

deszcz zmył niebawem szkarłatne pasma wiod

ce ku miejscu, gdzie

prze

yłem

miertelnie niebezpieczn

przygod

, a w oficjalnym raporcie