Wydział Nauk Historycznych i Społecznych Kościół a ekonomia i proces globalizacji ks. dr Artur Wysocki

XI. Wyczerpywanie się surowców i problemy energetyczne

  1. Rozległość problemu ekologicznego

    1. Skoncentrowanie zabiegów międzynarodowych na globalnym ociepleniu:

      1. Instytucjonalny rozwój agend związanych z problemem zmiany klimatu

      2. Międzynarodowe konferencje - COP - dominują rozmowy międzynarodowe nt. ochrony środowiska naturalnego

      3. Związany z tym medialny szum wokół zagadnienia

      4. Wywoływanie pewnego rodzaju paniki i skoncentrowania na tym problemie

    2. Pytania i wątpliwości:

      1. Tego rodzaju „naciski” propagandowe pobudzają reakcje przeciwne i podważanie zasadności prognoz

      2. Problem na ile działalność człowieka ma wpływ na zmiany klimatyczne i czy w ogóle ma wpływ

      3. Podejrzewanie o realizację pewnych interesów (pewnych grup, państw) przy okazji tego problemu

      4. Przyczyny fiaska min. COP 15? („pomógł” wyjątkowy mróz?)

    3. Problem globalnego ocieplenia - z jednej strony dotyczy całego świata, ale z drugiej strony jest to wycinek problemów ekologicznych - dotyczy zanieczyszczenia atmosfery tzw. gazami cieplarnianymi, tzn. niszczącymi powłokę ozonową Ziemi.

    4. Poza zanieczyszczeniami tymi gazami - inne gazy i pyły zanieczyszczają atmosferę - wpływ chociażby na zdrowie człowieka, zwłaszcza drogi oddechowe

    5. Zanieczyszczenie wód

      1. Słodkowodne: rzeki, jeziora

      2. Morza i oceany

    6. Zniszczenie ziemi:

      1. Deforestacja - niszczenie lasów (zwłaszcza lasów równikowych)

      2. Pustynnienie wielu obszarów

      3. Zmiany krajobrazu wynikające działalnością przemysłową

      4. Zanieczyszczenie chemiczne gruntów i jałowienie wielu obszarów (monokultury etc.)

    7. „Zanieczyszczenie” hałasem

    8. Gospodarowanie odpadami (stałymi, ściekami, toksycznymi substancjami chemicznymi, radioaktywnymi etc.)

    9. Wyczerpywanie się surowców mineralnych i min. problem energetyczny

    10. Problem uszczuplania się bioróżnorodności

    11. Problem zdrowia ludzi

    12. Problem modelu konsumpcji i stylu życia

    13. Właściwe kształtowanie osiedli życia ludzkiego

    14. Problem ludzi biednych

  1. CV o problemach energetycznych

    1. CV 49.

    2. CV 50.

  1. Orędzie na Światowy Dzień Pokoju 1 stycznia 2010 r.

    1. Tytuł: „Jeśli chcesz krzewić pokój, strzeż dzieła stworzenia”

    3. Podkreślenie znaczenia właściwego podejścia człowieka do przyrody dla relacji międzyludzkich i pokoju między ludźmi

    5. Bezpośredni wpływ zmian w przyrodzie na człowieka,

    6. Moralny charakter działań ekologicznych

    7. Można za pośrednictwem działań względem przyrody wyrządzać zło innym lub wyświadczać dobro:

    8. Przykłady:

    9. „-”:

      1. Rolnik nadużywając środków chemicznych w swej produkcji „na sprzedaż” (nie „dla siebie”)

      2. Przedsiębiorstwo nielegalnie wypuszczające ścieki do zbiorników wodnych, rzek, w których kąpią się ludzie, bądź łowione są ryby

      3. Odpady radioaktywne utylizowane niezgodnie z zasadami („taniej”)

      4. Z życia codziennego:

        1. Odpady i śmieci - kwestie estetyczne

        2. Przeglądy samochodów (niespełniające norm zanieczyszczenia)

        3. Hałas a sąsiedzi etc.

    10. „+”:

      1. Inwestycje w nowe technologie (przyjazne środowisku)

      2. Zasadzenie drzewek i krzewów w przestrzeni mieszkalnej, miedzy blokami

      3. Zbiórka i segregacja odpadów i śmieci

      4. Właściwa utylizacja różnego typu maszyn i urządzeń

      5. Słuchawki na uszach

        1. ale: zdrowie własne

      6. Etc.

    11. O problemach energetycznych:

      1. Potrzeba zmiany modelu rozwoju (szczególną okazją do przemyślenia i wprowadzenia pewnych zmian jest tu obecny kryzys)

      2. Solidarność międzypokoleniowa

      3. Zrównoważone zarządzanie środowiskiem i zasobami planety

      4. Znaczenie nauki i techniki - dla zniszczenia, ale i dla właściwego gospodarowania zasobami

      5. Zmiana stylów życia oraz modeli konsumpcji i produkcji

  1. Zasoby naturalne

    1. Wyczerpywalne:

      1. odnawialne (ożywione)

      2. nieodnawialne (nieożywione)

      3. częściowo odnawialne

    1. Niewyczerpywalne (względnie):

      1. powietrze, energia geotermiczna, prądów morskich, siła wiatru, promienie słoneczne)

  1. Problemy surowcowe i energetyczne świata

    1. D.H. Meadows, D.l. Meadows, J. Randers, W.W. Behrens III: The Limits to Growth. A Report to The Club of Rome, Universe Books 1972.

      1. Wyd. polskie: D.H. Meadows, D.L. Meadows, J. Randers, W.W. Behrens III, Granice Wzrostu, wyd. PWE, Warszawa 1973.

    1. Grudzień 2009: Charles A. S. Hall i John W. Day

    2. Revisiting the Limits to Growth After Peak Oil, „American Scientist”, grudzień 2009.

      1. świat naukowy poświęca większość uwagi wpływowi ludzi na zmiany klimatu i bioróżnorodność, lecz nie dość ogólnej kwestii zasobów

    3. Wg nich:

      1. Przewidywania okazały się zaskakująco dokładne mimo prawie 40 lat różnicy, zmiany technologii, nowych odkryć, pewnych zmian w modelach konsumpcji i rozwoju

      2. Na nowo trzeba zwrócić uwagę na problem „peak oil” - kluczowy (peak everything)

      3. Mimo wielu haseł i starań: ropa i gaz dostarczają blisko dwóch trzecich energii na świecie, a węgiel kolejnych 20 procent

      4. Bez wprowadzenia radykalnych zmian obecny system społeczno-ekonomiczny upadnie za kilkadziesiąt lat

  1. „a hunting for…”

    1. Ostatnie dekady:

      1. bardzo znaczący wzrost zapotrzebowania na surowce mineralne

      2. ich zużycia

      3. oraz cen

    1. New emerging markets: Chiny, Indie, Brazylia, RPA, Meksyk etc.

    1. Rywalizacja między krajami wysoko rozwiniętymi a nowymi potęgami gospodarczymi o zabezpieczenie sobie źródeł energii i innych surowców

    1. Wpływ na sytuację krajów słabo rozwiniętych - ”łup”: głównie Afryka i Ameryka Płd.

2