PSYCHOPATOLOGIA

Zagadnienia do testu zaliczeniowego Psychopatologię

1. Co to jest ICD-10; DSM-IV

a) ICD-10 Międzynarodowa Klasyfikacja Chorób i Problemów Zdrowotnych, ICD-10 jest opracowana przez WHO;

b) DSM-IV Kryteria klasyfikacji zaburzeń psychicznych, opublikowane przez Amerykańskie Towarzystwo Psychiatryczne w 1994 roku. Służą jako podstawa diagnozy chorób psychicznych.

2. Klasy i kategorie zaburzeń psychicznych w DSM - IV Cierpiałkowska str.36

3. Klasy i kategorie zaburzeń psychicznych w ICD - 10 Cierpiałkowska str.40

4. Zaburzenia psychiczne -

5. Zaburzenia zachowania -

6. Pojęcie normy i normalności -

7. Trzy podstawowe grupy czynników powodujących wystąpienie całego spektrum zaburzeń psychicznych:

Endogenne

Somatogenne

Psychogenne (Cierpiałkowska str. 43-44)

8. Diagnoza -

9. Agnozje -

10. Złudzenia -

11. Omamy prawdziwe, rzekome -

12. Zaburzenia pamięci:/kryteria: ilościowe, jakościowe/ Cierpiałkowska str. 142-143)

13. Zaburzenia uwagi -

14. Konfabulacje -

15. Urojenia Cierpiałkowska str.146 - 147

16. Luminacje -

17. Zaburzenia emocji i nastroju Cierpiałkowska str. 151-152

18. Zaburzenia motywacji -

19. Derealizacja -

20. Depersonalizacja -

21. Dezorientacja -

22. Typy zaburzeń afektywnych (farmakologia i terapia):

a) Depresja str 270

b) Mania str 306

c) Hipomania

d) Zaburzenia afektywne dwubiegunowe str 310

23. Cyklotymia -

24. Dystymia -

25. Sezonowe zaburzenia nastroju str 313-

26. Wybrane rodzaje mechanizmów zniekształcenia poznawczego Cierpiałkowska str.260

27. Negatywna triada poznawcza Cierpiałkowska str.260

28. Wyuczona bezradność str 295-

29. Schizofrenia str 444;

Symptomy pozytywne, negatywne

Typ I schizofrenii

Typ II schizofrenii

Postacie i typy schizofrenii

Fazy i ich przebieg

Zaburzenia schizotypowe

Zespoły urojeniowe i schizoafektywne Cierpiałkowska str.272-300

30. Zaburzenia osobowości Cierpiałkowska str.307-340 ; osobowości i nawyków, zaburzenia i dysfunkcje seksualne; typy zaburzeń osobowości: paranoiczna, schizoidalna, dyssocjalna, chwiejna emocjonalnie, histrioniczna, anankastyczna, lękliwa, zależna, narcystyczna; nieprawidłowe nawyki i zaburzenia samokontroli;

Zaburzenia nerwicowe -

Zespół stresu pourazowego - skutki niektórych nieszczęść są tak niszczące i długotrwałe, że zostały wyodrębnione jako osobna kategoria diagnostyczna. Przyczyny zaburzeń stresu pourazowego są niecodzienne. Według skrajnej opinii muszą to być zdarzenia katastrofalne, ponad miarę ludzkiego cierpienia: przeżycie trzęsienia ziemi, widok torturowania własnego dziecka, porwanie itp. Jest to doświadczenie (wg DSM-IV), bycie świadkiem lub zetknięcie się z wydarzeniem bądź wydarzeniami, w których zachodzi niebezpieczeństwo śmieci lub zranienia, albo zagrożenie nienaruszalności fizycznej, np. gwałt, prześladowanie, widok tragicznego wypadku. Istotna jest przy tym reakcja na stresom: silny strach, groza, bezradność i rozpacz. Bardziej podatni na ZSP są: osoby z zachwianą równowagą psychiczną, biedni i słabo wykształceni, bez wsparcie społecznego + czynniki genetyczne.

Strach - jest zjawiskiem naturalnym jako prosta reakcja na niebezpieczeństwo. Jak bardzo zagrażają nam niebezpieczeństwa, zależy w dużej mierze od naszej pracy, miejsca zamieszkania itd. Strach może mieć różne formy u różnych ludzi. Elementy strachu:

1. Elementy poznawcze - spostrzeżenia bezpośredniej, prawie pewnej krzywdy wywołanej przez konkretne, rozpoznawalne zagrożenie (widząc groźnego psa myślimy, że chce nas ugryźć);

2. Elementy somatyczne - obejmują zmiany wewnętrzne i zewnętrzne organizmu. Reakcje zewnętrzne może zaobserwować każdy, kto na nas patrzy: skóra blednie, pojawia się gęsia skórka, na czole występuje pot, drżą usta, na twarzy widać strach. Reakcje wewnętrzne są niezauważalne dla innych, zasoby wewnętrzne naszego organizmu mobilizują się w reakcji pogotowia, inaczej zwaną reakcja walki lub ucieczki. Uaktywnienie układu nerwowego powoduje kołatanie serca, skurcz śledziony, zwiększone wydzielanie ciałek krwi, przyspieszenie oddechu, wydzielanie adrenaliny itp.;

3. Elementy emocjonalne - obejmują uczucie przerażenia, grozy i paniki, ponadto mdłości, drżenie, mrowienie skóry i dziwne uczucie w żołądku;

4. Elementy behawioralne - obejmują dwa rodzaje zachowań. Pierwsze to mimowolne reakcje niepokoju. Drugie to reakcje sprawcze, które są próbami uczynienia czegoś z przedmiotem strachu.

Najważniejszymi zachowaniami instrumentalnymi w reakcji strachu są: reakcja ucieczki (opuszczamy miejsce zagrożenia, gdy niebezpieczne zdarzenie nastąpiło) i reakcja unikania (oddalamy się, zanim nastąpi groźne zdarzenie).

Kryteria różnicowania lęku i strachu - strach różni się od lęku tym, że obawę budzą konkretne przedmioty, podczas gdy lęk jest uczuciem ogólnej niepewności wobec nieokreślonego zagrożenia. W strachu czujemy się zmuszeni do działania, w lęku nie mamy pojęcia, co robić. W strachu celujemy reakcją w konkretny bodziec, w lęku staramy się odkryć ten bodziec. W strachu reagujemy szybko, w lęku szukamy wskazówek, które pomogą nam rozpoznać zagrożenie.

33. Zaburzenia lękowe w postaci fobii - w zaburzeniach fobicznych człowiek boi się czegoś (np. kotów), a jego niepokój jest nieproporcjonalny do rzeczywistego niebezpieczeństwa. Fobia jest stałą reakcją strachu, zdecydowanie nieproporcjonalną do rzeczywistego zagrożenia. Fobie są nienormalne, powodują, że człowiek cierpi, SA przejawem nieprzystosowania, są irracjonalne. Fobie nie poddają się kontroli, mimo chęci uwolnienia się od strachu. Objawy fobii SA takie same u wszystkich cierpiących, jednak różne są jej przedmioty. Wyróżniamy:

1. Fobie specyficzne

- fobie przed zwierzętami

- fobie przed środowiskiem naturalnym (np. przed wysokością, kurzem, brudem, płynącą woda i wiatrem)

- fobie sytuacyjne (np. podróże samolotem, tunele, zamknięte pomieszczenia i windy)

- fobie przed krwią, zastrzykiem, zranieniem

- inne rodzaje fobii (np. przed udławieniem się, zwymiotowaniem, zarażeniem się chorobą).

b) Fobie społeczne

Osoby cierpiące na fobię społeczna boją się bycia obserwowanym. Obawiają się, że ich zachowanie spowoduje upokorzenie lub zażenowanie, które doprowadzi do napadu paniki. Rozumieją, że strach jest irracjonalny, ale nadal unikają sytuacji, które ich zdaniem wywołują lęk.

Wyjaśnienie biologiczne - dwa spośród biologicznych wyjaśnień fobii maja charakter genetyczny i neurofizjologiczny. W przypadku neurofizjologii, osoby cierpiące na fobie wykazują nieprawidłowości dróg serotoniny i dopaminy u układzie limnicznym. Stwierdzono u nich także niski poziom kwasu gamma-aminomasłowego (GABA).

Wyjaśnienia behawioralne - fobii uczymy się tak samo jak normalnego strachu - gdy obojętny sygnał nastepuje w tym czasie, co przykre doznanie.

Fobia jest z definicji odporna na zmianę. Osoby cierpiące na fobię, rzadko sprawdzają realność zagrożenia, jak najszybciej uciekają. Formy terapii:

• Systematyczna desensytyzacja - obejmuje trzy fazy: trening relaksacji, budowanie hierarchii i odwarunkowywanie. Pacjent najpierw relaksuje się, następnie buduje z pomocą terapeuty hierarchię sytuacji budzących strach. Ostatnia faza usuwa strach przed fonicznym przedmiotem za pomocą wywoływania reakcji wykluczającej się ze strachem w tym samym czasie, co bodziec warunkowy.

• Ekspozycja - terapia ekspozycji nazywana jest także zanurzeniem lub testowaniem rzeczywistości. Procedura polega na tym, że pacjent cierpiący na fobię zgadza się wyobrazić sobie sytuację foniczną lub pozostawać w niej dłuższy czas, nie próbując uciekać.

• Modelowanie - pacjent cierpiący na fobię przygląda się, jak ktoś, kto nie ma fobii, podejmuje zachowania, do których pacjent jest niezdolny.

• Wzmaganie napięcia - jest metodą z wyboru w fobiach przed krwią. Pacjent napręża mięśnie rąk, nóg i klatki piersiowej, aż poczuje napływ ciepła do twarzy. Wtedy rozluźnia mięśnie. Po kilkakrotnym ćwiczeniu może to wykorzystać w zetknięciu z krwią.

34. Zespół paniki z agorafobią i bez niej str 210- W lęku panicznym, agorafobii i uogólnionych zaburzeniach lękowych człowiek bardzo się boi, choć nic konkretnego mu nie zagraża. W lęku panicznym mamy do czynienia z nagłymi, powtarzającymi się krótkimi napadami obezwładniającego lęku i przerażenia. W agorafobii, która nie jest poprzedzona atakami paniki, człowiek boi się przebywać w miejscach publicznych w obawie, że dozna napadu paniki i nikt nie przyjdzie mu z pomocą.

35. Lęk uogólniony str 218-

36. Zaburzenia obsesyjno- kompulsywne str 224- mamy tu do czynienia z niekontrolowanymi, powracającymi myślami i wykonywaniem pozornie bezsensownych rytuałów, aby uchronić się przed uczuciem lęku. Człowiek z takim zaburzeniem myśli na przykład, że nie wyłączył gazu w kuchni i wstaje z łóżka dwadzieścia razy w ciągu nocy, żeby to sprawdzić

37. Zespół ostrego stresu ASD, oraz PTSD

38. Zaburzenia wieku dziecięcego oraz późnej dorosłości str 323-