18.04.2008

LEKI MOCZOPĘDNE

Nerki:

• Utrzymują prawidłową objętość płynów ustrojowych i ich składu elektrolitowego

• Wydalają produkty przemian ustrojowych i substancji obcych

• Wspólnie z układem oddechowym nerki regulują równowagę kwasowo- zasadową

• W chorobach nerek zdolność wytwarzania moczu jest obniżona, a przy wzroście podaży płynów dochodzi do ich gromadzenia się i obrzęków

• Niedostateczną diurezę można zwiększyć przez :

- usunięcie przyczyny (uzupełnienie płynów w przypadku odwodnienia, itp.)

- podanie leku moczopędnego

Leki moczopędne są stosowane w celu zwiększenia diurezy, niezależnie od przyczyny skąpomoczu lub bezmoczu, a także w celu zwiększenia wydalania substancji toksycznych. Również stosowane są do leczenia nadciśnienia tętniczego.

Podział leków moczopędnych:

1. Leki modyfikujące transport kanalikowy

1. Wysoce efektywne (do 30 % Na pod ich wpływem wydalonego) zwane diuretynami pętlowymi:

1. Pochodne sulfonamidowe (furosemid)

2. Pochodne kwasu fenoksyoctowego (kw. efaktynowy)

2. Umiarkowanie efektywne (do 15 %) czyli diuretyki korowego odcinka pętli nefronu: tiazydy

3. Miernie (<5 %)

1. Diuretyki oszczędzające K (spirondakton)

2. Inhibitory dehydratazy (acetazolamid)

2. Inne leki moczopędne

1. Diuretyki osmotyczne (mannitol)

2. Środki pochodzenia roślinnego

Furosemid:

• Hamuje zwrotne wchłanianie chloru i jodu sodowego

• Szybko obniża objętość płynów krążących

• Dłuższe stosowanie prowadzi do znacznych zaburzeń równowagi elektrolitowej

Działania niepożądane:

- ortostatyczne obniżenie RR

- spadek K i Mg

- wzrost glukozy

- może powodować napady porfirii

- zaburzenia słuchu

Wskazania:

- obrzęk płuc

- przełom nadciśnieniowy

- leczenie zatruć

- niedostateczne wydalanie płynów w niewydolności nerek

Podawać iv. powoli! 10 mg/ min → wtedy spada ryzyko zaburzeń słuchu

Dawka max 1g/ 24h

Tiazydy (Hydrochlorotiazyd)

• Hamują zwrotne wchłanianie jonów chlorkowych i jonów Na

• Rozkurczają mięśnie gładkie i obniżają RR

Działania niepożądane:

- zaburzenia elektrolitowe (spadek K, spadek Mg, wzrost Ca)

- nasilają dnę moczanową

- wzrost glc

- impotencja

Wskazania:

- Obrzęki w niewydolności serc, wątroby

- nadciśnienie tętnicze

- moczówka prosta (hamują wtedy wydalanie moczu)

Diuretyki oszczędzające potas:

Spironolakton

• Wzrost utraty Na i H₂O bez utraty potasu

• Słabe działanie moczopędne

Wskazania

- obrzęki w marskości wątroby i przewlekłej niewydolności serca

Działania niepożądane:

- wzrost K

- hiponatremia

- zaburzenia miesiączkowania; impotencja

- splątanie

Diuretyki osmotyczne (mannitol 20 %)

• wiążą duże ilości H₂O w przesączu nerkowym

• jedyna grupa leków moczopędnych skutecznie działająca w stanach hipowolemii (zapobiegają niewydolności nerek w przebiegu bezmoczu spowodowanego wstrząsem hipowolemicznym)

Zastosowanie:

- wstrząs hipowolemiczny, pourazowy

- do diurezy wymuszonej

- leczenie obrzęku mózgu

iv 1g/kg Mannitolu