25.10.2010_GRUCA_METODOLOGIA

METODA HISTORYCZNA

- metoda zapożyczona z historii

- bada m.in. instytucje

POSTĘPOWANIE:

1. Gromadzenie źródeł

2. Krytyka źródeł

3. Opracowanie źródeł

Źródło historyczne - każda pozostałość przeszłości, która może nas poinformować o minionych wydarzeniach dotyczących dziejów ludzkości [głównie informacje o celowej działalności człowieka]

Każde źródło historyczne jest źródłem informacji, ale odwrotnie - nie zawsze

Dokument - tu: rzeczowe świadectwo jakiegoś zjawiska

PODZIAŁ ŹRÓDEŁ HISTORYCZNYCH WG JERZEGO SERCZYKA (historyczny):

1. OPISOWE (NARRACYJNE, OPOWIADAJĄCE)

1. Autobiografie

2. Wspomnienia

3. Pamiętniki

4. Korespondencje prywatne

5. Publisystyka (czasopisma, gazety)

1. Mniejsza wiarygodność niż dokumentowe i aktowe, bo były wtorzone przez jedną osobę, zatem ich wytwarzanie nie było kontrolowane; subiektywny punkt widzenia, ulotność ludzkiej pamięci - pomyłki w faktach wymagają solidnej weryfikacji

2. DOKUMENTOWE I AKTOWE

1. Zbiory akt, które powstały w wyniku działalności urzędów, instytucji (akty władz administracyjnych, sądowych, szkoleniowych, wojskowych, zrzeszeń, stowarzyszeń)

1. Większe znaczenie niż opisowe, bo dokument jest potwierdzeniem stanu faktycznego

PODZIAŁ WG JULIANA FERCZA (biliograficzny):

1. BEZPOŚREDNIE

Dokuemnty, które powstały w toku badanego wydarzenia lub w bezpośrenim związku z nim; gdy badamy działalność instytucji, w toku których działalności te źródła powstały

1. PISANE

1. NIEPUBLIKOWANE:

• Sprawozdania

• Regulaminy

• Rachunki księgarskie

• Akta zatrudnionych tam osób

• Korespondencje rządowe

• Akta sądowe

• Źródła notarialne (testamenty, inwentarze majątkowe)

1. PUBLIKOWANE:

• Wykazy nabytków bibliotek

• Drukowane katalogi biblioteczne

• Normy

• Ogłoszenia prasowe

• Katalogi księgarskie i wydawnicze

• KSIĄŻKA, gdy badamy treść dokumentu ze względu ma jej funkcje, gdy badamy księgozbiór historyczny (tj. czyjś zamknięty zbiór)

1. NIEPISANE:

1. Narzędzia i urządzenia do produkcji i rozpowszechniania książki (sale biblioteczne, meble, etc.)

2. KSIĄŻKA, gdy badamy materiał, z którego została wykonana, papier, oprawę, czcionkę

2. POŚREDNIE

Utrwalają ślady przeszłości już zinterpretowane przez twórcę źródła

1. PISANE

1. Relacje prywatne: listy, wspomnienia, pamiętniki

2. Informacje prasowe dotczące świata książki: informacje o otwarciu biblioteki, o jubileuszach, o targach skiążki

3. Źródła literackie: recenzje, polemiki - świadczące o popularności dzieła

2. NIEPISANE

1. Ikonogrfia: wizerunki ludzi, pomieszczeń; filmy

KORZYSTANIE ZE ŹRÓDEŁ WYMAGA:

- znajomości języka

- znajomości rodzaju pisma (skróty literowe, terminologia, przyzywyczajenie do charakteru pisma)

POSTĘPOWANIE - ETAPY:

1. GROMADZENIE (w oparciu o spisy, katalogi, bibliografie, publikacje innych autorów na podobny temat - przypisy)

2. KRYTKA ŹRÓDEŁ - umiejętność sądzenia, wartościowania, oddzielania prawdy od kłamstwa

1. KRYTKA ZEWNĘTRZNA - dotczny materialnej strony źródła (materiał wykonania, rodzaj pisma, podpisy, pieczęcie); należy ustalić miejsce i czas powstania źródła celem tej krytyki jest ustalenie AUTENTCZNOŚCI źródła

2. KRYTYKA WEWNĘTRZNA - je celem jest ustalenie WIARYGODNOŚCI źródła (analiza treści, w celu ustalenia, czy podaje ono prawdę obiektywną

3. OPRACOWANIE - zestawienie wszystkich źródeł dotyczących dawnego faktu; pozwala nam opisać, odtworzyć i uzasadnić procesy związane z badanym faktem

*Źródło może być autentyczne, ale nie wiarygodne, np. komunikaty wojenne, kroniki powstające na dworach panujących, pamiętniki, etc.