Gleba Torfowa

  1. Pozycja systematyczna

Dział: gleby hydrogeniczne

Rząd: Gleby bagienne

Typ: Gleby torfowe

  1. Morfologia

Gleba torfowa to wierzchnia warstwa utworu organogenicznego (do głębokości występowania żywych korzeni roślin), w której zachodzi zarówno gromadzenie szczątków roślinnych jak i ich przetwarzanie na torf i bezpostaciowe związki próchnicze. Ten biologicznie czynny poziom podlega okresowej aeracji. Warstwy torfu znajdujące się stale pod wodą nie są glebą, ale organogeniczną skałą, w której zachodzi skałotwórczy proces zwęglania.

Poziomy genetyczne:

PO - poziom bagienny gleby organicznej

Ot - poziom organiczny gleby torfowej

D- podłoże mineralne

  1. Geneza

Gleby torfowe powstają w ekosystemach bagiennych, wytwarzających i akumulujących torf. Mogą występować na terenach stale podmokłych jako torfowo -bagienne związane z akumulacyjną faza rozwoju torfowiska i na terenach odwodnionych z przerwanym procesem bagiennym, jako torfowo-murszowe, łąkowe, leśne, lub w uprawie rolniczej. Dzielimy ją na 3 podtypy: gleby torfowe torfowisk niskich, przejściowych i wysokich.

  1. Właściwości gleby

Są to gleby o zawartości substancji organicznej przekraczającej 20% suchej masy. Każdy z 3 podtypów gleb torfowych ma swój własny odczyn. Gleby torfowe torfowisk niskich z przewagą roślinności zielnej mają zwykle obojętny lub słabo- kwaśny odczyn pH powyżej 5. Gleby torfowe torfowisk przejściowych, gdzie przeważają gatunki digotroficzne mają pH 4-5. Natomiast gleby torfowe torfowisk wysokich, gdzie przeważa roślinność torfotwórcza z wyróżnieniem mchów sfagonowych ma pH poniżej 4. Miąższość profilu w stanie naturalnym wynosi co najmniej 30cm. Są to gleby mało urodzajne, głównie przeznaczone jako łąki i pastwiska. Wymagają one melioracji i intensywnego nawożenia. Powstają w ekosystemach bagiennych w warunkach trwałej anerobiozy sprzyjającej powstawaniu i akumulacji torfu.

  1. Występowanie w Polsce

Gleby te wraz z innymi glebami bagiennymi zajmują ok 8% powierzchni Polski, występują na obszarach podmokłych, pradolinach, dolinach rzek np. Dolina Biebrzy. Najczęściej spotykane są na Pojezierzu Suwalskim, Nizinie Podlaskiej oraz Polesiu Lubelskim.

  1. Użytkowanie przez człowieka

Przeznaczone są jako łąki , pastwiska oraz jako tzw. „kopalnie torfu” - wykorzystywanego do ogrzewania. Wiele konturów objętych jest ochroną prawną.