"Każdy może być kreatorem"
Ideą polskiego programu edukacyjnego "Kreator" zrodzonego w 1995 roku jest pomaganie innym w odkrywaniu siebie, wzbogacanie w umiejętności niezbędne do opanowania koniecznych kompetencji:
Komunikowanie się w różnych sytuacjach
Rozwiązywanie problemów
Efektywne współdziałanie w zespole
Aktywizacja
Twórcze myślenie
Operowanie informacjami
Refleksja nad własnym uczeniem się
Schemat budowy lekcji proponowany przez program "Kreator" skłania do innego jej przemyślenia. Lekcja podzielona jest na następujące etapy:
zaangażowanie,
badanie,
przekształcanie,
prezentacja,
refleksja.
Model lekcji w takim ujęciu powoduje, iż kreatorem zajęć staje się zarówno nauczyciel jak i uczeń. Powstaje nowa relacja między uczniem a nauczycielem, który świadomie rezygnuje ze swej dominującej roli i przestaje być najważniejszą osobą w klasie. Nauczyciel koordynuje i organizuje pracę tak, aby po umiejętnym zadaniu problemu do rozwiązania, uczeń starał się samodzielnie przedstawić własne propozycje rozwiązania i wyciągać wnioski dotyczące jego własnej pracy. Propozycja takiej struktury zajęć pomaga zarówno nauczycielowi jak i uczniowi w stawaniu się bardziej twórczym.
Konspekt lekcji kreatorskiej przeprowadzonej w klasie I
Temat bloku: "Już jestem uczniem"
Temat dnia: "Szkolne" zabawy w krainie figur i liter.
Zapis w dzienniku lekcyjnym: "Szkolne" zabawy w krainie figur i liter. Rozmowa na temat listu przeczytanego przez nauczyciela. Projektowanie budynku szkoły i jej otoczenia z wyciętych elementów. Klasyfikacja figur ze względu na kształt i kolor oraz wielkość. Stosunki przestrzenne, cechy wielkościowe. Analiza i synteza słuchowo - wzrokowa wyrazu "szkoła". Układanie i zapisywanie wyrazów z liter.
Cele operacyjne:
Uczeń rozumie i posługuje się praktycznie pojęciami "na zewnątrz", "wewnątrz", "większy", "mniejszy", "wyższy", "niższy";
Określa słowem, ruchem wzajemne położenie przedmiotów na płaszczyźnie i w przestrzeni, właściwie stosuje zwroty: na, nad, obok, pod, z prawej, z lewej;
Dokonuje klasyfikacji figur wg cech: kolor, kształt, wielkość;
Nazywa elementy budynku szkoły, jej pomieszczenia, zna ich przeznaczenie;
Uważnie słucha i przeżywa treść listu;
Wykonuje projekt budynku z gotowych elementów;
Dokonuje analizy i syntezy słuchowo-wzrokowej wyrazów;
Układa i zapisuje z liter wyrazy;
Dostrzega znaczenie szkoły i rozumie potrzebę dbania o jej wygląd i estetykę;
Bawi się słowem;
Pobudza i rozwija wyobraźnię;
Podejmuje twórcze działania;
Przedstawia swój punkt widzenia;
Współdziała z partnerem;
Bawi się zgodnie w zespole;
Podejmuje próbę rozwiązania problemu grupy;
Dokonuje samooceny swojej pracy;, działalności praktycznej.
Dzieli się wrażeniami.
Metody: słowna, problemowa
Formy: zbiorowa, indywidualna i grupowa jednolita.
Środki dydaktyczne: arkusze szarego papieru, wycięte z kolorowego papieru figury geometryczne (kwadraty, prostokąty, trójkąty, koła) różnej wielkości i różnego koloru, mazaki, kredki, nożyczki, klej, kartoniki z literami "s", "z", "k", "o", "ł", "a", list do uczniów (załącznik nr 1).
Etapy lekcji |
Przebieg zajęć |
Umiejętności kluczowe |
Uwagi |
1 |
2 |
3 |
4 |
Zaangażowanie |
Nauczyciel czyta uczniom siedzącym w kręgu list zaadresowany do nich, będący prośbą o pomoc w stworzeniu projektu nowoczesnej szkoły (zał.nr 1). Po stworzeniu sytuacji problemowej (krótkie omówienie listu) nauczyciel dokonuje podziału klasy na grupy 4 - osobowe poprzez losowanie numerów. Następnie uczniowie zajmują miejsca przy wyznaczonych stolikach. |
Komunikacja: nauczyciel - klasa, Organizacja i planowanie własnego uczenia się. |
|
Badanie I |
Uczniowie analizują warunki materiałowe (różne figury geometryczne wycięte z kolorowego papieru, arkusze szarego papieru, kredki, mazaki, nożyczki, klej) i zastanawiają się jak pomóc projektantom, zbierają pomysły. Tu ma miejsce wyjaśnianie wątpliwości, zadawanie pytań. Uczniowie wybierają spośród siebie lidera (osobę kierującą pracą grupy) i sprawozdawcę, planują pracę. |
Organizowanie i planowanie własnego uczenia się.Skuteczne porozumiewanie się (mówienie, słuchanie). |
|
Przekształcanie I |
Uczniowie realizują zaplanowane działania, mają możliwość korzystania z porady nauczyciela. Swoje pomysły przenoszą na papier. |
Skuteczne porozumiewanie się (mówienie, słuchanie), efektywne współdziałanie w grupie, rozwiązywanie problemów w twórczy sposób. |
|
Prezentacja I |
Sprawozdawcy opisują projekty wykonane w grupach. |
Skuteczne komunikowanie się. |
|
Badanie II |
Nauczyciel głośno odczytuje i komentuje problem nr II (zał.nr 2). Uczniowie w grupach zastanawiają się nad sposobem rozwiązania problemu, zapoznają się z warunkami materiałowymi (kartoniki z literami: "s", "z", "k", "o", "ł", "a"). |
Planowanie i organizacja. |
|
Przekształcanie II |
Uczniowie realizują zaplanowane działania, pomysły przenoszą na papier. |
Współpraca w grupie, skuteczne komunikowanie się (mówienie, czytanie i słuchanie),praca twórcza, rozwiązywanie problemów. |
|
Prezentacja II |
Sprawozdawcy prezentują wyniki pracy w grupach. |
Komunikowanie się. |
|
Refleksja |
Uczniowie wypowiadają się na temat pracy w grupie, jak została ona zaplanowana, jaki to miało wpływ na efekt ich pracy, na jakie napotykali trudności, jaki był wkład każdego ucznia w osiągnięcie celu końcowego (czy były pomysły, których nie wykorzystano). Samoewaluacja - czego się nauczyłem, co było dla mnie ciekawe, jak czułem się podczas pracy. |
Ocena własnego uczenia się, skuteczne komunikowanie się. |
|
Praca domowa |
Propozycje różnych zabaw ze słowem "szkoła". |
|
|