ĆWICZENIEXI
• OGÓLNA CHARAKTERYSTYKA
PRZYWR
• PARAMFISTOMOZA DIKROCELIOZA
• Rodzina Paramphistomatidae
Paramphistomum cervi, Paramphistomum
ichikawai
• Rodzina Dicrocoeliidae Dicrocoelium
dendriticum
Przywry
Typ Plathelmintha
Gromada Digenea (Trematoda)
Rodzina Paramphistomatidae
Rodzaj Paramphistomum
Paramphistomum cervi
Paramphistomum ichikawai
Rodzina Dicrocoeliidae
Rodzaj Dicrocoelium
Dicrocoelium dendriticum
Przywry
Kształt ciała
Pokrycie ciała – tegument
•
Część komórkowa
•
Cytoplazmatyczna syncytialna matrix
•
Glikokaliks
Układ pokarmowy
•
Otwór gębowy
•
Gardziel
•
Przełyk
•
Jelito
Układ nerwowy
•
Zwoje mózgowe
•
Trzy pary nerwów
•
Trzy pary pni nerwowych
Układ rozrodczy
Przywry rozwój
Jajo
śywiciel ostateczny
Środowisko
Miracydium
Środowisko
śywiciel pośredni (I)
Sporocysta
śywiciel pośredni (I)
Redia
śywiciel pośredni (I)
Cerkaria
śywiciel pośredni (I)
Środowisko
śywiciel pośredni (II)
Metacerkaria Środowisko
lub
śywiciel pośredni (II)
śywiciel ostateczny
Paramphistomum spp.
• Paramphistomum cervi
• Przywry grube, stoŜkowatego kształtu
• barwa szaro-biała
• długość 5-12 mm
• przyssawka gębowa zredukowana
• przyssawka brzuszna zlokalizowana w
pobliŜu tylnego końca ciała
Paramphistomum spp.
• Paramphistomum cervi
• Jaja biało szare, z wieczkiem
• 155-162x75-90 µm,
• nieregularnie wypełnione materiałem
zapasowym
Paramphistomum spp.
• Paramphistomum
ichikawai
• morfologicznie
zbliŜony do P. cervi
• opisywany takŜe w
Polsce
Paramphistomum spp.
• śywiciel ostateczny
• Bydło, rzadziej owce i inne przeŜuwacze
• Umiejscowienie- Ŝwacz, rzadziej czepiec,
księgi
• śywiciel pośredni
• Ślimaki wodne z rodzajów Planorbis, Anisus,
Tropidiscus, Limnaea, Radix
• Głównie Planorbis planorbis i Anisus vortex
Paramphistomum spp.
• Jajo
• Miracydium
• Sporocysta
• Redia
• Cerkaria
• Metacerkaria
• Młode postacie Paramphistomum spp. migrują do Ŝwacza w ścianie dwunastnicy
• Stwierdzane są niekiedy takŜe w jamie brzusznej
Paramfistomoza
• tereny podmokłe, a nawet bagniste, na
których znajdują się zbiorniki wód
stojących
• Groźniejsze postacie młodociane migrujące
w ścianie jelita
• najczęściej postać bezobjawowa
• tzw. paramfistomatoza jelitowa niekiedy
moŜe zakończyć się śmiercią
Paramfistomoza
• Młodociane formy- zmiany w obrębie błony
śluzowej dwunastnicy – zapalenia nieŜytowe
lub krwotoczne
• Dojrzale przywry uchodzą za mniej
patogenne jednak przyczepiając się do błony
śluzowej przedŜołądków uszkadzają ją
prowadząc do zanikowego lub
przerostowego zapalenia
Paramphistomum spp.
• Rozpoznawanie
• przyŜyciowe
– metodą dekantacji stwierdza się duŜe,
jasnoszare jaja Paramphistomum spp.
zaopatrzone w wieczko
• pośmiertne
– poszukiwanie pasoŜytów
Dicrocoelium dendriticum
• MOTYLICZKA
• Przywra 6 – 15 mm długa
• kształt lancetowaty
• przyssawka brzuszna nieco większa od gębowej
• jądra połoŜone za przyssawką brzuszną
• kompleks narządów Ŝeńskich połoŜony jest za
jądrami
• Jaja barwy ciemnobrunatnej, asymetryczne, 38-
45x22-30 µm, z wieczkiem, zawierają w pełni
wykształcone miracydium.
Dicrocoelium dendriticum
• śywiciel ostateczny
• Owce
• rzadziej
– bydło
– kozy
– dzikie przeŜuwacze
– gryzonie
• niekiedy człowiek
• Umiejscowienie
• Przewody Ŝółciowe wątroby
Dicrocoelium dendriticum
• Pierwszym Ŝywicielem pośrednim są ślimaki
lądowe naleŜące do rodzajów :
• Zebrina
• Helicella
• Cionella
• Torquilla
• Theba
• Drugimi Ŝywicielami są mrówki z rodzaju
Formica : F. fusca, F. gagates, F. rufibarbis, F. cunicularia i inne
Dicrocoelium dendriticum
• zaraŜenie przez zjedzenie wraz z trawą
mrówek z metacerkariami D. dendriticum
• młode motyliczki wędrują do przewodów
Ŝółciowych wątroby, przez przewód
trzustkowo-wątrobowy
• Okres prepatentny 64-69 dni
Dikrocelioza
• Inwazja suchych pastwisk !!!
• U owiec jedynie intensywne inwazje
prowadzą do stopniowego wychudzenia,
spadku masy ciała, zahamowania rozwoju
• U bydła sporadycznie objawy kliniczne
Dikrocelioza
• Rozpoznawanie
• przyŜyciowe
– metodą dekantacji stwierdza się małe, ciemnobrunatne jaja z wieczkiem, zawierające miracydium
• pośmiertne
– poszukiwanie pasoŜytów
ĆWICZENIEXII
• PRZYWRY MIĘSOśERNYCH
• Rodzina Opisthorchidae
Opisthorchis felineus Metorchis albidus
• Clonorchis sinensis
• Rodzina Strigeidae Alaria alata
Rodzina Troglotrematidae Troglotrema
acutum
Rodzaj Paragonimus Paragonimus
westermani
Gromada Trematoda
Rodzina Opisthorchidae
Rodzaj Opisthorchis
Opisthorchis felineus
Rodzaj Clonorchis
Clonorchis sinensis
Rodzina Strigeidae
Rodzaj Alaria
Alaria alata
Rodzina Troglotrematidae
Rodzaj Troglotrema
Troglotrema acutum
Rodzaj Paragonimus
Paragonimus westermani
Opistorchoza - Opisthorchosis
Przywra kocia – Opisthorchis felineus
• Lancetowaty kształt
• Długość 7 – 12 mm
• Szer. 1,5-3 mm
• Płatowate jądra połoŜone za jajnikami w tylnej
części ciała
• Jajo 26-30 x 15 um
• Na jednym biegunie wieczko na
przeciwległym guziczek
• W chwili wydalenia zawiera wykształcone
miracidium
Opistorchoza - Opisthorchosis
śywiciel ostateczny
• Kot, pies, lis, świnia i inne ssaki Ŝywiące się
rybami
Pierwszy Ŝywiciel pośredni
– ślimaki słodkowodne z rodzaju Bithynia
Rozwój :sporocysta –redia –cerkaria
Drugi Ŝywiciel pośredni
• ryby: karpie, płocie, liny, leszcze i inne
• Metacerkarie 200-290 um w mięśniach ryb
Opistorchoza – Opisthorchosis
UMIEJSCOWIENIE
• Głównie przewody Ŝółciowe wątroby
• Niekiedy przewody trzustki
OBJAWY KLINICZNE
-mała intensywność:
• przebieg bezobjawowy
-duŜa intensywność:
• Wychudzenie
• Zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego
• Niedokrwistość
• śółtaczka
• Obrzęki
• Wodobrzusze
• Powiększenie wątroby
Klonorchoza
Clonorchis sinensis, przywra chińska
•
10-25 mm dł.
•
3-5 mm szer.
•
Jaja małe20x35 um, z wieczkiem i wyrostkiem na tylnym biegunie
•
W jaju rozwinięta larwa
UMIEJSCOWIENIE: Przewody Ŝółciowe wątroby (rzadziej przewody trzustkowe) ROZWÓJ:
•
I Ŝywiciel pośredni – ślimaki ( Bulimus)
- miracydium, sporocysta, redia, cerkaria
•
II Ŝywiciel pośredni – ryby karpiowate, niektóre skorupiaki (raki)
- metacerkaria
•
Cykl 23 dni
•
Wędrówka do wątroby pod prąd Ŝółci
Alarioza - alariosis
• Długość 2-6 mm, szer.0,5-2 mm
• Słabo wykształcone przyssawki
• Przedni biegun –charakterystyczne uszka otaczające przyssawkę gębową
• PoniŜej przyssawki brzusznej dodatkowy narząd czepny (Brandesa)
• Walcowata tylna część ciała z większością narządów wewnętrznych
Jaja
• Wielkość 98-125 x 62-81um
• Brązowe
• Zaopatrzone w wieczko
• Zawiera zygotę i materiał zapasowy
Alarioza - alariosis
śywiciel ostateczny
• Lis
• Pies
• Kot
• Umiejscowienie – jelito cienkie
Pierwszy Ŝywiciel pośredni
– ślimaki z rodzaju Planorbis
Miracidiuim, sporocysta macierzysta , sporocysta potomna , cerkaria (furkocerkaria)
Drugi Ŝywiciel pośredni
- kijanki i Ŝaby ( w tkankach metacerkarie )
Alarioza – alariosis -rozwój
• śywiciel parateniczny
• Dzik, świnia domowa, bocian borsuk, kuna
tchórz i inne
• Po zjedzeniu Ŝaby lub kijanki młode przywry
wędrują do mięśni i ponownie się otorbiają
Motyliczka mięśniowa – Agamodistomum
suis
• Metacerkaria Alaria alata ponownie otorbiona w mięśniach Ŝywicieli niewłaściwych
Alarioza - alariosis
• Przywry Alaria alata – uwaŜane są za
nie patogenne
• Brak objawów chorobowych
Rozpoznawanie:
• Badanie przyŜyciowe – poszukiwanie jaj
w kale metodą dekantacji lub flotacji
• Badanie pośmiertne stwierdzenie
niewielkich przywr w jelicie cienkim
Troglotrema acutum
• Kształt gruszkowaty przód zaokrąglony, tył zwęŜony
• 3,3 x 2,25 mm
• Tegument z kolcami
• Jajo 80x95 um z wieczkiem, nierozwinięte
śywiciele:
śywiciel ostateczny: lisy, norki, tchórze i inne mięsoŜerne odŜywiające się Ŝabami .
• Przywry Ŝyją parami w cystach w śluzówce jamy nosa lub zatokach czołowych
• I Ŝywiciel pośredni: ślimaki wodne Bythynella
• II Ŝywiciel pośredni: Ŝaba
Troglotrema acutum
patogeneza
• Zmiany zapalne śluzówki, podraŜnienie
• Rozpuszczanie kości – otwory wielkości ziarna
grochu
• Perforacja do jamy czaszki –zejścia śmiertelne
rozpoznanie
• Badanie wydzieliny z jamy nosa (rozmaz) –
widoczne charakterystyczne jaja
• Badanie sekcyjne- małe przywry głęboko w
śluzówce nosa i zatok
Paragonimoza
• Paragonimus westermani
• Przywra płucna
• 7-12 mm dł.
• 4-6 mm szer.
• Jajo 65x125 um z wieczkiem Ŝółto-brązowe,
nierozwinięte
• Daleki Wschód (Azja) (P.westermani) Afryka, Ameryka Południowa
Paragonimoza
• LUDZIE
• Płuca (bytują parami w cystach)
• Szczury, świnie, przeŜuwacze, zwierzęta mięsoŜerne (w tym koty, psy lisy, wilki, tygrysy, pantery)
• Inkubacja jaj -2 tygodnie
• I Ŝywiciel pośredni: ślimak- miracidia wnikają aktywnie
• Sporocysta ,redia ,cerkaria
• II Ŝywiciel pośredni: KRABY
Paragonimoza
ZaraŜenie
• SpoŜywanie surowych raków i krabów
• Wędrówka przywry z jelita do płuc –przez
ciągłość tkanek
Mogą przenikać do innych narządów :
• CUN
• Jelito
• Węzły chłonne
• Serce
• Wątroba
• Nerki
Paragonimoza
OBJAWY:
•
Krwioplucie
•
Kaszel
•
Bóle w klatce piersiowej
•
Gorączka
•
Ropnie
• Okres prepatentny do 90 dni
• Okres patentny do 20 lat
ROZPOZNANIE
•
Poszukiwanie jaj w plwocinie i kale
•
Testy serologiczne ELISA, OWD
•
RTG
Prostogonimoza – prosthogonimosis
Prosthogonimus ovatus
• Długość 2.0 – 5.6 mm
• Barwa róŜowa
• Gruszkowaty kształt, zwęŜony przedni koniec
• Płatowaty jajnik w przedniej części ciała
• Pętle macicy powyŜej przyssawki brzusznej
• JAJO: 23-27 x 12-18 um, zaopatrzone w wieczko
Prosthogonimus cuneatus
• 1.5 – 12 mm
• Brzuszna przyssawka większa od gębowej
• Płatowaty jajnik za przyssawką brzuszną
• Owalne jądra obok siebie w połowie ciała
• JAJO: 23-30 x 13-17 um, zaopatrzone w wieczko
Prostogonimoza – prosthogonimosis
śywiciel ostateczny
• Kury
• Indyki
• Gęsi
• Kaczki i inne gatunki wolnoŜyjące
śywiciel pośredni
• pierwszy – ślimaki słodkowodne z rodzaju: Anisus, Bithynia, Planorbarius, Viviparus
• drugi - larwy róŜnych gatunków waŜek m.in. Libellula i Cordulia.
Umiejscowienie
• Jajowód – starsze ptaki
• torba Fabrycjusza - częściej młode ptaki
• Stek
Prostogonimoza – prosthogonimosis
Patogeneza
Oddziaływanie mechaniczne i toksyczne
• Zapalenie błony śluzowej jajowodów
• Zaburzenia czynności wydzielniczej gruczołów
• Zmiana składu i wyglądu jaj
• Zapalenie torby Fabrycjusza
• Zapalenie otrzewnej
OBJAWY:
• Okres I- Ptaki pozornie zdrowe, jaja w cienkiej skorupce wapiennej lub tylko w błonie pergaminowej.
• Okres II- Ptaki osowiałe, ,,lanie jajami”
• Okres III- Nasilenie procesu zapalnego, pogorszenie stanu ogólnego, zapalenie otrzewnej, śmierć
ĆWICZENIE XIII
FASCIOLOZA
Rodzina Fasciolidae
Fasciola hepatica,
Fasciola gigantica,
Fasciola magna
Eucariota
Królestwo Zoa ( Animalia) Typ Plathelmintha
Gromada Monogenea
Gromada Digenea ( Trematoda) Rodzina Fasciolidae
Rodzaj Fasciola
Fasciola hepatica
( Fasciola gigantica, Fasciola magna)
Fasciola hepatica motylica wątrobowa
• 18-51 mm, białoszare, listkowate
• tegument przedniej, stoŜkowatej części ciała
pokryty kolcami
• narządy wewnętrzne rozgałęzione
• JAJO
• regularnie owalne, 130-145x70-90 µm
• złocistoŜółte z wieczkiem
• wewnątrz zygota, wypełnione komórkami
Ŝółtnikowymi
Fasciola hepatica
UMIEJSCOWIENIE
• Formy młodociane
– miąŜsz wątrobowy
• Formy dojrzałe
-przewody Ŝółciowe wątroby
-niekiedy : płuca, węzły chłonne i inne
narządy wewnętrzne
Fasciola hepatica
Ŝywiciel ostateczny - mała specyficzność
• przeŜuwacze
• króliki, zające, gryzonie
• konie
• świnie
• człowiek
śywiciel pośredni
• Galba truncatula (błotniarka moczarowa)
-ślimak wodno-lądowy
• Inne ślimaki z rodziny Lymnaeidae
Fasciola hepatica rozwój
• Środowisko
• Jajo
• Miracydium – larwa urzęsiona
• ŚLIMAK
• Sporocysta 500 um
• Redia 1,5-2 mm
• Cerkaria 400 um + ogon1000 um
• ŚRODOWISKO
• Metacerkaria ( 250 um)
• -rośliny,
-powierzchnia wody
-skorupka ślimaka
Fasciola hepatica
ZaraŜenie
• Excystacja w godzinę po zjedzeniu
• 24 godziny -perforacja ściany jelita do jamy
otrzewnowej
• 4-6 dzień -miąŜsz wątroby
• 6-7 tygodni- penetracja miąŜszu do
przewodów Ŝółciowych
• Jaja w przewodach Ŝółciowych 2-3 miesiące
Fasciola hepatica okres prepatentny
• Owce 71-73 dni
• Bydło 2,5-3 mies.
• Króliki ok. 65 dni
• Szczury 49-56 dni
• Myszy ok. 35 dni
Fasciola hepatica
działanie patogenne
Faza wędrówki w jamie otrzewnowej
•
Postacie młodociane do 6 dnia po zaraŜeniu
•
Stan zapalny jelita i lokalnie otrzewnej
•
Krwawienia
•
Przypadkowe trafienie do płuc, macicy , trzustki
Faza migracji w miąŜszu wątrobowym
•
Postacie młodociane 4 dzień- 7 tydzień po zaraŜeniu
•
DrąŜenie korytarzy w miąŜszu wątroby
•
Uszkadzanie naczyń krwionośnych
•
ŚródmiąŜszowe zapalenie wątroby
Lokalizacja w przewodach Ŝółciowych wątroby
•
Formy pasoŜyta do 20-30 mm od 6 tygodnia po zaraŜeniu
•
OdŜywianie się komórkami nabłonka przewodów Ŝółciowych
•
Oddziaływanie metabolitów na organizm Ŝywiciela
Fasciola hepatica
Owce
•
Forma ostra, podostra, przewlekła
•
Marskość wątroby
•
Objawy :
Biegunka
Niedokrwistość
Wodobrzusze
Powiększenie wątroby
Obrzęki
Wychudzenie
BYDŁO
•
Forma przewlekła
•
Włóknienie i wapnienie przewodów Ŝółciowych
•
Objawy :
Biegunka
Wychudzenie
Spadek wydajności
Zahamowanie rozwoju
śółtaczka
Profilaktyka
• Profilaktyczne odrobaczanie
powyŜej 3 miesiąca Ŝycia
1.przed wyjściem na pastwisko marzec
2. po zejściu z pastwisk październik- grudzień
• Unikanie pastwisk podmokłych
• Unikanie wspólnego wypasania owiec i bydła
• Zabiegi melioracyjne
• Zakiszanie zielonek z terenów zagroŜonych
• Likwidacja ślimaków z pastwisk
Fasciola hepatica
•
Ludzie -objawy
1. Hepatomegalia
2. Nieregularna gorączka
3. Eozynofilia
TakŜe : nudności, wymioty, objawy nerwowe, Ŝółtaczka, anoreksja
•
Zdarzają się przypadki zjadania przez ludzi Ŝywych motylic (z surowymi wątrobami)
•
Przywry mogą przyczepiać się do błony śluzowej gardła lub przełyku powodując stany zapalne
Fasciola gigantica
• 25-75 mm
• śywiciel: Wielbłądy ,liczne przeŜuwacze,
sporadycznie człowiek
• Lokalizacja: Przewody Ŝółciowe wątroby- tropikalna fascioloza
• Afryka, Azja endemicznie 90 % pogłowia bydła
• Inwazjologia i patogeneza podobna do fasciolozy
Fasciola magna
• 23-100 mm
• Owalne, bez stoŜka
• śywiciel: jeleniowate, takŜe bydło, owce, kozy, sporadycznie człowiek
• Lokalizacja: przewody Ŝółciowe wątroby
• Inwazjologia i patogeneza jak fascioloza
• Ameryka Pn. Europa
ĆWICZENIE XIV
• INWAZJE PRZYWR PTAKÓW
• PRZYWRY ROZDZIELNOPŁCIOWE
•
Rodzina Plagiorchidae Prosthogonimus cuneatus, Prosthogonimus ovatus
Rodzina Echinostomatidae Echinostoma revolutum Rodzaj Echinoparyphium Echinoparyphium recurvatum Rodzaj Hypoderaeum
Hypoderaeum conoideum
Rodzina Psilostomatidae
Psilotrema oligoon
•
Rodzina Schistosomatidae Schistosoma bovis, Schistosoma japonicum, Schistosoma mansoni, Schistosoma haematobium Bilharziella polonica Trichobilharzia ocellata, Trichobilharzia regenti Trichobilharzia szidatina –
Gromada Trematoda
Rodzina Plagiorchidae
Rodzaj Prosthogonimus
Prosthogonimus cuneatus
Prosthogonimus ovatus
Rodzina Echinostomatidae
Rodzaj Echinostoma
Echinostoma revolutum
Rodzaj Echinoparyphium
Echinoparyphium recurvatum
Rodzaj Hypoderaeum
Hypoderaeum conoideum
Rodzina Psilostomatidae
Rodzaj Psilotrema
Psilotrema oligoon
Trematodozy jelit ptaków -
Trematodosis
Echinostoma revolutum
•
9 – 22mm
•
Kołnierzyk z 37 kolcami
Echinoparyphium recurvatum
•
2 –5 mm
•
Kołnierzyk uzbrojony w 45 kolców
Hypoderaeum conoideum
•
7 – 11 mm
•
Kołnierzyk słabo rozwinięty z 49 kolcami
Notocotylus attenuatus
•
2 – 5mm
•
kolce pokrywają przednią część tegumentu.
Psilotrema oligoon
•
0.7 – 1.0 mm
•
oskórek pokryty kolcami
Cotylurus cornutus
1.3 – 2.0 mm
Trematodozy– Trematodosis
Ŝywiciel ostateczny
•
gęsi
•
kaczki
•
kury
•
inne gatunki ptaków domowych
•
ptaki wolno Ŝyjące
Ŝywiciel pośredni
Jeden Ŝywiciel pośredni - ślimaki słodkowodne
Psiloterma oligoon i Notocotylus attenuatus
Dwóch Ŝywicieli pośrednich: rodzina Echinostomatidae i Strigeidae
Pierwszy – ślimaki słodkowodne
Drugi - ślimaki słodkowodne lub kijanki, Ŝaby, pijawki
Trematodozy– Trematodosis
umiejscowienie
jelita ślepe i odbytnica:
•
Echinostoma revolutum Notocotylus attenuatus
jelito cienkie:
•
Hypoderaeum conoideum Echinoparyphium recurvatum Psiloterma
oligoon, Cotylurus cornutus
OBJAWY:
•
Utrata apetytu
•
Biegunka (czasami krwista)
•
Wychudzenie
•
Niedokrwistość
•
Zahamowanie rozwoju
W przebiegu intensywnej inwazji N. attenuatus u młodych gęsi 1 - 3
miesięcznych notowano: drgawki rzekomo padaczkowe, niedowład nóg, obrzęk stawów
Przywry naczyniowe
Bilharziella polonica
• Rozdzielnopłciowe
• Samiec do 4 mm dł.0,5mm szer.
• Samica 2,1mm dł.0,25 mm szer.
W macicy jedno jajo 385x100um z kolcem ( zawiera miracidium
)
•
śywiciel ostateczny- kaczka domowa i dzika
•
Lokalizacja
-młode przywry - naczynia Ŝylne jelit
-dojrzałe – naczynia brzuszne – Ŝyła wrotna
ROZWÓJ:
•
Jaja z naczyń perforują jelito, wraz z kałem wydalane do środowiska wodnego
•
Miracidium wnika do ślimaka (Limnea spp. Planorbis spp.)
•
Cerkaria ( furkocerkaria ) pływa w wodzie i atakuje przez skórę Ŝywiciela ostatecznego
Bilharziella polonica
PATOGENEZA I OBJAWY
- przywry w naczyniach brzusznych
Intensywne inwazje - wychudzenie i śmierć
- przywry w naczyniach jamy nosa
Objawy neurologiczne i zapalenie CUN
• Człowiek
• Furkocerkarie znajdujące się w wodzie wnikają w skórę i obumierają
• Odczyn zapalny i reakcja alergiczna „świąd
pływaków”
Schistosomatidae
Rodzaj Schistosoma
• Schistosoma bovis
• Schistosoma japonicum
• Schistosoma mansoni
• Schistosoma haematobium
• Charakterystyczna cecha- rozdzielnopłciowość
• U samca miedzy dwoma fałdami po stronie brzusznej znajduje się podłuŜna rynienka w której przez całe swoje dorosłe Ŝycie przebywa samica.
• Jaja posiadają charakterystyczny kolec
Schistosoma bovis
• Samiec 22mm dł. 2 mm szer.
• Samica 28 mm dł. 0,5 mm szer.
• śywiciel ostateczny- bydło kozy owce
• Lokalizacja: śyła wrotna i naczynia kreskowe Jaja zawierające miracidium z kałem wydalane są do wody.
Miracidia – ślimaki rodzaju Bulinus
2 pokolenia sporocyst – furkocerkaria
ZaraŜenie zwierząt w wodzie per cutis do naczyń
krwionośnych.
Dojrzewanie i kopulacja w naczyniach wątroby
Jaja składane są w naczyniach jelit
Schistosoma bovis
patogeneza
• Faza skórna - świąd wyprysk
• Faza naczyniowa:
- 50 % jaj pozostaje w organizmie i z krwią
dociera do róŜnych narządów, gdzie
obumiera tworząc ziarniniaki
- Jaja w naczyniach jelit perforacja –
podraŜnienie – biegunki – krwawienie
Schistosoma
człowiek
•
Schistosoma japonicum
•
Schistosoma mansoni
•
Schistosoma haematobium
Postać ostra:
•
swędząca wysypka ustępująca po 24 -48h
•
podwyŜszona temperatura ciała
•
dreszcze
•
bóle głowy, stawów, mięśni i brzucha
•
biegunka
Postać przewlekła:
•
bóle w dolnej części brzucha
•
częste oddawanie moczu oraz krwiomocz
•
krwawa biegunka, stopniowe wyniszczenie jelit, wątroby i śledziony
•
Ŝylaki przełyku
•
śmierć
SANGUNICOLOZA
Przywry ryb słodkowodnych
•
Sangunicola intermedia
•
Sangunicola inermis
•
Sangunicola armata
•
Sangunicola volgensis
• Przywry bez przyssawek i gardzieli, hermafrodyty
• Lokalizacja -serce, naczynia nerek , naczynia skrzeli Wielkość 1mm -3 mm dł.
Jaja trójkątne z kolcem 70 um , zawierają miracidium
•
Skrzela- wykluwanie z jaj i przenikanie do wody
•
śywiciel pośredni: ślimaki, rodzaj Limnea , Radix
•
Furkocerkarie atakują młode ryby
•
Objawy:
-trombozy i nekrozy skrzeli –duszność
-ziarniniaki spowodowane obecnością jaj w nerkach
-w miesiącach letnich masowe śnięcie ryb
Inwazje jelitowe
• Allocreadium isoporum 2-3 mm jelito ryb łososiowatych i
karpiowatych
• Asymphylodora tincae 0,8-1,7 mm jelito lina, leszcza, płoci Palaeorchis incognitus 1 mm jelito płoci , klenia
• Azygia luci 20-40mm Ŝołądek szczupaka i innych drapieŜnych
Inwazje metacerkarii przywr
• Diplostomum spataceum -przywra ptaków wodnych
•
Tylodelphys clavata -przywra perkoza
• Posthodiplostomum cuticola - przywra czapli