Romuald Ziółkowski
Politechnika Białostocka
Katedra Turystyki i Rekreacji
podmiotów gospodarczych
Znaczenie świadczonej usługi lub wytworzonego produktu w realizacji wyjazdu i pobytu turystycznego:
usługi turystyczne podstawowe (noclegowe, Ŝywieniowe, transportowe, pośrednictwa, organizatorskie),
produkt turystyczny uzupełniający ofertę podstawową, wyspecjalizowany w zaspokajaniu potrzeb turystycznych (produkcja pamiątek, usługi przewodnickie),
usługi towarzyszące (obsługa finansowa przez banki, handel, usługi fryzjerskie i inne).
Romuald Ziółkowski
Katedra Turystyki i Rekreacji
podmiotów gospodarczych
UzaleŜnienie sprzedaŜy wytworzonego produktu od wielkości popytu turystycznego:
usługi noclegowe (100% sprzedaŜy dla przyjezdnych
gości),
usługi Ŝywieniowe (70% sprzedaŜy dla przyjezdnych gości, 30% dla ludności miejscowej),
usługi transportowe (50% sprzedaŜy dla przyjezdnych gości, 50% dla ludności miejscowej),
usługi budowlane i projektowe (30% sprzedaŜy dla
inwestorów turystycznych, 70% dla innych inwestorów).
Romuald Ziółkowski
Katedra Turystyki i Rekreacji
podmiotów gospodarczych
Potrzeby turystyczne, dla których zaspokojenia
przeznaczony jest wytwarzany przez podmiot
produkt:
bezpośrednie potrzeby przyjezdnych gości
(zaspokajane przez usługi noclegowe
i Ŝywieniowe),
pośrednie potrzeby przyjezdnych gości (zaspokajane
przez produkty i usługi na rzecz innych inwestorów
turystycznych lub innych turystycznych podmiotów
gospodarczych).
Romuald Ziółkowski
Katedra Turystyki i Rekreacji
turystycznego
Cele ilościowe:
- maksymalizacja zysku
- wzrost rozmiarów sprzedaŜy turystycznej
- poszerzenie kręgu odbiorców oferty turystycznej
- wzrost wydajności pracy
- rozwój zaplecza materialnego
- poprawa wykorzystania zdolności usługowej
Romuald Ziółkowski
Katedra Turystyki i Rekreacji
turystycznego
Cele jakościowe:
- podnoszenie jakości oferowanych usług
- poprawa
standardu urządzeń
i obiektów zaplecza
materialnego
- wprowadzenie innowacji w produkcie przedsiębiorstwa
- doskonalenie systemu dystrybucji i promocji
- wzrost zaufania do przedsiębiorstwa i znaku firmowego
- poprawa warunków pracy
- utrzymanie dobrych stosunków z otoczeniem
- umocnienie pozycji na rynku
Romuald Ziółkowski
Katedra Turystyki i Rekreacji
Poprawa jakości usług to obecnie konieczność:
- strategiczna - wyŜsza jakość pracy i jej efektów
- marketingowa
-
jakość
dorównuje
wymaganiom
światowym
- ekonomiczna – produkt tańszy o lepszej jakości
- technologiczna – spełniać wymogi czasu
- społeczna – oczekiwania klientów
- prawna – produkt bezpieczny
- informacyjna – dostępność informacji i image firmy Romuald Ziółkowski
Katedra Turystyki i Rekreacji
Konkurencyjność (zewnętrzną) firmy buduje się poprzez:
- związanie się z partnerami gwarantującymi poŜądaną jakość ( w zakresie dostaw surowców, technologii, usług transportowych, reklamowych i innych) co pozwala uniknąć błędów i eliminuje koszty zlej jakości (poniesione na produkcję wadliwą)
- wraŜliwość
na pojawiające się nowe rozwiązanie techniczne i technologiczne
- długotrwałe związki z kanałami dystrybucji
- moŜliwość róŜnicowania produktów na globalizaującym się rynku Romuald Ziółkowski
Katedra Turystyki i Rekreacji
Konkurencyjność (wewnętrzną) firmy buduje się poprzez:
- uporządkowanie organizacyjne
- kontrola kosztów
- utrzymanie stałych parametrów wyrobów i usług
- uzyskanie równomiernego efektu działania (np. lepsze wykorzystanie czynnika ludzkiego)
- przeniesienie odpowiedzialności za jakość na stanowisko pracy
- zwiększenie prestiŜu firmy i produktów
Romuald Ziółkowski
Katedra Turystyki i Rekreacji
przedsiębiorstw turystycznych
- przedmiot działalności usługowej
- obszar działania
- rodzaj odbiorców i miejsce w procesie dystrybucji
- formę własności
- formę organizacyjno-prawną
- wielkość przedsiębiorstwa
Romuald Ziółkowski
Katedra Turystyki i Rekreacji
przedsiębiorstw turystycznych
Zbiorowość przedsiębiorstw turystycznych moŜna podzielić na:
- przedsiębiorstwa transportu turystycznego
- zakłady hotelarskie i gastronomiczne
- biura podróŜy
- przedsiębiorstwa usług sportowo-rekreacyjnych
- przedsiębiorstwa uzdrowiskowe
- jednostki zajmujące się informacją i promocją turystyczną
- przedsiębiorstwa świadczące usługi kulturalne i oświatowe
- przedsiębiorstwa handlowe
- przedsiębiorstwa komunalne świadczące tylko określone usługi dla turystów
Romuald Ziółkowski
Katedra Turystyki i Rekreacji
Przedsiębiorstwa współpracują na podstawie zawieranych między sobą umów:
- agencyjnej
- fraanchisingowej
- czarterowej
- allotmentowej
Romuald Ziółkowski
Katedra Turystyki i Rekreacji
Wyspecjalizowanymi podmiotami świadczącymi usługi pośrednictwa na rynku turystycznym są biura podróŜy, występujące w roli pośrednika lub w roli podmiotu świadczącego własne usługi.
Rodzaje biur podróŜy
- organizator turystyki (touroperator)
- pośrednik turystyczny
- agent turystyczny
Romuald Ziółkowski
Katedra Turystyki i Rekreacji
pośrednik usług
turystycznych
Obiekty
hotelarskie
Przedsiębiorstwa
transportowe
Zakłady
Agent
gastronomiczne
turystyczny
Przedsiębiorstwa
uzdrowiskowe
Organizator turystyki
(touroperator)
Klient
Przedsiębiorstwa
sportowo-rekreacyjne
Pośrednik
Towarzystwa
turystyczny (broker)
ubezpieczeniowe
Placówki
kulturalne
Piloci, przewodnicy,
rezydenci,
opiekunowie
Romuald Ziółkowski
Katedra Turystyki i Rekreacji
Tworzenie się
rynku turystycznego jest
złoŜone, gdyŜ realizacja potrzeb turystów
wymaga włączenia w ten proces róŜnorodnych
działów i gałęzi gospodarki narodowej, które,
niezaleŜnie od warunków ujawniania się
potrzeb,
zaspokajają
je,
na
przykład
komunikacja, kultura, handel.
Romuald Ziółkowski
Katedra Turystyki i Rekreacji
Rynek turystyczny jest to zbiór aktualnych lub
potencjalnych nabywców produktu turystycznego.
Rynek turystyczny jest to ogół stosunków wymiennych towarowo-pienięŜnych między instytucjami i osobami
sprzedającymi dobra oraz usługi turystom reprezentującymi podaŜ oraz osobami i instytucjami nabywającymi te dobra i sługi stanowiące przedmiot potrzeb turystycznych
przedstawiającymi popyt turystyczny
Rynek turystyczny jest procesem w ramach którego
sprzedawcy oraz nabywcy określają co mają zamiar
sprzedać jak teŜ kupić i na jakich warunkach ma być
realizowana transakcja kupna sprzedaŜy
Romuald Ziółkowski
Katedra Turystyki i Rekreacji
Rynek turystyczny moŜna zdefiniować poprzez
odniesienie do produktu turystycznego, a takŜe jego
dostawców i potencjalnych nabywców, czyli
turystów.
NajwaŜniejsze jest stwierdzenie, iŜ przedmiotem
wymiany na rynku turystycznym jest produkt
turystyczny
Romuald Ziółkowski
Katedra Turystyki i Rekreacji
Rynek turystyczny obejmuje:
podmioty, którymi są sprzedający i kupujący,
przedmioty, którymi są dobra materialne i
niematerialne (na rynku obok produktów
i usług sprzedawanych jako towary występują
poszukiwane przez turystów dobra naturalne, np.
czyste powietrze i woda, krajobrazy),
wzajemne relacje ujawnione między pomiotami, w
szerszym zaś zakresie równieŜ między nimi oraz
przedmiotami na rynku turystycznym.
Romuald Ziółkowski
Katedra Turystyki i Rekreacji
Podmioty rynku turystycznego to sprzedający i
kupujący na tym rynku, bez względu na to czy
są oni turystami, jednostkami gospodarki
turystycznej czy teŜ podmiotami których
działalność jest związana z rynkiem
turystycznym tylko w sposób pośredni.
Romuald Ziółkowski
Katedra Turystyki i Rekreacji
Podstawowe czynniki wpływające na
proces negocjacji na rynku turystycznym
Ogólna sytuacja rynkowa, czyli relacje zachodzące między podaŜą a popytem w przypadku rynku na którym przewaŜa strona podaŜowa
Stopień swobody jaki firma turystyczna posiada w nawiązywaniu kontaktów poziomych z innymi firmami
Techniczne i organizacyjne właściwości przedsiębiorstw czyli m.in.
styl oraz forma działania przedsiębiorstw, tradycje, relacje panujące w zakresie wewnętrznej organizacji, ogólna zdolność dostosowania się do nowych sytuacji
Informacja o otoczeniu i prowadzonej przez państwo polityce turystycznej
Umiejętności negocjacyjne personelu i kierownictwa wynikające ze specyfiki sprzedaŜy oraz specyfiki samego produktu turystycznego Romuald Ziółkowski
Katedra Turystyki i Rekreacji
Funkcja informacyjna.
Podstawowym instrumentem słuŜącym do
realizacji tej funkcji będą ceny.
Funkcja regulacyjna.
Funkcję te rozpatrujemy w dwóch aspektach
efektywność ekologiczna,
efektywność alokacyjna,
Romuald Ziółkowski
Katedra Turystyki i Rekreacji
Rynek turystyczny rozpatrujemy w aspekcie
przestrzennym, przestrzeń stanowi podstawową
determinantę wyodrębnienia tego ruchu.
Rynek turystyczny charakteryzuje się sezonowością co związane jest ze specyficznymi cechami obszarów
recepcji turystycznej wpływających na właściwości
popytu turystycznego
BranŜowość-związane jest to z faktem Ŝe rynek
turystyczny ma charakter bardzo złoŜony i składa się z wielu odrębnych rynków mających względem siebie
relacje komplementarne
Romuald Ziółkowski
Katedra Turystyki i Rekreacji
Jest to rynek towarów i usług
Występuje popyt łączny na towary i usługi,
których sprzedaŜ wzajemnie się uzupełnia
Konsumpcja następuje w miejscu podaŜy,
jednocześnie z produkcją usług
Rynek turystyczny występuje nie tylko w miejscu
czasowego pobytu turystów, ale takŜe w miejscu
ich stałego zamieszkania, przed wyjazdem i po
powrocie
Romuald Ziółkowski
Katedra Turystyki i Rekreacji
rynków turystycznych
Z punktu widzenia obszaru
Wg kanałów rynku, czyli skali zawieranych
transakcji
Wg przedmiotu obrotu na rynku turystycznym
Wg branŜy
Wg motywów uprawiania turystyki
Wg cech konsumentów występujących na tym
rynku
Romuald Ziółkowski
Katedra Turystyki i Rekreacji
Segmentacja rynku turystycznego
Jest to proces podziału rynku turystycznego wg
określonych kryteriów na jednorodne grupy
konsumentów czyli segmenty rynku które
wyznaczają dla przedsiębiorstw funkcjonujących na
tym rynku obszar działania i stanowią jednocześnie
punkt odniesienia przy formułowaniu programu
tego działania.
Segmentacja korzystna jest dla przedsiębiorstw.
Romuald Ziółkowski
Katedra Turystyki i Rekreacji
Segmentacja rynku turystycznego
Jest to równieŜ proces korzystny dla odbiorców co związane jest z lepszym dopasowaniem określonego produktu do
potrzeb konkretnego odbiorcy.
Źródłem segmentacji rynku turystycznego są róŜnice:
podmiotowe,
przedmiotowe,
przestrzenne,
rodzajowe
oraz czasowe
rozpatrywane zarówno od strony nabywców jak równieŜ
producentów dóbr i usług turystycznych.
Romuald Ziółkowski
Katedra Turystyki i Rekreacji
rynku turystycznego
Najczęściej wyodrębniane kryteria segmentacji:
zmienne opisujące
zmienne objaśniające
zmienne charakteryzujące styl Ŝycia
zmienne geodemograficzne
Inna klasyfikacja polega na wyodrębnieniu:
kryteriów ogólnych, odnoszących się do kaŜdego konsumenta, niezaleŜnie od indywidualnej sytuacji rynkowej (cechy demograficzne),
kryteriów specyficznych, odnoszących się do określonej sytuacji rynkowej (sposób spędzania wolnego czasu)
Podział na kryteria:
obiektywne (czynniki demograficzne),
subiektywne (cechy osobowości i styl Ŝycia)
Romuald Ziółkowski
Katedra Turystyki i Rekreacji
Szerokie zdefiniowanie rynku turystycznego
Sformułowanie liczby potrzeb występujących na tym
rynku
Tworzenie segmentów drogą kombinacji poszczególnych
potrzeb
WyróŜnienie oraz usunięcie cech wspólnych
Nazwanie moŜliwych do wyodrębnienia segmentów
Dokonanie szczegółowej charakterystyki kaŜdego
segmentu
Oszacowanie wielkości danego segmentu
Romuald Ziółkowski
Katedra Turystyki i Rekreacji
Kryteria poprawnej segmentacji
Identyfikowalność
Komunikatywność
Pojemność, rozległość segmentów
Opłacalność
Dostępność
Wymierność
Romuald Ziółkowski
Katedra Turystyki i Rekreacji
jako obszar badawczy
nie wszyscy uŜytkownicy są tacy sami
z grupy nabywców określonej usługi moŜna
wyodrębnić
podgrupy
o
podobnych
zachowaniach
podgrupy są liczebnie mniejsze i bardziej
homogeniczne
łatwiejsze i skuteczniejsze jest działanie na rzecz
mniejszej
grupy
podobnych
konsumentów
Romuald Ziółkowski
Katedra Turystyki i Rekreacji
jako obszar badawczy
Spodziewany popyt w segmencie obsługiwanym przez
przedsiębiorstwo turystyczne zaleŜy od:
wielkości
rynku
(liczebność
obecnych
i
potencjalnych nabywców)
ilość dysponowanych środków pienięŜnych
nastawienie klientów do produktów sprzedawanych
w danym segmencie
zachowań nabywczych klientów
działanie czynników podaŜowych
Romuald Ziółkowski
Katedra Turystyki i Rekreacji
jako obszar badawczy
struktury siły nabywczej klientów
wartość produktów oferowanych w segmencie
rynku
sytuacji konkurencyjnej w segmencie
jakości systemu dystrybucji przedsiębiorstwa
jakości systemu promocji
Romuald Ziółkowski
Katedra Turystyki i Rekreacji
rynku turystycznego
Badanie rynku turystycznego to oparte na
naukowych podstawach rozpoznanie mechanizmu
rynku, jego struktury, stanu i rozwoju elementów w celu stworzenia przesłanek podejmowania decyzji.
Romuald Ziółkowski
Katedra Turystyki i Rekreacji
Organizacja rynku turystycznego
producenci usług turystycznych
touroperatorzy
agenci turystyczni (biura podróŜy)
Romuald Ziółkowski
Katedra Turystyki i Rekreacji