MANEWRY
§ 11
Ogólne zasady
1. Manewry są to wszelkie zamierzone ruchy pojazdów kolejowych oraz związane z nimi czynności
na torach, z wyjątkiem wjazdu, wyjazdu i przejazdu pociągów.
2. Manewry mogą być wykonywane pojazdami kolejowymi z napędem, z wykorzystaniem siły cięŜ-
kości (przy zastosowaniu górek rozrządowych lub torów na pochylniach), z wykorzystaniem cią-
gników szynowych i drogowych, siły ludzkiej lub specjalnych urządzeń mechanicznych.
3. Manewry powinny być wykonywane pod kierownictwem uprawnionego pracownika (kierownika
manewrów).
4. Szczegółowe zasady i sposób wykonywania manewrów na sieci kolejowej PKP PLK S.A. określa
instrukcja o technice pracy manewrowej, jak równieŜ regulamin techniczny dla danego posterunku
ruchu.
§ 12
Manewry na torach głównych
1. Manewry na torach głównych mogą odbywać się tylko za zezwoleniem dyŜurnego ruchu dyspo-
nującego.
2. Manewry na torze, po którym ma jechać pociąg, naleŜy przerwać i z toru tego usunąć pojazdy
kolejowe. Wydanie polecenia kierownikowi manewrów na przerwanie manewrów i dopilnowanie
jego wykonania naleŜy do obowiązków pracownika posterunku ruchu, w którego rejonie odbywa-
ją się manewry.
Przerwanie manewrów przed jazdą pociągu powinno nastąpić z odpowiednim wyprzedzeniem,
wskazanym w regulaminie technicznym.
Manewry naleŜy przerwać po otrzymaniu polecenia przygotowania drogi przebiegu dla pociągu
albo na wcześniejsze polecenie dyŜurnego ruchu.
Manewry naleŜy uwaŜać za przerwane, gdy manewrujące pojazdy kolejowe zostały usunięte z
drogi przebiegu pociągu i zatrzymane w miejscu niezagraŜającym kolizją z jazdą pociągu, odpo-
wiednie sygnały nadają zakaz manewrowania, a kierownik manewrów zgłosił, Ŝe manewry zostały
przerwane.
3. JeŜeli przygotowano drogę przebiegu dla pociągu, manewry na torach łączących się z torem, po
którym ma się odbywać jazda pociągu są dozwolone tylko wtedy, gdy droga przebiegu dla pocią-
gu jest zabezpieczona zwrotnicami ochronnymi, wykolejnicami lub sygnałami zabraniającymi
jazd manewrowych. JeŜeli pewne ruchy manewrowe zagraŜałyby jadącemu pociągowi, nie naleŜy
wykonywać tych ruchów. Szczegółowe postanowienia w tym zakresie powinny być ujęte w regu-
laminie technicznym.
4. Wyjazd manewrującego taboru na szlak (w kierunku szlaku) poza wskaźnik oznaczający granicę
przetaczania, a gdzie wskaźnika takiego nie ma – poza ostatni rozjazd, dozwolony jest tylko za ze-
zwoleniem dyŜurnego ruchu.
W przypadku wyjazdu na tor (w kierunku toru):
− szlaku jednotorowego,
− lewy szlaku dwutorowego (w kierunku przeciwnym do zasadniczego),
− prawy szlaku dwutorowego (w kierunku zasadniczym), po którym prowadzony jest ruch dwu-
kierunkowy,
17
zezwolenie to musi być przekazane rozkazem pisemnym ,,S” z określeniem numeru toru szlako-
wego, kilometra na szlaku, do którego moŜe dojechać tabor, godziny powrotu i rodzaju sygnału
będącego zezwoleniem na wjazd na stację. Rozkaz ten moŜe być wykorzystywany do wielokrot-
nych jazd, w czasie ustalonym przez dyŜurnego ruchu.
DyŜurny ruchu przed wydaniem zezwolenia obowiązany jest wyjazd taki uzgodnić z dyŜurnym
ruchu sąsiedniego posterunku zapowiadawczego.
W tym celu dyŜurny ruchu powinien zaŜądać pozwolenia telefonogramem według wzoru nr 18:
„Czy droga dla manewrów z ............................ na tor szlakowy numer ......
rodzaj i nazwa posterunku
na minut ........ jest wolna”.
Sąsiedni posterunek zapowiadawczy moŜe dać to pozwolenie telefonogramem według wzoru
nr 19:
„Dla manewrów z ............................. na tor szlakowy numer ...... na minut ....... droga jest wolna”,
rodzaj i nazwa posterunku
jeŜeli po dotyczącym torze szlakowym nie wyprawił do sąsiedniej stacji Ŝadnego pociągu lub po-
jazdu pomocniczego, ani nie wyprawi go do czasu otrzymania zawiadomienia o ukończeniu ma-
newrów telefonogramem według wzoru nr 20:
„Manewry z ............................. na tor szlakowy numer ...... są ukończone i tor ten jest wolny”.
rodzaj i nazwa posterunku
5. Na tor prawy (w kierunku zasadniczym) szlaku dwutorowego, gdy po tym torze prowadzi się ruch
jednokierunkowy w kierunku zasadniczym, jazda manewrującego taboru poza wskaźnik oznacza-
jący granicę przetaczania lub poza ostatni rozjazd gdy takiego wskaźnika nie ma, moŜe się odbyć
po otrzymaniu przez kierownika manewrów ustnego zezwolenia dyŜurnego ruchu, przekazanego
bezpośrednio lub za pomocą urządzeń łączności z określeniem kilometra na szlaku, do którego
moŜe dojechać skład manewrowy, czasu powrotu i rodzaju sygnału będącego zezwoleniem na
wjazd.
Zezwolenie to dyŜurny ruchu moŜe dać, jeŜeli po tym torze w kierunku przeciwnym do zasadni-
czego dla tego toru nie pojedzie Ŝaden pociąg (bocznicowy, popychacz od pociągu itp.). JeŜeli
urządzenia srk na to pozwalają, naleŜy je obsłuŜyć. Przed daniem zezwolenia pracownicy wyko-
nujący manewry powinni zostać poinformowani przez kierownika manewrów o planie i sposobie
wykonania zamierzonej pracy.
6. Jazda manewrowa za wyprawionym pociągiem moŜe odbywać się tylko na ściśle określonej dro-
dze niezbędnej do wykonania manewru, przy dobrej widoczności w odległości nie mniejszej niŜ
500 m od pociągu, jeŜeli pochylenie na szlaku jest mniejsze niŜ 10 ‰. Prędkość jazdy manewro-
wej za wyprawionym pociągiem nie moŜe przekraczać 20 km/h i naleŜy ją tak regulować, aby nie
nastąpiło najechanie na tył pociągu, gdyby pociąg się zatrzymał.
7. Dozwolony przez dyŜurnego ruchu czas prowadzenia manewrów na torze szlakowym, jak równieŜ
czas pobytu składu manewrowego na torze głównym, musi być ściśle przestrzegany, o ile pracy
nie zakończono wcześniej lub dyŜurny ruchu nie zarządził wcześniejszego przerwania i zwolnie-
nia toru.
8. Jazda manewrowa na tor szlakowy powinna się odbywać tylko na odległość niezbędną dla wyko-
nania manewru, nie dalej jednak niŜ do granicy najbliŜszego posterunku następczego lub najbliŜ-
szego semafora odstępowego blokady samoczynnej.
9. Polecenie przerwania manewrów i zwolnienia torów wydane przez dyŜurnego ruchu dysponujące-
go lub w jego zastępstwie przez nastawniczego (zwrotniczego lub dróŜnika przejazdowego) po-
winno być niezwłocznie wykonane.
18
Manewrowanie przez przejazdy i przejścia
1. Manewry przez przejazdy i przejścia wolno prowadzić tylko po zamknięciu rogatek. JeŜeli prze-
jazdy i przejścia nie są chronione rogatkami, manewry mogą odbywać się tylko przy zachowaniu
następujących warunków:
1) prędkość jazdy nie powinna przekraczać 20 km/h,
2) zbliŜając się do przejazdu, maszynista obowiązany jest podać dźwiękowy sygnał ostrzegaw-
czy (sygnał Rp 1 „Baczność”),
3) w przypadku pchania pojazdów kolejowych, manewrowy powinien znajdować się na pierw-
szym pojeździe lub poprzedzać go oraz podawać odpowiednie sygnały.
2. W razie dłuŜszego manewrowania przez przejazdy naleŜy cyklicznie umoŜliwiać przejazd pojaz-
dom drogowym, przerywając manewry w odstępach nie dłuŜszych niŜ 10 minut. Manewry naleŜy
przerwać natychmiast dla umoŜliwienia przejazdu uprzywilejowanych pojazdów drogowych bę-
dących w akcji.
3. Odrzucanie wagonów przez przejazd (przejście) bez rogatek moŜe odbywać się pod warunkiem,
Ŝe przejazd (przejście) w tym czasie jest strzeŜony przez pracownika, a ruch drogowy i pieszy zo-
stanie na czas prac wstrzymany.
4. Dodatkowe warunki i środki ostroŜności w czasie manewrowania przez przejazdy i przejścia nale-
Ŝy określić w regulaminie technicznym.
19
20