TEMAT: Geneza rachunkowości. Rachunkowość zarządcza a rachunkowość finansowa.

Rachunkowość - jest to system ewidencyjno-informacyjny, dostarczający informacji o stanie zasobów majątkowych (aktywa), źródeł ich finansowania (pasywa) oraz wynikach finansowych firmy.

Przedmiotem rachunkowości są określone zjawiska i procesy gospodarcze, występujące w jednostkach gospodarczych.

Podmiotami rachunkowości są jednostki prowadzące rachunkowość:

• spółki prawa handlowego,

• przedsiębiorstwa państwowe,

• spółdzielnie,

• jednostki i zakłady budżetowe,

• osoby fizyczne i spółki cywilne osób fizycznych,

Pierwotnie rachunkowość polegała na prowadzeniu zwykłych zapisków, wpływów i rozchodów, należności i zobowiązań. Kiedy rozwój handlu wymagał, aby zestawienie wszystkich pisemnych dowodów było dostatecznie przejrzyste, powstała we włoskich miastach handlowych, opracowana przez franciszkanina dokładna metoda księgowa (nazwana włoską).

Geneza rachunkowości (etapy rozwoju):

1. rachunkowość prymitywna - ok. 2000 l. p.n.e.,

2. rachunkowość kameralistyczna (biurowa),

3. rachunkowość skarbowa (podatki itd.) - pierwsze księgi skarbowe odkryto w Gdańsku w XIII w.,

4. rachunkowość tradycyjna (związana z rozwojem) - istnieje od momentu wydania pierwszej książki rachunkowości przez Luca Pacioli (1494),

5. rachunkowość finansowa - uregulowana ustawowo,

6. rachunkowość przemysłowa (XVIII w.) - pojawia się sformułowanie „rachunek kosztów”,

7. rachunkowość współczesna (informatyczna - XXI w.)

Rachunkowość finansowa (transakcyjna) tworzy informacje o działalności gospodarczej w okresie przeszłym przede wszystkim dla potrzeb odbiorców zewnętrznych. Podstawowymi formami przepływu informacji, pochodzących z rachunkowości finansowej są sprawozdania finansowe, które są na ogół określone przepisami prawnymi. Rachunkowość finansowa obejmuje:

• księgowość, czyli system ewidencji operacji gospodarczych oparty na odpowiednich metodach, zasadach, regułach i formach;

• sprawozdawczość finansową, czyli emitowanie informacji, w zakresie i normie określonej przez prawo, dla potrzeb użytkowników zewnętrznych

• analizę sprawozdań finansowych. Elementy te są ze sobą powiązane w taki sposób, by mogły przedstawić całościowy obraz gospodarki danej jednostki, a szczególnie jej strony finansowe.

Rachunkowość zarządcza (menedżerska) jest nastawiona na tworzenie informacji dla potrzeb wewnętrznych i daje podstawy do podejmowania decyzji w zakresie przyszłej działalności. Użytkownicy rachunkowości zarządczej:

• akcjonariusze - faktyczni, którzy zainteresowani są wysokością zysków, dywidendy, czyli dochodów pochodzących z ich udziałów,

• kierownictwo - oczekuje informacji pomocnych w podejmowaniu decyzji i kontroli działalności firmy:

• poziomu kosztów, sprzedaży, cen,

• szacowania popytu,

• szacowania konkurencji, itd.