Untitled

Według jednej z definicji biotechnologia jest to nauka zajmująca się otrzymywaniem produktów za pomocą czynników biologicznych, tj. mikroorganizmów, wirusów, komórek zwierzęcych i roślinnych oraz substancji poza komórkowych i składników komórek. Dotyczy m.in. hodowli roślin odpornych na choroby i dających wyższe plony biomasy i białka, zwiększenia tolerancji roślin na stresy, zwiększenia zmienności genetycznej, poprawy wydajności fotosyntezy i przyswajania przez rośliny azotu atmosferycznego, poprawy jakości wytwarzanych produktów, kontrolowania patogenów i pozostałości środków ochrony roślin, produkcji biopreparatów do nawożenia gleby i ochrony roślin, konserwantów, szczepionek nawozowych, preparatów paszowych, diagnostycznych i profilaktycznych oraz enzymów. Biotechnologia, w formie tradycyjnych technik fermentacji, była wykorzystywana do produkcji chleba, sera lub piwa. Jako pierwsi zastosowali ją Egipcjanie gdy w ok. 6000 roku p.n.e. zwarzyli piwo. Zastosowanie biotechnologii w przemyśle spożywczym umożliwia przetwarzanie, wzbogacanie, utrwalanie, a także wytwarzanie żywności. Jednak . produkt biotechnologiczny, by odnieść sukces rynkowy (i finansowy) musi zdobyć przychylność i zaufanie klientów. Dotyczy to zwłaszcza modyfikowanych genetycznie produktów żywnościowych i roślin.Biotechnologia nie jest dziedziną nauki lecz sposobem przetwarzania osiągnięć naukowych, głównie z nauk biologicznych i medycznych, na produkty rynkowe. Sukces współczesnej biotechnologii wynika przede wszystkim z dynamicznego rozwoju biologii molekularnej i jej wkładu w postęp tych nauk, oraz ujawnienia możliwości praktycznego przetworzenia osiągnięć naukowych na potrzeby Człowieka. Odkrycia naukowe są punktem wyjścia współczesnego rozwoju gospodarczego opartego na wiedzy.

Sam termin "biotechnologia" został wymyślony w 1919 roku przez Węgra - Karla Ereky. W 1939 roku użyto tej nazwy w zestawieniu z nazwami inżynieria chemiczna i mechaniczna dla odróżnienia podobnej do nich działalności wywodzącej się z nauk biologicznych. Nagły wzrost popularności w języku potocznym nastąpił w końcu lat 80. Utrzymywała się ona nadal na wysokim poziomie w czasie, gdy fascynacja nim w świecie nauki i biznesu zaczęła wyraźnie przemijać. W języku potocznym pojęcie biotechnologia zaczęło funkcjonować jako atrakcyjne słowo, mające przyciągać uwagę i ogłaszać „rewolucyjnie nowe technologie”. Obecnie nowoczesna biotechnologia ma do dyspozycji większe zasoby techniczne, dzięki czemu można wykorzystać ją na skalę przemysłową. Ma ona również znaczenie dla ochrony środowiska, m.in. znajduje zastosowanie w oczyszczaniu ścieków, neutralizacji i bioutylizacji odpadów, a także w produkcji biogazu. Proces, w którym dokonuje się oczyszczanie środowiska dzięki zastosowaniu metod biologicznych nazywa się bioremediacja. Mikroorganizmy i inne żywe organizmy mają ogromny wpływ na środowisko. Są one używane w oczyszczalniach ścieków gdzie usuwają zanieczyszczenia przed odprowadzeniem ścieków do jezior lub rzek. Dzięki mikroorganizmom zostały ulepszone filtry oczyszczające powietrze, wodę oraz gaz. Stosuje się je również do oczyszczania gleby. Mikroorganizmy zdolne są do rozkładu wielu zanieczyszczeń jak ropa naftowa, detergenty czy herbicydy. Osiągnięcia biotechnologii stosuje się głównie w rolnictwie, ale również w medycynie, przemyśle spożywczym, chemii, farmakologii, a nawet energetyce. Bardzo dobrym, w którym biotechnologia ma wielkie zastosowanie są rośliny transgeniczne. Są one odporne na szkodniki oraz określone herbicydy (środki chwastobójcze). Uprawianie ich przynosi zysk bez negatywnych efektów na milionach hektarów. Dzięki zastąpieniu w stosowaniu odczynników chemicznych na biologiczne mamy czystsze środowisko, tańszy i zdrowszy produkt oraz obniżenie kosztów. Oczyszczanie środowiska i odzysk metali za pomocą bakterii to fakty, dające realne korzyści z perspektywy czasu, bez zagrożeń dla ludzi i środowiska. Biotechnologia ma również duży wpływ w medycynie. Dzięki niej możliwa stała się produkcja wielu leków, zwłaszcza hormonów a metody diagnozowania są dokładniejsze dzięki inżynierii genetycznej.

Stosowanie biotechnologii budzi jednak pewne obawy. Istnieje np. możliwość niekontrolowanego przepływu genów, mutacje itp. Największe obawy budzi stosowanie żywności modyfikowanej genetycznie. Według definicji zawartej w Kodeksie Żywnościowym FAO/WHO bezpieczeństwo żywności jest to pewność, że nie spowoduje ona szkodliwych skutków dla konsumenta o ile jest przygotowana i spożywana zgodnie z przeznaczeniem. Żywność powinna być oceniana poprzez porównanie z odpowiednimi produktami oryginalnymi, dla których istnieją standardy bezpieczeństwa przed wprowadzeniem do sprzedaży. Najmniejszy opór społeczny budzi stosowanie GMO (organizmy zmodyfikowane genetycznie, z ang. genetic modified organism) do produkcji leków, produkcji mikroorganizmów modyfikowanych w zamkniętych tzw. fermentorach, w których są produkowane enzymy używane później do produkcji proszków do prania, jogurtów, piwa. Największe obawy budzi stosowanie GMO w rolnictwie, jako transgenicznych form roślin uprawnych wykorzystywanych do produkcji żywności. Ważną cechą bezpiecznego pożywienia jest brak pozostałości farmakologicznych albo toksycznych w końcowym produkcie genu. A przecież istnieje obawa, że wprowadzony do łańcucha DNA „nowy" gen odpowiedzialny za pożądaną przez człowieka cechą, poza swoim właściwym działaniem, może przejawiać dodatkowy wpływ związany ze strukturą białka; np. działać jako toksyna, a tym samym wpływać na zdrowie ludzi spożywających produkty transgeniczne. Jest jeszcze inny przykład. Transgeniczne ryby, które wykazują jakąś szczególną przewagę adaptacyjną. Gdyby przedostały się do naturalnych zbiorników wodnych, mogłyby wyprzeć całkowicie normalne ryby z danego środowiska. Wszechstronne zastosowanie organizmów transgenicznych w rolnictwie czy w badaniach biomedycznych powoduje, że ich produkcja będzie się rozwijać coraz bardziej. Przed naukowcami stanie bardzo ważne zadanie formułowania polityki prawnej dotyczącej biotechnologii jak i tworzenia obiegowych opinii odnoszących się do tego zagadnienia.