ALKANY

 Wzór ogólny:

0x01 graphic

Szereg homologiczny:
Grupa związków o podobnej budowie i właściwościach, których cząsteczki różnią się o jedną lub więcej grup -CH2

0x01 graphic

przykłady:

0x01 graphic

0x01 graphic

0x01 graphic

Budowa cząsteczki metanu:

0x01 graphic

Wiązania pojedyncze C - H są równocenne, kowalencyjne bardzo słabo spolaryzowane. 
Są bardzo trwałe chemicznie (trudno je rozerwać). Dlatego metan jest związkiem biernym 
chemicznie. 

Właściwości fizyczne metanu:

-gaz, bezbarwny, bezwonny, lżejszy dwukrotnie od powietrza, nie rozpuszczalny w wodzie

Właściwości fizyczne innych alkanów:
nie rozpuszczalne w wodzie, rozpuszczalne w rozp organicznych
C1 - C4 - gazy
C5 - C17 - ciecze
C18 - ... - ciała stałe

Występowanie:

-jest składnikiem gazu ziemnego
-występuje z ropą naftową i złożami węgla kamiennego
-tworzy się w przyrodzie w wyniku rozkładu szczątków organicznych (stąd nazwa gaz błotny)

Właściwości chemiczne:

1. Reakcja spalania alkanów
[w zależności od ilości użytego tlenu można uzyskać różne produkty]

0x01 graphic

2. Reakcja podstawienia (substytucji) atomu wodoru atomem fluorowca zachodząca w obecności 
   światła

0x01 graphic

0x01 graphic

Mechanizm tej reakcji można wyjaśnić tworzeniem rodników.
Wolne rodniki - bardzo aktywne atomy lub grupy atomów charakteryzujące się obecnością 
nie sparowanego elektronu.

0x01 graphic

3. Metan jest związkiem biernym chemicznie - nie reaguje z roztworem nadmanganianu potasu 
   i z wodą bromową.

Rzędowość atomów węgla:

-liczba atomów węgla związanych z rozpatrywanym atomem węgla

0x01 graphic