Polityka

Polityka sztuka rządzenia państwem stosownie dla władz państwowych polityka wojskowa, zagraniczna, gospodarcza.

Polityka Gospodarcza świadome oddziaływanie władz państwowych na gospodarkę narodową - na jej dynamikę, strukturę, na stosunki ekonomiczne w państwie oraz na jego relacje gospodarcze z zagranicą.

Po polityka łącząca cele ekonomiczne i społeczne,
a więc oddziaływanie władz państwowych na narodowe zjawiska ekon.-społ.

Podmioty Pol.gosp. władze państwowe reprezentowane przez władze ustawodawczą i wykonawczą (rząd, prezydent)

1.władze samorządowe tzn. sejmiki wojewódzkie , powiatowe i gminne rady ( wojewoda nie jest władza samorządową)

2.władze przedsiębiorstw - rada nadzorcza, zarząd, właściciel, dyrektor, w spółkach akcyjnych będą to walne zgromadzenia.

Każdy z tych podmiotów działa na swoim obszarze kompetencji, tzn., że władze państwowe mają najszerszy obszar swych kompetencji, władze samorządowe trochę mniejszy, władze przedsiębiorstw jeszcze mniejszy, a reprezentanci gospodarstw domowych najmniejszy obszar kompetencji.

1.Indukcję- polega na wyprowadzaniu ogólnych wniosków z pojedynczych jednostkowych obserwacji 2.Dedukcję- polega na wyprowadzaniu jednych wniosków uogólnień z innych uogólnień

Podmioty polityki gosp. Podmiotem polityki gospodarczej jest najczęściej władza państwowa, mogą być także organy typu przedstawicielskiego oraz organy ponadnarodowe np. Unia Europejska.

Prognozowanie gospodarcze ostrożne planowanie wzrostu gospodarczego. Przegrzanie gosp. To niekontrolowany wzrost cen, następuje kryzys nadprodukcji i trudniąc w zbycie.

Nauka polityki gospodarczej zajmuje się badaniem form, celów, narzędzi i sposobów oddziaływania państwa na społeczny proces gospodarczy.

Nauka pozytywna służy poznawaniu i opisywaniu rzeczywistości. Charakter normatywny przejawia się we wskazywaniu możliwych kierunków i sposobów przeobrażenia polityki gospodarczej.

Doktryna - zbiór uporządkowanych w pewien sposób założeń, twierdzeń i poglądów na temat określonej dziedziny wiedzy lub działalności. Doktryny podejmują problemy, wobec których nauka nie czuje się w pełni kompetentna, wskazują i wartościują cele działań.

Ocena procesów i warunków społeczno - gospodarczych w kraju (ocena procesów wzrostu i podziału dochodów, sytuacji materialnej głównych grup ludności w porównaniu z założeniami, okresami wcześniejszymi i z zagranicą),

Wybór celów społeczno - gospodarczych i zakresu alokacji środków przeznaczonych na ich realizację, Wdrażanie i koordynację ustalonych celów i kierunków polityki gospod., ich monitorowanie i ocenę, a także dokonywanie niezbędnych korekt.

a. ekonomiczne - pomnażanie bogactwa kraju, wzrost gospodarczy, wzrost przedsiębiorczości

b. społeczne - reguluje podział dochodu narodowego, ubezpieczenia, wyrównanie szans różnych grup społecznych, zwalczanie nędzy, ochrona zdrowia

c. ekologiczne - ochrona przyrody, kształtowanie ekorozwoju, rekultywacja

d. militarno-obronne - powiększanie potencjału gałęzi o znaczeniu obronnym, zapewnienie niezbędnych rezerw mocy produkcyjnych i środków produkcji

Podział instrumentalny: polityka pieniężna, budżetowa, inwestycyjna zatrudnienia, cenowo dochodowa, naukowa i innowacyjna itd

Podział sektorowy: polityka przemysłowa, rolna, handlowa, komunikacyjna, komunalna, turystyczna itd.

Metody polityki gospodarczej Indukcja, dedukcja, badania historyczne, eksperyment, metoda prób i błędów.

System ekonomiczny jest to zbiór powszechnie obowiązujących norm prawnych oraz ogólnie akceptowanych zasad, regulujących postępowanie wszystkich uczestników procesu gospodarczego

Funkcje Polit.gosp. w kapitalizmie mieszanym Dotyczą przede wszystkim zasady wolności gospodarczej, poszanowania własności prywatnej i swobody przedsiębiorczości. Stymuluje gosp. krajów, wspiera ją i rozwój sektorów niedostatecznie obsługiwanych przez prywatnych przedsięb.(kolej, poczta, przeds.produkc., szkoły, ochrona zdrowia)

Modele systemów ekonomicznych Ze względu na kryterium własności produkcji rozróżniamy ustroje kolektywistyczne, w których dominuje własność państwa oraz ustroje indywidualistyczne (kapitalistyczne), w których dominuje własność jednostkowa. Ze względu na kryterium sposobu regulacji gospodarki rozróżniamy systemy kompetytywne (konkurencyjne) oraz systemy gospodarki regulowanej administracyjnie.

Protekcjonizm nakładał na państwo obowiązek ochrony przed zagraniczną konkurencją produkcji krajowej za pomocą nakładania na importowane towary ceł osłonowych i wspierania eksportu.

Merkantylizm zakładał zapewnienie dopływu do kraju kruszców, dodatni bilans handlowy, eksportowanie towarów przetworzonych, importowanie surowców, popieranie uprzemysłowienia kraju, zapewnienie wyrobom krajowym dobrej jakości poprzez nadzór i kontrole produkcji, rozbudowa infrastruktury.

Liberalizm gospodarczy oznacza swobodę działania gospodarczego i wolności ekonomicznej.

Liberalizm zakładał jak najmniejsze ingerowanie państwa w działalność gospodarczą i ograniczyć się do spraw obronności kraju, wymiaru sprawiedliwości, ochrony porządku a zwłaszcza ochrony swobody działalności prywatnych przedsiębiorców.

Interwencjonizm(Roosvelt)
Wprowadzono kontrolę nad działalnością banków i giełdy. Zwiększono emisję pieniądza w celu zwiększania popytu konsumpcyjnego i inwestycyjnego. Interwencyjne zakupy rządowe płodów rolnych (zmniejszenie nożyc cen). Oddziaływano na zwiększenie wzrostu zatrudnienia i poziomu płac. Wprowadzono roboty i inwestycje publiczne.

Po wielkim kryzysie wzrosła rola państwa w kierowaniu gospodarką. Podstawowym narzędziem było zwiększenie popytu oraz inwestycyjności poprzez zwiększenie podaży pieniądza.

Poglądy Friedmana (monetaryzm): rola państwa w gospodarce powinna być maksymalnie ograniczona i obejmować tylko politykę pieniężną: kontrolę podaży pieniądza, obniżanie stopy inflacji.

Jest to połączenie doktryn monetarystów i ekonomii propodażowej, zastosowana w latach 80 przez rząd Reagana. Obejmowała ona zniesienie centralizacji zarządzania gospodarką, zmniejszono znacznie podatki, umożliwiono przedsiębiorcom stosowanie podwyższonych odpisów amortyzacyjnych.

Stosowano strategię rozwoju ekstensywnego - powiększano majątek trwały i zatrudnienie w sferze produkcji.

Kapitalizm szczególna odmiana rozwinęła się w krajach, które utworzyły UE. Prywatna Własność, demokracja, zajmowała się opieka społeczną, istniał solidaryzm społeczny - doktryna negująca walkę klasową, starano się nienawiść i walkę zawiesić na współpracę, progresywne podatki, pomoc społeczna, zwiększająca się płaca minimalna, minimum socjalne, pełne zatrudnienie.
Kapitalizm o ludzkiej twarzy stał się inspiracją dla socjalizmu o ludzkiej twarzy.

Socjalizm postuluje całkowitą likwidację prywatnych środków produkcji- państwowa własnoć środków produkcji. Centralne kierowanie. Chrześcijańska doktryna społeczna (w XX w powstaje z niej społeczna gospodarka rynkowa) głosi potrzebę ochrony słabszych warstw społecznych i przeciwstawianie się drapieżnemu kapitalizmowi.

Ustrój kapitalistyczny oparty jest na prywatnej własności podstawowych środków produkcji takich jak: budynki, maszyny, ziemia oraz na rynkowej więzi między podmiotami gospodarczymi, a w sferze politycznej także ten ustrój opiera się na demokracjach parlamentarnych.

Ustrój socjalistyczny opiera się na państwowej własności podstawowych środków produkcji tj.

-Na ustroju politycznym jednopartyjnym a nie na wielopartyjnym, chociaż parlamenty mogą występować lub nie.

Polityka gospodarcza w grupie krajów kapitalistycznych i socjalistycznych jest odmienna polega głównie na tym, że w krajach typu kapitalistycznego w polityce gospodarczej przeważają pośrednie formy - co produkować ile i komu sprzedawać - oddziaływania państwa na życie gospodarcze, natomiast w krajach socjalistycznych przeważają bezpośrednie formy oddziaływania państwa na życie gospodarcze.

Demontaż instytucji i struktur nakazowo rozdzielczych w socjalizmie realnym i demontaż tego systemu.Kreowanie warunków umożliw.uruchomienie i prawidłowe działanie. Mechanizmów regulacji rynkowej. Przekształcenie własności strukt.gosp. - prywatyzacja.przystosow podukcji do międzynarodow. norm

ZAŁOŻENIA DOKTRYNALNE I PRAGMATYZM W POLITYCE SPOŁECZNO-EKONOMICZNEJ.

Doktryny społeczno-ekonomiczne - to zbiór twierdzeń, pojęć, założeń, pojęć opartych na naukowych potrzebach.

Doktryny obejmują aspekty: moralne, filozoficzne, światopoglądowe. Rodzaje doktryn społeczno - ekonomicznych:

Doktryna - to zespół ideałów które jakaś grupa społeczna wyznaje są reguła, zasada, wytyczna, pogląd. Doktryna obejmuje różnorodne zjawiska.

liberalna - ingerencja państwa w gospodarkę powinna być minimalna żeby zostawić sprawy rynkowi;

socjaldemokratyczna - państwo powinno ingerować w rozwój gospodarki;

-menkontylizm - zakładał rozwój handlu, gospodarki przed XVIII w.

-interwencjonizm gospodarczy - XX w. szkoła keynesowska, stwierdzał, że kapitalizm rozwija się nie płynnie, dlatego trzeba stworzyć mechanizm regulujący za pomocą państwa.

Z doktryną związane są :*słuszna cena; *uczciwa cena; *kościół i jego poglądy na temat kapitalizmu.

Założenia doktrynalne - to zespół ideałów wyznawanych przez jakąś grupę ludzi np. założenia doktrynalne typu liberalnego, typu socjalistycznego, doktryna chrześcijańska.

Pragmatyzm - to, co w praktyce jest potrzebne nie zależnie, jakie ideały wyznajemy.