Jednostka 3, „Wiedza w świecie społecznym”

UKRYTA TEORIA OSOBOWOŚCI (UTO)- schematy, które ludzie stosują by pogrupować różne rodzaje cech osobowości, np. wielu ludzi jest przekonanych, że jeśli ktoś jest uprzejmy to również jest hojny

• teorie te składają się z naszych własnych przekonań o zasadach współwystępowania cech osobowości

• zawierają komponent kulturowy- w danej społeczności większość jej członków podziela UTO

• język, którym ludzie mówią, wpływa na sposób, w jaki myślą o świecie kultura, język kształtują nasze wyobrażenie o innych

• UTO mogą być indiosynkratyczne czyli ty, np. uważasz że kobieta, która jest piękna jest również miła, natomiast twój przyjaciel ma inne doświadczenie

• występuje tendencja do wypełniania luk, czyli przekonanie, że informacja, która pasuje do schematu została odebrana, mimo iż w rzeczywistości jej nie było

TEORIA ATRYBUCJI- ( F. Heider)

• określenie sposobu, w jaki ludzie wyjaśniają przyczyny swego zachowania oraz zachowania innych ludzi

Atrybucja Wewnętrzna- wnioskowanie, że jakaś osoba zachowała

się w określony sposób ze względu na swe właściwości postawy,

charakter, osobowość

Atrybucja Zewnętrzna- wnioskowanie, ze jakaś osoba zachowała

się w określony sposób ze względu na właściwości sytuacji, w

której się znalazła. Zakłada się, że w tej sytuacji większość ludzi

reagowałaby w ten sam sposób.

TEORIA WNIOSKOWANIA Z CZYNNIKÓW TOWARZYSZĄCYCH (Jones i Davis)

Dokonujemy wewnętrznych atrybucji dotyczących osoby, gdy:

• istnieje niewiele nietożsamych konsekwencji jej zachowania

• zachowanie jest nieoczekiwane

Podstawowy błąd atrybucji: (Ross)

Tendencja do przeceniania czynników wewnętrznych przynależnych do dyspozycji, a niedoceniania roli sytuacji.

Jesteśmy mocno nastawieni na dostrzeganie związku między działaniem ludzi, a tym, co naprawdę myślą lub czują nawet gdy zachowanie zostało zdeterminowane przez sytuację (reklamy, filmy).

Obserwator- człowiek wyjaśniający czyjeś zachowania jako wywodzące się z cech i postaw obserwowanej osoby

Aktor- wyjaśnia swoje zachowanie poprzez wpływy czynników zewnętrznych, sytuacyjnych

Gdy zagrożona jest samoocena ludzie dokują atrybucji w służbie ego:

• sukcesy przypisujemy czynnikom wewnętrznym

• porażki przypisujemy czynnikom zewnętrznym

Rola rezultatów nietożsamych:

Dokonujemy porównania rezultatu, który uzyskaliśmy, zachowując się tak jak postąpiliśmy, z tym, co moglibyśmy zyskać działaniem alternatywnym (porównujemy skutki odmiennych rozwiązań)

Oczekiwanie oparte na teorii:

Odnoszą się do oczekiwań wobec ludzi, formułowanych na podstawie ich przynależności do danej grupy.

Oczekiwanie oparte na obiekcie:

Odnoszą się do zachowań, jakich spodziewasz się po danej osobie, znając jej działania w przeszłości.

MODEL WSPÓŁZMIENNOŚCI KELLEYA: (sześcian atrybucyjny)

1. Zgodność informacji- w jakim stopniu inni ludzie zachowują się wobec tych samych bodźców tak samo jak „aktor'

2. Wybiórczość informacji- do jakiego stopnia dany aktor zachowuje się w ten sam sposób wobec różnych bodźców

3. Spójność informacji- do jakiego stopnia dane zachowanie aktora wobec określonego bodźca jest takie samo mimo upływu czasu

Atrybucje Obronne- wyjaśnienie zachowania, które pozwalają tłumić

świadomość tego, że jesteśmy śmiertelni i podatni na zranienia

Nierealistyczny Optymizm- forma obronnej atrybucji; przeświadczenie,

że:

• rzeczy dobre przydarzają się raczej nam

• złe spotykają raczej innych niż nas

Wiara w sprawiedliwy świat

- forma obronnej atrybucji

• zło dotyka złych ludzi

• dobro spotyka dobrych