26. Urazy głowy - epidemiologia, konsekwencje zdrowotne, społeczne i ekonomiczne

• Wiodąca przyczyna zgonów i inwalidztwa wśród dzieci i młodych dorosłych

• Przyczyna około 50% zgonów spowodowanych urazem

„cicha epidemia” wypadków drogowych

W 2020roku wypadki komunikacyjne zajmą trzecią pozycję w światowym rankingu obciążenia chorobą, a w krajach rozwijających się 0 nawet drugą (obecnie pozycja dziewiąta)

Klasyfikacja urazów głowy

• Lekkie (ok.90%) - pacjent przytomny, ale w wywiadzie może być przebyta utrata przytomności i/lub krótkotrwała niepamięć (amnezja)

• Umiarkowane (5%)

• Ciężkie (3%) - pacjent nieprzytomny w momencie przyjęcia do szpitala

Zejście urazu głowy (śmiertelność, inwalidztwo)

• Stan sprzed urazu: wiek, ogólny stan zdrowia, funkcjonowanie psychospołeczne

• Stan kliniczny bezpośrednio po urazie

• Leczenie w ostrej fazie (przedszpitalne i szpitalne)

• Powikłania i wtórne uszkodzenie mózgu

• Rehabilitacja

Śmiertelność:

• Lekkie urazy głowy <1%

• Umiarkowanie ciężkie =2-5%

• Ciężkie urazy głowy = 20-50%

Zachorowalność

• Europa: 150-300 / 100tys rocznie

• Szwecja: 546 / 100tys rocznie

• Hiszpania: 91 / 100tys rocznie

• Różne kryteria przyjęć do szpitala

• Dzieci, młodzi dorośli, ludzie starsi - chorują najczęściej

• Mężczyźni 2-3 razy częściej niż kobiety

Chorobowość:

• Szacuje się, że w USA 1-2% mieszkańców (ok. 5mln) żyje z inwalidztwem spowodowanym urazem głowy. Wielu z nich ma zaburzenia neurobehawioralne

• Jest to poważny problem zdrowia publicznego

Śmiertelność:

• W Europie śmiertelność przedszpitalna - 8%, wewnątrzszpitalna =3%, czyli łącznie 11 zgonów na 100 chorych z urazem (wszystkich stopni ciężkich)

• Śmiertelność wewnątrzszpitalna: 2,4% Australia, 6,2% USA, 11% Tajwan

1/3 spośród chorych z urazem głowy którzy zmarli przez jakiś czas mówiła po urazie, co sugeruje że przynajmniej część z nich można było uratować.

Umieralność:

• Europa - średnia umieralność 15 /100tys rocznie

• Kraje skandynawskie: 10 /100tys

• Indie: 20 /100tys

• USA: 30 /100tys

• RPA: 81 /100tys

• Kolumbia: 120 /100tys