CHARAKTERYSTYKA I WYMAGANIA PAPROCI I ROŚLIN CIENIOLUBNYCH

Ich znaczenie bardzo wzrasta w ostatnich latach i choć nie mają ozdobnych kwiatów to ozdobne są z delikatnych, mocno powcinanych liści intensywnie zielonych. Paprocie najlepiej prezentują się w grupach. Mogą zdobić trawnik w pełnym słońcu jak i północne, cieniste ściany domu. Zimują wieloletnie kłącza, u niektórych gatunków dodatkowo zarodnionośne pastorały lub całe rośliny.

W Polsce jest 40 gatunków dziko rosnących i wszystkie są pod ochroną. Paprocie lubią lekką, próchniczną glebę o pH = 4-5,5. Jeśli gleba jest piaszczysta to należy dodać do niej torfu kwaśnego i nawozów organicznych (np. kompost) a jeśli gleba jest mocno gliniasta to należy dodać gruboziarnistego piasku.

Paprocie można rozmnażać przez wysiew zarodników. Do ich prawidłowego skiełkowania konieczne są grzyby żyjące w ściółce leśnej. Łatwiejsze jest rozmnażanie paproci z fragmentów kłączy. Późną jesienią lub wczesną wiosną, zanim paprocie wypuszczą liście kłącza tnie się na odcinki dł 20 cm (tuż pod rozwidleniem) tak aby miały 1-2 pąki liściowe. Kłącza takie sadzi się na miejsca stale i utrzymuje dużą wilgotność.

Paprocie mają korzystny wpływ na otoczenie człowieka .Podobnie jak sosny brzozy i lipy wytwarzają dużą ilość jonów ujemnych co neutralizuje działanie elektrosmogu i poprawia samopoczucie człowieka.

Dorasta do 1 metra wysokości, wiosną rośnie bardzo szybko nawet do 10 cm na dobę. Liście krótkoogonkowe, delikatne, jasnozielone. Latem wyrastają sztywne, brązowe liście zarodnionośne, które zdobią ogród zimą. Nierozwinięte pastorały są jadalne i mają smak szparagów. Nadają się do sadzenia w dużych grupach pojedynczych lub w zestawieniach z bylinami w pełnym słońcu lub na cienistych rabatach, pod drzewami, przy północnych ścianach oraz nad zbiornikami wodnymi.

Roślina trująca ! Dorasta do wys. 1 metra. Liście zebrane w luźne rozety i pozostają zielone do pierwszych mrozów; dobrze znosi okresowy brak wody i pełne słońce Z jej kłączy robi się środki przeciwko tasiemcowi. Zastosowanie jak u gatunku wyżej.

Liście, w zależności od warunków bytowania, osiągają od 20 do 150 cm długości., wrażliwa na suszę, liście bardzo delikatne. Ma wiele odmian ogrodowych.

to wieloletnia, zimozielona paproć dorastająca do 45cm wysokości. Liście wyrastają pojedynczo z czołgającego się kłącza. Blaszka liściowa jest skórzasta, żywo zielona, głęboko pierzastosieczna ma po obu stronach osadki liściowej do 28 odcinków. Zarodniki dojrzewają w miesiącach lipiec-wrzesień. Paprotka zwyczajna występuje na umiarkowanie suchym podłożu kamienisto-gliniastym lub piaszczystym, bogatym w próchnicę. Spotykana jest też jako epifit na starych drzewach. Warto wiedzieć, że rośliny dziko żyjące po przesadzeniu w inne miejsce giną, dlatego należy zostawić je w spokoju w ich naturalnym środowisku.

jest paprocią rzadką, objętą ochroną gatunkową. Z krótkiego i grubego kłącza wyrastają liście o długości do 180 i szerokości 40 centymetrów. Są one osadzone na długim ogonku, podwójnie pierzaste, nie zimują. Górna część liści płonnych przekształca się w części środkowej pióropusza w liście zarodnionośne. Dymorfizm występuje w obrębie jednej blaszki, której część górna to część zarodnionośna, a część dolna - asymilacyjna. Ta część liścia jest delikatna, pokryta brunatnymi zarodniami. Dojrzałe zarodniki przez bardzo krótki okres zachowują zdolność kiełkowania. Długosz królewski jest w Polsce rzadko spotykany, objęty ochroną gatunkową. Najlepiej czuje się na torfowiskach i podmokłych lasach olszowych.

to paproć chroniona, wyróżniająca się posiadaniem pojedynczych, całobrzegich liści. Jest o roślina wapniolubna, występująca przede wszystkim w lasach bukowych. Krótkie kłącze ma zaledwie pół centymetra grubości. Tworzące gęstą kępę liście dorastają do 80 cm długości. Mają bardzo charakterystyczny, językowaty kształt. Blaszka liściowa jest niepodzielna, o zwężonym wierzchołku i sercowatej nasadzie. Brunatny ogonek pokryty jest łuskami. Podłużne kupki zarodni rozmieszczone są równolegle na spodniej stronie liścia. W młodości chronione są przez zawijkę. Wysiane jasnobrunatne zarodniki kiełkują po około 50 dniach. Języcznik zwyczajny to paproć cieniolubna; odmiany różnią się stopniem pofałdowania brzegów.

to jedna z naszych chronionych paproci. Wytwarza dwa rodzaje liści. Liście płonne, osadzone na krótkim ogonku, rozpościerają się szeroko, w odróżnieniu od sterczących, wyprostowanych liści zarodnionośnych. Liście płonne są ciemnozielone, lancetowate, zimotrwałe, pojedynczo pierzaste. U ich nasady znajduje się brązowawy nalot. Liście zarodnionośne są jednoroczne, pierzastosieczne, węższe od płonnych, mają długi ogonek. Często ich długość ( do 75 cm ), jest dwukrotnie większa od długości liści płonnych. Na ich spodzie znajdują się dwa sznureczkowate rzędy kupek zarodni. Paproć ta posiada grube kłącze, pokryte czarnymi łuskami. Preferuje lasy świerkowe, jodłowe i bukowe. Występuje też na stanowiskach łąkowych. Wymaga jednak kwaśnej gleby, miejsc zacienionych o obfitych opadach.

to bardzo rozpowszechniona paproć rosnąca na podłożu zasadowym, na zboczach skał wapiennych, murach. Jest to roślina osiągająca 30 cm długości, wyrastająca kępkami ze spłaszczonego kłącza, na którym, tak jak na nasadach ogonków liściowych, znajdują się wąskie, ciemnobrunatne łuski. Ogonek liściowy dorównuje długością blaszce liścia lub jest nawet dłuższy. Szarozielony, przy nasadzie brązowawy. Pierzaste liście, najczęściej potrójnie złożone, w zarysie trójkątne do romboidalnych, zimotrwałe. Liście zarodnionośne nie różnią się do płonnych.

rośnie w Polsce na wapieniach, granitach, piaskowcach, murach, na całym niżu Polski oraz
w górach ( np. w Tatrach, Pieninach, Karpatach ). Kruche kłącze pokryte jest gęsto ciemnymi łuskami. Liście osiągające 30 cm długości są ciemnozielone, pojedynczo pierzaste, karbowane, zimotrwałe. Czerwonoczarnawy ogonek ma 6 cm długości, u jego nasady znajdują się złotobrunatne łuski z pozornym, ciemnym nerwem. Kupki zarodni, tworzące się na wszystkich liściach, zlewają się ze sobą na liściach starszych. Paproć ta najlepiej się czuje na podłożu alkalicznym. Gatunek światłolubny.