DUSZNICA BOLESNA (Angina pectoris)

cechy BÓLU WIEŃCOWEGO (7 cech):

• lokalizacja - za mostkiem

• promieniowanie - do szyi, szczęki lub kończyn górnych (szczególnie do kończyny górnej lewej), czasami do pleców, barku, łokcia, nadgarstka lub 4 i 5 palca lewej ręki

• charakter - zaciskający, dławiący lub uciskowy, czasami występuje uczucie palenia lub pieczenia

• okoliczności powstawania - zwykle w czasie wysiłku (szczególnie marsz pod górę), podczas posiłku, przy wyjściu z ciepłego pokoju na zimno + emocje (podniecenie, strach, niepokój), w zaawansowanych przypadkach nasila się przy kładzeniu lub schylaniu, może pojawić się gdy chory wstaje po obudzeniu

• czas trwania - zazwyczaj ustępuje w ciągu kilku minut (5 - 15min), ból wysiłkowy ustępuje w spoczynku, ustąpienie bólu po 2 - 3min od podania nitrogliceryny dusznica bolesna

• sposób ustępowania

• dodatkowe objawy: szybkie lub niemiarowe bicie serca, zawroty głowy, poty, niepokój, odbijanie i uczucie pełności w dołku podsercowym

• objawy towarzyszące: wzrost ciśnienia tętniczego, przyspieszenie pracy serca, rytm cwałowy lub niemiarowość

• bóle mogą występować z dość niezmienną częstotliwością lub ich częstotliwość może się zwiększać początek ostrej niewydolności wieńcowej, zawał serca

ZAWAŁ MIĘŚNIA SERCOWEGO = martwica mięśnia sercowego spowodowana niedokrwieniem, zwykle na tle choroby wieńcowej ze znacznym zwężeniem jednej tętnicy wieńcowej

cechy BÓLU ZAWAŁOWEGO:

• ból charakterystyczny dla dusznicy bolesnej trwający dłużej niż 20 - 30min, o dużym nasileniu

• stale nawracający

• utrzymuje się w spoczynku

• często towarzyszą mu osłabienie i niepokój

• pojawia się często nagle, ale może tez być poprzedzony okresem niestabilnej dusznicy bolesnej, często u chorych z już rozpoznaną chorobą niedokrwienną serca

• spotyka się także bezbolesne postacie zwału, kiedy pierwszym objawem może być ostra niewydolność serca, omdlenie, nagłe zatrzymanie krążenia

ZABURZENIA RYTMU SERCA

MIGOTANIE PRZEDSIONKÓW (Fibryllatio atriorum) = szybka (5.7 - 10Hz = 340 - 600/min), nieskoordynowana i nieefektywna hemodynamicznie czynność przedsionków z wtórnym blokiem przedsionkowo - komorowym IIº

• przy wolnej czynności komór chory może nie mieć żadnych dolegliwości lub odczuwać jedynie nierówne bicie serca

• napadowe migotanie przedsionków + szybka czynność komór

• (osłuchiwanie) niemiarowość zupełna, często deficyt tętna

NADCIŚNIENIE TĘTNICZE (Hipertonia arterialis):

• bóle głowy (zwłaszcza okolicy potylicznej), występujące szczególnie rano

• bezsenność

• (początkowe stadia choroby): rozkojarzenie regulacji ośrodków podkorowo - korowych układu autonomicznego: nadmierna pobudliwość, trudność koncentrowania się, kołatanie serca, objawy naczynioruchowe (przejściowy rumień twarzy, szyi, klatki piersiowej, potliwość)

• (okres późniejszy - powikłania): bóle wieńcowe, objawy niewydolności krążenia (duszność wysiłkowa i spoczynkowa), objawy ze strony OUN (zawroty głowy, szum w głowie, napadowe bóle głowy z nudnościami lub wymiotami, zaburzenia psychiczne, zaburzenia wzroku)

• NIEWYDOLNOŚĆ KRĄŻENIA = patologiczne zmniejszenie się przepływu krwi przez tkanki i narządy organizmu

• NIEWYDOLNOŚĆ SERCA - niewydolność krążenia pochodzenia sercowego

• PRZEWLEKŁA NIEWYDOLNOŚĆ LEWOKOMOROWA:

• duszność wysiłkowa lub spoczynkowa nasilająca się w czasie wysiłku

• sinica, kaszel + odpluwanie rdzawo podbarwionej plwociny zawierającej krwinki czerwone

• objawy upośledzonego przepływu obwodowego, hipotonia, zmniejszenie amplitudy ciśnienia tętniczego krwi

• ochłodzenie skóry kończyn (stóp i goleni, rąk i przedramion)

PRZEWLEKŁA NIEWYDOLNOŚĆ PRAWOKOMOROWA:

• duszność wysiłkowa

• wzrost ciśnienia żylnego w krążeniu dużym

• powiększenie wątroby

• obrzęki i przesięki do jam ciała

• początkowy okres: zwiększenie masy ciała, uczucie pełności i rozpierania w brzuchu, oliguria w ciągu dnia, poliuria w nocy (nycturia), osłabienie, brak łaknienia, czasem występują nudności

ZASTOINOWA NIEWYDOLNOŚĆ KRĄŻENIA:

• zastój w krążeniu płucnym (niewydolność lewej komory) i obwodowym (niewydolność prawej komory)

• typowy objaw - obrzęki głównie kończyn dolnych, ale także w okolicy krzyżowo - lędźwiowej i na plecach (u chorych leżących)

• skąpomocz (oliguria), z dużą gęstością względną moczu oraz obecnością białka i elementów morfotycznych (krwinki białe i czerwone, wałeczki hialitowe i ziarniste)

• przesięki w jamie opłucnej i jamie otrzewnej

• przesięk w worku osierdziowym

• zakrzepy żylne kończyn dolnych

• czerwienica z obecnością we krwi obwodowej młodych form krwinek czerwonych w następstwie przewlekłego niedotlenienia szpiku

KLASYFIKACJA CCS (Canadian Cardiovascular Society): klasyfikacja bólu wieńcowego

stopień 1 - zwykła aktywność fizyczna nie wywołuje dusznicy, która ujawnia się dopiero przy znacznych, gwałtownych lub przedłużających się wysiłkach

stopień 2 - małe i średnie ograniczenie aktywności fizycznej; bóle występują przy szybkim marszu, wchodzeniu pod górę, po posiłkach, przy zimnie i wietrze, po stresie emocjonalnym; wejście po schodach na 2 piętro, przejście > 200m po płaskim terenie powodują dusznicę

stopień 3 - znaczne ograniczenie aktywności fizycznej; spacer 100 - 200m po płaskim terenie, wejście na 1 piętro w zwykłych warunkach i spokojnym tempie wyzwalają ból

stopień 4 - niezdolność do jakiejkolwiek aktywności fizycznej bez dyskomfortu, możliwość bólów spoczynkowych

KLASYFIKACJA NYHA (New York Heart Association): klasyfikacja czynnościowa stopnia niewydolności serca

stopień 1 - zwykłe codzienne czynności nie wyzwalają objawów niewydolności krążenia

stopień 2 - mały wysiłek fizyczny nie powoduje dolegliwości; przeciętny wysiłek powoduje zmęczenie, duszność, ból dusznicowy

stopień 3 - dolegliwości pojawiają się w przypadku umiarkowanego wysiłku, ale nie występują w spoczynku

stopień 4 - dolegliwości występują przy każdym wysiłku i często w spoczynku, występuje bardzo znaczne ograniczenie wydolności fizycznej