Fotoogniwa
Ogniwo fotowoltaiczne (inne nazwy to fotoogniwo, solar, ogniwo słoneczne) jest to element półprzewodnikowy, w którym następuje przemiana promieniowania słonecznego (elektromagnetycznego) w energię elektryczną. Fotoogniwo ma kształt bardzo cienkiego prostokąta i zbudowane jest z krzemu(tworzy złącze p-n). Z powodu tego, że krzem jest kruchy i łatwo pęka, fotoogniwo nie może posiadać dużych wymiarów. Dlatego, dla osiągnięcia założonych parametrów prądu i napięcia buduje się baterię fotoogniw złożoną z kilku do kilkunastu połączonych szeregowo i równolegle pojedynczych fotoogniw.
Zasada działania fotoogniwa opiera się na zjawisku fotowoltaicznym. Fotony przedostają się przez cieniutką warstwę krzemu typu n i dostają się do warstwy krzemu typu p. Tam powodują usunięcie elektronów z sieci krystalicznej i w tym miejscu powstają dziury (ładunek dodatni). Dziura ta zostaje zastąpiona przez najbliższy elektron walencyjny. Znowu powstaje dodatnia dziura i kolejne przesunięcie elektronu. W rezultacie przemieszczeń elektronów powstaje wewnętrzne lokalne pole elektryczne, w którym następuje przesunięcie ruchomych elektronów do struktury typu n oraz dziur do obszaru typu p. Rozdzielenie nośników ładunku w złączu powoduje powstanie na nim zewnętrznego pola elektrycznego.
Ważnymi parametrami opisującymi fotoogniwo jest współczynnik wypełnienia oraz jego sprawność. Współczynnik wypełnienia mówi o jakości fotoogniwa i dla lepszej jakości fotoogniw wynosi od 0,7 do 0,8. Definiuje się go jako stosunek maksymalnej mocy wydzielonej na obciążeniu do mocy rzeczywistej.
![]()
Sprawność fotoogniwa jest to stosunek mocy wytworzonej na fotoogniwie do mocy padającego promieniowania świetlnego. Sprawność fotoogniw mieści się w 12-14%.
![]()
Uzyskanie energii elektrycznej z fotoogniw jest bardzo kosztowne. W zależności od tego gdzie chcemy wybudować fotoogniwo, powinniśmy wziąć pod uwagę gęstość promieniowania słonecznego. Wyliczono, że dla powierzchni prostopadłej do promieni słonecznych na poziomie morza gęstość promieniowania wynosi ok. ![]()
. Wynika z tego, że w zależności od pory dnia oraz odległości od równika gęstość promieniowania zmienia swoją wartość - na mniejszą. Jednak w miejscach trudno dostępnych, gdzie znajduje się kilka domów, korzystanie z fotoogniw staje się korzystne ze względów finansowych.
Fotoogniwa stosowane są w elektrowniach słonecznych, kalkulatorach, zegarkach, sztucznych satelitach czy samochodach z napędem hybrydowym. Dużą zaletą fotoogniw jest ich niezawodność i trwałość, a poprawianie ich sprawności może spowodować spadek ich ceny. Wtedy fotoogniwa będą konkurować z konwencjonalną energetyką.