Ćwiczenia z kinezjologii z 12.10.2011 P. Kowalczyk Bożena

Kinezjologia edukacyjna

Kinezjologia neurokinezjologia

NEUROKINEZJOLOGIA

• Współczesny kierunek wiedzy i praktyki o rozwoju człowieka i wykorzystaniu jego naturalnych zasobów rozwojowych, uczenia się i zdrowia

• Bazuje na wiedzy z zakresu neurologii w szczególności o rozwoju układu nerwowego i funkcjonowaniu mózgu oraz kinezjologii

• Aktywizuje mechanizmy samoregulacji przez stymulacje motoryki pierwotnej.

ROZWÓJ MOTORYCZNOŚCI CZŁOWIEKA W ONTOGENEZIE

Rozwój motoryczny-jest to ewolucja zachowań motorycznych, osobniczych w zależności od wieku. Pojęcie rozwoju motorycznego obejmuje zmiany zależne od wieku, dotyczące zarówno kontroli postawy ciała, jak i ruchów dowolnych, co stanowi zarazem dwie podstawowe składowe zachowania motorycznego.

Sprawność motoryczna-jest to sprawność ruchowa i fizyczna.

Sprawność ruchowa-to opanowanie własnego ciała, umiejętność wykonywania nawyków ruchowych, które wykształciły się podczas ćwiczeń.

Sprawność fizyczna- charakteryzuje się jako siłę, szybkość, zręczność wyrażoną w wykonywanych czynnościach.

ROZWÓJ MOTORYCZNY

I trymestr

-Tydzień 3- powstają pierwotne kręgi (33somity)

-Tydzień 4- powstają zawiązki kończyn i czterdziestu par mięśni szkieletowych, położonych na podłużne osie ciała

-Tydzień 5- powstają zawiązki dłoni i stóp oraz palców, tkanka chrzęstna szkieletowa i mięśniowa

-Tydzień 9- plecy częściowo wyprostowane

II trymestr

-4 miesiąc- rozwijają się mięśnie karku-głowa trzymana jest prosto, w przedniej korze mózgowej powstają mapy czuciowa i ruchowa, do 16 tygodnia dziecko wykonuje 20 tysięcy ruchów w ciągu dnia

-5 miesiąc- Matka wyczuwa kiedy dziecko śpi, ma czkawkę, kopie, obraca się, przeciąga lub energicznie szuka wygodnej pozycji, dziecko nadal ćwiczy różne sprawności życiowe, np. ssanie od 17 tygodnia

-6 miesiąc- Od 24 tygodnia rosnie czestość i siła skurczów klp, oraz ruchów ssania (odruchy bezwarunkowe), na zachowanie dziecka wpływają bodźce docierające z zewnątrz

III trymestr

-7 miesiąc- dziecko rośnie- przestrzeń wokół niego zmniejsza się, nie może już swobodnie koziołkować, w dalszym ciągu się wierci, rusza rękami i nogami, ćwiczy mimikę, tworzy schematy ruchowe. Obecnie sa niektóre odruchy wrodzone- ssania, chwyty, Moro, poszukiwania pokarmu.

ODRUCHY

• Odruchy pierwotne są obecne w chwili narodzin dziecka i powinny być wygaszone najpóźniej do 6 miesiąca życia.

• Pierwotne odruchy są bazą do opanowania i zintegrowania odruchów wyższych.

• Każdy odruch ma do spełnienia swoja rolę dlatego, że przygotowuje człowieka do następnego etapu rozwoju.

Odruchy posturalne przygotowują ciało do określonej pozycji i można je podzielić na:

-odruchy prostowania (pozycja czworacza)- pojawiają się w 3-12 miesiącu życia

-reakcje równowagi (pozycja dwunożna)- pojawiają się w momencie utraty równowagi w odpowiedzi na nagłą zmianę pozycji lub też zmiany podłoża.

ROZWÓJ PSYHOMOTORYCZNY

• Kierunek cefalokaudalny- zaczynając od głowy (ruchy gałek ocznych i szyi), przez tułów (ruchy rąk i tułowia) po nogi (dowolne ruchy nóg,chód)

• Kierunek proksymodystalny- od osi podłużnej ciała do boku, począwszy od mięśni położonych przy kręgosłupie, przez mięśnie ramion, przedramion, dłoni i palców.

• Kierunek łokciowo-promieniowy w osi poprzecznej ciała zaczynając od palca małego dłoni, kończąc na kciuku.

Dwie zasady rozwoju motoryki dziecka w okresie wczesnego dzieciństwa przechodzi od globalnych do lokalnych reakcji ruchowych (reakcja na dźwięk)

OKRESY ROZWOJOWE CZŁOWIEKA

-niemowlęctwo 1 rok życia

-wiek poniemowlęcy- lata 1-3

-wiek przedszkolny- 3-7

-młodszy wiek szkolny-lata 7-11/12

-wiek dorastania- lata 11/12-17/18

-wiek młodzieńczy-lata 18/19-21/22

-wiek wczesnej dorosłości-lata 22/23-35

-wiek średni-lata 36-55

-wiek późnej dorosłości od 55

1 MIESIĄC

-w leżeniu na brzuchu unosi na moment głowe (do 3sekund)

-w leżeniu na plecach głowa w linii środkowej, przynajmniej przez 10s

-mimowolnie prowadzi rękę do ust

-stawia opór przy próbie otwierania pięści

-dłonie częściej lekko otwarte

2 MIESIĄC

-w leżeniu na brzuchu unosi głowę do kąta 45stopni, utrzymuje ją przez 10s

-zanikanie chodu automatycznego reakcji podparcia

-w siadzie nie prostuje tułowia i trzyma głowę prosto przez 5s

-energicznie wymachuje nóżkami

-trzyma grzechotkę przez krótki czas

3 MIESIĄC

-W leżeniu na brzuchu unosi głowę pod kątem 45-90stopni utrzymuje przez minimum 1 minuty

-podpiera się na przedramionach

-podnosi ręce nad głowę i obserwuje je

-dłonie otwarte

-porusza grzechotką włożoną mu do ręki

-przy podciąganiu do pionu lekko unosi głowę

-w siadzie kontroluje głowę przez 0.5 min

4 MIESIĄC

-naprzemiennie kompie nóżkami

-dobra kontrola głowy

-obraca sięz brzucha na plecy

-podnosi ręce do ust, sięga do kolan

-pełza po okręsu

-wkłada zabawkę do ust

-zbliża niepewnie dłoń do grzechotki, bawi się placami

5 MIESIĄC

-w leżeniu przodem buja się do przodu i tyłu oraz na boki, unosi ręce

-podpiera się na prostych rękach i sięga po zabawkę umieszczoną na wysokości wzroku

-w leżeniu na plecach sięga stóp i prowadzi je do ust

-przetacza się z brzucha na plecy i odwrotnie

-siedzi pochylone'

-chwyta grzechotkę całą dłonią z prostym kciukiem

-w staniu opiera się na czubkach placów

6 MIESIĄC

-w leżeniu na brzuchu podpiera się na dłoniach i stopach

-siedzi z prostymi plecami

-w leżeniu na plecach unosi głowę i bawi się stopami

-przy podciąganiu mocno trzyma się za podane palce i aktywnie się podciąga

-sięga tylko po jedną z dwóch podanych kostek

-wyciąga rączki żeby go wziąć na ręce

7 MIESIĄC

-samo podciąga się do pozycji siedzącej

-siedz niepewnie, mocno balansuje z podparciem z przodu

-pełza okrężnie i do tyłu

-obraca się w obie strony

-chwyta palcami i kciukiem

-próbuje podnieść się sdo stania

-sięga po każdą kostkę obiema rękami

8 MIESIĄC

-siedzi pewnie bez oparcia przez 5s

-z leżenia na brzuchu próbuje siadać zginają biodra i obracając tułów

-równowaga w siadzie

-pełza na brzuchu do przodu

-próbuje podnieść się do stania

-stoi trzymane za ręce

-świadomie wypuszcza przedmioty

-chwyt pęsetowy

9 MIESIĄC

-potrafi przejść z siadu do leżenia

-w siadzie dobra równowaga, obraca się wokół własnej osi

-trzymane za ręce stoi na całych podeszwach aktywnie podnosząc ręce

-celowo upuszcza przedmiot

-zdejmuje z głowy czapkę

-dotyka placem wskazującym szczegółów zabawki

10 MIESIĄC

-chodzi bokiem trzymając się poręczy

-stabilnie siedzi

-dobrze siedzi na krześle

-kołysze się na czworakach

-wyjmuje mały przedmiot z dużego

-kołysze kółko na sznurku

11 MIESIĄC

-raczkuje

-staje samodzielnie chwytając się mebli

-chodzi trzymane za ręce

-dobra równowaga w siadzie

-znajduje schowaną pod przykryciem zabawkę

12 MIESIĄC

-pełne raczkowanie

-chodzi trzymane za ręce

-próbuje samodzielnie jeść

-wkłada mały przedmiot do dużego

Lokomocja;

-w 3 mcu obrót z pozycji leżącej

-w 5 mcu obrót z brzucha na plecy

-w 6 msu z pleców na brzuch

-w 8 mcu pełza

-w 10 mcu/11 raczkuje

-w 12/13 mcu chodzi

Rozwój w wieku poniemowlęcym:

Rozwój motoryczny;

-sylwetka wyszczupla się, stojąca postawa stabilna, chód automatyczny

-w 15 mcu wchodzi po schodach na czworakach

-w 18 mcu ciągnie zabawkę za sznurek, wchodzi po schodach z osobą dorosłą

-w 25-30 mcu schodzi po schodach bez poręczy, skacze, biega

-w 36 mcu jazda na 3-kołowym rowerku, stawanie na plecach

-u 2latk krok się wydłuża

13-18 m-c:\

-dobrze chodzi

-podnosi zabawkę i nie przewraca się

-pcha, ciągnie, niesie zabawkę

2 lata;

-rzuca piłę

szybko sięga

-próbuje skakać

-otwiera drzwi