Higienistka_stomatologiczna_322[03].Z3.02

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

SPIS TREŚCI

Wprowadzenie

Wymagania wstępne

Cele kształcenia

Przykładowe scenariusze zajęć

Ćwiczenia

5.1. Wpływ czynników zewnętrznych i wewnętrznych na przebieg ciąŜy

i rozwój płodu

5.1.1. Ćwiczenia

5.2. Zasady Ŝywienia kobiet w ciąŜy i karmiących

5.2.1. Ćwiczenia

5.3. Higiena i profilaktyka chorób jamy ustnej u kobiet cięŜarnych

i karmiących

5.3.1. Ćwiczenia

5.4. Formy realizacji działań edukacyjnych

5.4.1. Ćwiczenia

5.5. Etyka zawodowa

5.5.1. Ćwiczenia

Ewaluacja osiągnięć ucznia

Literatura

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

1. WPROWADZENIE

Przekazujemy Państwu Poradnik dla nauczyciela, który będzie pomocny w prowadzeniu

zajęć dydaktycznych w szkole kształcącej w zawodzie higienistka stomatologiczna.

W poradniku zamieszczono:

–

wymagania wstępne, umiejętności jakie powinien posiadać uczeń przed przystąpieniem
do realizacji programu jednostki modułowej,

–

cele kształcenia, umiejętności jakie uczeń opanuje podczas realizacji programu jednostki
modułowej,

–

przykładowe scenariusze zajęć,

–

wiczenia zawierające wskazówki do realizacji, zalecane metody nauczania–uczenia się

oraz środki dydaktyczne,

–

ewaluację osiągnięć, po zrealizowaniu programu jednostki modułowej pozwoli ocenić
poziom nabytych umiejętności,

–

wykaz literatury.

Wskazane jest, aby zajęcia dydaktyczne były prowadzone róŜnymi metodami ze

szczególnym uwzględnieniem następujących metod nauczania: wykładu, ćwiczeń
praktycznych, dyskusji dydaktycznej, metody analizy przypadków.

Formy organizacyjne pracy uczniów mogą być zróŜnicowane, od samodzielnej do

zespołowej.

Schemat układu jednostek modułowych

322[03].Z3.01

Planowanie i organizowanie

stomatologicznej działalności

edukacyjnej

322[03].Z3

Edukacja zdrowotna

322[03].Z3.02

Prowadzenie edukacji

prozdrowotnej dla kobiet w ciąŜy

i karmiących

322[03].Z3.03

Prowadzenie edukacji

prozdrowotnej

dla dzieci i młodzieŜy

322[03].Z3.04

Prowadzenie edukacji

prozdrowotnej
dla osób dorosłych

i w podeszłym wieku

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

2. WYMAGANIA WSTĘPNE

Przystępując do realizacji programu jednostki modułowej uczeń powinien umieć:

–

korzystać z róŜnych źródeł informacji,

–

posługiwać się podstawową terminologią stomatologiczną,

–

stosować zasady higieny jamy ustnej,

–

rozróŜniać choroby jamy ustnej,

–

przeprowadzać analizę wywiadu z pacjentem,

–

rozwiązywać problemy w zakresie badań podmiotowych,

–

planować profilaktykę chorób jamy ustnej,

–

komunikować się z uczestnikami procesu pracy,

–

rozwiązywać problemy w zakresie wykonywania zadań zawodowych,

–

korzystać z komputera,

–

współpracować w grupie.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

3. CELE KSZTAŁCENIA

W wyniku realizacji programu jednostki modułowej uczeń powinien umieć:

−

określić wpływ ciąŜy na stan uzębienia kobiety,

−

scharakteryzować zmiany hormonalne występujące w czasie ciąŜy, mające wpływ na stan
dziąseł kobiety,

−

ocenić stan anatomiczno-czynnościowy narządu Ŝucia u kobiet w ciąŜy i karmiących,

−

określić wpływ czynników zewnętrznych i wewnętrznych na przebieg ciąŜy i rozwój
płodu,

−

określić wpływ wirusów na rozwój płodu w poszczególnych trymestrach ciąŜy,

−

scharakteryzować skutki uboczne samoleczenia w czasie ciąŜy i karmienia,

−

określić wpływ właściwego układania dziecka do snu na prawidłowy rozwój narządu
Ŝ

ucia,

−

zastosować zasady komunikowania się z kobietą w ciąŜy i karmiącą,

−

zastosować techniki zmniejszania stresu u pacjentki w ciąŜy podczas wykonywania
zabiegów stomatologicznych,

−

określić wpływ racjonalnego odŜywiania się kobiet w ciąŜy na rozwój płodu,

−

opracować plan Ŝywienia kobiet w ciąŜy i karmiących,

−

określić znaczenie sposobu odŜywiania się matki oraz karmienia naturalnego na
prawidłowe kształtowanie i rozwijanie się narządu Ŝucia dziecka,

−

zastosować zasady zapobiegania zatruciom pokarmowym,

−

określić znaczenie wykonywania zabiegów higieniczno-profilaktycznych narządu Ŝucia u
kobiet w ciąŜy i karmiących,

−

dobrać formy realizacji działań edukacyjnych wśród kobiet w ciąŜy i karmiących,
dotyczące profilaktyki chorób narządu Ŝucia,

−

zastosować zasady zapobiegania próchnicy zębów oraz chorobom przyzębia,

−

scharakteryzować spoŜywcze źródła fluoru oraz preparaty do higieny jamy ustnej
zawierające fluor,

−

przeprowadzić zajęcia edukacyjne dla kobiet w ciąŜy i karmiących z zakresu higieny
jamy ustnej,

−

przeprowadzić zajęcia edukacyjne dla kobiet w ciąŜy i karmiących na temat profilaktyki
próchnicy zębów,

−

przeprowadzić zajęcia edukacyjne dla kobiet w ciąŜy i karmiących na temat zapobiegania
zmianom ortodontycznym i periodontologicznym,

−

posłuŜyć się pomocami dydaktycznymi podczas realizacji działań edukacyjnych,

−

zastosować zasady etyki zawodowej.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4. PRZYKŁADOWE SCENARIUSZE ZAJĘĆ

Scenariusz zajęć 1

Osoba prowadząca

…………………………………….………….

Modułowy program nauczania: Higienistka stomatologiczna 322[03]
Moduł:

Edukacja zdrowotna 322[03].Z3

Jednostka modułowa:

Prowadzenie edukacji prozdrowotnej dla kobiet w ciąŜy
i karmiących 322[03].Z3.02

Temat: Zasady Ŝywienia kobiet w ciąŜy i karmiących.

Cel ogólny: Kształtowanie umiejętności opracowania planu racjonalnego odŜywiania.

Po zakończeniu zajęć edukacyjnych uczeń powinien umieć:

−

uzasadnić konieczność racjonalnego odŜywiania kobiet w ciąŜy i karmiących,

−

wymienić elementy i składniki odŜywcze,

−

scharakteryzować schorzenia związane z niewłaściwym odŜywianiem,

−

uzasadnić wybór odpowiednich metod odŜywiania,

−

sporządzić harmonogram prawidłowego odŜywiania kobiet w ciąŜy i karmiących,

−

przedstawić plan prawidłowego, racjonalnego odŜywiania.
W czasie zajęć będą kształtowane następujące umiejętności ponadzawodowe:

−

praca w zespole,

−

przydział zadań zawodowych,

−

ocena stopnia wykonania zadania.

Metody nauczania–uczenia się:

−

pogadanka,

−

dyskusja dydaktyczna.

Formy organizacyjne pracy uczniów:

−

praca w 3–4 osobowej grupie.

Czas: 4 godziny dydaktyczne.

Środki dydaktyczne:

−

plansze

−

arkusze papieru,

−

mazaki,

−

rzutnik multimedialny,

−

komputer z dostępem do Internetu,

−

poradnik dla ucznia.

Zadanie dla ucznia:

Opracuj plan racjonalnego odŜywiania dla kobiet w ciąŜy i karmiących.

Przebieg zajęć:
Faza wstępna
1.

Podanie tematu zajęć.

Wyjaśnienie uczniom celu ogólnego i celów szczegółowych zajęć.

Podział uczniów na grupy zadaniowe i wybór lidera.

Wyjaśnienie zasad pracy w grupie.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Faza właściwa.
1.

Praca w grupach.

Faza I. Informacje
1.

Nauczyciel omawia istotę prawidłowo zaplanowanego odŜywiania kobiet w ciąŜy,
przedstawia jego strukturę.

Nauczyciel omawia poszczególne składniki odŜywcze w czasie ciąŜy.

Nauczyciel daje grupom moŜliwość zadawania pytań.

Faza II. Konstrukcja planu odŜywiania w zespołach zadaniowych.
1.

Grupy określają rodzaje pytań do poszczególnych schorzeń, wynikających z zaburzeń
odŜywiania.

Dyskusja w grupach nad treściami, jakie powinny znajdować się w zdrowej diecie
kobiety w ciąŜy i o rodzajach zagroŜeń wynikających z nie przestrzegania diety.

Lider grupy przydziela kaŜdemu członkowi grupy do opracowania dwa dialogi do
przedstawienia.

Uczniowie pracują samodzielnie, zapisując na kartkach treści, jakie powinny znaleźć się
w racjonalnym odŜywianiu, wyszukują teŜ jak niewłaściwe odŜywianie wpływa na
organizm matki i płodu.

Uczniowie w ramach grup wymieniają się kartkami i ewentualnie dopisują swoje
propozycje.

Lider grupy zbiera wszystkie karteczki i wspólnie z grupą ustalają ostateczną wersję
informacji dotyczącą racjonalnego odŜywiania kobiet w ciąŜy.

Faza III. Prezentacja multimedialna: „OdŜywiaj się zdrowo w czasie ciąŜy”.
1.

KaŜda grupa ma przygotować prezentację multimedialną na temat wpływu odŜywiania
kobiety w ciąŜy na stan zdrowia płodu.

KaŜda grupa prezentuje projekt w postaci multimedialnej, omawiając i uzasadniając
treści zawarte w racjonalnym odŜywianiu kobiet w ciąŜy oraz określa rodzaje schorzeń,
które mogą wystąpić, jeśli dieta będzie nieprzestrzegana.

Faza IV. Ocena prezentacji.
1.

Nauczyciel wraz z uczniami ocenia plany higieny jamy ustnej pod kątem poprawności
i atrakcyjności prezentacji.

Nauczyciel przydziela kaŜdej grupie punkty za prezentację.

Uczniowie w grupach rozdzielają punkty w zaleŜności od stopnia zaangaŜowania
w przygotowanie prezentacji.

Faza V. Podsumowanie
1.

Uczniowie uzasadniają potrzebę tworzenia planu racjonalnego Ŝywienia kobiet w ciąŜy,
zwłaszcza w sytuacji, kiedy Ŝywienie traktuje się jako profilaktykę prozdrowotną dla
dziecka.

Uczniowie omawiają trudności, jakie napotkali w trakcie przygotowania prezentacji.

Praca domowa

Wyszukaj w Internecie przykłady najczęściej popełnianych błędów w odŜywianiu kobiet

w ciąŜy.

Sposób uzyskania informacji zwrotnej od ucznia po zakończonych zajęciach:

−

anonimowe ankiety ewaluacyjne dotyczące realizacji zajęć oraz nabytych umiejętności.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Scenariusz zajęć 2

Osoba prowadząca

…………………………………….………….

Modułowy program nauczania: Higienistka stomatologiczna 322[03]
Moduł:

Edukacja zdrowotna 322[03].Z3

Jednostka modułowa:

Prowadzenie edukacji prozdrowotnej dla kobiet w ciąŜy
i karmiących 322[03].Z3.02

Temat: Higiena i profilaktyka chorób jamy ustnej u kobiet cięŜarnych i karmiących.

Cel ogólny: Kształtowanie umiejętności sporządzenia planu higieny jamy ustnej u kobiet

w ciąŜy i karmiących.

Po zakończeniu zajęć edukacyjnych uczeń powinien umieć:

−

wskazać źródła informacji o higienie jamy ustnej kobiet karmiących i kobiet w ciąŜy,

−

rozróŜnić dobre nawyki higieniczne,

−

przeprowadzić analizę zabiegów higienicznych,

−

wskazać zalety przestrzegania higieny jamy ustnej u kobiet w ciąŜy.

Metody nauczania–uczenia się:

−

pogadanka,

−

dyskusja dydaktyczna.

Formy organizacyjne pracy uczniów:

−

praca zespołowa.

Czas: 3 godziny dydaktyczne.

Środki dydaktyczne:

−

arkusze papieru,

−

mazaki,

−

komputer z dostępem do Internetu,

−

rzutnik multimedialny,

−

katalogi branŜowe,

−

prasa.

Przebieg zajęć:

Etap I.

Określenie tematu zajęć.

Wyjaśnienie tematu, celu ogólnego i celów szczegółowych.

Przedstawienie uczniom zadania:

−

Stomatolog nakłania do higieny jamy ustnej kobiety karmiące i w czasie laktacji, zaś
pacjentki twierdzą, Ŝe w czasie ciąŜy i laktacji higiena jamy ustnej nie jest potrzebna.

Przypomnienie zasad pracy w grupie.

Podział uczniów na grupy zadaniowe.

Przydział ról poszczególnym grupom:

−

Dwie grupy pełnią rolę stomatologów wyjaśniających zalety higieny jamy ustnej,
pozostałe pełnią rolę pacjentów, czyli kobiet w ciąŜy i laktacji, które twierdzą, Ŝe
profilaktyka nie jest potrzebna.

Grupy zadaniowe opracowują strategię działania.

Grupy poszukują informacji o dolegliwościach pacjenta oraz zabiegach profilaktycznych.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Uczniowie przygotowują:

−

grupy, które pełnią rolę pacjentów twierdzących, Ŝe higiena jamy ustnej w ciąŜy
i laktacji nie jest potrzebna – prezentują najczęściej popełniane błędy związane
z brakiem higieny jamy ustnej,

−

pozostałe grupy – informacje o dokumentacji i prezentację multimedialną.

Etap II

Prezentacja informacji o zabiegach higienicznych jamy ustnej.

Wybór grup, które najlepiej określiły metody higieny narządu Ŝucia.

Wybór grup, które najlepiej zdefiniowały i przedstawiły zabiegi higieniczne jamy ustnej.

Nauczyciel ocenia pracę grup przydzielając im punkty, które uczniowie rozdzielają
w zaleŜności od stopnia zaangaŜowania w przygotowanie i prezentację zadania.

Zakończenie zajęć

Nauczyciel przypomina uczniom skąd moŜna uzyskać informację, na temat profilaktyki

higieny jamy ustnej kobiet w ciąŜy i w czasie laktacji.

Sposób uzyskania informacji zwrotnej od ucznia po zakończonych zajęciach:

−

anonimowe ankiety ewaluacyjne dotyczące realizacji zajęć oraz nabytych umiejętności.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

5. Ćwiczenia

5.1. Wpływ czynników zewnętrznych i wewnętrznych na przebieg

ciąŜy i rozwój płodu

5.1.1. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Przeprowadź analizę wpływu czynników wewnętrznych i zewnętrznych na rozwój płodu.

Wskazówki do realizacji

Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres

i sposób wykonania ćwiczenia oraz wskazać źródła informacji. Nauczyciel powinien omówić
zasady bezpieczeństwa i higieny pracy oraz zasady posługiwania się komputerem.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

odszukać w materiale nauczania informacje dotyczące czynników wpływających na
rozwój płodu,

poszukać w róŜnych źródłach informacji o ciąŜy,

przeprowadzić analizę czynników jakie wpływają na ciąŜę,

sporządzić wykres słupkowy dotyczący pozytywnych i negatywnych aspektów
profilaktycznych w ciąŜy,

zaprezentować wyniki ćwiczenia.

Zalecane metody nauczania–uczenia się:

−

wiczenie,

−

dyskusja dydaktyczna.

rodki dydaktyczne:

−

poradnik dla ucznia,

−

komputer z dostępem do Internetu,

−

literatura zgodna z punktem 7 poradnika dla nauczyciela,

−

arkusz papieru.

Ćwiczenie 2

Określ skutki nieprawidłowego stosowania lekarstw przez kobiety w ciąŜy i w okresie

karmienia.

Wskazówki do realizacji

Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres

i sposób wykonania ćwiczenia oraz wskazać źródła informacji. Nauczyciel powinien takŜe
omówić zasady bezpieczeństwa i higieny pracy oraz zasady posługiwania się komputerem.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

odszukać w materiale nauczania informacje dotyczące skutków nieprawidłowego
stosowania leków w czasie ciąŜy i laktacji,

wybrać dwie sytuacje opisujące nieprawidłowe stasowanie leków przez kobiety cięŜarne,

udzielić rad kobietom karmiącym w zakresie stosowania leków.

Zalecane metody nauczania–uczenia się:

−

wiczenie,

−

dyskusja dydaktyczna.

rodki dydaktyczne:

−

poradnik dla ucznia,

−

komputer z dostępem do Internetu,

−

literatura zgodna z punktem 7 poradnika dla nauczyciela.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

5.2. Zasady Ŝywienia kobiet w ciąŜy i karmiących

5.2.1. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Przeczytaj zdania zawarte w tabeli i zaznacz czy są one prawdziwe czy fałszywe.

Tabela do ćwiczenia 1

ZDANIA

PRAWDA

FAŁSZ

Dieta nie ma wpływu na rozwój płodu.

Wegetarianie mają dietę „przyjazną ciąŜy”.

Tylko kawa bezkofeinowa zalecana jest w ciąŜy.

Na zdrowie płodu i matki w ciąŜy wpływa równieŜ
mycie rąk.

Stomatolog nie powinien traktować kobiety
cięŜarnej w inny sposób niŜ pozostałych pacjentów.

Węglowodany są istotne w racjonalnym Ŝywieniu
karmiącej matki.

DuŜa ilość białka w diecie zastąpi witaminy.

Krwawiące dziąsła to objawy, które mogą pojawić
się u kobiety w ciąŜy.

Glista ludzka wywołuje owsicę.

Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres

i sposób wykonania ćwiczenia oraz wskazać źródła informacji.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

odszukać w materiale nauczania informacje dotyczące Ŝywienia kobiet w ciąŜy
i karmiących,

przeczytać uwaŜnie zdania zawarte w tabeli,

zaznaczyć znakiem X prawdę lub fałsz,

zaprezentować wyniki ćwiczenia.

Zalecane metody nauczania–uczenia się:

−

wiczenie,

−

dyskusja dydaktyczna.

rodki dydaktyczne:

−

poradnik dla ucznia,

−

literatura zgodna z punktem 7 poradnika dla nauczyciela.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Ćwiczenie 2

Zaplanuj racjonalną dietę dla kobiety w ciąŜy.

Wskazówki do realizacji

Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres

i sposób wykonania ćwiczenia oraz wskazać źródła informacji. Nauczyciel powinien takŜe
omówić zasady bezpieczeństwa i higieny pracy oraz zasady posługiwania się komputerem.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

odszukać w materiale nauczania informacje potrzebne do zaplanowania diety,

zaplanować dietę dla kobiety w ciąŜy,

przeprowadzić dyskusję na temat Ŝywienia w czasie ciąŜy,

zaprezentować wyniki ćwiczenia.

Zalecane metody nauczania–uczenia się:

−

wiczenie,

−

dyskusja dydaktyczna.

rodki dydaktyczne:

−

poradnik dla ucznia,

−

komputer z dostępem do Internetu,

−

literatura zgodna z punktem 7 poradnika dla nauczyciela,

−

arkusz papieru.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

5.3. Higiena i profilaktyka chorób jamy ustnej u kobiet

cięŜarnych i karmiących

5.3.1. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

W poniŜszym tekście wstaw w brakujące miejsca słowa: higiena jamy ustnej, płukać

jamę ustną, nitkowanie, dieta, tak, aby zdania były prawidłowo sformułowane.

Metoda czyszczenia przestrzeni międzyzębowych to ………………………………..….……
Kobieta w ciąŜy powinna równieŜ po wyszczotkowaniu i przed nitkowaniem……………….
Racjonalna…………… wpływa na zdrowie zębów.
Przestrzeganie …………………………jest waŜnym elementem profilaktyki.

Wskazówki do realizacji

Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres

i sposób wykonania ćwiczenia oraz wskazać dostępne dla ucznia źródła informacji.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

przeanalizować materiał nauczania dotyczący higieny jamy ustnej,

przeczytać zdania do uzupełnienia,

wstawić brakujące wyrazy,

zaprezentować wyniki ćwiczenia.

Zalecane metody nauczania–uczenia się:

−

wiczenie,

−

dyskusja dydaktyczna.

rodki dydaktyczne:

−

poradnik dla ucznia,

−

literatura zgodna z punktem 7 poradnika dla nauczyciela.

Ćwiczenie 2

Scharakteryzuj metody szczotkowania zębów i odpowiedz na pytania:

jakie czynniki wpływają na prawidłową higienę jamy ustnej u kobiety cięŜarnej?

na czym polega nitkowanie zębów?

jaką rolę odgrywa fluor?

jakie są spoŜywcze źródła fluoru?

Wskazówki do realizacji

Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres

i sposób wykonania ćwiczenia oraz wskazać źródła informacji. Nauczyciel powinien takŜe
omówić zasady bezpieczeństwa i higieny pracy oraz zasady posługiwania się komputerem.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

przeanalizować materiał nauczania dotyczący higieny jamy ustnej,

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

wybrać i scharakteryzować metody szczotkowania zębów,

przeprowadzić ocenę metod szczotkowania zębów,

scharakteryzować działanie fluoru.

Zalecane metody nauczania–uczenia się:

−

wiczenie,

−

dyskusja dydaktyczna.

rodki dydaktyczne:

−

poradnik dla ucznia,

−

komputer z dostępem do Internetu,

−

literatura zgodna z punktem 7 poradnika dla nauczyciela.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

5.4.

Formy realizacji działań edukacyjnych

5.4.1. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Przeprowadź zajęcia edukacyjne dla kobiet w ciąŜy i karmiących na temat profilaktyki

próchnicy

zębów,

profilaktyki

zmian

ortodontycznych,

profilaktyki

zmian

periodontologicznych.

Wskazówki do realizacji

Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres

i sposób wykonania ćwiczenia oraz wskazać źródła informacji. Nauczyciel powinien takŜe
omówić zasady bezpieczeństwa i higieny pracy oraz zasady posługiwania się komputerem.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

przeanalizować materiał nauczania dotyczący realizacji zajęć edukacyjnych,

poszukać róŜnych źródeł informacji o profilaktyce próchnicy, ortodoncji, periodontologii,

przeprowadzić analizę korzyści płynących z działań przeciwpróchniczych,

sporządzić wykres słupkowy dotyczący pozytywnych i negatywnych aspektów działań
przeciwpróchniczych, ortodontycznych, periodontologicznych,

zastosować odpowiednio metody i środki dydaktyczne.

Zalecane metody nauczania–uczenia się:

−

wiczenie,

−

dyskusja dydaktyczna.

rodki dydaktyczne:

−

komputer z dostępem do Internetu,

−

arkusze papieru, pisaki.

−

poradnik dla ucznia,

−

literatura zgodna z punktem 7 poradnika dla nauczyciela.

Ćwiczenie 2

Przeprowadź zajęcia edukacyjne dla kobiet w ciąŜy i karmiących z zakresu higieny jamy

ustnej oraz udokumentuj realizację przeprowadzonych działań edukacyjnych.

Wskazówki do realizacji

Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres

i sposób wykonania ćwiczenia oraz wskazać źródła informacji. Nauczyciel powinien takŜe
omówić zasady bezpieczeństwa i higieny pracy oraz zasady posługiwania się komputerem.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

przeanalizować materiał nauczania dotyczący form zajęć edukacyjnych i ich dokumentacji,

poszukać w róŜnych źródłach informacji o metodach edukacji, higienie jamy ustnej,
dokumentacji działań edukacyjnych,

dobrać odpowiednie formy realizacji działań edukacyjnych i udokumentować je.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

5.5.

Etyka zawodowa

5.5.1. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Na podstawie analizy poniŜszych przypadków zidentyfikuj, która z wymienionych

higienistek stomatologicznych przestrzega zasad etyki zawodowej.

Opisy przypadków

Przypadek A

Anna często opowiada w domu o dolegliwościach poszczególnych pacjentów, zawsze

informuje chorych o działaniach profilaktycznych.

Przypadek B

GraŜyna nie ma cierpliwości do pacjentów, nie przeprowadza z nimi szczegółowego

wywiadu, ale zawsze zajmuje się pacjentami, kiedy tego potrzebują.

Przypadek C

Maria zawsze ma czas dla pacjentów, udziela im rad dotyczących profilaktyki,

informacją na temat schorzeń nie dzieli się z innymi.

Wskazówki do realizacji
Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres

i sposób wykonania ćwiczenia oraz wskazać źródła informacji.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

przeanalizować materiał nauczania dotyczący etyki zawodowej.

przeprowadzić analizę przypadków,

zidentyfikować cechy higienistki stomatologicznej postępującej etycznie,

wskazać imię higienistki, która postępuje zgodnie z zasadami etyki,

zaprezentować wyniki ćwiczenia.

Zalecane metody nauczania–uczenia się:

−

wiczenie,

−

dyskusja dydaktyczna.

rodki dydaktyczne:

−

poradnik dla ucznia,

−

literatura zgodna z punktem 7 poradnika dla nauczyciela.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Ćwiczenie 2

Zaprezentuj działania higienistki stomatologicznej postępującej zgodnie z zasadami etyki

zawodowej.

Wskazówki do realizacji

Przed przystąpieniem do realizacji ćwiczenia nauczyciel powinien omówić zakres

i sposób wykonania ćwiczenia oraz wskazać źródła informacji. Nauczyciel powinien takŜe
omówić zasady bezpieczeństwa i higieny pracy oraz zasady posługiwania się komputerem.

Sposób wykonania ćwiczenia

Uczeń powinien:

poszukać w róŜnych źródłach informacji dotyczących etyki zawodowej,

określić działania etyczne higienistki stomatologicznej,

zaprezentować wyniki ćwiczenia.

Zalecane metody nauczania–uczenia się:

−

wiczenie,

−

dyskusja dydaktyczna,

rodki dydaktyczne:

−

poradnik dla ucznia,

−

komputer z dostępem do Internetu,

−

literatura zgodna z punktem 7 poradnika dla nauczyciela.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

6. EWALUACJA OSIĄGNIĘĆ UCZNIA

Przykłady narzędzi pomiaru dydaktycznego

TEST 1
Test dwustopniowy do jednostki modułowej „Prowadzenie edukacji
prozdrowotnej dla kobiet w ciąŜy i karmiących”

Test składa się z 20 zadań wielokrotnego wyboru, z których:

−

zadania 1, 2, 3, 5, 7, 10, 11, 12, 13, 14, 16, 19, 20 są z poziomu podstawowego,

−

zadania 4, 6, 8, 9, 15, 17, 18 są z poziomu ponadpodstawowego.

Punktacja zadań: 0 lub 1 punkt

Za kaŜdą prawidłową odpowiedź uczeń otrzymuje 1 punkt. Za złą odpowiedź lub jej brak

uczeń otrzymuje 0 punktów.

Proponuje się następujące normy wymagań – uczeń otrzyma następujące
oceny szkolne:

−

dopuszczający – za rozwiązanie co najmniej 10 zadań z poziomu podstawowego,

−

dostateczny – za rozwiązanie co najmniej 12 zadań z poziomu podstawowego,

−

dobry – za rozwiązanie 14 zadań, w tym co najmniej 3 z poziomu ponadpodstawowego,

−

bardzo dobry – za rozwiązanie 18 zadań, w tym co najmniej 6 z poziomu
ponadpodstawowego.

Klucz odpowiedzi: 1. d, 2. b, 3. a 4. c, 5. d, 6. c, 7.d, 8. d, 9. a, 10. c, 11. d,
12. d, 13. a, 14. b, 15. a, 16. d, 17. a, 18. d, 19. b, 20. c.

Plan testu

zad.

Cel operacyjny
(mierzone osiągnięcia ucznia)

Kategoria

celu

Poziom

wymagań

Poprawna

odpowiedź

Zidentyfikować czynniki nieteratogenne dla
płodu

RozróŜnić zaburzenia hormonalne w ciąŜy

Zidentyfikować poziom hematokrytu w ciąŜy

Określić choroby narządu Ŝucia u kobiet w ciąŜy

Określić dolegliwości występujące w jamie ustnej
kobiet w ciąŜy

RozróŜnić ilości składników odŜywczych
podawanych w czasie ciąŜy

Wskazać elementy właściwej diety podczas ciąŜy

RozróŜnić stomatologiczne dolegliwości kobiet
w ciąŜy

Zidentyfikować zmiany na zębach po
zastosowaniu antybiotyków

RozróŜnić dolegliwości stomatologiczne kobiet
po porodzie

11 Określić stosowanie leków u kobiet w ciąŜy

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Zidentyfikować zalecenia stawiane kobietom
w ciąŜy

13 RozróŜnić przyczyny zatruć

14 Wskazać sposoby traktowania kobiet w ciąŜy

15 Zidentyfikować twórcę staroŜytnej etyki

RozróŜnić higienistki stomatologiczne
postępujące zgodnie z etyką

Zidentyfikować konieczność działań
profilaktycznych

Wskazać czynniki wpływające na higienę jamy
ustnej

Zidentyfikować osoby przeprowadzające
instruktaŜ higieny jamy ustnej

RozróŜnić narzędzia wspomagające działania
edukacyjne

Przebieg testowania

Instrukcja dla nauczyciela

Ustal z uczniami termin przeprowadzenia sprawdzianu z wyprzedzeniem co najmniej
jednotygodniowym.

Omów z uczniami cel stosowania pomiaru dydaktycznego.

Zapoznaj uczniów z rodzajem zadań podanych w zestawie oraz z zasadami punktowania.

Przygotuj odpowiednią liczbę testów.

Zapewnij samodzielność podczas rozwiązywania zadań.

Przed rozpoczęciem testu przeczytaj uczniom instrukcję.

Zapytaj, czy uczniowie wszystko zrozumieli. Wszystkie wątpliwości wyjaśnij.

Nie przekraczaj czasu przeznaczonego na test.

Kilka minut przed zakończeniem testu przypomnij uczniom o zbliŜającym się czasie
zakończenia udzielenia odpowiedzi.

Instrukcja dla ucznia

Przeczytaj uwaŜnie instrukcję.

Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi.

Zapoznaj się z zestawem zadań testowych.

Test zawiera 20 zadań. Do kaŜdego zadania dołączone są 4 moŜliwe odpowiedzi. Tylko
jedna jest prawidłowa.

Udzielaj odpowiedzi na załączonej karcie odpowiedzi, stawiając w odpowiedniej rubryce
znak X. W przypadku pomyłki naleŜy błędną odpowiedź zaznaczyć kółkiem, a następnie
ponownie zakreślić odpowiedź prawidłową.

Pracuj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania.

Jeśli udzielenie odpowiedzi będzie Ci sprawiało trudność, wtedy odłóŜ rozwiązanie
zadania na później i wróć do niego, gdy zostanie Ci wolny czas.

Na rozwiązanie testu masz 45 minut.

Powodzenia!

Materiały dla ucznia:

–

instrukcja,

–

zestaw zadań testowych,

–

karta odpowiedzi.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH

1. Czynnikiem teratogennym, mogącym zaburzyć rozwój płodu nie

jest stres.

jest nieprawidłowa dieta.

są leki.

jest racjonalna dieta.

2. Początek ciąŜy wiąŜe się z zaburzeniami hormonalnymi, które polegają na

wytwarzaniu zbyt małej ilości wszystkich hormonów.

wytwarzaniu duŜej ilości hormonów.

zmianie ilości glukagonu.

wzroście poziomu testosteronu, a spadku poziomu hormonów.

3. Poziom hematokrytu w ciąŜy

maleje.

czasami rośnie.

rośnie.

nie ulega zmianie.

4. Dolegliwościami stomatologicznymi występującymi u kobiet w ciąŜy jest

zapalenie krtani.

wyjałowienie jamy ustnej.

zapalenie dziąseł.

krwawienie z dziąseł.

W jamie ustnej kobiet w ciąŜy występuje zazwyczaj
a)

grzyb.

torbiel.

bardzo duŜa ilość śliny.

bardzo mała ilość śliny.

Kobieta w ciąŜy powinna spoŜywać małe ilości
a)

mleka.

witamin.

cukru.

białka.

Dieta kobiety podczas ciąŜy powinna być
a)

mało urozmaicona.

o niskiej zawartości aminokwasów.

o duŜej zawartości węglowodanów.

racjonalna i urozmaicona.

Częste dolegliwości kobiet w ciąŜy to
a)

tylko krwawienie.

tylko zapalenie jamy ustnej.

próchnica.

zapalenie dziąseł, krwawienie dziąseł, obrzęk dziąseł.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Doksycyklina podawana w ciąŜy moŜe spowodować zabarwienie zębów na kolor
a)

ółty.

biały.

granatowy.

czarny.

10.

Po porodzie częstą dolegliwością u kobiet karmiących jest
a)

zwyrodnienie szczęki.

zaburzenie artykulacji dźwięków.

rozchwianie zębów.

zapalenie dziąseł.

11.

Najbezpieczniejszymi lekami stosowanymi w ciąŜy są
a)

NLPZ.

antybiotyki.

leki homeopatyczne.

przeciwgrzybiczne.

12.

W ciąŜy kobiety mogą spoŜywać kawę
a)

z duŜą ilością kofeiny.

z alkoholem.

z duŜą ilością cukru.

bezkofeinową.

13.

Zatrucia pokarmowe u kobiet w ciąŜy mogą nastąpić na skutek
a)

nie przestrzegania zasad higieny.

mycia warzyw i owoców.

przechowywania pokarmów we właściwych temperaturach.

podawania antybiotyków.

14.

Kobieta w ciąŜy wymaga
a)

odpowiedniego traktowania i podejścia „terapeutycznego” lekarza.

stomatologicznej indywidualnej terapii.

takiego samego traktowania jak kaŜdy pacjent.

dodatkowych leków.

15.

Hipokrates to
a)

twórca pierwszego kodeksu etycznego lekarzy.

twórca zasad leczenia stomatologicznego.

pierwszy stomatolog.

pierwsza pomoc stomatologiczna.

16.

Higienistka stomatologiczna postępująca zgodnie z kodeksem etyki powinna
a)

być cierpliwa tylko w stosunku do dzieci.

być sumienna, gdy jest obserwowana.

być otwarta, gdy ją poprosi o to lekarz.

być cierpliwa, sumienna, otwarta w stosunku do wszystkich pacjentów.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

17.

Profilaktyka stomatologiczna u kobiet w ciąŜy jest
a)

bardzo waŜna.

mało waŜna.

czasami tylko waŜna.

w ogóle nie potrzebna.

18.

Higiena jamy ustnej polega na
a)

szczotkowaniu raz dziennie.

płukaniu jamy ustnej wodą z dodatkiem soli.

nitkowaniu gdy sobie przypomnimy.

regularnym szczotkowaniu, nitkowaniu i płukaniu jamy ustnej.

19.

Edukacja zdrowotna, instruktaŜ higieny jamy ustnej przeprowadzany jest głównie przez
a)

nauczycieli.

higienistki stomatologiczne.

techników dentystycznych.

terapeutów.

20.

Higienistki stomatologiczne w swoich szkoleniach korzystają
a)

z przypadkowych metod dydaktycznych.

z dostępnych środków dydaktycznych.

z form aktywizujących słuchacza.

wyłącznie z plakatów i ulotek.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

KARTA ODPOWIEDZI

Imię i nazwisko..........................................................................................

Prowadzenie edukacji prozdrowotnej dla kobiet w ciąŜy i karmiących

Zakreśl poprawną odpowiedź.

zadania

Odpowiedź

Punkty

Razem:

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Przykłady narzędzi pomiaru dydaktycznego

TEST 2
Test dwustopniowy do jednostki modułowej

„

Prowadzenie edukacji

prozdrowotnej dla kobiet w ciąŜy i karmiących”

Test składa się z 20 zadań wielokrotnego wyboru, z których:

−

zadania 1, 2, 3, 6, 7, 8, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 19, 20 są z poziomu podstawowego,

−

zadania 4, 5, 9, 17, 18 są z poziomu ponadpodstawowego.

Punktacja zadań: 0 lub 1 punkt

Za kaŜdą prawidłową odpowiedź uczeń otrzymuje 1 punkt. Za złą odpowiedź lub jej brak

uczeń otrzymuje 0 punktów.

Proponuje się następujące normy wymagań – uczeń otrzyma następujące
oceny szkolne:

−

dopuszczający – za rozwiązanie co najmniej 10 zadań z poziomu podstawowego,

−

dostateczny – za rozwiązanie co najmniej 12 zadań z poziomu podstawowego,

−

dobry – za rozwiązanie 14 zadań, w tym co najmniej 3 z poziomu ponadpodstawowego,

−

bardzo dobry – za rozwiązanie 18 zadań, w tym co najmniej 4 z poziomu
ponadpodstawowego.

Klucz odpowiedzi: 1. d, 2. c, 3. c, 4. d, 5. b, 6. a, 7. a, 8. a, 9. a, 10. c, 11. c,
12. b, 13. b, 14. d, 15. a, 16. a, 17. a, 18. d, 19. d, 20. d.

Plan testu

zad.

Cel operacyjny
(mierzone osiągnięcia ucznia)

Kategoria

celu

Poziom

wymagań

Poprawna

odpowiedź

Zidentyfikować zmiany zachodzące w ciąŜy

Określić zmiany ilości elementów
morfotycznych krwi

Wskazać czynniki pozagenowe mające wpływ
na ciąŜę

Zidentyfikować rodzaje teratogenów

Określić leki, których nie moŜna przyjmować
w ciąŜy

RozróŜnić jak ciąŜa wpływa na działanie
leków

Wskazać elementy profilaktyki

RozróŜnić doznania kobiety w ciąŜy
u stomatologa

Zidentyfikować nitkowanie

Zidentyfikować zasady higieny jamy ustnej
kobiet w ciąŜy

RozróŜnić rodzaje szczotkowania zębów

RozróŜnić przyczyny próchnicy

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

RozróŜnić rodzaje gum nieszkodliwych dla
kobiet w ciąŜy

Wskazać zalecane pasty przez stomatologów

Zidentyfikować fluoryzację endogenną

Zidentyfikować fluoryzację egzogenną

RozróŜnić metody profilaktyki

Zidentyfikować metody edukacji zdrowotnej

Określić metody aktywujące

RozróŜnić sposoby higieny jamy ustnej

Przebieg testowania

Instrukcja dla nauczyciela

Ustal z uczniami termin przeprowadzenia sprawdzianu z wyprzedzeniem co najmniej
jednotygodniowym.

Omów z uczniami cel stosowania pomiaru dydaktycznego

Zapoznaj uczniów z rodzajem zadań podanych w zestawie oraz z zasadami punktowania.

Przygotuj odpowiednią liczbę testów.

Zapewnij samodzielność podczas rozwiązywania zadań.

Przed rozpoczęciem testu przeczytaj uczniom instrukcję.

Zapytaj, czy uczniowie wszystko zrozumieli. Wszystkie wątpliwości wyjaśnij.

Nie przekraczaj czasu przeznaczonego na test.

Kilka minut przed zakończeniem testu przypomnij uczniom o zbliŜającym się czasie
zakończenia udzielenia odpowiedzi.

Instrukcja dla ucznia

Przeczytaj uwaŜnie instrukcję.

Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi.

Zapoznaj się z zestawem zadań testowych.

Test zawiera 20 zadań. Do kaŜdego zadania dołączone są 4 moŜliwe odpowiedzi. Tylko
jedna jest prawidłowa.

Pracuj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania.

Jeśli udzielenie odpowiedzi będzie Ci sprawiało trudność, wtedy odłóŜ rozwiązanie
zadania na później i wróć do niego, gdy zostanie Ci wolny czas.

Na rozwiązanie testu masz 45 minut.

Powodzenia!

Materiały dla ucznia:

–

instrukcja,

–

zestaw zadań testowych,

–

karta odpowiedzi.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH

Podczas ciąŜy ulega zmianie
a)

objętość wyrzutowa płuc.

krzepliwość krwi płodu.

tylko hematokryt.

krzepliwość, hematokryt, objętość wyrzutowa serca.

Liczba elementów morfotycznych krwi u kobiet w ciąŜy
a)

nie ulega zmianie.

maleje.

rośnie.

częściowo maleje.

Czynniki pozagenowe mające wpływ na rozwój płodu to
a)

orbitale.

geny.

teratogeny.

embriony.

Do teratogenów naleŜy
a)

tylko stres.

prawidłowa dieta.

choroby genetyczne.

stres, nieprawidłowa dieta, choroby zakaźne.

W pierwszym trymestrze ciąŜy nie moŜna przyjmować
a)

tylko chloramfenikolu.

wankomycyny i chloramfenikolu.

adnych leków.

witamin.

CiąŜa wpływa na
a)

wchłanianie leków.

dystrybucję leków.

interakcje leków.

pobieranie leków.

Profilaktyką zatruć jest
a)

przestrzeganie wymagań sanitarno-epidemiologicznych.

jedzenie brudnymi rękoma.

nie mycie owoców.

unikanie zatruć.

Kobiety w ciąŜy przychodzące do dentysty przeŜywają i odczuwają głównie
a)

stres i strach.

niewielki niepokój.

zadowolenie.

spokój.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Nitkowanie to
a)

czyszczenie przestrzeni międzyzębowych.

płukanie szczelin zębowych.

usuwanie zęba.

nowa technika leczenia kanałowego.

10.

Kobiety w ciąŜy powinny dbać o higienę jamy ustnej
a)

szczotkując zęby raz dziennie.

tylko nitkując zęby.

płucząc jamę ustną, nitkując i szczotkując zęby.

wyłącznie odwiedzając stomatologa.

11.

Metodą szczotkowania jest
a)

metoda Browna.

metoda Chopina.

metoda Stillmana.

metoda Stilfida.

12.

Przyczyną próchnicy jest
a)

ucie gumy bez cukru.

płytka nazębna, bakterie, częste spoŜywanie słodyczy.

bakterie, wirusy, grzyby.

szczotkowanie metodą roll.

13.

Kobiety w ciąŜy powinny Ŝuć

tylko gumy z cukrem.

tylko gumy bez cukru.

tylko słodkie gumy z cukrem.

wszystkie gumy z duŜą ilością węglowodanów.

14.

Zalecane pasty przez stomatologów to
a)

Nivea.

pasty bez fluoru.

tylko Lacalut.

pasty z fluorem np. Lacalut, Elmex.

15.

Fluoryzacja endogenna polega na
a)

fluorkowaniu wody pitnej i soli kuchennej.

stosowaniu płynów do płukania jamy ustnej.

uŜywaniu past i Ŝeli .

wykonywaniu okresowego dostarczania fluoru.

16.

Fluoryzacja egzogenna polega na
a)

uŜywaniu past i Ŝeli.

uŜywaniu tylko Ŝeli.

płukaniu jamy ustnej wodą.

fluorkowaniu wody pitnej.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

17.

Profilaktyka u kobiet w ciąŜy polega na
a)

motywacji.

zniechęceniu.

zmniejszeniu motywacji.

przypadkowych działaniach.

18.

Edukacja powinna wykorzystywać przede wszystkim
a)

wykłady.

seminarium.

wiczenia zespołowe.

metody aktywizujące pacjenta.

19.

Metody aktywizujące to
a)

wykład.

burza mózgów i drama.

pogadanka.

praca z tekstem.

20.

Do higieny jamy ustnej kobiety w ciąŜy nie naleŜy
a)

szczotkowanie.

nitkowanie.

płukanie.

usuwanie zębów.

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

KARTA ODPOWIEDZI

Imię i nazwisko..........................................................................................

Prowadzenie edukacji prozdrowotnej dla kobiet w ciąŜy i karmiących

Zakreśl poprawną odpowiedź.

zadania

Odpowiedź

Punkty

Razem:

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

7. LITERATURA

Jańczuk Z.: Podręcznik dla higienistek stomatologicznych. PZWL, Warszawa 1994

Jańczuk Z.: Profilaktyka profesjonalna w stomatologii. PZWL, Warszawa 2001

Krajewski W.: Zagadnienia współczesnej profilaktyki stomatologicznej. WM, Warszawa
1995

Rosłan-Szulc K.: ABC twoich zębów. Endirpol, Gdańsk 1994

www. stomatologia.pl

www.zdrowie.pl

Literatura metodyczna
1.

Figurski J., Symela K. (red.): Modułowe programy nauczania w kształceniu zawodowym.
Wydawnictwo ITeE, Radom 2001

Niemierko B.: Pomiar wyników kształcenia. WSiP S.A., Warszawa 1999

Okoń W.: Wprowadzenie do dydaktyki ogólnej. Wydawnictwo Akademickie „śak”,
Warszawa 2003

Ornatowski T., Figurski J.: Praktyczna nauka zawodu. ITeE, Radom 2000

Plewka Cz.: Metodyka nauczania teoretycznych przedmiotów zawodowych Cz. I i II.
Wydawnictwo ITeE, Radom 1999