Tablice Mikrobiologiczne

Zabrze 2014

Nazwa

Budowa

Serotypy i

Metabolizm

Antygeny

Cz. zjadliwości

Drogi zakażenia

Chorobotwórczość

Diagnostyka i

Inne

odmiany

serologia

ZIARNIAKI

Gram +, niezarodnikujące, niekwasooporne, pakiety/grona, warunki tlenowe i względnie beztlenowe, katalazo +

Micrococcus

Gram +

Brak chorobotwórczości

Tlenowce,

kuliste,

bezbarwne albo

urzęsiony

wytwarzają różne

jest tylko

barwniki

M.roseus

Staphylococcus

Gram +,

Katalazo +,

Białko A,

Peptydoglikan, kwas

Nosicielstwo, człowiek- S.saprophyticus – ZUM

Hodowla:

Wrażliwe na barwniki

brak

PYR -

peptydoglikan teichowy, białka A i B,

człowiek, zakażenia

(mają ureazę,

Chapman (7,5%

anilinowe, kolonizują skórę,

zarodników,

LAP -

(aktywują

clumping factor, hemolizyny, pokarmowe przez hemaglutyninę)

NaCL), Baird-

gruczoły skórne i błony śl.,

brak ruchu,

mannitol (tylko dopełniacz)

hialuronidazy, eksfoliatyny, intoksykowaną S.aureus- choroby skórne,

Parker (telluryn

grupa garunku S.epidermidis

otoczka

aureus)

leukocydyny, TSST-1,

żywność, zakażenia

ukł oddechowego,

potasu), Zebovitz jest największa, S.aureus rzadko, kwas

enterotoksyny, egzotoksyny autogenne,

moczowego, pokarmowego, (LiCl + telluryn ssp.anaerobius jest katalazo

tejchowy w

pirogenne

posocznice, zesp.

potasu). Żółć-

-,

ścianie,

Oparzonej skóry, zesp.

eskulina-azydek

peptydoglika

Wstrząsu toksycznego,

sodu

n,

S.epidermidis – posocznice,

zap wsierdzia, otrzewnej,

zap zastawek (zakażenia

gronkowcowe skojarzone z

polimerem - PASI)

Streptococcus

Gram +,

podział

Katalazo -,

Wielocukier C Białko M

Zakażenie drogą

A- Angina, róża, gorączka

Hodowla: agar z

S. pneumonie wrażliwy na

nieurzęsione wg.Lancefiel kwas mlekowy peptydoglikan (antyfagocytarne/kompleme kropelkową i pyłową, połogowa, płonica

krwią, bulion

optochinę, rozp w żółci,

, czasem

d – A,B,C)

bez gazu,

, kwas

ntarne)

rzadziej przez

martwicze zapalenie

Todda-Hewitta,

ASO >200j/ml

→ istniejące

otoczka,

Inne:L,M,S,P, rozkładają

teichowy,

Białko F (wiąże fibronekt.)

przedmioty lub

powięzi klębuszkowe zap.

bulion cukrowy,

lub przebyte zakażenie

brak

U,V

cukry

Białko G (wiąże IgG)

żywność, nosicielstwo

Nerek,

wymazy na

zarodników,

LAP +

otoczka, wielocukier C,

B – zakażenia noworodków

selektywne

brak ruchu

PYR +

egzotoksyny, hemolizyny

D – ZUM, zap. Wsierdzia

(podłoże Pike'a,

(S.pyogenes)

(streptolizyny O i S),

virid – próchnica, zap.

Holmesa,

proteaza IgA

Wsiedzia,

Lermita),

Pneum – zap. Płuc, ZOMR,

Diagnostyka:

zatoki, oskrzela

bacytracyna,

precypitacja, ASO,

na toksynę

erytrogenną -

odczyn Dicków,

odczyn Schultza-

Charltona

Aerococcus

Gram +,

Jeden

mikroaerofilne

Powietrze, solone

Zaburzenia dróg

Hemoliza alfa, patogenne dla

kulisty,

gatunek – A.

mięso, warzywa

moczowych, zap. wsierdzia

homarów,

viridans

Gemella

Gram - (!)

Jeden

Tlenowe,

Spotykane w wydzielinie

Są Gram – , ale budowa

kuliste

gatunek – G. względnie

dróg oddechowych

ściany typowa dla gram +,

hemolysans

beztlenowe

kolonie podobne do S.

pyogenes, hemoliza beta

Nazwa

Budowa

Serotypy i

Metabolizm

Antygeny

Cz. zjadliwości

Drogi zakażenia

Chorobotwórczość

Diagnostyka i

Inne

odmiany

serologia

Gram +,

Beztlenowe,

Mogą tworzyć pakiety

Peptococcus

niezarodniku

rozkład

(Sarcina), patogenne tylko

jące,

cukrów,

peptostreptococcus i

niekwasoopo

kwasów

peptococcus

rne,

organicznych,

nieurzęsione

H2S +

Neisseria

Gram -,

Mening:

Katalazo +,

Jak w

Mening:Czynnik przylegania, Mening: wydzieliny Mening: tylko u człowieka, Mening: pobiera Chorobotwórcze tylko

układają się A,B,C,D,X,Y,

oksydaza

serotypach

otoczka (B nie wytw.

dróg oddechowych,

ZOMR, posocznica, choroba się płyn m-r lub N.meningitidis i

w pary,

Z, 29e, L, W- cytochromowa

Otoczki)

wysoka zakaźność, 3-

gorączkowa, zesp.

krew, hodowla:

gonorrhoeae, u niemowląt

135.

,tlenowe

LPS, proteaza IgA

20% ludzi nosicielstwo

Waterhouse'a-

wyciąg mózgowo-

zapalaeniu spojówek

Najczęsztsze H2S -,

Friedrichsena

sercowy, agar

wywołanemu przez N.gonor.

: A.B.C.Y

nie redukują

Gonor: fimbrie, białka

Gonor:stosunki

czekoladowy, agar Można zapobiec

azotanów,

błonowe (Opa), otoczka,

płciowe, podczas

Gono: zap. Cewki

krwawy, Muller-

wprowadzając 1% roztworu

Gonor: 16

rozkładają

proteaza IgA, Beta-

porodu, przedmioty

moczowej, zap szyjki

Hinton

AgNO3 do worka

serotypów,

glukozę i

laktamaza

macicy, zap. Miendicy,

spojówkowego (tzw. zabieg

dzieli się na maltozę

rzeżączka gardłą, zap.

Gonor:podłoże

Credego),

30

(meningitidis)

Torebki wątroby,( zesp.

Peizzera-Steffena,

AUKSOTYPÓ

Fitz-Hugh Curtisa)

podłoże Stuarta

W

(do transportu)

Moraxella

Gram -

Chorobotwór Oksydazo +

Dnazy, Beta-laktamazy,

Jest składnikiem

Zapalenie zatok

Podłoże z krwią i

czy:

katalazo +

mikroflory górnych

szczękowych, zap

agar Wedla

Moraxella

nie

dróg oddechowych

wsierdzia, ucha

(czekoladowy)

catarrhalis

wytwarzają

środkowego, oskrzeli, płuc,

kwasu z

kości, szpiku, ZOMR, zap

cukrów,

cewki moczowej

redukcja

azotanów,

PAŁECZKI GRAM +

wszystkie niekwasooporne, brak przetrwalników i otoczek, rzęski tylko u Listerii, Corynebacterium Gram + lub

I-gravis, II-

Rozkłada

Ciepłostały

Egzotoksyna (wytwarzana

Droga kropelkowa lub

Angina, błonica gardłą,

Hodowla: Loffler, C.diphteriae – zab. Met.

labilnie, brak mitis, III-

węglowodany z antygen O,

tylko przez szczepy

przez przedmioty,

błonica krtani i tchawicy

Clauber=agar

Neissera ukazuje ziarna

zarodników, intermedius

wytw kwasu,

ciepłochwiejn zakażone lizogennym fagiem tylko człowiek (krup), rzadziej błonica

Tindale'a, agar z

wolutyny, cecha charakt.

(wszystkie na ureaza + (tylko y antygen niosacym gen tox)

nosa, spojówek i sromu

krwią

SZCZEPIENIE: 4-6 miesiąc

→

Claubergu)

pseudodiptheri powierzchnio

Di-Te-Per (3 kolejne dawki)

ticum i

wy, składnik A

Odczyn Shicka –

2 lata – dawka

ulcerans),

egzotoksyny,

podaje się

przypominająca

1/50DLM w 0,2ml 6 i 14 lat

→ Di-Te

śródskórnie,

zaczerwienienie

--> odczyn

dodatni

→ brak

odporności

Nazwa

Budowa

Serotypy i

Metabolizm

Antygeny

Cz. zjadliwości

Drogi zakażenia

Chorobotwórczość

Diagnostyka i

Inne

odmiany

serologia

Listeria

Gram +,

4 gatunki,

Hemoliza beta, Antygeny

Internalina, listeriolizyna O

Niepasteryzowane

Angina septyczna z

Test Antona –

Rośnie w niskich temp.

odbarwiające chorobotwor indolo -

somatyczne

(główny czynnik

mleko, jarzyny,

mononukleoza, ZOMR,

zapalenie rogówki Nawet w 4oC (por. Yersinia), się, obecne

cza tylko

H2S -

(I, II, III, IV, V) zjadliwości),

przejście przez kanał

listerioza ciężarnych,

i spojówki u

daje ujemny odczyna Paula-

rzęski,

monocytogen ureazo -

i rzęskowe

fosfolipazy (mechanizm

rodny (zakażenie

granulomatoza

królika po

Bunnela – wypada on

niekwasoopo es,

VP +

(A,B,C,D)

ucieczki)

OUN), lub przez

noworodków, zap,

wprowadzeniu

dodatnio w mononukleozie

rna, brak

7 serotypów MR +

łożysko (rozsiane),

wsierdzia, bakteriemia

bakterii do

wirusowej

otoczek i

i kilkanaście (czerwień

zakażenie przez

spojówki

przetrwalnik podtypów

metylenowa)

kontakt ze

Agar tryptozowy z

ów

katalazo +

zwierzętami

kwasem

oksydazo +

(antropozoonoza)

nalidyksynowym i

tellurynem potasu

aglutynacja O i H

→ 1:160 – 1:320

OWD

→ 1:10 – 1:20

→ zakażenie

Erysipelothrix

Gram +,

Typy

Hemoliza alfa, Wspólny

Lol, serio żaden podręcznik

Zakażenia miejscowe skóry Podwójna dyfuzja Na agarze kłutym wzrost w niekwasoopo antygenowe VP -

antygen

nie wie czemu ona jest

Zwierzęta domowe i

dłoni i przedramienia,

w żelu : antygen

kształcie szczoteczki do

rna, brak

A-P, 22

MR-

gatunkowy

chorobotwórcza, Murray

dzikie, najczęściej

powikłania stawowe, zap

gatunkowy daje z szkła, niektórzy autorzy otoczki,

serotypy.

katalazo -

(białkowy),

mówi: Niewiele wiadomo na świnie, choroba wsierdzia, ZOMR

surowicą

określają je jako

rzęsek,

oksydazo -

antygen

temat swoistych czynników zawodowa

poliwalentną

„włosowate” bakterie

przetrwalnik

H2S +

typowo

chorobotwórczości, otoczka weterynarzy, Po spożyciu mięsa

→ postać linię, a antygeny

ów,

3 typy wzrostu swoisty

wielocukrowa chroni

hodowców, rzeźników, jelitowa różycy

swoiste linie

: S, R i X

(wielocukrow bakterie przed fagocytozą.

ważne są też ryby,

przecinające się

fermentują

y)

można zakazić się

cukry

przez produkty

Dobrze rosną w

spożywcze

pożywce z żółcią

(poż.

namnażająca)

Lactobacillus

Gram +,

Homofermen Tworzą kwas

Stały składnik pochwy,

Może być hodowana

ruchliwe,

tatywne i

mlekowy z

jamy ustnej, przewodu

beztlenowo i w ph ok 4, jest

mają

heteroferme cukrów i

pokarmowego niemowląt

zwana pałeczką

wewnątrzko

ntatywne

wyższych

(karmionych mlekiem),

DODERLEINA,

m.

alkoholi,

może wywoływać

jeśli jest jedynym

Ziarnistości,

tworzą kwas

endogenne ZOMR i zap

składnikiem pochwy mówi się

ciałka

octowy,propio

wsierdzia

wtedy o Iszym stopniu

biegunowe,

nowy,masłowy,

czystości pochwy,

jest otoczka,

Heterofermentatywne

Liofilizowana zawiesina

brak rzęsek,

(cellobiosus, fermentans,

bakterii

→ LAKCID

→

brak

brevis) niszczą szkliwo i

probiotyk

przetrwalnik

prowadzą do próchnicy

ów,

Bifidobacterium

Gram +,

Heteroferment

Składnik przewodu

B. infantis przeważa u dizeci

barwią się

atywne,

pok, jamy ustnej,

karmionych piersią,

nieregularnie

rozkład

pochwy

B.breve

→ pochwa

,

glukozy bez

B. adolescentis

→ wyrostek

wytw. CO2,

U niemowląt jest to

robaczkowy

beztlenowce

główny składnik flory

Uwalniają wit. B1, B2 i K,

fizjologicznej

wydzielając kwas mlekowy

ułatwiają wchłanianie Ca2+

Nazwa

Budowa

Serotypy i

Metabolizm

Antygeny

Cz. zjadliwości

Drogi zakażenia

Chorobotwórczość

Diagnostyka i

Inne

odmiany

serologia

Eubacterium

Gram +,

28 gatunków Rozkład

Żyją w glebie, wodzie, Ropa z ran pooperacyjnych, Rozkład sacharozy do

ściśle

sacharozy,

zwierzętach,

ropnie płuc, ropnie odbytu,

mieszaniny kwasów

beztlenowe,

szczególnie w rybach

zap wsierdzia, zap

(masłowy, octowy, forminowy

niezarodniku

wyrostka robaczkowego

i mlekowy)

→ cecha

jące,

(E.contorum, parvum)

odróżniająca od

pleomorficzn

otrzewnej i inn.

Prpoionibacterium

e, urzęsione

lub nie,

Propionibacteriu

Gram +,

8 gatunków

Fermentacja

Trądzik, ropnie

Skóra i przewód

Agar z glukozą i

Autoszczepionki zrobione z

m

nieurzęsione

cukrów do kw

tkankowe

pokarmowy ludzi

krwią króliczą,

P.acnes w leczeniu trądziku

, beztlenowe

propionowego

różowe kolonie,

lub

i octowego,

P.lympholyticum jest

względnie,

wszystkie

izolowany z ww.

polimorfizm,

gatunki

chłonnych chorych na

rozkładają

ziarnicę złośliwą

glukozę

LASECZKI GRAM +

Bacillus anthracis Jedna z

Polisacharyd

Otoczka, egzotoksyna (EF i

Wąglik: płucny

Choroba sortowaczy wełny, Hodowla: agar Zarodniki barwi się met.

największych

C, polipeptyd LF)

(zapalenie płuc,

skażony pokarm,

zwykły (głowa

Moellera i Ziehla-Neelsena

cylindryczny

P w otoczce

nosicielstwo), jelitowy

meduzy, tłuczone

ch bakterii,

(kwas d-

(nudności, wymioty,

szkło)

Na żelatynie kłutej ma

wytwarza

glutaminowy)

biegunka), posocznica,

Rozpoznanie:

kształt odwróconej sosenki

zarodniki,oto

wąglik skórny

odczyn

czkę,przetrw

(najczęstszy)

termpoprecypitac Otoczkę tworzy tylko w alniki,

ji Ascoliego

obecności surowicy i CO2 (w

bezwględny

ustroju tworzy zawsze)

tlenowiec

B.cereus i subtilis Są urzęsione, B.cereus – zakaża

Skażony pokarm, narkotyki Hodowla: na

B. subtilis

→ biologiczna

hemoliza,

żywność enterotoksyną dożylnie

buulionie rosną w kontrola autoklawu

B.cereus –

lub rozwija się w

postaci mętu,

ruchliwy

jelicie i wytwarzaa

B.licheniformis wytwarza

toksynę, objawy

BACYTRACYNE

podobne do

gronkowców i

clostridium

B.subtilis – posocnzica

u narkomanów

Clostridium

Bezwzględne 10 typów

Fermentacja

Tetanospazmina (0,01mg

Tężec miejscowy,

Zanieczyszczenie ran

Hodowla: agar

Przetrwalniki bardzo oporne:

tetani

beztlenowce serologiczny

ciężka do

śmiertelne dla człowieka),

mięśni głowy (nerw

ziemią, lub kałem zwierząt Zeisslera, bulion temp. 100OC, fenol 5%

, obecne

ch

stwierdzenia,

tetanolizyna

VII), uogólniony

trawożernych

Tarozziego-

rzęski,

gdyż

(szczękościsk, uśmiech

Wrzoska, tioglikan Wygląd pałeczki dobosza przetrwalniki

wytwarzany

sardoniczny,

sodowy, bulion

,zarodniki

jest NH3,

opistotouns)

Martina

Mogą pełzać po pożywce (jak

hemoliza alfa i

proteus)

beta

C. botulinum

Gram +, brak

Fermentacja

9 toksyn A-G (G nie

Porażenie

Zatrucie pokarmow

Najlepiej w pH>7, 1 mg jadu = 20mln DLM

otoczki,

glukozy,

związana z objawami

ZSTĘPUJĄCE,

(intoksykacja zatrutą

w pH<7 traci

(najsilniejsza znana toksyna)

urześiona,

maltozy,

chorobowymi)

podwójne widzenie,

żywnością)

zdolność

przetrwalniki

glicerolu,

zab połykania,

zarodnikowania

(wygląd

H2S+,

porażenie oddychania,

rakiety

indolo -

zaparcie, zatrzymanie

Podwójna

tenisowej)

moczu, ślinotok

immunodyfuzja z

anatoksyną

Nazwa

Budowa

Serotypy i

Metabolizm

Antygeny

Cz. zjadliwości

Drogi zakażenia

Chorobotwórczość

Diagnostyka i

Inne

odmiany

serologia

C. perfringens

Otoczka +,

Glukozo +,

Antygen

Egzotoksyny (alfa – główna

Zgorzel gazowa,

Rana zanieczyszczona

Hodowla: Wilson-

Powoduje ścięcie mleka

obecne

laktozo +,

wielocukrowy toksyna

→ lecytynaza)

martwicze zap jelit,

ziemią lub fekaliami,

Blair(zaczernienie

przetrwalniki

żelatyno +,

wspólny,

enterotoksyna

miejscowe zap tkanki

rzadziej droga pokarmowa

), Tarroziego-

W ranie, gromadzeniesię

, brak

H2S -

antygeny

lipaza, prokolagenaza,

podskórnej, zatrucia

Wrzoska (gaz),

wodoru powoduje

zarodników,

indolo -

zarodnikowe, hialuronidaza, hemolizyna

pokarmowe, szok

wysianie na mleko trzeszczenie pod wpływem brak rzęsek

otoczkowe,

toksemiczny, niewyd

→ diagnostyka

ucisku

egzotoksyczn

nerek

e

(najważniejsz

e)

C. difficile

Cytotoksyny A i B

Biegunka,

Zakażenia endogenne

Kolonoskopia,

rzekomobłoniaste

związane ze stosowaniem

metody EIA na

zapalenie jelit

antybiotyków.

toksyny,

PRĄTKI

Mycobacterium

3 warstwowa

Tlenowce,

Lipidy (40%

Czynnik wiązkowy, sulfatydy Droga kropelkowa, Zakażenie pierwotne w

Hodowla:

Fitocerol i kwasy mykolowe →

tuberculosis

ściana, 2

kapnofilne,

masy

rzadziej pokarmowa,

płucach, najczęściej

Lowenstein-

kwasooporność

warstwowa

wolno rosnące, komórki)

mleko zakażonych

dobrze utlenione narządy

Jensen, Youmas,

błona,

barwniki

woski D i C

krów i kóz

(np. szczyt płuca), kaszel,

Sauton,

eugoniczny (obfity) typ

kwasooporne

(karotenoidy,

krwioplucie, popołudniowa Middlebrook

wzrostu

,

flawiny itd.)

gorączka, gruźliza

prosówkowa (gruzełki

Barwienie: ziehla- Tuberkulina

→ jad WTÓRNY

podskórne), zapalenie jelit, neelsena (prątki migdałków, możliwe

na czerwono,

Szczepionka BCG!

zakażenie płodu

reszta na

niebiesko)

MOTT

M.bovis –

M.scrofulaceum – zap

M. avium-intracellulare –

wzrost

ziarniniakowate węzłów

bardzo oporny na leki

dysgeniczny

chłonnych u dzieci

przeciwprątkowe

M.avium-

M.kansasii – choroby płuc

M. marinum – rośnie w

rośnie

nizszych temp niż inne prątki

szybko

M.fortutium – zap zastawek

→ 30oC

serca

M. leprae

Nieregularne

Nie jest bardzo

TH1 – postać

Serologia nie ma

Degeneracja włókien

barwienie,

zakaźny, droga

tuberkuloidowa, wyniosłe

znaczenia, bo

nerwowych może

otoczka,

kropelkowa, długi

ziarniniakowate,

budowa

doprowadzić do utraty

kwasooporne

okres wylęgania

skąpoprątkowe zmiany,

antygenowa jest

motoryki kończyn,

, barwią się

tułów, kończyny, twarz,

podobna do

atakowane mogą być też

intensywniej

reakcja nadwrażliwości IV

innych prątków

jądra, oczy, przegroda

na leprominę

nosowa i błona śluzowa jamy

stosuje się test z

TH2- postać

leprominą (jest

lepromatyczna,

dodatni w

bogatoprątkowe zmiany,

kile,gruźlicy i po

zniekształcenie twarzy

BCG)

(lwia twarz), brak reakcji

na leprominę

PODZIAŁ PRĄTKÓW

FOTOCHROMOGENNE

SKOTOCHROMOGENNE

NIEFOTOCHROMOGENNE

-2-10 tygodni

-wolny wzrost

M. kanssasi

M. scrofulaceum

M. avium

M. marinum

M. xenopi

M. intracellulare

M. siniae

M. florescens

M. gastrii

M. gordonae

Nazwa

Budowa

Serotypy i

Metabolizm Antygeny

Cz. zjadliwości

Drogi zakażenia

Chorobotwórczość

Diagnostyka i serologia

Inne

odmiany

ENTEROBACTERIACEAE

Escherichia

Gram- pałeczki Dużo: ETEC,

Laktozo+

O,H,K,

cz. adhezyjne

Fekalno- oralna

Zaburzenia jelitowe

Hodowla

Najczęstsza przyczyna ZUM

urzęsione

EHEC, EIEC,

indolo+

czasami M

enterotoksyny LT i ST

pokarmowa

ZUM

(MacConkey, Krumwied)

(105/ml moczu), miano Coli

EPEC;

ureazo-

werotoksyna

endogennie

ZOMR (szczep K1)

Serotypowanie

to miara zanieczyszczenia

H2S-

Otoczka (szczep K1)

bakteriemie posocznice test Serenyego

wody,

VP-

patrz niżej

Pyelonephritis

test na CFA

Citrobacter

Urzęsione

32 grupy a-gen.

-

O H

-

-

Zaburzenia żołądkowo- -

Występuje powszechnie w

bezotocz-kowe 167 serotypów

jelitowe

środowisku

ZUM

Salmonella

Urzęsione

1700, ale

Laktozo-

O, H, Vi

Endotoksyna

Przez wodę oraz

Dur brzuszny (D)

Hodowla (SS, MacConkey, Nosicielstwo w pęcherzyku fimbrie

pamiętamy, że A ureazo-

Inwazyny

pożywienie; drób i Dury rzekome (A, B, C) Wilsona-Blaira, rząd żółciowym może być

wewnątrz-

B C D i

H2S+

czynniki antyfagocytarne

jaja

zapalenie jelit

biochemiczny, serologia: podstawą do

komórkowe

typhimurium

glukozo+

Antygen Vi antyfagocytarny

może wystąpić

(typhimurium)

odczyn Widala (anty-

cholecystektomii, chorzy

ruchliwe

nosicielstwo

Toksykoinfekcje

H>1:50, anty-O>1:200

powinni być izolowani,

posocznice

oznacza chorobę)

konieczny nadzór sanitarno

epidemiologiczny

Schigella

fimbrie

A; S.dysenteriae Laktozo-

O; K(Boydii)

Toksyna Shiga (dysenteriae)

Fekalno oralna,

Czerwonka bakteryjna

Badanie kału

Test Serenyego- nakładanie

B; S.Flexneri

glukozo+

białka umożliwiające

przez brudne ręce zespół hemolityczno-

pożywka SS, Leifsona,

bakterii na rogówkę królika i

C; S.Boydii

H2S-

przeżycie wewnątrz-

kontakt

mocznicowy

MacConkeya

obserwacja w kierunku jej

D; S.Sonnei

komórkowe

bezpośredni

zapalenia.

Klebsiella

Otoczka

K.pneumoniae

Laktozo+

O(gładkie)

Toksyny podobne do LT i ST

Głównym

K. pneumoniae:

Wymazy z dróg

Oporne na wiele

brak rzęsek

K.Ozenae

wzrost na

R(szorstkie)

rezerwuarem jest Zapalenie płuc i

oddechowych

antybiotyków

K.Rhinosclerom

podłożu z

K, czasem M

człowiek

oskrzeli, angina

posiew na agar krwawy i

Charakterystyczna jest

atis

KCN

przenoszenie

ZUM, wrzód mózgu

MacConkeya

czerwonawa krwawa

K.oxytoca

indolo-

drogą powietrzną i posocznica

Charakterystyczna

plwocina

przez pokarm

biegunka noworodków

śluzowa struktura kolonii

K. Rhinoscleromatis:

wykrywanie przeciwciał

Twardziel

odczyn aglutynacji,

K. Ozenae: cuchnący

odczyn Coombsa

nieżyt nosa

Enterobacter

Polimorficzne

-

Wzrost na

-

-

Podobnie jak

ZUM

Wykrycie w materiale

Bardzo odporne na czynniki

urzęsione

podłożu z

E.Coli

zapalenie dróg

badanym, odczyny bez

środowiska

KCN

żółciowych

znaczenia

Wytwarzają beta-laktamazę

ZOMR i posocznice

Hafnia

Urzęsione

49 serotypów

Sorbitol+

-

-

Kontakt z glebą,

-

-

-

bezotoczkowe

wodą, przez

ruchliwe

produkty mleczne

Serratia

urzęsiona

-

laktozo+

-

-

Występuje w

Zak. Oportunistyczne

-

Wytwarzają czerwoną

glebie, wodzie,

zapalenia płuc

prodigiozynę

czasem kolonizuje zakażenia dróg

Oporna na wiele

człowieka

moczowo płciowych

antybiotyków

zapalenie wsierdzia,

posocznica

zakażenia ran

Proteus

Urzęsiony

5 gatunków

ureazo+

O, H, K

Występują jako

ZUM z kamicą przez

rozzpełza się po płytce-

Wykorzystywany w teście

ruchliwy jak

dzielonych na

H2S+

komensale w

alkalizację podłoża

wzrost mgławicowy, któy Weila Felixa na riketsje skurwysyn!

dwie grupy; A i

indolo+

przewodzie

zakażenia ran

zostaje zahamowany na

dzięki podobieństwu

B

pokarmowym

posocznica

MacConkeyu

antygenów

49 grup

biegunki letnie u dzieci

Wydziela deaminazę

serologicznych

fenyloala-ninową

Nazwa

Budowa

Serotypy i

Metabolizm Antygeny

Cz. zjadliwości

Drogi zakażenia

Chorobotwórczość

Diagnostyka i serologia

Inne

odmiany

ENTEROBACTERIACEAE

Erwinia

Urzęsione

3 grupy

-

-

-

-

Gorączka zbożowa

-

Izolowane u pracowników

zakładów zbożowych

PSEUDOMONACEAE

Pseudomonas

Wytwarzają

16 grup

Ureazo+

Otoczka alginianowa

Występują w

Rozległe zakażenia po

Posiew na agar z krwią

Odporny na wszystko co się

aeruginosa

śluzową

serologicznych

żelatynazo+

zwiększająca adhezję

wodzie i glebie

oparzeniach

lub MacConkeya,

tylko da, kolonie podobno

otoczkę

hemolizują

hemolizyny

także

zakażenia ucha (ucho

charakterystyczne

pachną jaśminem, (jak dla

fimbrie (pilina)

krew

(m.in.fosfoolipaza C)

fizjologicznie w

pływaka)

barwniki i zapach,

mnie po prostu śmierdziały

oksydazo+

proteazy

układzie

ZUM

podłoże TTC

zakażoną raną)

LPS, enterotoksyny,

pokarmowym

bakteriemia

wytwarzają barwniki;

egzotoksyna S(hamuje

przenoszą się

zakażenia ukł

piowerdynę, piocjaninę,

fagocytozę) i A(podobna do

przez szpitalny

oddechowego

fluoresceinę.

błoniczej+ hamuje fagocyty)

sprzęt i brudne

(mukowiscydoza!)

Istnieje szczepionka z LPS od

ręce

7 serotypów.

Pseudomonas

-

-

Katalazo+

Malleina-

-

Rezerwuarem są

Nosacizna ostra i

Z wydzieliny nosa i

Kolonie jak krople miodu

mallei

przesącz ze

zwierzęta domowe przewlekła

plwociny wykonuje się

starej kolonii

i dzikie. Zakażenia

posiew na agar z

drogą kropelkową,

zimniokiem (procedura

przez uszkodzoną

nie obowiązuje na

skórę, przez

Łotwie)

używanie

odczyn aglutynacji

skażonych

(>1:600 dodatni)

narzędzi

odczyn skórny z malleiną

Pseudomonas

Urzęsione

-

-

O. K, M, H

-

Wnikają przez

maleoidoza

Odczyny aglutynacji z

Występują w tropikach

pseudomallei

otoczkowe

śluzówkę dróg

antygenami

wytwarzają

oddechowych i

śluz

przewód

pokarmowy

Bordetella

Otoczkowe

Katalazo+

O, K

Toksyna krztuścowa

Z człowieka na

Krztusiec (koklusz)

Bezpośrednia

Reakcja białaczkopodobna z

pertussis

Hemolizują

Adhezyny

człowieka, drogą

encefalopatia w

immunofluorescencja

ogromną leukocytozą

ce

Toksyna podobna do cyklazy kropelkową

następstwie

Test

Szczepionka z zabitych

adenylowej

immunoenzymatyczny

bakterii otoczkowych

cytotoksyna tchawicza

Hodowla na pożywce

endotoksyna

Bordeta-Gengou

patrz niżej

Bordetella

Beta-

O, K

-

j.w.

Choroba podobna do

j.w.

parapertussis

hemoliza

krztuśca o

łagodniejszym

przebiegu

Brucella

wewnątrz-

B.Bovis (A)

Glukozo+

A, M

-

Odzwierzęco,

Bruceloza- gorączka

Badanie serologiczne

Powinowactwo do gruczołów

komórkowe

B.Mellitensis

Katalazo+

Brucelina-

przez mleko i jego falująca

Próba skórno alergiczna

mlecznych

(M)

Ureazo+

antygen

przetwory

(Burneta)

Odporne na fagocytozę

B.Suis

starych

Odczyn Wrighta i

Wewnątrzkomórkowe

kolonii

Coombsa(dodatni dla1:25)

Nazwa

Budowa

Serotypy i

Metabolizm Antygeny

Cz. zjadliwości

Drogi zakażenia

Chorobotwórczość

Diagnostyka i serologia

Inne

odmiany

PSEUDOMONACEAE

Francissella

Wewnątrzkomó -

H2S+

Tularyna- z

-

odzwierzęce

Objawy duropodobne

Próba biologiczna z

-

rkowa

rozbitych

po spożyciu

tularyną, hodowla na

może przyjąć

ultradźwięko

Zakażenie miejscowe-

podłożu Francisa lub

formę L

wo bakterii

Tularemia

MacCoya (żółtko jaja)

odczyn z surowicą

ENTEROBACTERIACEAE

Yersinia pestis Duża

-

-

Frakcja I z

Proteaza Pla inaktywująca

Odzwierzęco

Dżuma miejska i

Posiew z wydzielin i krwi

W powieści Alberta Camus

zmienność

otoczki

dopełniacz C3a i C5b i

przez pchły, droga sylwatyczna

„Dżuma” przyczyną zgonów

kształtu

Ia-

aktywująca plazminę

kropelkowa w

postacie:

w mieście jest zakażenie Y.

otoczkowe

polisacharydy V/W- antygen

postaci płucnej

dymienicza

Pestis

Ib-Białka

antyfagocytarny

płucna

Antygen O, V,

W

Yersinia

Zabarwia się

Szczepy

-

R, O, H, V, W

-

Odzwierzęco

Bóle brzucha, wymioty, Hodowla na MacConkeyu pseudotubercu mocniej na

zjadliwe

nudności. Zmiany

losis

biegunach

zawierają

podobne do gruźliczych

rzęski wokół

antygen V

komórek

otoczkowe

Yersinia

-

5 biotypów ze

-

-

Adhezyny, inwazyny, białka

Przez wodę i

Zapalenie żołądka i

-

-

Enterocolitica

względu na

antyfagocytarne,

odzwierzęco

jelit

metabolizm

enterotoksyna podobna do ST

posocznica

34 serotypy ze

u E. Coli

Reaktywne zapalenie

względu na

stawów

antygeny

ZZSK

Pasteurella

Barwi się

Typy

-

-

Odzwierzęco

Ciężkie ropne pleuritis,

Charakterystyczna dla

multocida

dwubiegunowo serologiczne A-E

ZOMR, zakażenia skóry

zakażeń po ugryzieniach

psów kotów i szczurów

Helicobacter

Spiralna

-

Ureazo+

-

Cytotoksyna powodująca

Z człowieka na

Kancerogen I kategorii Test oddechowy, badanie Pylori

wodniczki w komórkach

człowieka

dla raka żołądka,

moczu, biopsja żołądka,

żołądka

powiązana z chorobą

test na ureazę

wrzodową

Haemophilus

otoczkowa

6 serotypów od Wymaga

O, M, P

Polisacharyd otoczkowy

Drogą kropelkową

Nieżyt krtani

Hodowla na agarze

Bakteriemia zawsze

influanzae

a do f

heminy(X) i

zbudowany z PRP

Zapalenie ucha

czekoladowym lub

wywołana przez szczepy

NAD do

proteaza IgA

środkowego

satelitarnie

otoczkowe, typ b wywołuje

przeżycia

LPS

zapalenie zatok

Odróżnianie szczepów

bakteriemię u dzieci i

(h.

dławicowe zapalenie

przez pęcznienie otoczek dorosłych z niedoborem parainfluen

nagłośni

i bezpośrednia

odporności.

zae nie

ZOMR

immunofluorescencja

Nieotoczkowe mogą wywołać

wymaga cz.

bakteriemia

test aglutynacji lateksu

zapalenie płuc, ucha, zatok i

X)

zapalenie płuc

dla szybkiego badania w

spojówek.

zapalenie spojówek (h. ZOMR

Szczepy a i c-f rzadko

aegyptius)

chorobotwórcze

Szczepionka z oczyszczonego

PRP

H. Ducreyi

Silnie wybaria

Wymaga cz.

Endotoksyna, ale słabo

Kontakty płciowe

Wrzód miękki- bolesna Mikroskopia i hodowla, się biegunowo

X

działająca

zmiana z

posiew na agar z krwią

powiększeniem w.

chłonnych

Nazwa

Budowa

Serotypy i

Metabolizm Antygeny

Cz. zjadliwości

Drogi zakażenia

Chorobotwórczość

Diagnostyka i serologia

Inne

odmiany

KRĘTKI

Treponema

Bakteria

Krętek Reitera- -

Lipidowy

Zdolność do przylegania do

Przez kontakty

Kiła (choroba

Odczyny nieswoiste:

NIE DA SIĘ GO HODOWAĆ

Pallidum

spiralna

dający się

nieswoisty

komórek przez wiązanie

płciowe

kurewników)

VDRL, Wasserman(dawny) choroba mogła do nas przyjść ruchliwa

hodować

białkowy gru- fibronektyny

przez łożysko do

3 etapy:

Reaginowe: RPR, USR,

z ameryki, pochodzenie nie

wyizolowany od

powo swoisty

płodu

pierwszorzędowa

TRUST

jest do końca pewne.

syfilityka

białkowy typ-

drugorzędowa

Swoiste: FTA-ABS, TP-RA, Charakterystyczne owo swoisty

trzeciorzędowa

EIA

uszkodzenia płodu: zębu

Kiła wrodzona

Hutchinsona, podudzia

szablaste, deformacja nosa

Borelia

Ruchliwe

-

-

Antygeny

Zmienność i modulacja

Przenoszony przez Dur powrotny

Krew pobierana w okresie Źródłem jest znana z I roku recurentis

polisacharydo antygenowa

wszy

charakterystyczne kilka gorączki pozwala wykryć Pediculus humanus we w błonie

nawrotów choroby

krętki

zewn.

spowodowanych

można zastosować OWD

antygen

zmiennością antygenów Barwienie met. Wrighta białkowy

wymykającą się

lub Giemsy

cytoplazmy

odporności

Borrelia

-

-

-

-

Toksyczny lipopolisacharyd

Przenoszenie

Choroba z Lyme

Wg objawów klinicznych

-

burgdorferi

ściany inny niż endotoksyna i przez kleszcze stadium pierwsze-Western blot

peptydoglikan

rumień wędrujący

PCR, hodowla z płynu M-R

prawdopodobnie rolę w

stadium drugie-

patogenezie odgrywa odp.

neurologiczno

immunologiczna

kardiologiczne

stadium trzecie-

zapalenie stawów

Leptospira

Silnie zwinięte 120 serotypów

-

A-gen zew-

-

Woda skażona

Leptospiroza

Izolacja z krwi, płynu m-r -

interrogans

ruchliwe

nętrzny

moczem zwierząt, subkliniczna

i moczu

A-gen

do ciała penetrują Leptospiroza bez żółta- testy serologiczne somatyczny

przez

czki

lipopolisacha-

nieuszkodzone

Choroba Weila

rydowy

błony śluzowe

-rozsiane uszkodzneie

śródbłonka

-hepatomegalia

Spirillum

Ruchliwy

-

-

-

-

Przenoszona przez Gorączka szczurza

Zakażenie zwierząt

-

minor

szczury

(choroba sodoku)

doświadczalnych

badanie krwi lub osadu

moczu

Vibrio

Ruchliwy

Biotypy El Tor i

Indolo+

O, H

Enterotoksyna

Fekalno oralna

Cholera (cholernie

Hodowla z kału na

Ryzyko zarażenia wzrasta w

cholerae

klasyczny

mannozo+

O złożony z

czynniki adhezyjne

ciężka biegunka)

pożywkę TCBS

achlorhydrii

frakcji A, B, C

cholera red reaction-

próba nitrozoindolowa

Treponema

ruchliwy

Kontakty płciowe

Malinica- powstanie

Jak w kile i odczyn

pertenue

wrzodu pierwotnego i

Nelsona-Mayera

zmian wtórnych

Treponema

Ruchliwy

-

-

-

-

Kontakty

Pinta

Pinta jest także jednostką

carateum

bezpośredni ale

objętości równą 473,176473

choroba nie

ml

jestweneryczna

Czynniki zjadliwości pałeczek E.Coli Czynniki zjadliwości B. pertusiss

ETEC; czynniki kolonizacji CFA I, II, III, toksyna LT-1(od cAMP) i CZYNNIKI ADHEZYJNE Hemaglutynina filamentacyjna Sta(cGMP)

Pertaktyna

Toksyna krztuścowa- podjednostka S2

EPEC; fimbrie tworzące wiązki Bfp, intimina Fimbrie Adhezyjne

EAEC; fimbrie agregacyjne AAF-I, II, III, termostabilna toksyna EAST, toksyna plazmidowa Pet

EHEC; fimbrie Bfp, intimina

EIEC; plazmid inwazyjności, hemolizyna HlyA TOKSYNY Toksyna krztuścowa

Cyklaza adenylowa

Szczepy uropatogenne; Fimbrie P, Fimbrie Dr Toksyna Dermonekrotyczna

Szczep K1 posiada otoczkę i odpowiada za ZOMR

Cytotoksyna tchawicza

LPS