Aparat krytyczny dla zbioru źródeł

  1. Ogólny

    1. spis treści - na początku [1]

    2. wstęp rzeczowy [2]

      1. kontekst historyczny źródła

      2. przybliża źródło początkującemu użytkownikowi

      3. z drugiej strony jest to interpretacja, narzucanie swojej wizji

      4. może być wiele wstępów przy kolejnych częściach wydawnictwa - w wydawnictwach długoczasowych może być kilka przedmów dotyczących np. kwerend.

    3. przedmowa [3]:

      1. po wstępie rzeczowym,

      2. zawsze jest jedna dla całego wydawnictwa źródłowego,

      3. zawiera definicję tematu i uzasadnienie wyboru,

      4. wybór instrukcji wydawniczej - przyjęte standarty edytorskie, stosunek do instrukcji: odrzucenie, zmodyfikowanie, zastosowanie bez zastrzeżeń etc.,

      5. wcześniejsze wydania lub wydania które mogły zahaczać o te źródła,

      6. ujawnienie „kuchni” edytorskiej,

      7. użytkownik dowie się, czego może szukać w tym źródle,

      8. edytor pokazuje, jakie problemy dostrzega przy wydawaniu,

      9. stan zachowania, postać zewnętrzna,

      10. stosuje się paginację rzymską

    4. bibliografia

    5. wykaz skrótów [6]:

      1. użytych w aparacie krytycznym [nazwy archiwów, publikacji etc.],

      2. użytych w źródłach

    6. spis treści,

    7. zasady transliteracji [jeśli konieczne],

    8. ilustracje:

      1. jako dodatek - eg. portret Kościuszki przy źródłach z 1794 r.,

      2. jako element aparatu krytycznego, eg. zdjęcie oryginału dokumentu

    9. mapy - np. itineraria, szlaki bojowe, zasięgi występowania zjawisk etc.,

    10. tabele chronologiczne,

    11. drzewa genealogiczne,

    12. wykazy urzędników itp.,

    13. konkordancja,

    14. zestawienie źródeł, które przejrzeliśmy i których nie zaakceptowaliśmy [4],

    15. zestawienie instytucji i zespołów archiwalnych [5],

    16. zestawienie organizacji, instytucji, czasopism - ciał zbiorowych pojawiających się w źródłach,

    17. słowniki - np. wyrazów obcych, slangowych, gwarowych czy staropolskich występujących w tekście,

    18. indeksy (skorowidze) - na końcu wydawnictwa:

      1. osób - wszystkie miejsca gdzie występuje np. Klement Gottwald lub jest mowa o nim, nawet gdy nie został wymieniony z nazwiska,

        1. numery stron miejsc gdzie dana osoba odgrywa główną rolę podaje się w druku pogrubionym pismem

        2. jeżeli dwie osoby noszą to samo nazwisko i imię możemy podać:

          1. funkcję

          2. daty życia

          3. pokrewieństwo

      2. nazw geograficznych

      3. rzeczowy - rzadko występuje

      4. mieszany, np. rzeczowo geograficzny, eg:

Paryż

kościoły

mieszkańcy

ulice

      1. rozumowany - indeks osobowy rozwinięty o zwięzłe informacje o osobie. eg:

Dąbrowski, Franciszek, kapitan, z-ca d-cy obrony Westerplatte

Dąbrowski, Jan Henryk, generał, dowódca Legionów Polskich we Włoszech

Dąbrowski, Jarosław, rewolucjonista, uczestnik walk Komuny Paryskiej

  1. Dotyczący samego źródła - komentuje konkretne źródło:

    1. nagłówek:

      1. nr

      2. data

      3. miejsce

      4. nazwa źródła

      5. wystawca i odbiorca

      6. regest

    2. legenda [„metryka” źródła],

      1. forma przekazu [oryginał, kopia, minuta]

      2. technika wykonania [rękopis, maszynopis, druk]

      3. stan zachowania

      4. miejsce przechowywania

      5. ew. inne egzemplarze

    3. przypisy:

      1. rzeczowe

      2. tekstowe

dawniej indeksem był spis z prostym podaniem samych haseł, a skorowidz był indeksem rozbudowanym o dodatkowe informacje - obecnie wyrazy te są synonimami, a indeks uzupełniony dodatkowymi informacjami nazywamy indeksem rozumowanym (por. w tekście)