Daniel Dayan (tekst 11)

Widz wpisany w obraz

Analogia filmu i malarstwa - zależne od historii i ideologii

-na czym polega działanie klasycznego malarstwa?

1. jest dyskursem : powstaje dzięki kodom przedstawienia <= wytworzone przez ideologię

2. ten dyskurs określa rolę podmiotu i determinuje odczytywanie malarstwa

Wyobrażone (podmiot) słuzy do maskowania obecności kodów przedstawienia. Kody są „naturalizowane” - daje to większy wpływ ideologii.

3. eksploatacja wyobrażonego, wykorzystanie podmiotu jest możliwe w rezultacie oddziaływania systemu (Oudart) - PRZEDSTAWIENIE

Wg Szefera - obraz podmiotu jest pretekstem by zilustrować system (tak też tekst malarski jest chowany za przedmiotem)

• Velasquez „Las menianas”

Foucault - przedstawienie klasycznego przedstawienia - widz wpisany w obraz, kontrujęcie obrazu i obraz-scena, lustro-widownia

Obraz transformuje przedmiot w znak - przedmiot jest elementem znaczącym SIGNIFIANTEM, Lacan podkreśla role wyobrażonego

-obraz proponuje nie siebie, ale własne odczytanie - zatem swoboda odbiorcy jest ograniczona, może tekst w całości przyjąć lub odrzucić

-signifianty obecności przedmiotu znikają, teraz stają się signifiantami obecności odbiorcy

-aby zrozumieć ideologię trzeba uniknąć zaangażowania

Kadr (jak obraz) zaplanowany i zorganizowany - jako rezultat spojrzenia przedmiotu

*następstwo ujęć następstwem punktów widzenia

W kinie ciągle jest pytanie - kto to widzi?

Co z relacją widz-obraz w trakcie zmiany ujęć?

-uporządkowanie obrazów ujawnia i realizuje ideologię

*widz winien być świadomy:

-systemu kinematogr. Który produkuje ideologię

-przekazów ideologicznych tego systemu

Ważne(jak w obrazie): kod ukryty za przekazem + naturalizacja ideologii=>zmiana ujęć musi być uzasadniona

Oudart zajmuje się filmem fabularnym

-punkt widzenia zależy od bohatera (subiektywizm)

-obraz prawie zawsze jest przypisany jakiemuś spojrzeniu

-kino (jak powieść) adaptuje formę osobową najczęściej za pomocą osoby trzeciej a nie pierwszej

SUTURE - SYSTEM ZSZYWANIA (funkcja transformowania widzenia filmu w lekturę)

Widzenie filmu = nie percypujemy ramy

Czytanie filmu :

odkrycie ramy;

świadomość tego, że kamera ukrywa niektóre rzeczy - jest arbitralna;

widz nie angażuje się w świat przedstawiony;

widz odkrywa obecność spojrzenia Nieobecnego

System Nieobecnego

Opozycja: pola komplementarnego - pole skąd patrzy Nieobecny

*każdemu polu odpowiada pole Nieobecnego (ujęcie-przeciwujęcie)

Brakujące pole zostaje „zajęte” przez pole Nieobecnego

Drugie ujęcie ujawnia właściciela spojrzenia z ujęcia pierwszego

-Nieobecny 1u. jest El. Kodu, który zostaje wpisany w przekaz 2u. Gdy 2zastępuje1 Nieobecny zostaje przeniesiony z poziomu wypowiadania się na poziom fikcji = znika kod, a ideologiczny efekt zostaje..

*Bresson - wymiana między ujęciami

*SUTURE - żadne pojedyncze ujęcie nie tworzy kompletnej wypowiedzi

- ma charakter retroaktywny /aposterioryczny/

-analiza Oudarta to dekonstrukcja Anie destrukcja

*oprócz zszywania

Godard „Wiatr ze wschodu”

1. ujęcie ma mieć char. Kompletnej wypowiedzi

2. Nieobecny stale percypowany przez widza

-lektura ujęcia równoczesna z jego pojawieniem się na ekranie

-(u Godarda też) Nieobecny jest tym, co łączy ujęcie (poz. Filmowy) z wypowiedzią (poz. Kinematograficzny)

SUTURE - Nieobecny jest markowany, zastąpiony przez bohatera, czyli przez źródło fałszywe

Obraz nie ma przyczyny, po prostu jest - przypisywanie go bohaterowi jest zafałszowaniem.

D. Dayan, Widz wpisany w obraz

1