Aleksander Fredro - Zemsta

Osoby:

- Cześnik - Maciej Raptusiewicz

- Klara Raprusiewiczówna - bratanica Cześnika

- Rejent Milczek

- Wacław Milczek - syn Rejenta

- Podstolina Hanna (Anna) po trzecim mężu Czepeirsińska

- Józef Papkin - syn Jana Papkina

- Dyndaski - marszałek

- Śmigalski - dworzanin

- Perełka - kuchmistrz

Akt I

• Cześnik snuje przed Dyndalskim swoje małżeńskie plany

• Cześnik ze względu na wiek Klary nie wierzy w jej uczuciową stałość

• W związku z tym, że Podstolina jest bardziej zamożna, Cześnik postanawia „zakręcić” się wokół niej

• Dyndalski wylicza wszystkie choroby Cześnika (podagrę, kurcz żołądka, reumatyzm)

• do domu Cześnika przybywa Papkin. Opisuje jak trudna i pełna poświęceń była droga, którą przebył

• Papkin przechwala się jakim to jest okrutnym zabijaką. Cześnik jest zdania, że strzelał do wron

• Cześnik (o Papkinie): A, bezbożny ty języku! I tyrkotny, i kłamliwy.

• Właścicielem połowy zamku jest Rejent Milczek. Cześnik nie ma dobrego zdania o sąsiedzie i próbuje zrobić wszystko, żeby się go pozbyć

• Papkin próbuje wymigać się od bycia posłem Cześnika. Ten z kolei nie chce słyszeć nawet słowa sprzeciwu

• Cześnik nie potrafi rozmawiać z kobietami, dlatego chce posłużyć się Papkinem

• kiedy Cześnik odszedł Papkin zaczął sam przed sobą przechwalać się jak to krótko trzyma Cześnika

• Papkin ma nadzieję na to, że Klara zgodzi się być jego żoną

• Papkin wyznaje Podstolinie, że sprowadziło go jej zamęście. Kobieta jest bardzo zdziwiona

• Papkin zaczyna podejrzewać, że Podstolina zaczyna żywić do niego jakieś głębsze uczucie

• Papkin oświadcza Podstolinie, że jest posłańcem od Cześnika

• Papkin nie rozumie dlaczego Podstolina oddaje swą rękę Cześnikowi

• Cześnik jest oburzony tym, że Rejent żąda z nim otwartej wojny. Nawołuje wszystkich, żeby biegli na sąsiada

• Cześnik zły jest, że trzech murarzy z polecenia Rejenta naprawia mur graniczny

• Papkin słysząc, ze ma zebrać ludzi, zaczął się trząść ze strachu

• Wacław i Klara są w sobie zakochani. Wacław rozpacza jednak, że tak rzadko widuje ukochaną

• Klara: „kiedy rozkosz być przy tobie aż przepełnia serce moje, ty, niewdzięczny, w tejże dobie tłumisz tylko niepokoje”

• Wacław wie, że sprzeczki Cześnika i Rejenta nie wróżą nic dobrego dla ich miłości

• Wacław chce potajemnie poślubić Klarę, ale ona odmawia, tłumacząc, że nie chce żyć w niesławie

• Papkin poprosił murarzy o przerwanie pracy przy murze

• Cześnik i Rejent spierają się o to w jakim stanie powinien być mur graniczny

• Wacław mówi Papkinowi, że chce iść za nim i że podziwia jego męstwo

• Wacław przedstawia się Papkinowi jako komisarz Rejenta

• Papkin jest pewny, że Cześnik ucieszy się na widok jeńca. Marzy o tym, że za to dostanie rękę Klary

Akt II

• Papkin wychwala przed Cześnikiem swoją odwagę w sporze o mur. Cześnik nie wierzy w żadne słowo, gdyż wszystko dobrze widział

• Papkin przedstawia swojego jeńca. Cześnik chce go odesłać wolno

• Wacław próbuje dowiedzieć się od Cześnika dlaczego niemożliwa jest zgoda między nim a Rejentem

• Cześnik: „wprzody słońce w miejscu stanie, wprzody w morzu wyschnie woda, nim tu będzie u nas zgoda”

• Wacław zaczyna być zdania, że próba pogodzenia Cześnika i Rejenta to strata czasu

• Wacław postanawia, że zostanie w niewoli

• Papkin chce puścić Wacława wolno, ten jednak nie chce odejść

• Wacław wyznaje Papkinowi, że kocha Klarę i chce przy niej zostać

• Papkin zląkł się bardzo na wieść o tym, że komisarz jest tak naprawdę synem Rejenta

• Wacław grozi Papkinowi na wypadek, gdyby chciał go zdradzić przed Cześnikiem

• Klara, gdy dowiedziała się o fortelu Wacława próbowała go odwieźć od niego

• Wacław przekonuje Klarę do słuszności swego postanowienia

• Klara wyznaje Wacławowi, że Podstolina przyrzekła swą rękę Cześnikowi

• Wacław spotyka Podstolinę. Rozpoznaje w niej swoją starą znajomą

• Wacław niegdyś przedstawił się Podstolinie jako książę. Ta szukała go później po całej Litwie

• Wacław próbuje uświadomić Podstolinę, że nie jest on rywalem Cześnika o jej rękę

• Podstolina woli Wacława od książąt, którzy mogliby być jej kochankami

• Podstolina prosi Klarę, aby dochowała sekretu, kim tak naprawdę jest Wacław

• Papkin wyznaje Klarze jak bardzo pozytywny wpływ ma na niego jej osoba

• Klara próbuje zbyć go mówiąc, że podobne deklaracje składa każdy młodzieniec i nie należy dawać temu wiary

• Klara przypomina Papkinowi, że kiedyś rycerz musiał się wykazać, zanim zadeklarował swą miłość ukochanej kobiecie

• Przed złożeniem ślubów Papkin powinien okazać wieloletnie dowody posłuszeństwa

• Aby okazać posłuszeństwo Papkin powinien milczeć 6 miesięcy, żyć o chlebie i wodzie (rok i 6 dni)

• Jako dowód swej śmiałości Papkin powinien podarować Klarze krokodyla

• Papkin rozpacza nad tym jak zmieniły się upodobania kobiet: kiedyś chciały kanarka, dzisiaj żądają krokodyla

• Wacław daje Papkinowi sakiewkę w zamian za nieujawnieni tajemnicy Wacława

• Papkin obawia się zemsty Cześnika i Wacława

• Cześnik jest szczęśliwy, że odbędą się zaręczyny jego i Podstoliny. Papkin próbuje przypisać to sobie jako zasługę

• Papkin w imieniu Wacława prosi, aby chłopak mógł zostać na dworze Cześnika - ten nie chce się zgodzić

• Papkin prosi Cześnika, aby nie wysyłał go do Rejenta. Cześnik nie słucha

Akt III

• Rejent domaga się od mularzy fałszywych zeznań w sprawie zajścia przy murze granicznym

• Rejent: „Czapkę przedam, pas zastawię, a Cześnika stąd wykurzę”

• Rejent wyznaje Wacławowi, że ludzie chcą go rozdzielić z synem

• Rejent nie zgadza się na związek Wacława z Klarą

• Rejent chce, aby Wacław poślubił Podstolinę

• Wacław nie chce się na to zgodzić, ale Rejent przypomina mu, że ma być posłuszny woli ojca

• Wacław jest załamany słysząc słowa ojca

• Papkin przybywa do Rejenta jako posłaniec

• Papkin przedstawia się Rejentowi jako lew Północy, rotmistrz sławny i kawaler

• Papkin wyznaj, że przychodzi z woli Cześnika. Wraz ze wzrostem gniewu Rejenta Papkin zmienia swój ton na bardziej potulny

• Papkin w imieniu Cześnika wyzywa Rejenta na pojedynek

• Podstolina nie mówiąc nic Cześnikowi zawiera układ z Rejentem, że poślubi jego syna

• Papkin jest świadkiem tego wydarzenia

• Rejent chce, aby Papkin zaniósł od niego list Cześnikowi

• Papkin wróży wszystkim zgubę, gdy tylko Cześnik dowie się o zdradzie Podstoliny

• Podstolina nie chce wrócić z Papkinem do Cześnika

Akt IV

• Cześnik każe zapraszać gości na swój ślub

• Cześnik brał niegdyś udział w konfederacji barskiej

• Papkin źle zrozumiał słowa Cześnika i zaczyna nabierać pewności, że Rejent go otruł

• Z listu od Rejenta Cześnik dowiaduje się, że Podstolina chce wyjść za Wacława

• Cześnik postanawia zemścić się na Rejencie uderzając w jego syna

• Dyndalski pisze list dyktowany przez Cześnika. Miał to być list do Wacława pisany rzekomo przez Klarę

• Dyndalski nie był biegły w sztuce pisania, dlatego Rejent postanowił wysłać posłańca

• Papkin wyznaje Cześnikowi, że komisarz, który był jego jeńcem to syn Rejenta

• Papkin mówi Klarze, że został otruty przez Rejenta. Odczytuje jej swój testament

• Wacław wyznaje Klarze, jakie zamiary ma Rejent wobec niego

• Papkin wyznaje Wacławowi, że Cześnik wie już kim jest Wacław

• Cześnik chcąc zrobić Rejentowi na złość postanowił wydać Klarę za Wacława

• Wacław od razu wyraża swoją zgodę

• Rejent wybrał się na pojedynek z Cześnikiem, ale ten się nie zjawił

• Rejent dowiaduje się, że dopiero co odbył się ślub jego syna

• Wacław i Klara wzywają do zgody Cześnika i Rejenta

• Podstolina wyznaje wszystkim, że za Wacława chciała wyjść jedynie ze względu na jego majątek. Wszystko bowiem co ona posiada tak naprawdę należy do Klary

• Rejent błogosławi młodej parze

• Cześnik godzi się z Rejentem

3