I semestr kierunku: Technik BHP

1. Staliwo:

• To stop żelaza z węglem i innymi pierwiastkami, zawierający do 2% węgla.

• Jest trzymywane w procesach stalowniczych w stanie ciekłym.

• Niepoddane obróbce plastycznej.

2. Zastosowanie staliwa:

Staliwo stosuje się do odlewania niektórych części maszyn i urządzeń, np.:

• Staliwa niskowęglowe (0,10-0,25% C) - na części przenoszące niewielkie obciążenia:

• korpusy silników elektrycznych,

• części kolejowe i samochodowe np. zderzaki, stery, kotwice.

• Staliwa średniowęglowe (0,2-0,4% C) - na części bardziej obciążone, np.:

• koła bose, łańcuchowe, zębate,

• podstawy maszyn, korpusy pras i młotów.

• Staliwa wysokowęglowe (0,4-0,6% C) - na części maszyn bardzo silnie obciążonych i narażonych na ścieranie np. :

• koła zębate napędów walcowniczych.

3. Właściwości staliwa:

W porównaniu do stali o takim samym składzie po obróbce plastycznej - właściwości mechaniczne staliwa są nieco niższe. Jest to efektem gruboziarnistości i pustek międzykrystalicznych, które są charakterystyczne dla odlewów.

W porównaniu do żeliwa - staliwo ma znacznie lepsze właściwości mechaniczne, w szczególności - jest plastycznie obrabialne, a odmiany o zawartości węgla poniżej 0,25% są również dobrze spawalne.

4. Rodzaje staliwa:

• Ze względu na skład chemiczny rozróżniamy:

• staliwa węglowe - zawierające tylko składniki zwykłe i zanieczyszczenia z przerobu hutniczego,

• staliwa stopowe - zawierające dodatkowo wprowadzone celowo domieszki stopowe.

• Ze względu na własności fizyczne wyróżniamy

• staliwa węglowe: zwykłej jakości, wyższej jakości, najwyższej jakości.

• staliwa stopowe - manganowe, chromowe, żaroodporne, odporne na korozję i inne.

BIBLIOGRAFIA

Okoniewski Cz.: Technologia maszyn. Warszawa 1995.

waldi.siemce.pl/Uczelnia/Materialoznastwo/mat4.doc

http://pl.wikipedia.org/wiki/Staliwo