Jodōshi -(sa)seru

 

こどもにはこのえいがをみさせないでください。

子供にはこの映画を見させないでください。

Proszę, niech Pan nie pozwala oglądać tego filmu dzieciom.

 

Przyłączone do czasownika Jodōshi -(sa)seru zmienia w następujący sposób przebieg działania:

•     ktoś powoduje charakteryzowane działanie, to znaczy pozwala je od kogoś wyprowadzić;

•     ktoś dopuszcza charakteryzowane działanie, to znaczy pozwala lub mu zapobiega.

Jest, zatem znakiem szczególnym dla trybu przyczynowego.

 

せんせいはきょうしつでたんごをかかせました。

先生は教室で単語を書かせました。

Nauczyciel uczy na seminarium, pisania samogłosek.

 

-(sa)seru może łączyć się z Tadōshi albo Jidōshi (bardzo często czasownikiem ruchu). Do Tad*shi dołącza się przez Joshi -ni, a do Jidōshi przez Joshi -o (występują też w cechowaniu nośnika działania -kara, -de, -ni yotte). W temacie albo podmiocie wymienia się tego, kto powoduje albo dopuszcza działanie.

 

せんせいはきょうしつでがくせいにたんごをかかせました。

先生は教室で学生に単語を書かせました。

Nauczyciel uczy studentów na seminarium, pisania samogłosek.

 

Jodōshi -(sa)seru łączy się z Mizenkei czasownika, przy czym do czasowników Ichidan-katsuyō przyłącza się wariant -saseru, a do czasowników Godan-katsuyō wariant -seru. -(sa)seru odmienia się jak czasownik Ichidan-katsuyō.

kiru - kisaseru kau - kawaseru

kangaeru - kangaesaseru kaku - kakaseru

yakusu - yakusaseru toru - toraseru

matsu - matasaseru yomu - yomaseru

hanasu - hanasaseru erabu - erabaseru

 

W przypadku kuru i suru tworzą się formy kosaseru i saseru.

W nowoczesnej mowie używa się krótszą formę wysnutą z -(sa)su, która występuje przeważnie w twierdzącym, krótkim Shūshikei i Rentaikei:

 

kangaeru - kangaesasu kau - kawasu

hanasu - hanasasu erabu - erabasu

 

Użycie tego Jodōshi bywa ograniczone. Nie może przyłączać się do dowolnego czasownika. Może łączyć się tylko z czasownikami, które mogą mieć przy sobie zarówno ożywiony podmiot jak i temat. Nie przyłącza się do Jidōshi, dla których istnieją równoważne Tadōshi. Kiedy przyłącza się kilka Jodōshi należy przestrzegać kolejności:

 

-(sa)seru - -(ra)reru - -nai - -ta