Normy (dla
Badanie
osób
Interpretacja
dorosłych)
Wzrost poziomu hematokrytu moŜe być spowodowany przez: wzrost
liczby krwinek czerwonych - nadkrwistości pierwotne (czerwienica
prawdziwa) i wtórne (przebywanie na duŜych wysokościach, przewlekłe
Kobiety: 37-47 choroby płuc, nowotwory nerek), odwodnienie - obfite biegunki,
%
uporczywe wymioty, moczówka prosta, nadmierne pocenie,
Hematokryt (HCT)
zmniejszona objętość osocza- zapalenie otrzewnej, rozległe oparzenia.
MęŜczyźni: 42- Spadek poziomu hematokrytu moŜe być spowodowany przez:
52 %
zmniejszenie liczby krwinek czerwonych - niedokrwistości, utrata krwi
(krwawienia), hemolizę wewnątrznaczyniową związaną z reakcją
potransfuzyjną, choroby szpiku kostnego (choroba popromienna,
fibroza, guzy), przewodnienie.
Kobiety:
11,5-16,0 g/dl
(7,2-10,0
mmol/l)
MęŜczyźni:
ObniŜenie poziomu hemoglobiny jest na ogół spowodowane
Hemoglobina (HGB, 12,5-18,0 g/dl niedokrwistością i w stanach przewodnienia organizmu. Zwiększone Hb)
(7,8-11,3
stęŜenie hemoglobiny obserwuje się w nadkrwistościach i w
mmol/l)
zaburzeniach gospodarki wodno - elektrolitowej (odwodnienie).
Noworodki:
14,2-19,6 g/dl
(8,8-12,2
mmol/l)
Wzrost ich liczby nazywamy leukocytozą, a spadek leukopenią.
PodwyŜszenie moŜe być spowodowane przyczynami fizjologicznymi
(wysoka temperatura otoczenia, opalanie się na słońcu, ciąŜa, wysiłek
fizyczny, stres) lub patologicznymi (stany zapalne narządów,
uszkodzenia tkanek, zakaŜenia, zatrucia, nowotwory). Spadek ilości
Krwinki białe
krwinek białych moŜe być spowodowany przez niektóre choroby
4,0-10,8 x 109/l
(leukocyty, WBC)*1
zakaźne, zwłaszcza wirusowe - WZW, grypa, zakaŜenie HIV, odra,
róŜyczka, ospa wietrzna, uszkodzenie szpiku kostnego przez środki
chemiczne, promienie jonizujące, aplazja (zatrzymanie w rozwoju,
zanik) i hipoplazja szpiku, wyniszczenie, kolagenozy, przerzuty
nowotworowe do szpiku kostnego, niektóre białaczki, cięŜkie zakaŜenia
bakteryjne - posocznice, dury i paradury, wstrząs anafilaktyczny.
Ich liczba zwiększa się w stanach alergicznych, przy przewlekłej
Bazocyty -
białaczce szpikowej, w przewlekłych stanach zapalnych przewodu
Granulocyty
pokarmowego, wrzodziejących zapaleniach jelit, niedoczynności
0-0,2 x 109/l
zasadochłonne
tarczycy, chorobie Hodgkina. Wynik poniŜej normy moŜe się pojawić w
(BASO)*2
ostrych infekcjach, ostrej gorączce reumatycznej, nadczynności
tarczycy, ostrym zapaleniu płuc, stresie.
Zwiększenie ich wartości wywołują choroby alergiczne, zakaźne,
Eozynocyty -
hematologiczne, pasoŜytnicze, astma oskrzelowa, a takŜe katar sienny,
Granulocyty
łuszczyca, jak teŜ zaŜywanie leków (np. penicyliny). Przyczyną spadku
0-0,45 x 109/l
kwasochłonne
ich liczby mogą być zakaŜenia, dur brzuszny, czerwonka, posocznica,
(EOS)*2
urazy, oparzenia, wysiłek fizyczny oraz działanie hormonów
nadnerczowych.
Ich zwiększenie obserwujemy w zakaŜeniach miejscowych i ogólnych, chorobach nowotworowych, hematologicznych, po urazach,
Neutrocyty -
krwotokach, zawałach, w chorobach metabolicznych, u palaczy oraz u
Granulocyty
kobiet w trzecim trymestrze ciąŜy. Spadek liczby neutrocytów
1,8-7,7 x 109/l
obojętnochłonne
występuje w zakaŜeniach grzybiczych, wirusowych (grypa, róŜyczka),
(NEUT)*2
bakteryjnych (gruźlica, dur, bruceloza), pierwotniakowych (np.
malaria), w toksycznym uszkodzeniu szpiku kostnego, przy leczeniu
cystostatykami.
Ich liczba wzrasta w takich chorobach, jak krztusiec, chłoniaki,
przewlekła białaczka limfatyczna, szpiczak mnogi, odra, świnka,
Limfocyty
1,0-4,5 x 109/l gruźlica, kiła, róŜyczka, choroby immunologiczne. Natomiast spadek (LYMPH)*2
(pancytopenię) moŜe wywołać stosowanie kortykosterydów, a takŜe
cięŜkie zakaŜenia wirusowe.
Wzrost ich liczby moŜe być spowodowany: gruźlicą, kiłą, brucelozą,
zapaleniem wsierdzia, durem, mononukleozą zakaźną, zakaŜeniami
Monocyty (MONO)*2 0-0,8 x 109/l
pierwotniakowymi, urazami chirurgicznymi, kolagenozami, chorobą
Crohna, nowotworami. Przyczyną mniejszej liczby monocytów są np.
infekcje, a takŜe stosowanie glikosterydów.
Wzrost ich liczby - erytrocytoza, natomiast spadek - erytropenia.
Erytrocytoza (czyli czerwienica) jest rzadko spotykaną chorobą i moŜe
być spowodowana nowotworowym rozrostem krwinek czerwonych. Jej
przyczyną bywa równieŜ niedotlenienie lub zwiększona produkcja
Kobiety:
hormonu pobudzającego wytwarzanie krwinek czerwonych we krwi
4,2-5,4 x 1012/l (erytropoetyny). Częściej mamy jednak do czynienia z niedokrwistością.
Krwinki czerwone
MoŜe być ona wywołana utratą krwi, niedoborem witaminy B
(erytrocyty, RBC)
12 lub
MęŜczyźni:
kwasu foliowego (tzw. niedokrwistość megaloblastyczna). Do
4,7-6,1 x 1012/l niedokrwistości dochodzi teŜ w przypadku oddziaływania róŜnorodnych czynników powodujących rozpad erytrocytów (mówimy wtedy o
niedokrwistości hemolitycznej). Przyczyną niedokrwistości jest takŜe
niedobór Ŝelaza lub inne przyczyny wtórne (ciąŜa, choroby nerek,
nowotwory, choroby przewlekłe).
Z nadpłytkowością (trombocytozą) mamy do czynienia w przypadku
róŜnych przewlekłych stanów zapalnych, po wysiłku fizycznym, w
niedoborze Ŝelaza, po usunięciu śledziony, w ciąŜy, w przebiegu
Płytki krwi -
130-450 x 109/l niektórych nowotworów. Zdarza się teŜ tzw. nadpłytkowość samoistna.
Trombocyty (PLT)
Częściej spotyka się małopłytkowość (trombocypenią) spowodowaną
np. skutkami ubocznymi niektórych leków, niedoborami witaminy B12
lub kwasu foliowego, infekcjami, nowotworami i innymi chorobami.
Rozkład objętości
Jego wartość wzrasta w niedokrwistości z niedoboru Ŝelaza. Wzrost
krwinek czerwonych 11,5-14,5 %
RDW moŜna teŜ zaobserwować po utracie krwi lub po leczeniu
(RDW)
witaminą B12 lub/i kwasem foliowym.
Wartość poniŜej 80 fl świadczy o niedokrwistości mikrocytowej
(przebiegającej ze zmniejszeniem rozmiaru krwinki czerwonej). Jest ona
Kobiety:
charakterystyczna dla stanu niedoboru Ŝelaza. Natomiast wynik powyŜej
Średnia objętość
81-99 fl
110 fl moŜe być najczęściej sygnałem niedokrwistości
krwinek czerwonych
megaloblastycznej, związanej z niedoborem witaminy B
(MCV, ŚOK)
MęŜczyźni:
12 lub/i kwasu
foliowego. Nieznaczne podwyŜszenie MCV bywa spowodowane
80-94 fl
wzrostem ilości retikulocytów (młodych postaci erytrocytów, które mają
większą objętość), co nie zawsze jest patologią.
Wzrost średniej zawartości hemoglobiny w krwince czerwonej moŜe
wystąpić w niedokrwistościach makrocytowych natomiast zmniejszenie
Średnia zawartość
27-31 pg
średniej zawartości hemoglobiny moŜe być spowodowany przez
hemoglobiny (MCH)
zaburzenia wodno-elektrolitowe typu przewodnienia hipotonicznego i
niedokrwistości niedobarwliwe.
Wzrost MCHC moŜe wystąpić we wrodzonej sferocytozie i w stanach Średnie stęŜenie
hipertonicznego odwodnienia. Zmniejszenie MCHC moŜe być
hemoglobiny
33-37 g/dl
spowodowany przez zaburzenia wodno-elektrolitowe typu
(MCHC)
hipertonicznej hiperhydracji i niedokrwistości z niedoboru Ŝelaza.
*1 Krwinki białe czyli leukocyty lub teŜ z angielskiego White Blood Cells (WBC) dzieli się na na 5 rodzajów w skład których wchodzą: 3 rodzaje granulocytów (zasadochłonne - bazocyty, kwasochłonne - eozynocyty i obojętnochłonne - neutrocyty) oraz 2 rodzaje agranulocytów (limfocyty i monocyty). Wartości prawidłowe obserwowane u zdrowych ludzi wykazują pewne róŜnice w zaleŜności od wieku.
*2 Wartości szczegółowe dla poszczególnych grup
wiekowych
Badanie
Grupy wiekowe
1 rok: 0-0,2 x 109/l, 0,4% leukocytów
4 lata: 0-0,2 x 109/l, 0,6% leukocytów
6 lat: 0-0,2 x 109/l, 0,6% leukocytów
Bazocyty - Granulocyty zasadochłonne (BASO)
10 lat: 0-0,2 x 109/l, 0,6% leukocytów
21 lat: 0-0,2 x 109/l, 0,5% leukocytów
Dorośli: 0-0,2 x 109/l, 0,5% leukocytów
1 rok: 0,05-0,7 x 109/l, 1-5% leukocytów
4 lata: 0,02-0,65 x 109/l, 1-5% leukocytów
6 lat: 0-0,65 x 109/l, 1-5% leukocytów
Eozynocyty - Granulocyty kwasochłonne (EOS)
10 lat: 0-0,6 x 109/l, 1-5% leukocytów
21 lat: 0-0,45 x 109/l, 1-5% leukocytów
Dorośli: 0-0,45 x 109/l, 1-5% leukocytów
1 rok: 1,8-8,5 x 109/l, 30-50% leukocytów
4 lata: 1,8-8,5 x 109/l, 35-55% leukocytów
6 lat: 1,8-8,0 x 109/l, 35-55% leukocytów
Neutrocyty - Granulocyty obojętnochłonne (NEUT)
10 lat: 1,8-8,0 x 109/l, 40-60% leukocytów
21 lat: 1,8-7,7 x 109/l, 45-70% leukocytów
Dorośli: 1,8-7,7 x 109/l, 45-70% leukocytów
1 rok: 4,0-10,5 x 109/l, 61% leukocytów
4 lata: 2,0-8,0 x 109/l, 50% leukocytów
6 lata: 1,5-7,0 x 109/l, 42% leukocytów
Limfocyty (LYMPH)
10 lata: 1,5-6,5 x 109/l, 38% leukocytów
21 lat: 1,0-4,8 x 109/l, 20-45% leukocytów
Dorośli: 1,0-4,5 x 109/l, 20-45% leukocytów
1 rok: 0,05-1,1 x 109/l, 2-7% leukocytów
4 lata: 0-0,8 x 109/l, 2-7% leukocytów
6 lata: 0-0,8 x 109/l, 2-7% leukocytów
Monocyty (MONO)
10 lata: 0-0,8 x 109/l, 1-6% leukocytów
21 lat: 0-0,8 x 109/l, 1-8% leukocytów
Dorośli: 0-0,8 x 109/l, 1-8% leukocytów
OB krwi (Odczyn Biernackiego krwi)
Grupy
Normy
Interpretacja
wiekowe
0-2
Noworodki
mm/h Chorobami powodującymi przekroczenie norm mogą być: stany zapalne (infekcyjne i Niemowlęta
12-17
nie infekcyjne), nowotwory, choroby rozrostowe krwi (np. białaczki), choroby auto (do 6 miesięcy) mm/h immunologiczne, w zawałach mięśnia sercowego, w urazach, złamaniach kości, w Kobiety < 60 do 12
niedoczynności i nadczynności tarczycy, w hipercholesterolemi. Wzrost OB jest roku Ŝycia
mm/h równieŜ spotykany u kobiet w okresie przedmenstuacyjnym i miesiączki, w okresie Kobiety > 60 do 20
ciąŜy i okresu połogu (od 10-11 tygodnia ciąŜy do 6 tygodni po porodzie), w czasie roku Ŝycia
mm/h czasie stosowania hormonalnych środków antykoncepcyjnych. Zmniejszenie MęŜczyźni <
do 8
wartości OB występuje w chorobach alergicznych, w obniŜonej wartości
60 roku Ŝycia mm/h fibrynogenu, w nadkrwistości.
MęŜczyźni> 60 do 15
roku Ŝycia
mm/h