Sieć komputerowa – to komputery połączone ze sobą i zdolne do wymiany danych

SIECI KOMPUTEROWE

Serwery – komputery udostępniające zasoby,

Klienci – komputery korzystające z zasobów sieci Dwa podstawowe typy połączeń sieciowych:

- klient – klient

- klient – serwer

EB

IISPWR

1

EB

IISPWR

2

Topologie LAN

Podział sieci:

- sieci lokalne (ang. LAN – Local Area Networks) Obejmują mały obszar, rzędu kilkuset metrów

- sieci miejskie (ang. MAN – Metropolitain Area Networks) Obejmują zasięgiem miasto.

gwiazda

pierścień

- sieci rozległe (ang. WAN – Wide Area Networks) Obejmują duŜy obszar, np. cały kraj. Są połączeniem wielu sieci lokalnych.

szyna

EB

IISPWR

3

EB

IISPWR

4

Protokoły i podział na warstwy Topologia mieszana

Wymiana informacji w sieci odbywa się w jednostkach zwanych

komunikatami.

Protokół sieciowy – zbiór reguł wymiany komunikatów oraz format tych komunikatów.

Oprogramowanie protokołu – oprogramowanie realizujące protokół.

Przyjęto zasadę podziału zadania komunikacji na części i opracowanie oddzielnego protokołu dla kaŜdej z tych części.

Poszczególne protokoły współpracują ze sobą i kaŜdy obsługuje wyodrębnioną część zadania komunikacyjnego.

- łatwiej zaprojektować,`

- łatwiej testować,

EB

IISPWR

5

- ł E

atBwiej analizować.

IISPWR

6

Funkcje poszczególnych warstw

Model OSI (Open System Interconnection)

•

Warstwa aplikacji (7)

Sposób korzystania z sieci przez programy uŜytkowe.

Opracowano wzorcowy model podziału zadania komunikacyjnego

•

Warstwa prezentacji (6)

na 7 warstw. KaŜda warstwa realizuje pewne zadanie na rzecz Kodowanie/dekodowanie, kompresja/dekompresja danych warstwy wyŜszej i korzysta z usług warstwy niŜszej.

•

Warstwa sesji (5)

Zestawienie połączenia uŜytkownika z serwerem.

7

Aplikacji

•

Warstwa transportowa (4)

6

Prezentacji

Kontrola i sterowanie kolejnością pakietów.

5

Sesji

•

Warstwa sieciowa (3)

Budowanie, wysyłanie i odbieranie pakietów, adresacja.

4

Transportowa

•

Warstwa liniowa (2)

3

Sieciowa

Organizowanie bitów w ramki.

2

Liniowa

Nawiązywanie i zamykanie połączeń liniowych.

1

Fizyczna

101011...............................................11001

•

Warstwa fizyczna (1)

Definicja własności fizycznego nośnika; transmisja bitów EB

IISPWR

7

EB

IISPWR

8

Komputer 1

Komputer 2

(nadawca)

Model sieci lokalnej

(odbiorca)

w. aplikacji

w. prezentacji

Aplikacje

Program uŜytkownika

Transport

Usługi niezawodnego przesyłania danych

w. sesji

Sieć

Przesyłanie pakietów od nadawcy do odbiorcy

w. transportowa

W. liniowa

Podział danych na ramki i zasady przesyłania ramek przez sieć

w. sieciowa

W. fizyczna

w. liniowa

EB

IISPWR

9

EB

IISPWR

10

Model warstwy liniowej

(współistnienie róŜnych protokołów) Sprzęt sieciowy

• sprzęt bierny

802.2 LLC

LLC

- okablowanie

Warstwa

• sprzęt czynny

liniowa

802.3

802.4

802.5

802.6

- karty sieciowe, modemy

MAC

CSMA/CD

Token Ring

Token Bus

MAN

- wzmacniaki

- koncentratory

w. fizyczna

w. fizyczna

- przełączniki

- routery

LLC – Logical Link Control, sterowanie łączem MAC – Media Access Control, dostęp do nośników CSMA/CD – Carrier Sense with Multiple Access / Collision Detection Wykrywanie fali nośnej przy wielodostępie/detekcja kolizji EB

IISPWR

11

ETHERNET – najpopularniejszy protokół liniowy EB

IISPWR

12

Koncentratory

Okablowanie sieci Ethernet

Typ okablowania

Długość segmentu

Nazwa

Skrętka 2 pary, kat. 3

100 m

10 Base-T

Skrętka 2 pary, kat. 5

100 m

100 Base-TX

Skrętka 4 pary, kat. 5

50 m

1000 Base-TX

Światłowód wielomodowy

2 000 m

100 Base-FX

Urządzenie wieloportowe: 8, 12, 16, 24, 48 portów.

Światłowód wielomodowy

500 m

1000 Base-FX

Światłowód jednomodowy

1000 Base-FX

Charakterystyki portów:

Połączenia bezprzewodowe

- typ portu:

(fale radiowe)

-- skrętkowy (RJ-45),

100 Base TX

-- światłowodowy (SC)

kabel skrętkowy

- szybkość portu: 10 Mb/s, 100 Mb/s, 10/100 Mb/s, 1000 Mb/s szybkość 100 Mb/s

EB

IISPWR

13

EB

IISPWR

14

Koncentratory

Przełączniki

Koncentrator powtarza dane z kaŜdego portu do wszystkich Mają duŜo portów i wyglądem przypominają koncentratory.

pozostałych portów. Symuluje jeden segment sieci, do którego są Są zorientowane na połączenia i przełączają się dynamicznie przyłączone wszystkie komputery. Segment taki tworzy tzw.

pomiędzy swoimi portami.

domenę kolizyjną.

Po zestawieniu połączenia następuje transmisja danych pomiędzy Co najwyŜej dwa komputery mogą naraz wymieniać informacje.

dwoma portami tworzącymi to połączenie. Połączenie takie naleŜy JeŜeli szybkość portów wynosi np. 100 Mb/s, to średnia efektywna do osobnego segmentu i tworzy domenę kolizyjną.

szybkość wynosi dla kaŜdego portu

S/N, gdzie S – szybkość portu, N – liczba aktywnych portów.

EB

IISPWR

15

EB

IISPWR

16

Przełączniki

Model warstw wyŜszych

FTP, HTTP, Telnet, SMTP, NFS

TCP

UDP

RIP

OSPF I P

ARP

Przełącznik umoŜliwia równoczesne wysyłanie pakietów przez EGP RARP

połowę przyłączonych do niego komputerów.

ETHERNET

Zatem maksymalna teoretyczna szybkość przełącznika wynosi SN/2, gdzie S – szybkość portu, N – liczba portów.

IP – Internet Protocol, ARP – Address Resolution Protocol TCP – Transmission Control Protocol

UDP – User Datagram Protocol

RIP, OSPF, EGP – protokoły routowania

EB

IISPWR

17

EB

IISPWR

18

Protokół IP

Protokół IP

Do wyróŜnienia adresu sieci i adresu hosta słuŜy maska.

KaŜdy węzeł sieci ma przypisany 32-bitowy adres – 4 bajty.

Maska ma postać ciągu jedynek i zer. Jedynki odpowiadają Adres składa się z dwóch części:

bitom części sieciowej, a zera bitom adresu hosta.

A d r e s

s i e c i

Adres hosta

156

17

10

132

Adresy IP mogą być zapisywane w róŜny sposób:

- notacja binarna,

10011100.00001011.00000110.01010100

11111111 11111111 11111111 00000000

- notacja szesnastkowa,

9C.11.10.84

- notacja dziesiętna

156.17.10.132

Maska = 255.255.255.0

Zakres adresowy: 0.0.0.0 do 255.255.255.255

niektóre adresy są niedozwolone lub słuŜą do specjalnych celów.

EB

IISPWR

19

EB

IISPWR

20

Protokół IP

Protokół IP

Standardowe klasy adresów:

Adres hosta

Dopuszcza się takŜe stosowanie adresacji bezklasowej.

Adres sieci

Adres hosta

Klasa A

Adres sieci

Adres hosta

11111111

00000000

00000000

00000000

Maska: 255.0.0.0

11111111

11111111

11110000

00000000

Maska: 255.255.240.0

Adres sieci

Adres hosta

Klasa B

11111111

11111111

00000000

00000000

Maska: 255.255.0.0

Adres sieci

A hosta

11111111

11111111

11111111

11000000

Maska: 255.255.255.192

Adres sieci

Adres hosta

Klasa C

11111111

11111111

11111111

00000000

Maska: 255.255.255.0

EB

IISPWR

21

EB

IISPWR

22

Routery

156.17.10.0

255.255.255.0

Router separuje domeny kolizyjne i łączy ze sobą sieci.

Jest on zazwyczaj podłączony do wielu sieci i poszczególne 156.17.10.254

porty routera maja przyznane swoje adresy IP.

156.17.131.62 Router 156.17.131.94

Porty routera mogą być róŜnych typów (skrętkowe, światłowodowe).

156.17.131.64

156.17.131.32

255.255.255.224

WaŜne cechy routera to:

255.255.255.224

- liczba i rodzaj portów,

- routowane protokoły (np. IP, IPX),

- stosowane protokoły routingu (np. RIP, OSPF, EGP),

- przepustowość urządzenia,

KaŜda sieć tworzy tzw. domenę rozgłoszeniową wewnątrz

- o funkcjach routera decyduje jego oprogramowanie.

której są przesyłane wszystkie pakiety rozgłaszania. Pakiety te stanowią duŜą część ruchu w sieci.

EB

IISPWR

23

EB

IISPWR

24

Odwzorowywanie adresów IP

KaŜdy komputer w sieci ma unikalny adres fizyczny tzw. MAC

Jest to adres karty sieciowej.

R

R

A

C

E

Adres ten jest wiązany z adresem IP za pośrednictwem protokołu ARP.

ARP – Address Resolution Protocol

R

R

- pakiet z pytaniem jest rozgłaszany w całej podsieci Podsieć 1

Podsieć 2

Podsieć 3

- pakiet z odpowiedzią jest wysyłany bezpośrednio do komputera, który nadesłał pytanie

B

D

F

156.17.10.132

00:04:25:A8:DF:32

R

R

I P

MAC

Do komunikacji wewnętrznej w danej sieci wykorzystuje się adresy MAC.

EB

IISPWR

25

EB

IISPWR

26

Symboliczne nazwy hostów

Dla głównej domeny zdefiniowano nazwy dziedzin i krajów: com organizacje komercyjne

KaŜdy host w Internecie musi mieć unikalny adres IP.

edu

organizacje edukacyjne

Adresy są trudne do zapamiętania.

gov

organizacje rządowe

Dlatego kaŜdemu urządzeniu przypisuje się takŜe nazwę.

org

inne organizacje

Nazwa nie moŜe się powtarzać w ramach domeny (np. firmy).

mil

organizacje militarne

DNS – Domain Name System; System nazw domenowych dk

Dania

KaŜda nazwa składa się z segmentów oddzielonych kropkami.

pl

Polska

fr

Francja

CI-1.iis.pwr.wroc.pl

Domena główna/najszersza

Przykłady nazw domenowych:

Domena firmy

www.google.pl

www.edu.com

Nazwa komputera

www.wiz.pwr.wroc.pl

www.abc.xyz.gov

www.pwr.wroc.pl

www.uni.dec.org.fr

EB

IISPWR

27

EB

IISPWR

28

Odwzorowywaniem nazw symbolicznych na adresy IP

i odwrotnie zajmują się serwery DNS.

Przydział komputerom adresów IP

Serwer główny domeny

pl

• statyczny

Adresy IP są przydzielane na stałe

NaleŜy jawnie skonfigurować ustawienia sieciowe.

wroc.pl

wroc

• dynamiczny (automatyczny)

pwr.wroc.pl

pwr

uwr

Adresy IP są przydzielane dynamicznie przez serwer DHCP

(Dynamic Host Configuration Protocol).

iis.pwr.wroc.pl

W sieci musi być odpowiednio skonfigurowany serwer DHCP.

iis

wiz

ci-1

ci-1.iis.pwr.wroc.pl

Serwery DNS są zorganizowane

hierarchicznie. Na szczycie

hierarchii jest serwer główny.

EB

IISPWR

29

EB

IISPWR

30

Konfiguracja sieciowa komputera z systemem Windows NaleŜy ustawić następujące parametry protokołu IP:

- adres IP komputera

- maskę adresu

- adres bramy (gateway’a)

- adres serwera DNS

W/w parametry mog

K O N I E C

ą być konfigurowane ręcznie lub

automatycznie (wykorzystanie serwera DHCP)

UŜyteczne polecenia w konfiguracji i weryfikacji IP:

- ipconfig (sprawdzanie konfiguracji)

- ping (testowanie połączenia)

EB

IISPWR

31

EB

IISPWR

32