PRZEDSIĘBIORSTWO NA RYNKU UE

WYKŁAD III - 10.03.2011

Realizacja programu rynku wewnętrznego

Rynek ten powstał w styczniu 1993 roku. Pierwszym krokiem na drodze do jego realizacji była Biała Księga przedstawiona w roku 1985. W dokumencie tym Komisja Europejska określiła ponad 280 czynników i środków, które wymagały usunięcia bądź nowych regulacji, aby zapewnić rzeczywistą realizację programu rynku wewnętrznego.

Zidentyfikowane bariery w swobodnym przepływie towarów i usług to głównie:

• bariery materialne (kontrole graniczne powodujące problemy w wymianie i wzrost kosztów wymiany),

• bariery techniczne t. j. narodowe normy produkcyjne, przepisy techniczne, procesy rejestracyjne, zróżnicowane przepisy prawne, nierówny dostęp do rynków zamówień publicznych,

• bariery podatkowe tzn. brak harmonizacji podatków - dotyczyło to głównie podatków pośrednich, co powodowało nierówną pozycję konkurencyjną firm na rynku europejskim.

Dokumentem, który wyznaczył harmonogram likwidacji tych barier i dochodzenia do unii ekonomicznej i handlowej, był Jednolity Akt Europejski (JAE), który wszedł w życie w roku 1987 (podpisany w 1986).

Najważniejsze regulacje zawarte w JAE dotyczą:

1. kwestii organizacyjno-prawnych, w tym głównie utworzenia prawnych ram działania w skali międzynarodowej Rady Europejskiej, wprowadzenia pewnych elementów wspólnej polityki zagranicznej oraz politycznych i gospodarczych aspektów bezpieczeństwa,

2. uregulowań merytorycznych, wśród których najważniejsze dotyczyły utworzenia od roku 1993 wspólnego rynku wewnętrznego, a ponadto wspólnych działań w zakresie polityki walutowej, socjalnej, prac badawczo-rozwojowych oraz ochrony środowiska,

3. problemów instytucjonalnych, dotyczących zasad podejmowania decyzji na poziomie organów Unii Europejskiej, wzmocnienia znaczenia Komisji Wspólnot Europejskich oraz wprowadzenia nowych form udziału Parlamentu Europejskiego w stanowieniu prawa.

Poza JAE drugim dokumentem prawnie wiążącym dla urzeczywistnienia zasad jednolitego rynku był Traktat z Maastricht (rok 1993).

Jakie akty prawne wprowadziły zmiany w Traktacie Rzymskim?

Traktat o ustanowieniu Wspólnoty Europejskiej był nowelizowany kolejno m.in. przez:

• Traktat Fuzyjny, podpisany 8 kwietnia 1965 roku w Brukseli, wszedł w życie 1 lipca 1967 roku. Połączył instytucje ówczesnych trzech Wspólnot, ustanawiając jedną Komisję i jedną Radę;

• Jednolity Akt Europejski (JAE), podpisany 17 lutego 1986 roku w Luksemburgu i 28 lutego 1986 roku w Hadze, wszedł w życie 1 lipca 1987 roku. Ustanowił niezbędne dostosowania w celu urzeczywistnienia rynku wewnętrznego;

• Traktat o Unii Europejskiej, który został podpisany 7 lutego 1992 roku w Maastricht i wszedł w życie 1 listopada 1993 roku. Traktat wprowadził nowe formy współpracy między rządami Państw Członkowskich - m.in. w zakresie polityki zagranicznej, polityki bezpieczeństwa i w obszarze „sprawiedliwości i spraw wewnętrznych”. Poprzez powiązanie tej współpracy międzyrządowej z istniejącym „wspólnotowym systemem, Traktat z Maastricht stworzył nową strukturę składającą się z trzech filarów o charakterze politycznym i gospodarczym, stanowiących podstawę Unii Europejskiej;

• Traktat z Amsterdamu, podpisany 2 października 1997 roku, wprowadził zmiany do Traktatów o WE i UE oraz zmienił numerację artykułów obu Traktatów. Załącznikiem do Traktatu z Amsterdamu są ujednolicone wersje Traktatów o UE i WE;

• Traktat z Nicei, podpisany 26 lutego 2001 roku, wszedł w życie 1 lutego 2003 roku (przede wszystkim nowelizacja ta miała na celu przygotowanie instytucjonalne WE i UE do rozszerzenia UE o nowe kraje członkowskie);

• Traktat Lizboński - 2003 rok.

1951 r. - EWWiS

1958 r. - EWG → WE

Euroatom (EWA)

art. 85 EWG (87 TWE)

art. 87 TWE (dawniej art. 83)

JRE - Jednolity Rynek Europejski

ERW - Europejski Rynek Wewnętrzny

KONSTRUKCJA UNII EUROPEJSKIEJ ORAZ RELACJA MIĘDZY UNIĄ A WSPÓLNOTAMI

I FILAR

Wspólnoty Europejskie:

1. Wspólnota Europejska - traktat o utworzeniu Wspólnoty Europejskiej (Rzym, 25 marca 1957),

2. Europejska Wspólnota Węgla i Stali - traktat o utworzeniu EWWiS (Paryż, 18 kwietnia 1951),

3. Europejska Wspólnota Energii Atomowej - traktat o utworzeniu Euroatom (Rzym, 25 marca 1957);

• unia celna i wspólny rynek

• polityka handlowa

• polityka rolna

• polityka transportowa

• polityka przemysłowa i strukturalna

• unia gospodarcza i walutowa

• sieci transeuropejskie

• polityka socjalna

• badania i rozwój (B+R), ochrona środowiska

• ochrona konsumenta

• obywatelstwo Unii

• edukacja i kultura

II FILAR

Wspólna Polityka Zagraniczna i Bezpieczeństwa ustanowiona na mocy Tytułu V traktatu o Unii Europejskiej

Polityka zagraniczna:

• ustalanie wspólnych stanowisk i działań

• utrzymanie pokoju

• ochrona praw człowieka

• wspieranie demokracji

• pomoc krajom trzecim

Polityka bezpieczeństwa:

• utrzymanie pokoju

• Unia Zachodnioeuropejska jako organ bezpieczeństwa

• współpraca w ramach NATO

• ekonomiczne aspekty zbrojeń

• długookresowo: Europejski System Bezpieczeństwa

III FILAR

Współpraca w dziedzinach wymiaru sprawiedliwości i spraw wewnętrznych ustanowiona na mocy Tytułu VI traktatu o Unii Europejskiej

Wymiar sprawiedliwości:

• walka ze zorganizowaną przestępczością międzynarodową (przemytem narkotyków)

• współpraca sądownicza w sprawach karnych i cywilnych

• współpraca policji

Sprawy wewnętrzne:

• polityka azylowa

• ochrona granic zewnętrznych, polityka migracyjna i wizowa

• zwalczanie narkomanii

INTEGRACJA WSZERZ oznacza rozszerzanie zasięgu geograficznego ugrupowania t.j. przyjmowanie nowych krajów członkowskich.

1958 - kraje Beneluxu, Francja, Niemcy i Włochy

1973 - Wielka Brytania, Dania i Irlandia

1981 - Grecja

1986 - Hiszpania i Portugalia

1995 - Austria, Finlandia i Szwecja

2004 - kraje Europy środkowo - wschodniej (w tym Polska), Malta i Cypr

2007 - Rumunia i Bułgaria