Zasady transportu chorych.
„Złota godzina”
Czas od wypadku do definitywnego
leczenia
Podstawowe zasady transportu chorych.
1.
Bezpieczeństwo chorego i personelu ZRM.
2.
Wyeliminowanie możliwości powstania wtórnych obrażeń związanych z transportem chorego.
3.
Reguła „trzech R” (polskie 3W)
-
right patients
-
in the right time
-
to the right hospital
„ właściwy pacjent, we właściwym czasie i we właściwe miejsce”.
4.
Znajomość reguł:
•
„chwyć i jedź”
•
„stój i rób”
Bezpieczeństwo chorego
i personelu ZRM.
Przed podjęciem transportu należy
sprawdzić:
1.
Drogi oddechowe:
•
drożność
•
brak wydzielin i ciał obcych w jamie ustnej
•
wyraźnie słyszalne oddechy bez rzężeń, świstów itp.
2.
Prawidłowe unieruchomienie kręgosłupa szyjnego:
•
u wszystkich chorych z obrażeniami twarzy
•
u wszystkich chorych nieprzytomnych
3.
Stan wkłuć dożylnych:
•
drożność, unieruchomienie
•
ilość
4.
Monitorowanie:
•
adekwatne do stanu chorego
5.
Dostępność leków, które mogą być nagle potrzebne u chorego.
6.
Unieruchomienie chorego i zamocowanie sprzętu medycznego w
przedziale medycznym.
•
Chorzy transportowani w pozycji siedzącej na bocznych siedzeniach i personel medyczny muszą mieć zawsze zapięte pasy bezpieczeństwa.
•
W przypadku konieczności podjęcia działań medycznych w czasie jazdy należy rozważyć możliwość zatrzymania pojazdu.
•
Chory transportowany na noszach głównych zapięty jest zawsze wszystkimi pasami noszy.
•
Chorzy transportowani na noszach głównych w pozycji bocznej również powinni być zabezpieczeni pasami.
•
Chorzy z zaburzeniami świadomości, transportowani na desce ortopedycznej z bocznymi unieruchomieniami, unieruchomieni pasami bocznymi do deski winni być przypięci do noszy głównych pojedynczym pasem w taki sposób by istniała możliwość szybkiego obrócenia deski w przypadku wystąpienia wymiotów.
•
Najnowsze publikacje wskazują na znaczny wzrost ryzyka zachłyśnięcia u chorych: z zaburzeniami świadomości, transportowanych w ułożeniu na plecach, z założoną rurka ustno gardłową.
•
Niedopuszczalny jest transport chorego ułożonego na noszach podbierakowych – służą one wyłącznie do przekładania chorego.
Sytuacje szczególe – transport w pozycji
siedzącej na miejscu pasażera.
1. Może dotyczyć wyłącznie osób:
•
stabilnych krążeniowo-oddechowo
• z pełnym kontaktem logicznym
• dorosłych
2. Osoby spełniające ww. wymagania zostają przypięte pasami bezpieczeństwa. Czynność tą powinien wykonać ratownik osobiście, gdyż ponosi za to pełna odpowiedzialność.
Sytuacje szczególe – transport w pozycji
siedzącej na krzesełku kardiologicznym.
1.
Warunkiem bezwzględnym umożliwiającym transport
chorego na krzesełku kardiologicznym jest istnienie
fabrycznego systemu mocowania krzesełka w ambulansie.
2.
W każdym innym przypadku chory może być transportowany na
siedząco wyłącznie przy użyciu noszy głównych.
3.
Transport na siedząco dotyczy wyłącznie chorych przytomnych.
4.
Wskazaniem do transportu na siedząco jest:
-
duszność
-
niewydolność krążenia – pod warunkiem, że pozycja siedząca nie wpływa na spadek ciśnienia tętniczego.
Sytuacje szczególe – transport w pozycji z
uniesionym tułowiem.
1.
Najczęściej stosowany rodzaj ułożenia chorego.
2.
Przeciwwskazaniem jest hipotensja i wstrząs.
3.
Wskazania bezwzględne:
•
uraz czaszkowo-mózgowy – uniesienie tułowia o 30
stopni.
•
obrzęk płuc
4. Wskazania względne:
•
duszność
•
niewydolność krążenia
•
zaburzenia świadomości
5.
Chory musi być przypięty pasami do noszy.
Sytuacje szczególe – transport w pozycji
leżącej na lewym boku.
1.
Wskazanie bezwzględne:
•
Zaburzenia świadomości u kobiet z widoczną ciążą – ze względu na możliwość wystąpienia z. aortalno-żylnego w ułożeniu na wznak.
2. Wskazania względne:
•
Chorzy zatruci drogą pokarmową – ułożenie na lewym boku
powoduje najwolniejsze wchłanianie trucizn.
•
Chorzy w stanie upojenia alkoholowego.
3.
Wszyscy chorzy transportowaniu w ułożeniu na boku wymagają szczególnego nadzoru i monitorowania. W przypadku ciężarnych monitorowanie obejmuje również monitorowanie tętna płodu.
4.
Jeżeli istnieje prawdopodobieństwo porodu w trakcie transportu to należy podnieść temperaturą przedziału medycznego do 30 st.
C.
Sytuacje szczególe – transport dziecka.
1.
Niedopuszczalny jest transport dziecka trzymanego przez
matkę siedzącą na fotelu pasażera.
2.
Należy dołożyć wszelkich starań aby zwalczyć lęk u dziecka i je uspokoić. Jeżeli jest to niemożliwe należy rozważyć zastosowanie sedacji.
3.
Dzieci transportujemy na noszach głównych ze szczególnym
uwzględnieniem sposobu unieruchomienia dziecka.
4.
Ze względu na trudność uzyskania dostępu dożylnego i ruchliwość pobudzonego dziecka wszystkie dodatkowo wkłucia obwodowe
winny być obandażowane. W przypadku wkłuć w zgięciu łokciowym należy zastosować krótką szynę unieruchamiającą.
5.
Dopuszczalny jest transport dziecka na foteliku dziecięcym
zamontowanym na fotelu pasażera.
Monitorowanie chorego w trakcie transportu.
1.
Warunkiem niezbędnym do zauważenia pogorszenia stanu
ogólnego transportowanego chorego jest OBSERWACJA
CHOREGO – jeżeli w przedziale medycznym jest chory to jest
tam również ratownik.
2.
Optymalna metodą monitorowania chorego w czasie transportu
jest pulsoksymetria.
3.
Jeżeli przyczyną transportu chorego jest jakakolwiek dysfunkcja ukł. krążenia monitorowanie powinno obejmować również
monitorowanie zapisu ekg na monitorze defibrylatora.
4.
Większość błędów związanych z transportem chorego związana
jest z bagatelizowaniem problemu monitorowania chorych.
"Taktyka” postępowania na miejscu
zdarzenia
„Chwyć i jedź!”
Na miejscu wypadku: tylko procedury ratujące życie (bez bandażowania, stabilizacji złamań etc.)
Wskazania: niestabilność hemodynamiczna spowodowana krwotokiem wewnętrznym.
Warunki niezbędne:
• czas dotarcia do ośrodka urazowego < 10 minut.
• czas wstępnej oceny na miejscu zdarzenia ok. 1 minuty
• jedyne procedury wykonywane na miejscu zdarzenia to intubacja i założenie 2 wkłuć obwodowych.
„Stój i rób !”
1. Jeżeli czas dotarcia do ośrodka urazowego wynosi powyżej 10
minut należy postępować zgodnie z zasadami:
-
ocena stanu chorego
-
wykonanie niezbędnych procedur medycznych: wkłucia, opatrunki, unieruchomienia.
-
przygotowanie do transportu: leki, monitorowanie itp.
-
transport chorego
-
Powtórna ocena i przekazanie chorego w SOR
2. Rozważyć czy transport do najbliższego szpitala czy do ośrodka urazowego, referencyjnego itp..