KOD UCZNIA: .................................

Suma punktów ...........................

KONKURS BIOLOGICZNY

dla uczniów gimnazjów województwa lubuskiego

22.02.2008 r. – zawody II stopnia (rejonowe)

Przed Tobą test, który składa się z zadań zamkniętych. KaŜde zadanie zawiera cztery odpowiedzi. Tylko jedna odpowiedź jest poprawna, znajdź

ją i zaznacz krzyŜykiem (X) na teście. W przypadku pomyłki błędną odpowiedź

obwiedź kółkiem, a znak (X) postaw tam, gdzie powinien być.

Zanim zaczniesz pracę, przejrzyj test. Pracuj spokojnie i uwaŜnie.

Na rozwiązanie zadań masz 60 minut.

Wzór nanoszenia poprawek

Przykładowe zadanie:

Nauka zajmują ca się budową i funkcją tkanek to: a/ fizjologia

b/ anatomia

c/ histologia

d/ cytologia

śyczymy powodzenia!

Zadanie 1.

Struktury wyspecjalizowane w odbieraniu informacji ze środowiska to: a/ mózg,

b/ nerwy,

c/ receptory,

d/ efektory.

Zadanie 2.

Przykład pytania o wybór wartości, nie zaś pytania naukowego, to: a/ Jak palenie papierosów wpływa na zdrowie człowieka?

b/ Czy palić papierosy?

c/ Jak ograniczyć wytwarzanie SO2?

d/ Wyboru wartości dotyczy pytanie a i b.

1

Zadanie 3.

Sformułowanie – „ten sam czynnik jest zupełnie innym czynnikiem dla łososia i dla bakterii siarkowych” – najtrafniej określa rolę:

a/ tlenu,

b/ siarkowodoru,

c/ zasolenia wody,

d/ Ŝadnego z czynników wymienionych w punktach a, b, c.

Zadanie 4.

Zjawisko tolerancji u zwierząt nie dotyczy:

a/ temperatury,

b/ kryjówek,

c/ zasolenia wody,

d/ pH.

Zadanie 5.

Wykres przedstawia zjawisko zachodzące w eksperymentalnej hodowli laboratoryjnej: a/ dwu populacji – konkurentów,

b/ dwu populacji Ŝyjących w symbiozie.

c/ populacji o wzroście nieograniczonym,

d/ dwu populacji – konkurentów i populacji ofiary i drapieŜcy..

Zadanie 6.

Producentami w ekosystemach są:

a/ rośliny

b/ pierwotniaki zdolne do fotosyntezy,

c/ prokarionty zdolne do chemosyntezy,

d/ wszystkie wymienione.

Zadanie 7.

Biosynteza białek jest przykładem procesu:

a/ anabolizmu,

b/ katabolizmu,

c/ odŜywiania,

d/ metabolizmu.

2

KOD UCZNIA ...........

Zadanie 8.

Spośród podanych niŜej cech wybierz i zaznacz tę, która dotyczy tylko komórki roślinnej: a/ występowanie materiału genetycznego w postaci substancji jądrowej, b/ występowanie ściany komórkowej zbudowanej z celulozy,

c/ brak chloroplastów,

d/ występowanie wielu jąder komórkowych.

Zadanie 9.

Ewa zastanawiała się, skąd się bierze skrobia w bulwie ziemniaka. Która jej hipoteza jest prawdziwa?

a/ Powstaje w liściu i stamtąd transportowana jest sitami do bulw.

b/ Powstaje we wszystkich zielonych częściach, stamtąd przewodzona jest naczyniami do bulw.

c/ Powstaje w bulwie w wyniku przetworzenia cukru prostego,

d/ Powstaje w bulwie z soli mineralnych.

Zadanie 10.

Po zanalizowaniu powyŜszych rysunków moŜna jedynie stwierdzić, Ŝe kierunek wzrostu korzenia pionowo w dół zaleŜy od:

a/ rodzaju podłoŜa,

b/ innego czynnika tutaj niewymienionego,

c/ ukształtowania powierzchni podłoŜa,

d/ wszystkich czynników wymienionych w punktach a, b, c.

Zadanie 11.

Uzupełnij prawidłowo przedstawiony poniŜej schemat, wybierając jedną z proponowanych odpowiedzi:

a/ 1 – pierwotne, 2 – wtórne, 3 – merystem wierzchołkowy, 4 – kambium, 5 – kalus, b/ 1 – wtórne, 2 – pierwotne, 3 – kambium. 4 – merystem wierzcholkowy, 5 – kalus, c/ 1 – pierwotne, 2 – wtórne, 3 – kambium, 4 – kalus, 5 – merystem wierzchołkowy, d/ 1 – pierwotne, 2 – merystem wierzchołkowy, 3 – wtórne, 4 – kambium, 5 – kalus.

3

Zadanie 12.

Cechą łącząca wszystkie bezkręgowce jest:

a/ posiadanie miękkiego ciała pozbawionego szkieletu,

b/ brak organów,

c/ segmentacja ciała, która u pewnych zwierząt jest szczególnie waŜna, d/ brak wewnętrznego szkieletu chrzęstnego lub kostnego.

Zadanie 13.

Przedstawiony na schematach proces Ŝyciowy to:

a/ oddychanie tlenowe,

b/ spalanie biologiczne,

c/ wymiana gazowa,

d/ Ŝaden z wymienionych w punktach a, b, c.

Zadanie 14.

WskaŜ prawidłowe zakończenie zdania.

Przykładem na dąŜenie do homeostazy organizmu człowieka nie jest: a/ wytwarzanie potu,

b/ produkcja łoju,

c/ powstawanie łupieŜu,

d/ produkcja melaniny.

Zadanie 15.

Swoiste dla człowieka cechy gatunkowe to:

a/ spionizowana postawa ciała, dwunoŜny chód,

b/ karmienie potomstwa mlekiem, spionizowana postawa ciała,

c/ paraboliczny łuk zębowy, karmienie potomstwa mlekiem,

d/ dwunoŜny chód, karmienie potomstwa mlekiem.

Zadanie 16.

Jedną z najwaŜniejszych substancji, która stanowi największą część masy naszego ciała, jest: a/ białko,

b/ sole mineralne,

c/ woda,

d/ witaminy.

4

Zadanie 17.

Funkcjonowanie układu hormonalnego jest bardzo ściśle i szczególnie związane z czynnościami układów:

a/ wydalniczego i pokarmowego,

b/ nerwowego i krąŜenia,

c/ wydalniczego i oddechowego,

d/ ruchu i nerwowego.

Zadanie 18.

Oceń prawdziwość dwóch stwierdzeń dotyczących naczyń krwionośnych.

Tętnice: 1. doprowadzają krew z tkanek do serca;

2. zawsze płynie w nich krew bogata w tlen.

a/ pierwsze stwierdzenie jest prawdziwe, drugie nieprawdziwe,

b/ pierwsze stwierdzenie jest nieprawdziwe, drugie prawdziwe,

c/ oba stwierdzenia są prawdziwe,

d/ oba stwierdzenia są nieprawdziwe.

Zadanie 19.

Dojrzałe erytrocyty człowieka nie są typowymi komórkami, poniewaŜ: a/ posiadają jądra, zmieniają kształt,

b/ nie posiadają jąder, nie dzielą się,

c/ posiadają jądra, dzielą się,

d/ nie posiadają jąder, dzielą się.

Zadanie 20.

Produktem metabolizmu nie są:

a/ woda i inne związki chemiczne wydalane przez skórę,

b/ niestrawione resztki pokarmu usuwane przez otwór odbytowy,

c/ mocznik i kwas moczowy,

d/ dwutlenek węgla powstający w wyniku oddychania i tlen jako produkt fotosyntezy.

Zadanie 21.

Podczas zawodów sportowych zdarzył się wypadek zwichnięcia stawu. Jakie czynności naleŜało wykonać?

a/ unieruchomić uszkodzony staw i połoŜyć zimny okład,

b/ unieruchomić uszkodzony staw i połoŜyć ciepły okład,

c/ podjąć próby nastawienia kości i podać środek przeciwbólowy, d/ nastawić staw i połoŜyć zimny okład.

Zadanie 22.

Termometr lekarski rtęciowy, uŜyty bez wstrząsania kolejno przy trzech pacjentach, wskaŜe: a/ sumę temperatur ich ciał,

b/ średnią temperaturę ich ciał,

c/ temperaturą najwyŜszą z mierzonych,

d/ temperaturę ostatniego pacjenta.

5

Zadanie 23.

WskaŜ rolę płytek krwi w procesie krzepnięcia krwi.

a/ Rozpuszczają się w osoczu tworząc strup.

b/ Utrudniają wnikanie do organizmu drobnoustrojów.

c/ Wydzielają substancję powodującą zmianę fibrynogenu w fibrynę.

d/ Ŝadna z odpowiedzi poprawnie nie określa roli płytek krwi w procesie krzepnięcia.

Zadanie 24.

Zaznacz elementy, które biorą udział w odŜywianiu neuronów.

a/ komórki mięśniowe,

b/ komórki nabłonka,

c/ komórki glejowe,

d/ płytki krwi.

Zadanie 25.

Analizując rysunek przedstawiający mózgowie człowieka, dokończ zdanie.

Dzięki silnemu pofałdowaniu kora mózgowa

a/ ma bardzo duŜą powierzchnię,

b/ jest sprawniej odŜywiana przez krew,

c/ rzadziej ulega uszkodzeniu przy wstrząsach,

d/ moŜe oddawać więcej dwutlenku węgla.

Zadanie 26.

W genetyce linią czystą określamy zbiór:

a/ osobników heterozygotycznych względem danej cechy lub cech, b/ osobników homozygotycznych względem danej cechy lub cech,

c/ spokrewnionych ze sobą osobników heterozygotycznych,

d/ spokrewnionych ze sobą osobników homozygotycznych i heterozygotycznych.

Zadanie 27.

Zawartość melaniny w skórze człowieka determinowana jest przez osiem genów. Ile alleli na tę cechę, będzie zawierała komórka jajowa?

a/ 0,

b/ 4,

c/ 8,

d/ 16.

6