Anatomia 7

Żołądek świni

• Duży - 6-8l

• Położenie: od przodu osiąga VI lub VII PM od tyłu granica to płaszczyzna przechodząca przez ostatni krąg piersiowy

• Odźwiernik leży na wysokości stawu żebrowo-chrząstkowego XII w prawej części jamy brzusznej

• Wypełniony żołądek osiąga po prawej stronie XII-XIV PM

Żołądek konia

• Stosunkowo mały 8-15l

• Oś długa przebiega skośnie (od strony lewej - tylno-górnej od prawej - przednio-dolnej)

LINIA: Guz biodrowy - łokieć

• Powierzchnia ścienna zwrócona jest na lewo (przednio-górnie)

• Worek ślepy: leży najbardziej tylnie (XIV-XV PM) i najbardziej górnie (przy lewej odnodze przepony)

• Trzon leży po stronie lewej ponad zgięciem przeponowym okrężnicy wielkiej, od przodu osiąga IX - XII PM

• Odźwiernik leży na prawo od płaszczyzny pośrodkowej i styka się z wątrobą

Dostęp do żołądka:

• Zgłębnik nosowo-żołądkowy

• Nakłucie do żołądka lewa PM XIV lub XV, przy dolnym brzegu mięśnia biodrowo-lędźwiowego. Przekłuwa się ścianę jamy brzusznej i przeponę w momencie wydechu - zabieg niebezpieczny!

• Ostre rozszerzenie żołądka - zwierze niespokojne, pozycja siedzącego psa

• Ewakuacja treści żołądka przez sondę

• Uspokojenie zwierzęcia (środki uspokajające, rozkurczowe)

• Nie prostować głowy zwierzęcia

• Upuszczanie gazów i dawkowanie środków przeciwpiennych

Żołądek psa

• Duży (u średniego 2,5l)

• Położenie

• Pusty: w lewej połowie jamy brzusznej między żebrami IX i XII, w wewnątrzpiersiowej części jamy brzusznej

• Wpust nieco na lewo od płaszczyzny pośrodkowej, w pobliżu kręgosłupa na wysokości IX PM

• Odźwiernik na wysokości połowy żebra X w okolicy wrót wątroby

• Średnio wypełniony rozciąga się do tyłu do wysokości płaszczyzny poprzecznej przechodzącej przez kręg lędźwiowy III

• Silnie wypełniony od żebra VI do kręgu lędźwiowego IV

• Dostęp: w okolicy chrząstki mieczykowatej (w celu wykonania repozycji przy skręcie żołądka (torsio) lub otwarcia żołądka (gastrotomia) - aby usunąć ciała obce)

ŚLEDZIONA (lien)

Bydło

• Długość 45cm, szerokość 15cm

• Położenie: górny Konic przy górnych końcach żeber XI-XIII

• Tylny brzeg przekrzżowuje się z żebrem X w połowie jego długości i osiąga staw żebrowo-chrzęstny VIII żebra

• Dolny koniec przylega do mostka

• Dostęp: XII PM, po lewej stronie w górnej części przestrzeni

Świnia

• Koniec górny przy końcu kręgowym XIV żebra biegnie w dół, osiąga łuk żebrowy przy chrząstce żebrowej X -XII. Następnie biegnie do dołu i do przodu;

• Koniec leży pomiędzy wątrobą i jelitem czczym

• Przy wypełnionym żołądku wystaje poza łuk żebrowy na wysokości XIII-XIV chrząstki żebrowej

Koń

• Trójkątna (jak siekiera)

• Koniec dogrzbietowy wykracza poza żebro XVIII aż do wyrostka poprzecznego I-go kręgu lędźwiowego

• Brzeg tylny wzdłuż linii łączącej pas biodrowy lewy z wyrostkiem łokciowym lewym (jak oś długa żołądka) do dalszej płowy przestrzeni międzyżebrowej IX-XI

Pies

• Koniec górny leży pomiędzy lewą nerką a żołądkiem

• Koniec dolny leży na wysokości XII PM na łuku żebrowym

• Przy wypełnionym żołądku śledziona leży poza łukiem

JELITO ŚLEPE

Bydło

• Długość 50-70cm, średnica 12cm

• Początek na wysokości IV kręgu lędźwiowego

• Trzon w prawej górnej części jamy brzusznej i kieruje się w stronę miednicy

• Wierzchołek leży u wpustu przedniego do jamy miednicznej

Świnia

• Długość 20-30cm

• Pojemność 1,5-2;

• 3 taśmy, 3 rzędy kieszonek

• Początek pod lewą nerką, koniec leży w okolicy lewej pachwiny, może przemieszczać się od spojenia łonowego aż do pępka (odwrotne ułożenie trzewi)

Koń

• Długość do 1m, pojemność 30l

• Podstawa - strona prawa od wątroby (wycisk jelita ślepego) - wysokość XIII żebra od guza biodrowego

• Trzon biegnie dolnie - przednio-przyśrodkowo

• Rzut krzywizny małej biegnie zgodnie z łukiem żebrowym prawym

• Wierzchołek leży w pobliżu chrząstki mieczykowatej

• Cecocentesis, nacięcie - dół przylędźwiowy prawy, na szerokość dłoni od wyrostków poprzecznych w połowie długości pomiędzy ostatnim żebrem, a guzem biodrowym

• Cekotomia, otwarcie - okolica podżebrowa prawa, 4-5cm od tyłu od łuku żebrowego, cięcie długości 20cm

Pies

• Długość 8-30cm

• Charakterystyczny kształt korkociągu

• Leży na wysokości II-IV kręgu lędźwiowego w połowie odległości pomiędzy płaszczyzną pośrodkową, a prawą ścianą jamy brzusznej - koniec biegnie do miednicy

• Wierzchołek kontaktuje się z jelitem biodrowym i czczym (związany fałdem biodrowo-ślepym z jelitem biodrowym)

NERKI

Bydło

• Lewa wędrująca, leży pomiędzy III a V kręgiem lędźwiowym

• Prawa - pomiędzy XIII żebrem a III kręgiem lędźwiowym

• Nerkę lewą można zbadać per rectum

• Biopsja: nerka lewa po ufiksowaniu ręką per rectum przycisnąć do dołu przylędźwiowego prawego; prawą za ostatnim żebrem koło kręgosłupa

Świnia

• Obie na wysokości od I do IV kręgu lędźwiowego

• Nerka prawa nie jest wysunięta do przodu, nie kontaktuje się z wątrobą więc na płacie ogoniastym wątroby nie ma wycisku nerkowego

Koń

• Lwa od XVII żebra do III kręgu lędźwiowego

• Prawa od XVI zebra do I kręgu lędźwiowego

• Obie dostępne w badaniu per rectum

Pies

• Lewa nieco tylnie od XIII żebra nieco poza III krąg lędźwiowy

• Prawa nieco do przodu od XIII żebra do III kręgu lędźwiowego

Kot

• Lewa II-V krąg lędźwiowy

• Prawa I-IV krąg lędźwiowy

MIEDNICA

Granice

• Z grzbietem; płaszczyzna poprzeczna przechodząca przez guz biodrowy

• Z brzuchem: krótki odcinek okolicy guza biodrowego

• Z kończyną miedniczną: linia łącząca guz biodrowy, krętarz większy kości udowej, guz kulszowy

• Punkty topograficzne widzialne

• Guz biodrowy (konie, bydło)

• Guz kulszowy, więzadło guzowo-krzyżowe szerokie (bydło)

• Punkty topograficzne wyczuwalne:

• bydło

• Guz krzyżowy

• Grzebień krzyżowy pośrodkowy

• Wyrostki kolczyste pierwszych kręgów ogonowych

• Krętarz większy kości udowej

• Koń

• Guz krzyżowy

• Guz kulszowy

• Wyrostki kolczyste pierwszych kręgów ogonowych

Wytwory skóry

• Włosy ogona - cirrus caudae

• Gruczoły potowe i łojowe

• Gruczoły odbytowe (pies, świnia) - gruczoły łojowe i potowe znajdujące się w przejściu skóry w błone śluzową odbytu

• Gruczoły okołoodbytowe (pies) w skórze odbytu, wydzielina zapachowa, łojowa

• Gruczoły zatoki przyodbytowej (pies, kot) po obu stronach odbytu, wydzielina zapachowa

• Gruczoły ogonowe (kot) na górnej powierzchni korzenia ogona (gruczoły łojowe, zapachowe)

OKOLICE

OKOLICA KRZYŻOWA

• Znacznie kliniczne:

• Znieczulenie nadoponowe krzyżowe pomiędzy kością krzyżową a kręgami ogonowymi lub kręgami ogonowymi I i II

• Głębokość wkłucia:

• Małe przeżuwacze 1,5-2cm

• Bydło 2-4cm

• Konie 3-6cm

• Ilość i stężenie środka zależy od gatunku, wieku i wagi zwierzęcia

• Środek należy podawać powoli i delikatnie

OKOLICA GUZA BIODROWEGO (regio tuberis coxae)

• Występuje tu kaletka podskórna biodrowa - schorzenia kaletki

• Złamania guza biodrowego, gdy zwierzę leży tworzą się odleżyny (martwica tkanek z ucisku)

OKOLICA POŚLADKOWA (regio glutae)

• Iniekcje domięśniowe (do mięśnia pośladkowego średniego)

• Znieczulenie nerwów kulszowego i sromowego

• Nerw sromowy w celu spowodowania wypadnięcia prącia i następnie cewnikowania pęcherza moczowego (catheterisatio)

OKOLICA ODBYTOWA

• Więzadło krzyżowo guzowe szerokie (wiązadło szerokie miednicy) - wiotczeje kilka dni przed porodem u krów

• Środek ścięgnisty krocza może ulec przerwaniu w czasie porodu; duży krwotok po przerwaniu

• Przez dół kulszowo-odbytniczy można znieczulić nerw sromowy u buhaja

OKOLICA MOCZOWO-PŁCIOWA

• Pobieranie krwi z ciała jamistego prącia

• Cięcie cewki moczowej (urethrotomia) w celu usunięcia kamieni moczowych

• Cewnikowanie pęcherza moczowego

• Możliwość wprowadzenia ręki, narzędzi lub leków do pochwy lub macicy

OKOLICA MOSZNOWA

• Badanie jąder

• Zstępowanie jąder

• U ogiera w 1 miesiącu życia

• U buhaja 3-5 miesiąc życia płodowego

• U świń w trakcie życia płodowego

• Cryptorchismus - wnętrostwo

• Kanałowe - jądro zatrzymuje się w kanale pachwinowym

• Brzuszne

• U zwierząt nie leczy się wnętrostwa

• Trzebienie - kastracja

• Badanie pierścieni pachwinowych czy nie są za szerokie

• Zewnętrzny pierścień - przez powłoki, wewnętrzny - per rectum

• Zbyt szerokie pierścienie mogą spowodować wypadnięcie jelit

• Przepukliny

OKOLICA NADSUTKOWA

MIEDNICA - WYMIARY

• Sprężna (conjugata) - wzgórek kości krzyżowej a przednia krawędź spojenia łonowego

• Wymiar pionowy (wysokość) - odległość od przedniego końca spojenia łonowego do kręgosłupa

• Wymiar poprzeczny (szerokość) - linia łącząca dwa guzki mięśnia lędźwiowego mniejszego

POŁOŻENIE NARZĄDÓW MIEDNICY

JAJNIKI

• Krowa: na wysokości kręgu krzyżowego I, zawieszone na długiej krezce, zwisają do połowy otworu przedniego jamy miednicznej

• Świnia: na wysokości V kręgu lędźwiowego i guza biodrowego; zmienia się w przebiegu cyklu płciowego i fazy ciąży; w dniu 2gim cyklu najwyżej, w 13 dniu najniżej

• Klacz - na wysokości IV kręgu lędźwiowego na długiej (15cm) krezce

• Suka - III kręg lędźwiowy

MACICA

• Jałówka - w jamie miednicy, rogi mogą leżeć nieco poza grzebieniem kości łonowej

• U krów rodzących - macica w całości w jamie brzusznej tylko szyjka lub część pochowa szyjki macicy może leżeć na wysokości grzebienia kości łonowej