TDP (1)

Przedsiębiorstwo - jest wyodrębnioną

jednostką gospodarczą, która korzysta z odrębności techniczno-produkcyjnej, Teoria decyzji

teryt

y orialnej, a ponadto z odrębności

producenta

ekonomicznej, prawnej i organizacyjnej.

Zakład (produkcyjny) - jednostka odrę bna

pod wzglę dem techniczno - produkcyjnym i

terytorialnym, wyposaŜ ona w urzą dzenia

Producent

wytwórcze i zatrudnionych pracowników

=> Oferent, wytwórca, usługodawca

Firma – jednostka posiadająca

wyodrębnioną nazwę własną 2

Decyzje producenta

Decyzje producenta (2)

1: Określenie

4: Decyzja o tym „co, ile i jak produkować” => wybór metody produkcji

Przedmiotu działalności => przy określeniu posługujemy się PKD – Polska Klasyfikacja

– określenie niezbędnych czynników produkcji i ich

Działalności;

produkcyjności

Miejsca prowadzenia działalności =>

– analiza funkcji produkcji i wybór metody produkcji.

wpływa np. na dostęp do rynku czynników

5: Analiza kosztów i przychodów = > wyznaczenie: produkcji i rynku zbytu, na poziom kosztów,

Wielko ci produkcji, przy której koszt produkcji 1

w niektórych przypadkach na poziom podatków;

Wielkości produkcji, przy której koszt produkcji 1

sztuki jest minimalny

Wielkości przedsiębiorstwa => mikro, małe, Wielkości produkcji, przy której zysk jest

średnie i duŜe;

Wielkości produkcji, przy której zysk jest

maksymalny

2: Wybór formy organizacyjno-prawnej

Progu rentowno

(własno

ści i progu zamknięcia firmy.

ściowej);

Progu rentowności i progu zamknięcia firmy.

6: Wyznaczenie równowagi przedsi biorstwa w

3: Wybór zasad prowadzenia ksi

6: Wyznaczenie równowagi przedsiębiorstwa w ęgowości i

zale no ci od formy rynku, na którym firma

rozliczania si

Ŝności od formy rynku, na którym firma

ę z podatków;

|prowadzi działalność gospodarczą.

Działalności gospodarcza w Polsce

Ustawa z 2.07.2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U Nr 173, poz. 1807)

Przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy jest osoba fizyczna, osoba prawna oraz jednostka

Działalność gospodarcza jest działalnością

organizacyjna niebędąca osobą prawną, wyt

y wórczą, budowlaną, handlową, usługową oraz której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną

poszukiwaniem, rozpoznawaniem i wydobyw

y aniem

i wykonująca we własnym imieniu działalność

kopalin ze złóŜ, a takŜe działalnością zawodową, gospodarczą.

wyk

y onyw

y aną w sposób zorganizowany i ciągły.

Cechy:

Charakter zarobkowy - działalno

Ze względu na to, jakich czynności naleŜy dopełnić

ść gospodarcza

zawsze skierowana jest na osi

przed rozpocz ciem funkcjonowania,

ągnięcie zysku,

przed rozpoczęciem funkcjonowania,

działalność gospodarcza w Polsce moŜe być: Okre

ść gospodarcza w Polsce moŜe być

ślony profil działalności

Ewidencjonowana => wpis do ewidencji działalno ci Okre

Ewidencjonowana => wpis do ewidencji działalności ślona struktura organizacyjna np. struktura

terytorialna (siedziba), struktura pracy (warunki i gospodarczej w urzędzie gminy lub wpis do rejestru czas pracy), struktura kadrowa (podział praw i

przedsiębiorców w KRS

obowiązków pracowników)

Koncesjonowana;

Ciągłość – nie jest więc działalnością gospodarczą

czynność jednorazowa.

Ewidencja działalności gospodarczej

osób fizycznych

osób fizycznych (2)

Ewidencji działalności gospodarczej

Aby wpisać działalność gospodarczą do w urzędzie gminy podlegają osoby fizyczne ewidencji naleŜy

y dokonać zgłoszenia, w

lub jednostka nie posiadająca osobowości którym przedsiębiorca podaje:

prawnej (np. spółka cyw

y ilna) podejmujące

- nazwisko i imię oraz ewentualnie nazwę

działalność gospodarczą.

firmy

Wpis do ewidencji działalności gospodarczej

- miejsce zamieszkania oraz siedzibę

pełni funkcję statystyczną, nie jest

- rodzaj działalności,

sposobem kontroli działalno

ści,

ści

przedsiębiorców.

- zasięg prowadzenia działalności

Dane zgłoszone do ewidencji są jawne.

- datę rozpoczęcia działalności.

Nie wym

y aga zgłoszenia do ewidencji

Zgłoszenia do ewidencji naleŜ y dokonać przed

prowadzenie działalności rolniczej i

rozpoczę ciem planowanej działalnoś ci.

działalności, która wym

y aga koncesji.

Ewidencja w KRS

Koncesje

Krajowy Rejestr Sądowy jest centralną bazą danych wszystkich podmiotów podlegających rejestracji.

Koncesje => zezwolenie odpowiedniego organu na Składa si

prowadzenie okre lonej działalno ci gospodarczej

ę on z trzech osobnych rejestrów:

prowadzenie określonej działalności gospodarcze Rejestru przedsiębiorców,

Jeśli przedsiębiorca chce prowadzić działalność w Rejestru stowarzyszeń, innych organizacji

jednej z zastrzeŜonych dziedzin, musi uzyskać

społecznych i zawodowych, fundacji oraz

pozwolenie (koncesję).

publicznych zakładów opieki społecznej,

Koncesje są wymagane m.in. na:

Rejestru dłuŜników niewypłacalnych.

handel bronią ,

FUNKCJE KRS

wyrób alkoholu i papierosów,

Funkcja legalizacyjna - dopiero wpis do rejestru pozwala dokonać dalszych czynności prawnych i

usługi transportowe lotnicze i kolejowe,

nadaje osobowość prawną spółkom kapitałowym

prowadzenie aptek,

Funkcja informacyjna - polega na udostępnianiu

usługi telekomunikacyjne,

zainteresowanym podmiotom szybkiej i niezawodnej

usługi ochroniarskie

informacji o statusie prawnym partnera,

usługi radiowo-telewizyjne;

najwaŜniejszych elementach jego sytuacji finansowej, czy teŜ sposobie jego reprezentowania.

Klasyfikacja przedsię biorstw

Kryterium

MIKRO

MAŁE

ŚREDNIE

DUśE

Kryterium 1: Wielkość przedsiębiorstwa

Kryterium 2: Forma organizacyjno-prawna 250

Zatrudnienie

0-9 osób

10-49 osób

50-249 osób

i więcej

Ad. 1 Struktura wielkościowa przedsiębiorstw Rozmiar przedsiębiorstwa moŜna mierzyć: Przychody

2 mln

10 mln

50 mln

wartością jego produkcji,

PowyŜej

netto

euro

50 mln

liczbą zatrudnionych

euro

wartością zaangaŜowanego kapitału trwałego W Polsce, przy ustalaniu kryterium wielkości LUB

przedsiębiorstw, stosuje się następujące kryteria: liczby zatrudnionych

Suma

wielkości produkcji (sprzedaŜy)

2 mln

10 mln

43 mln

aktywów

PowyŜej

euro

suma aktywów bilansu

bilansu

43 mln

euro

Sektor MSP

DuŜe przedsiębiorstwa

Wysoki stopień współzaleŜności NiezaleŜność ekonomiczna, prawna

kierownictwa z otoczeniem

i finansowa właściciela.

ekonomiczno-prawnym.

Wielkość przedsiębiorstw zaleŜy

Funkcję zarządzania spełnia kadra

Właściciel najczęściej zarządza firmą przede wszystkim:

kierownicza.

Szczególny tryb finansowania oparty

od popytu na ich produkcję;

głównie na kapitałach własnych (np.: Często duŜy udział kapitałów obcych oszczędności własne, poŜyczki od w finansowaniu działalności.

warunki techniczno-organizacyjnych

znajomych)

moŜliwości kapitałowych

Praktycznie brak dostępu do źródeł

Dostęp do rynku kapitałowego

finansowania na rynku kapitałowym

Zarządzanie oparte nierzadko na

Wykorzystywanie róŜnych metod

intuicji właściciela lub menedŜera

zarządzania.

Stosunkowo niski

poziom wykształcenia

Znacznie wyŜsze wykształcenie

właściciela (menedŜera)

Podstawowe formy organizacyjno-prawne działalności Sektor MSP

DuŜe przedsiębiorstwa

gospodarczej w Polsce

Najczęściej brak osobowości prawnej Posiada osobowość prawną

Przedsiębiorstwa własności indywidualnej (tzw. osoba fizyczna)

Działalność prowadzona często na

Działalność często obejmuje cały

niewielką skalę i na rynku

kraj a nawet rynek zagraniczny

Spółki => umowa, na mocy której wspólnicy podejmują

lokalnym

(oddziały).

wspólną działalność gospodarcza i dąŜą do osiągania wspólnego celu.

Prosta struktura organizacyjna

a) spółki osobowe

Rozbudowana struktura

oparta często na jednym centrum

organizacyjna

działające na podstawie KC : cywilna,

decyzyjnym.

działające na podstawie KSH: jawna, partnerska,

komandytowa, komandytowo-akcyjna

Umiejętność szybkiego reagowania

Rozbudowany proces decyzyjny

b) spółki kapitałowe (KSH):

akcyjna,

Brak wiedzy marketingowej i mała

Stosowanie szeregu instrumentów

z ograniczoną działalnoś cią dbałość o wizerunek firmy

marketingowych

Spółdzielnie

Przedsiębiorstwa państwowe

Relatywnie niski udział w eksporcie.

Rozwinięta działalność eksportowa

Pozostałe formy:

y fundacje, zrzeszenia, stowarzyszenia;

RÓśNICE MIĘDZY SPÓŁKAMI OSOBOWYMI A KAPITAŁOWYMI

Przedsię biorstwa własnoś ci indywidualnej

Lp.

SPÓŁKI OSOBOWE

SPÓŁKI KAPITAŁOWE

(tzw. osoba fizyczna) – cechy:

Cel gospodarczy => zarobkowy

Zrzeszenie kapitału tzw. udziałowcy

Zrzeszenie osób tzw. wspólnicy;

Zało

(sp. z o.o) lub akcjonariusze (S.A.)

Ŝyciel = > jedna osoba

Akt załoŜycielski => Wpis do ewidencji Nie mają osobowości prawnej,

inaczej mówiąc, nie są

działalności gospodarczej w urzędzie gminy

Mają one osobowość prawną od 2

samodzielnymi podmiotami.

momentu wpisu do KRS

Posiadają jedynie zdolność do

Wysokość kapitału => nieokreślona

czynności prawnych.

Organy i reprezentacja => Brak organów

Mają ograniczoną przez przepisy

wewnętrznych, właściciel podejmuje decyzje i

prawa strukturę organizacyjną

Mogą mieć w gruncie rzeczy

(zarzą d, rada nadzorcza,

reprezentuje firmę na zewnątrz

dowolną strukturę organizacyjną;

zgromadzenie udziałowców lub

akcjonariusz)

Odpowiedzialność => Właściciel – całym

Majątek trwały jest

Maj

maj

ątek trwały jest własnością

ątkiem takŜe osobistym

współwłasnością wspólników;

spółki;

Lp.

SPÓŁKI OSOBOWE

SPÓŁKI KAPITAŁOWE

SPÓŁKI OSOBOWE

SPÓŁKI KAPITAŁOWE

Nie mogą być jednoosobowe;

Mogą być jednoosobowe;

Właściciel jednocześnie jest

Rola właściciela i

mened

Za zobowiązania spółki

Ŝerem, który zarządza

zarządzającego

odpowiadają wspólnicy całym

przedsiębiorstwem

jest najczęściej rozdzielona

swoim majątkiem;

=> rola właścicielska pokrywa

( czę sto okreś lane są jako

Wyją tek:

się

korporacje)

a)partnerska (wolny zawód)

Za zobowiązania spółki

z rolą menedŜerską

jedynie za swój obszar

wspólnicy, (którzy nie są w

Wysoko

działalności

zarz

ść kapitału jest

ądzie) nie odpowiadają;

Wysokość kapitału ściśle

b)komandytowa –

dowolna

Spółka odpowiada do

określona:

komandytariusz do określonej

wysokości kapitału (majątku);

Wyjątek: spółka

Spółka z o. o. – 50 tys.,

kwoty (suma komandytowa),

Członkowie zarządu za

komandytowo-akcyjna

S.A. – 500 tys. zł

komplementariusz całym

zobowiązania publicznoprawne

50 tys. zł

majątkiem

odpowiadają całym swoim

Prowadzenie spraw spółki i jej

c)komandytowo-akcyjna -

majątkiem;

reprezentacja nale

komplementariusz ca

Ŝy

Prowadzenie spraw spółki i jej

łym

majątkiem, akcjonariusz do

bezpośrednio do wspólników; reprezentacja naleŜy do zarządu wysokości wniesionego kapitału

nie ma organów

Spółki;

(akcji)

wewnętrznych

ZALETY

WADY

ZALETY

WADY

Niskie koszty rozpoczęcia

Brak odrębności majątku

działalności i niskie koszty

firmy i majątku osobistego

Znaczny poziom zasobów Pełna odpowiedzialność organizacyjne

Pełna odpowiedzialność

gospodarczych

wspólników (oprócz

Cały zysk po opodatkowaniu właściciela

Większa zdolność do

komandytariuszy i

przypada właścicielowi

Zanik ciągłości

Łatwo

zaciągania kredytów

akcjonariuszy)

ść przeniesienia i

przedsiębiorstwa w razie

rozwiązania przedsiębiorstwa

śmierci właściciela

Wzajemne wsparcie

Trudniejsze przenoszenie

Dane o działalności

Ograniczona zdolność

wspólników (intelektualne,

praw własności firmy

Osoba

przedsiębiorstwa pozostają do

gromadzenia kapitałów

psychologiczne)

Trudności ze

fizyczna

Spółka

wyłącznej wiadomości

NiemoŜność udzielania

ZróŜnicowanie talentów

zwiększeniem rozmiarów

wła

osobowa

ściciela

prokury

MoŜliwość kariery

firmy

MoŜe stosować uproszczone

Ograniczone moŜliwości

pracowników

Brak dostępu do rynku

formy prowadzenia

kariery pracowników

kapitałowego

rachunkowości i rozliczania się

Trudności z pozyskiwaniem

Trudności z

z podatków

zewnętrznych źródeł

finansowania

pozyskiwaniem

zewnętrznych źródeł

finansowania

ZALETY

WADY

DuŜy poziom

bezpieczeństwa

Skomplikowany i kosztowny tryb

majątkowego wspólników

zawiązania i prowadzenia spółki (np.

z uwagi na ograniczoną

akty notarialne)

odpowiedzialność do

Większe koszty administracyjne

poziomu

Publiczna jawność działania

zainwestowanego kapitału

Określona prawem min. wysokość

MoŜliwość zgromadzenia kapitału i konieczność jego opłacenia znacznych kapitałów

w momencie rejestracji Spółki

PRZEDSI BIORSTWO

(emisja akcji)

Rozbudowana struktura

PRZEDSIĘBIORSTWO

Spółka

Łatwość zmiany

organizacyjna we władzach firmy

kapita-

właścicieli, przeniesienia

W TEORII EKONOMII

łowa

udziałów

Dostęp do

profesjonalnego

zarządzania

Łatwiejsze pozyskiwanie

zewnętrznych źródeł

finansowania

Dostęp do rynków

kapitału

Uwarunkowania

FUNKCJA CELU FIRMY - W UJĘCIU

funkcjonowania przedsię biorstwa

KLASYCZNYM

maksymalizacja zysku (minimalizacja straty) Uwarunkowania przy

oraz rozwój i trwanie na rynku

Uwarunkowania przy

tworzeniu firmy

funkcjonowaniu firmy

Ograniczenia przedsiębiorstwa

Niezbędne nakłady

Funkcja celu firmy

Ograniczenia ekonomiczno-rynkowe

czynników produkcji

Pozycja rynkowa i

=> bariera popytu (pojemność rynku),

Dostępna wiedza i

konkurencyjność

Ograniczenia technologiczne => brak technologia

dost pu do wiedzy, techniki i technologii

Produkt

dostępu do wiedzy, techniki i technologii

(np. dbałość

ś o jakość )

Zapotrzebowanie

wytwarzania (niska innowacyjność)

rynkowe

Społeczne funkcje

Ograniczenia kapitałowe => ograniczone i uwarunkowania

Uwarunkowania prawno-

zasoby finansowe, brak dostępu do źródeł

(misja firmy)

instytucjonalne i

finansowania

społeczno-kulturowe

NEOKLASYCZNY MODEL PRZEDSIĘBIORSTWA

W TEORII EKONOMII

1. Przedsiębiorstwo jest własności prywatną 2. Przedsiębiorca (menadŜer) kierujący funkcjonowaniem przedsi

Przedsi biorca => osoba, która posiadaj c

ębiorstwa jest jednocześnie jego właścicielem.

Przedsiębiorca => osoba, która posiadając 3. Przedsiębiorca w swych decyzjach jest autonomiczny zasób, jakim jest przedsiębiorczość

(samodzielny)

i jest w stanie odkryw

y ać intratne obszary

4. Przedsiębiorca jest w pełni odpowiedzialny za skutki gospodarowania oraz łączyć róŜne czynniki podejmowanych decyzji.

5. Celem działalności przedsiębiorstwa jest maksymalizacja produkcji w efektyw

y ne kombinacje.

zysku firmy, a takŜe rozwój i trwanie

na rynku).

6. W swoich wyborach przedsiębiorca jest racjonalny Przedsiębiorczość => ogół zdolności i 7. Zakupione czynniki produkcji w pełni zuŜywa w procesie przymiotów przedsiębiorcy, zapewniających produkcji (świadczenia usług) zgodnie z zasadą

racjonalną i efektyw

y ną koordynację zasobów

optymalizacji.

8. Cała produkcja przeznaczona jest na sprzeda

gospodarczych przedsiębiorstwa.

Ŝ.

ębiorstwa

9. Mechanizmy rynkowe działają sprawnie, co oznacza, Ŝe nie występują efekty zewnętrzne.

Funkcje przedsię biorcy

Zdolnoś ci poŜą dane u przedsię biorcy

Inicjowanie i uruchamianie działalności

gospodarczej oraz róŜnego rodzaju innowacji techniczno-organizacyjnych;

Energia, zapał, inicjatywa, skłonność do

Podejmowanie kluczowych decyzji związanych z funkcjonowaniem przedsi

ryzyka, intuicja, pewność siebie,

ębiorstwa;

ść siebie,

Podejmowanie ryzyka zwi

innowacyjno

, porozumienie z lud mi,

ązanego z

ść, porozumienie z ludźmi,

prowadzeniem działalności gospodarczej i

zdolności do kierowania ludźmi,

ponosi odpowiedzialność za swoje decyzje;

zdolności organizacji pracy itp.

Wprowadzanie nowych produktów (usług) na

rynek znajdując dla nich rynek zbytu.

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Decyzję przedsiębiorcy decydują o tym czy przedsiębiorstwo osiągnie sukces (ZYSK) czy poniesie poraŜkę (STRATA).