HORMONY

Przysadka mózgowa - hormon wzrostu - ogolny wzrost organizmu

Szyszynka - melatonina (hormon snu) - odpowiada za dobowy rytm sen-czuwanie

Tarczyca - tyroksyna, trójjodotyronina, kalcytonina - wzrost i rozwój organizmu, metabolizm

Przytarczyce - parathormon - reguluje zawartosc wapnia i fosforu w plynach ciala

Grasica - tymozyna - wzrost odpornosci organizmu

Nadnercza - adrenalina, noradrenalina

Trzustka - insulina, glukagon - utrzymanie stalego poziomu cukru we krwi

Jądra - testosteron - warunkuje cechy meskie, podtrzymywanie i funkcjonowanie narzadow plciowych

Jajniki - estradiol - rozwoj miednicy, piersi i zewnetrznych narzadow plciowych, cykl miesieczny

Jajniki - progesteron - rozwoj gruczolow mlecznych w czasie ciazy

WITAMINY

(rola; niedobór; nadmiar; zrodlo)

A - prawdilowe widzenia, zdrowy naskórek; kurza slepota, luszczenie się skory, nieprawidlowy wzrost u dzieci; odwapnienie kosci, uszkodzenie nerek, bole glowy i stawow; tran, jaja, watroba, maslo, mleko.

B2 - bierze udzial w przemianie białek i węglowodanów; zapalenie skory, blon sluzowych ukladu pokarmowego, zajady, uszkodzenie rogowki i soczewki oka; nudnosci, wymioty; pelne ziarno, drozdze, ser, grzyby, jaja

B11 - odpowiada za prawidlowa synteze kwasow nukleinowych; anemia, wady rozwojowe płodu; bezsennosc, rozdraznienie ; watroba, pelnoziarniste pieczywo, zoltka jaj

C - wzrost odpornosci, przyspiesza gojenie się ran; obnizenie odpornosci, krwawienie i gnicie dziasel (szkorbut) ; zaburzenie ukladu pokarmowego, tworzenie się kamieni ze szczawianu wapnia w nerkach; owoc rozy, papryka, natka pietruszki, jarmuz

D - ulatwia i reguluje przyswajanie wapnia i fosforu; deformacja kosci u dzieci (krzywica); lamliwosc kosci, nudnosci, wymioty, oslabienie, bole glowy, zwapnienie tkanek miekkich (watroby, nerek, pluc, serca i naczyn krwionosnych); tran, watroba, ryby morskie, smietana, maslo

E - zmniejszenie zuzycia tlenu przez tkanki, zwieksza odpornosc ustroju na niedotlenienie; zaburzenie plodnosci, choroby ukladu krazenia; zmeczenie, bole glowy, zaburzenie widzenia; kielki zboz, oleje roslinne, margaryna

K - uczestniczy w krzepnieciu krwi; spowolnienie procesu krzepniecia krwi; nadmierna potliwosc, uczucie goraca, niedokrwistosc; warzywa lisciaste, ziemniaki.

NARZADY ROZRODCZE

  1. damskie

jajniki - wytwarzaja komorki jajowe i zenskie hormony plciowe: estradiol i progesteron

jajowody - narzad w którym dochodzi do zaplodnienia komorki jajowej. Ruchy rzesek nablonka i rytmiczne skurcze miesni scian umozliwiaja przesuwanie komorki jajowej do macicy.

Macica - miejsce zagniezdzenia zarodka i rozwoju plodu

Pochwa - narzad kopulacyjny, stanowi kanal rodny

Wargi sromowe - chronia wejscie do pochwy, zapewniaja jej stala temperature i wilgotnosc.

Lechtaczka - odbiera i przewodzi bodzce pobudzenia plciowego

Gruczoly przedsionkowe - produkuja sluz.

  1. meskie

jadra -produkuja plemniki i testosteron

najadrze - miejsce magazynowania i dojrzewania plemnikow

moszna - worek skorny mieszczacy jadra zapewniajacy nizsza temperature powstajacym plemnikom

nasieniowody - wyprowadzaja plemniki z jader i transportuja je do pracia

pecherzyki nasienne - gruczoly wydzielajace substancje odzywczai pobudzajaca plemniki

gruczol krokowy produkuje wydzieline niezbedna do prawidlowego funkcjonowania plemnikow

pracie - sluzy do wprowadzania meskiego naisenia do drog rodnych kobiety

OKO

Rogowka - przezroczysta blona znajdujaca się z przodu galki ocznej. Przepuszcza i zalamuje swiatlo.

Twardowka - nieprzezroczysta blona otaczajaca zewnetrzna czesc galki ocznej znajdujacej się w oczodole. Chroni galke oczna przed urazami.

Naczyniowka - wielowarstwowa blona zawierajaca pigment oraz liczne naczynia krwionosne. Odzywia wszytskie struktury galki ocznej.

Teczowka - przednia czesc blony naczyniowej zawierajaca liczne naczynia krwionosne, miesnie zrenicy oka oraz komorki barwnikowe. Nadaje oczom charakterystyczna barwe chroni przed nadmierna iloscia swiatla.

Siatkowka - cienka blona wyscielajaca wewnetrzna powierzchnie galki ocznej. Zawiera komorki swiatloczule: czopki(rozpoznaja barwy , umozliwiaja ostre widzenie ale tylko przy jasnym oswietleniu) i preciki (reaguja na niewielka ilosc swiatla, dajac czarno-bialy obraz, sa bardzo czule - wykrywaja poruszajace się obiekty - co umozliwia widzenie „katem oka”). Przekształca bodzce swietlne w impulsy nerwowe.

Plamka - miejsce o najwiekszym skupieniu czopkow. Rejon najostrzejszego widzenia .

Tarcza nerwu wzrokowego - pozbawiony komorek swiatloczulych obszar w którym nerw wzrokowy wychodzi z galki ocznej .

Zrenica - otwor w teczowce przez który swiatlo wpada do wnetrza oka.

Soczewka - dwuwypukla, przezroczysta, elastyczna struktura umozliwiajaca widzenie przemiotow.

Cialo szkliste - polplynna przezroczysta substancja wypelniajaca galke oczna.

Powieki - zabezpieczaja galke przed urazami mechanicznymi oraznadmiarem swiatla.

Brwi i rzesy - dodatkowa ochrona galki ocznej.

Spojowka - cienka blona wyscielajaca wewnetrzna czesc powieki i przednia czesc galki ocznej do brzegu rogowki. Jest bogato unaczyniona, zawiera liczne gruczoly. Nawilza galke oczna przez wydzielanie sluzu.

Gruczol lzowy - wydziela lzy które oczyszczaja powierzchnie oka, nawilzaja ja i oczyszczaja z zabrudzen.

UCHO

  1. ucho zewnetrzne

malzowina uszna - pofaldowana chrzastka pokryta skora. Skupia fale dzwiekowe i kieruje je do przewodu sluchowego.

Przewod sluchowy zewnetrzny - kanal pokryty skora w ktorej znajduja się gruczoly wytwarzajace wydzieline, wydzielina wraz ze zluszczonym naskorkiem tworzy woskowine chroniace wnetrzne ucha przed cialami obcymi i natluszcza blone bebenkowa. Przekazuje fale dzwiekowa na blone bebenkowa.

Blona bebenkowa - cienka, silnie unerwiona blona zbudowana z tkanki lacznej. Przekazuje drgania mechaniczne do ucha srodkowego.

  1. ucho srodkowe

kosteczki sluchowe (mloteczek, kowadelko, strzemiaczko) - trzy kosteczki polaczone stawowo. Wzmacniaja drgania mechaniczne przekazuja je do ucha wewnetrznego.

Trabka sluchowa - przewod laczacy ucho srodkowe z gardlem . wyrownuje cisnienie po obu stronach blony bebenkowej i zabezpiecza ucho srodkowe przed skutkami zbyt silnych fal dzwiekowych

  1. ucho wewnetrzne:

blednik - przedsionek - wypelniony plynem, prowadzi do niego okienko owalne. Odbiera drgania mechaniczne i wzbudza drgania czasteczke w cieczy.

Blednik - slimak - przewod w ksztalcie muszli slimaka wypelniony ciecza. Odbiera drgania cieczy, wzbudza impulsy nerwowe, które nerwem sluchowym biegna do osrodka sluchu.

Blednik - trzy kanaly polkoliste - trzy kanaly lezace w trzech plaszczyznach wypelnione plynem. Informuje organizm o polozeniu i ruchach glowy.