Rodzaje zaimków

Rodzaj zaimka

Rzeczowny

Przymiotny

Liczebny

Przysłowny

Osobowy

ja, ty, my, wy

-

-

-

Wskazujący

ten, ów, on, ten sam

taki sam, inny,

tyle

tu, stąd, wtedy, tak samo, inaczej,

Dzierżawczy

-

mój, twój, ich, swój,

-

-

Zwrotny

się / siebie

-

-

-

Pytajny

(pytający)

kto (np. Kto to zrobił?), co, cóż,

jaki, który (np. Który samochód tam stoi?), czyj,

ile (np. ile ich jest?),

jak (np. Jak to zrobić?), gdzie, skąd, kiedy, czemu, którędy,

Względny

kto, (np. Ten, kto to zrobił),

jaki, który (np. Dom, który tam stoi),

ile (np. Nie wiem, ilu ich przyjdzie.),

jak (np. Nie wiem, jak to zrobić), odkąd, kędy,

Przeczący

nikt, nic,

niczyj, nijaki, żaden,

-

nigdzie, nijako, znikąd, nigdy,

Nieokreślony

ktokolwiek, ktoś, coś, byle co,

jakikolwiek, pewien, jakiś, jaki taki,

kilka, ileś,

jakkolwiek, niekiedy, którędy bądź, dokądś,

Upowszechniający

wszyscy (razem wzięci),

każdy (z osobna),

wszystek,

wszędzie, zawsze, zewsząd,

Rodzaje partykuł

Pytająca

czy, -li,

zmienia zdanie twierdzące na pytające

Przecząca

nie, ani (np. Ani mi się śni)

zmienia sens na przeciwny

Twierdząca

tak, owszem, doprawdy, zaiste, istotnie, no, (byłeś? No.)

łączy się z całym zdaniem, zajmuje w nim pozycję początkową

Życząca

oby, bodaj,

Rozkazująca

niech, niechaj

tworzy tryb rozkazujący złożony

Przypuszczająca

by, bym, byś,

tworzy tryb przypuszczający czasownika

Wątpiąca

chyba, pewnie, może, rzekomo, niby, jakoby,

wskazuje na zmniejszony stopień pewności

Wzmacniająca

ci, -ć, no, tam, toć -że, (chodź no!, chodźże, ja tam wolę..., to ci dopiero)

dodawana po wyrazie, którego dotyczy, wzmacnia jego znaczenie

Ograniczająca

tylko, choć, jedynie, jeno,

zmniejsza zakres znaczenia wyrazu

Mnożna

razy, -kroć,

jest częścią składową liczebników

nieokreślona

bądź, lada, byle, -kolwiek, -ś (gdzieś, jakiś)

zaznacza, że dana informacja jest mało istotna